I GSK 288/23

I GSK 288/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 246/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-27
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku D. P. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 30 listopada 2021 r. nr DRC-VI.6643.4.2020JŁ/MP w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
D. P. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") wniósł skargę na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]. W treści skargi zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 246/22 oddalił przedmiotową skargę.
Skarżący w złożonej skardze kasacyjnej skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że z wykonaniem zaskarżonej decyzji wiąże się ryzyko ogłoszenia upadłości. Skutkiem wykonania decyzji będzie utrata jedyne źródło utrzymania rodziny skarżącego i konieczność redukcji zatrudnienia. Do wniosku skarżący nie załączył żadnych dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77).
Należy też przypomnieć, że postanowieniem z 20 maja 2022 r. WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na to postanowienie Spółka nie wniosła zażalenia.
Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15).
Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest, zatem wystarczające powoływanie się przez skarżącego na same okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie przedstawił bowiem dokumentów uprawdopodobniających stanowisko zawarte we wniosku, a zwłaszcza obrazujących jego aktualną i rzeczywistą kondycję finansową. NSA stwierdza, iż wobec nie przedłożenia wraz z wnioskiem dokumentów, nie był w stanie ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. A zgodnie z utrwalonym orzecznictwem brak wykazania należycie uprawdopodobnionych okoliczności przemawiających za spełnieniem ustawowych przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej stoi na przeszkodzie pozytywnemu rozpatrzeniu złożonego wniosku. W ocenie NSA, w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., złożony wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że poprzestanie na wskazaniu we wniosku jedynie na stwierdzeniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie oznaczało dla skarżącego konieczność redukcji zatrudniania i zaprzestania działalności gospodarczej roku nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie NSA, złożony wniosek w żadnej mierze nie obrazował rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych skarżącego. Aby zbadać, czy rzeczywiście konieczność zwrotu kwoty dofinansowania przypadającego do zwrotu może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wysokości wymaganej należności do jej aktualnej sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata tej kwoty wywoła straty materialne, które w sposób szczególnie ujemny wpłyną na prowadzenie działalności gospodarczej przez podmiot. Okoliczność ta uniemożliwia odniesienie się do rzeczywistej wielkości wszystkich ciążących na skarżącym zobowiązań finansowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.