I GSK 2864/05

I GSK 2864/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kisielewicz /przewodniczący/
Jerzy Sulimierski /sprawozdawca/
Krystyna Anna Stec
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Bd 260/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2005-07-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz, Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec, Jerzy Sulimierski (spr.), Protokolant Beata Kołosowska, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 260/05 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 24 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 260/05, oddalił skargę J.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 24 lutego 2005 r. (mylnie podano 2004 r.), Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, z następującym uzasadnieniem.
Zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia 23 marca 2001 r. został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki MERCEDES W210 E220 CDI, nr nadwozia [...], rok produkcji 1998, wobec którego do wymiaru cła zastosowano obniżoną stawkę celną, określoną dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej, na podstawie dołączonej do zgłoszenia deklaracji eksportera zawartej na fakturze z dnia 16 marca 2001 r. Organy celne na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego przekazały belgijskiej administracji celnej przedmiotową fakturę w celu dokonania jej weryfikacji w siedzibie sprzedającego. Belgijska administracja, wraz ze sprawozdaniem z przeprowadzonego dochodzenia nadesłała kserokopię faktury, zaksięgowanej przez eksportera, która nie posiadała deklaracji o pochodzeniu towaru, stanowiącej podstawę do zastosowania preferencji celnych.
Mając na uwadze treść przekazanych przez belgijską administrację celną dokumentów, Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu decyzją z dnia 18 marca 2004 r. uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego, z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej, określonej dla towarów klasyfikowanych do pozycji 8703 Taryfy celnej (kod PCN 8703 32 90 1).
Dyrektor Izby Celnej w Toruniu, po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia 24 lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, kiedy dowodem pochodzenia preferencyjnego jest deklaracja na fakturze, przepis art. 21 pkt 3 Protokołu 4 do Układu Europejskiego zobowiązuje eksportera sporządzającego taką deklarację do przedłożenia na żądanie władz celnych kraju eksportu, wszystkich odpowiednich dokumentów, potwierdzających status pochodzenia produktów. Zgodnie z art. 32 Protokołu 4 do UE, organ celny ma możliwość weryfikowania dowodu pochodzenia, niezależnie od zaistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających weryfikację. Przepisy Protokołu 4 nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadzały weryfikację.
Organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 21 pkt 1 b Protokołu 4 do UE pozwala każdemu eksporterowi, bez ingerencji wyspecjalizowanych organów, sporządzać deklarację własnoręcznie podpisaną z imienia i nazwiska na fakturze dla każdej przesyłki, której wartość nie przekracza 6000 EUR. Importer godzący się na przyjęcie dowodu pochodzenia sporządzonego w ten sposób musi liczyć się z tym, że oświadczenia eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towarów mogą zostać zweryfikowane w trybie urzędowej współpracy administracyjnej państw, a jej wynik ma charakter wiążący dla organów polskiej administracji celnej. Mając powyższe na uwadze, organy celne odmówiły mocy dowodowej załączonej do zgłoszenia celnego Karcie Pojazdu BI-RC814, który to dokument wskazuje kraj produkcji, a nie pochodzenia importowanego auta.
WSA w Bydgoszczy oddalając skargę J. na powyższą decyzję stwierdził, że z okoliczności sprawy wynika, iż skarżący wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu, która zawierała pieczęć, zaświadczającą o preferencyjnym pochodzeniu towaru. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera, na której nie było w/w pieczęci, ani też jakiejkolwiek innej adnotacji, co do świadectwa pochodzenia towaru. Sąd I instancji powołując art. 28 § 2 Protokołu Nr 4 do UE (zgodnie z którym eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru - kopia faktury z deklaracją) stwierdził, że skoro w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej - w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru - zatem organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej.
W ocenie Sądu I instancji, zarzut skarżącego, iż prawdziwość oryginału faktury nie została podważona żadnym dowodem, jest dowolny i sprzeczny z treścią raportu władz belgijskich, jak i z nadesłaną przez nie kopią faktury eksportera. W ramach dokonywanej weryfikacji polskie władze celne przesłały organom belgijskim odpis dokumentu faktury złożonego przez skarżącego. Zarówno faktura, którą posługiwał się skarżący, jak i kopia nadesłana z Belgii zawierają w lewym dolnym rogu pieczątkę oraz podpis. Podpis na obu fakturach dotyczy pieczątki firmowej sprzedawcy, natomiast
pieczątka będąca oświadczeniem sprzedawcy o preferencyjnym pochodzeniu towaru (na rachunku przedłożonym przez importera) nie zawiera żadnego podpisu.
Sąd I instancji podkreślił, że raport belgijskich organów celnych, jako zagraniczny dokument urzędowy, stwierdza zaistnienie opisanych w nim faktów i korzysta, na mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej z domniemania prawdziwości oraz z domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, który go wystawił, które to domniemania można obalić jedynie w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, o czym stanowi art. 194 § 3 tej ustawy.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa, WSA w Bydgoszczy na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę wniesioną przez J. W..
Od powyższego wyroku J. W. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa przed NSA, według norm przepisanych.
Wskazując na podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
- prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
1. art. 7 Konstytucji RP,
2. art. 13 § 3 pkt 4, § 4 w związku z art. 64 § 2, art. 65 § 1, art. 83 § 2 i 3 d. Kodeksu celnego,
3. art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662, załącznik),
- przepisów postępowania poprzez:
- rażące naruszenie przepisów art. 106 § 3-5 p.p.s.a. wskutek świadomego celowego pominięcia dowodów z pism urzędowych Izby Celnej w Toruniu, dotyczących przeprowadzonej weryfikacji faktury importera – skarżącego J. W.,
- pominięcie i zupełne zaprzeczenie rygorów obowiązującego prawa międzynarodowego, wynikających z art. 32 ust. 2 i ust. 5 Protokołu Nr 4 do UE w zakresie przedmiotu weryfikacji i zakresu weryfikacji celnej dokumentacji i przedmiotów zagranicznych importowanych, w toku postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że zaskarżony wyrok akceptuje działania i orzeczenie organu celnego, rażąco wykraczającego poza granice prawa i naruszające prawo ustawowe i międzynarodowe. Importer obowiązany jest przedstawić organowi celnemu - obok zgłoszenia celnego - dokumenty: EU 1, fakturę zakupu i list handlowy towaru. W ocenie skarżącego, polski organ celny w żadnym wypadku legalnie i zgodnie z ustawą nie może powoływać się na żadne inne dokumenty, poza dokumentami posiadanymi i przedstawionymi przez importera do zgłoszenia celnego i odprawy celnej.
Zdaniem skarżącego, przepis § 3 art. 83 d Kodeksu celnego bezwzględnie zastrzega granice kontroli celnej i stanowi, że kontrola ta odnosi się wyłącznie do dokumentów importera i ich treści pod względem prawdziwości, prawidłowości i kompletności. Ustawowa kompetencja polskiego organu celnego, co do kontroli celnej importowej towaru zagranicznego zamknięta została wyłącznie do kontroli dokumentów importera przedstawionych do odprawy celnej.
Skarżący podniósł, że część handlowa faktury z dnia 16 marca 2001 r. została potwierdzona przez sprzedawcę własnoręcznym podpisem i odciskiem stempla firmy. Druga część faktury zawiera deklarację sprzedawcy, stanowiącą o pochodzeniu towaru z UE i uprawnieniu do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Faktura ta odpowiada zatem warunkom formalnym, określonym w art. 16 i art. 21 Protokołu Nr 4 do UE.
W ocenie skarżącego, przepis art. 32 ust. 2 i ust. 5 Protokołu Nr 4 do UE zastrzega prawo polskiego organu celnego, jako kraju importera, wyłącznie do kontroli faktury importera pod względem autentyczności i rzeczywistego pochodzenia towaru z UE, czy kraju stowarzyszonego z UE. Faktura skarżącego jest - w jego ocenie - autentyczna i zawiera deklarację pochodzenia towaru, uprawniającą do ulgowej stawki celnej w kraju importu i faktura ta nie została w żaden sposób i pod każdym względem podważona. Skarżący podniósł, że w wyniku kontroli weryfikującej faktura ta została potwierdzona przez belgijskie organy celne pod względem autentyczności i prawidłowości deklaracji celnej, o czym polskie organy celne powzięły wiadomość.
Ponadto, zdaniem skarżącego, WSA w Bydgoszczy naruszył przepisy art. 106 § 3-5 p.p.s.a. bowiem mimo wniosku zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego z dwóch pism Izby Celnej w Toruniu, tj.:
1. Pisma Izby Celnej w Toruniu do Urzędu Celnego w Toruniu z dnia 17 czerwca 2002 r., znak: 19-PKC-560-71/20/2001/DK, w którym Izba Celna zawiadamia Urząd Celny o potwierdzeniu weryfikującym przez belgijską administrację celną o autentyczności faktury J. W. Nr 2001/36 z dnia 16 marca 2001 r. pod względem rodzaju samochodu i ceny oraz prawdziwości deklaracji celnych przy wywozie, powołując za podstawę pismo belgijskiej administracji celnej, znak: [...] z dnia 9 kwietnia 2002 r.;
2. Pisma Izby Celnej w Toruniu do Urzędu Celnego w Toruniu z dnia 12 sierpnia 2003 r., znak: 19-WO-5542-24/03/JE, odmawiające dokonania powtórnej weryfikacji przez belgijską administrację celną deklaracji na oryginale faktury importera Nr 2001/36 z dnia 16 marca 2001 r., co do pochodzenia samochodu importowanego marki Mercedes, zakupionego przez J. W..
Skarżący podniósł przy tym, że powyższe pisma znajdują się w aktach sprawy celnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odnosi się do wskazanych przez skarżącego dowodów, co potwierdza naruszenie przez WSA w Bydgoszczy przepisów art. 106 § 3-5 p.p.s.a.
W konkluzji skarżący stwierdził, że zaskarżony wyrok stanowi akceptację naruszenia przez polskie organy celne Konstytucji RP, prawa ustawowego i norm prawa międzynarodowego, a skarga kasacyjna jest uzasadniona z uwagi na konstytucyjną zasadę praworządności i sprawiedliwości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Toruniu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak i naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu na gruncie niniejszej sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy Sąd I instancji zasadnie podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów celnych, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w fakturze przedłożonej przez skarżącego przy odprawie celnej jest niewiarygodne, a w konsekwencji - czy zasadnie wyliczono należności celne według stawek autonomicznych, a nie preferencyjnych - o które zabiegał importer.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez WSA w Bydgoszczy przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3-5 p.p.s.a. stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd mimo wniosku skarżącego zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego z dwóch wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pism Izby Celnej w Toruniu. Skarżący podniósł przy tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odnosi się do wskazanych przez skarżącego dowodów, co potwierdza naruszenie przez WSA przepisów art. 106 § 3-5 p.p.s.a.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy, zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami. Uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone tylko do dowodu z dokumentu może być zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzone przez Sąd jedynie wówczas, gdy zaistnieje konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a ich wyjaśnienie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest zatem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej – czego oczekuje skarżący od sądu – lecz ocena, czy przyjęty przez organy stan faktyczny sprawy nie został ustalony z naruszeniem przepisów obowiązujących w procedurze administracyjnej, zaś przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdy postulowany dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Przenosząc te rozważania ogólne na ocenę zasadności omawianego zarzutu, stwierdzić należy, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do uznania, że skoro postulowane do dopuszczenia przed Sądem I instancji pisma znajdowały się w aktach sprawy (k. 15 i k. 17 akt administracyjnych, na co wskazuje skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej), to nie mogły być przedmiotem uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny orzeka w sprawie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że w ramach kontroli legalności aktów administracyjnych korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego. Natomiast fakt, że Sąd I instancji nie wymienił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powyższych pism, nie oznacza w kontekście motywów uzasadnienia orzeczenia, że nie wziął ich pod rozwagę.
Mając powyższe na uwadze, zarzut pod adresem Sądu I instancji "świadomego celowego" pominięcia dowodów z pism urzędowych Izby Celnej w Toruniu, dotyczących przeprowadzonej weryfikacji w świetle motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest całkowicie nieuzasadniony i wykracza poza granice dopuszczalnej krytyki.
Bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez pominięcie i zupełne zaprzeczenie rygorów obowiązującego prawa międzynarodowego, wynikających z art. 32 ust. 2 i ust. 5 Protokołu Nr 4 do UE, a także zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 13 § 3 pkt 4, § 4 w związku z art. 64 § 2, art. 65 § 1, art. 83 § 2 i 3 Kodeksu celnego oraz art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 4 do UE.
Odnosząc się do powyższych zarzutów wyjaśnienia wymaga, że organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego i jeżeli z tej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 1-3 Kodeksu celnego). W rezultacie, organ celny na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wydaje z urzędu lub na wniosek strony decyzję, w której m. in. uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części zmienia elementy zawarte w tym zgłoszeniu (w tym stawkę celną).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący błędnie interpretuje przepis art. 83 § 3 Kodeksu celnego wywodząc, iż "ustawowa kompetencja polskiego organu celnego zamknięta została wyłącznie do kontroli dokumentów importera przedstawionych do odprawy celnej". Skarżący nie zauważa przy tym, że cytowany przez niego przepis nakłada na organ obowiązek podejmowania niezbędnych działań, biorąc pod uwagę "nowe dane", co w zestawieniu z treścią art. 31 ust. 3 – 5 oraz art. 32 ust. 2 i ust. 5 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego oznacza, że w razie wszczęcia dodatkowego postępowania weryfikacyjnego, na eksporterze sporządzającym deklarację na fakturze ciąży obowiązek przedłożenia na żądanie władz kraju eksportu, wszystkich odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów, jak również wypełnienie innych wymogów tego Protokołu. W tym też celu, eksporter sporządzający deklarację na fakturze ma obowiązek przechowywania kopii tej faktury co najmniej przez trzy lata.
W świetle art. 2 § 2 Kodeksu celnego obowiązki i uprawnienia przewidziane w prawie celnym, a związane z wprowadzeniem towarów na polski obszar celny bądź ich wyprowadzeniem z tego obszaru, powstają z mocy prawa, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Obniżone stawki celne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. W myśl postanowień art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać z obniżonych stawek celnych oraz sposoby dokumentowania tego pochodzenia określane są według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, zawartych w umowach międzynarodowych. Oznacza to, że w odniesieniu do przywozu z zagranicy towarów "pochodzących", wnioskowanych do obniżonej stawki celnej, prawo krajowe stosuje się w ograniczonym zakresie, z wyłączeniem tej części postępowania, która dotyczy spełniania warunków uzyskiwania pochodzenia dla korzystania z omawianej preferencji celnej oraz sposobów dokumentowania tego pochodzenia.
Regulacja prawna w omawianym, objętym umową międzynarodową zakresie, zawarta jest w Protokole Nr 4 UE dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Zgodnie z art. 16 Protokołu, pochodzenie towaru można dokumentować na dwa sposoby; bądź to przy pomocy świadectwa przewozowego EUR 1 – wystawianego na wniosek eksportera przez władze celne jego kraju, bądź w zakresie ograniczonym do przypadków objętych art. 21 Protokołu, przy pomocy deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty w sposób wystarczający do jego identyfikacji.
Zgodnie z art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego oraz części A Postanowień Wstępnych Taryfy celnej, stawki celne obniżone określone są w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów i znajdują zastosowanie do niektórych towarów pochodzących w szczególności z państw członkowskich Unii Europejskiej. Obowiązujący w chwili wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej Układ Europejski jest umową międzynarodową, ogłoszoną w Dzienniku Ustaw RP (Dz. U z 1994 r. Nr 11, poz. 38). Odrębnej ratyfikacji i ogłoszeniu podlegał Protokół Nr 4, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, nadanym Porozumieniem podpisanym w Brukseli w dniu 24 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662). Umowy te mają konstytucyjnie zagwarantowane pierwszeństwo na wypadek kolizji z ustawami krajowymi.
Trafnie więc WSA w Bydgoszczy podkreślił, że Protokół Nr 4 określa szczegółowe wymagania związane z wystawianiem dowodów pochodzenia i związane z
tym procesowe uprawnienia władz celnych do żądania stosownych dowodów. Dotyczą one władz celnych kraju eksportu z mocy przepisów art. 17 ust 3 i 5, art. 18 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22 powołanego Protokołu. Nadto, władze celne kraju eksportu są uprawnione w myśl art. 32 Protokołu do dodatkowej, wyrywkowej weryfikacji dowodów pochodzenia, w ramach której mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić każdą kontrolę i mogą to czynić zarówno z urzędu jak i na wniosek władz celnych kraju importu. W zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia rola władz celnych kraju importu jest ograniczona. Ograniczenie to wynika także z postanowień art. 32 Protokołu Nr 4 UE. W razie bowiem uzasadnionych wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu, władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu, a następnie informują wnioskodawcę o wynikach weryfikacji. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub z Polski lub z innego kraju wymienionego w art. 4 Protokołu i czy spełniają inne wymogi Protokołu (art. 32 ust 1, 3, 5).
Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że powyżej normatywnie wyrażone unormowania prawne stanowią, iż w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia, organy celne kraju importu informowane są o wynikach weryfikacji i na podstawie dokumentów nadesłanych przez władze celne kraju eksportu dokonują oceny zasadności przyjęcia preferencyjnego pochodzenia towaru.
Art. 32 ust. 6 Porozumienia stanowi, że jeżeli służby celne kraju eksportera nie udzielą odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczającej informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 ust 6). Oznacza to, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza – istnieje podstawa do odmowy preferencji.
W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 Protokołu nr 4 do UE organ administracji celnej wszczął postępowanie weryfikacyjne co do przedłożonych przez importera dowodów pochodzenia preferencyjnego towarów. Nie uchybiając przepisom art. 32 ust. 3 Protokołu nr 4 do UE w omawianym zakresie, weryfikacji dokonały władze celne kraju eksportu, posiadające kompetencje do zażądania każdego dowodu od eksportera, wraz z możliwością przeprowadzenia kontroli ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdej innej kontroli, którą uznałyby za właściwą – o czym była mowa powyżej.
Nadesłana w tym trybie przez belgijską służbę celną dokumentacja, w szczególności kopia oryginału faktury eksportera nie potwierdziła preferencyjnego pochodzenia importowanego przez skarżącego towaru, albowiem nie zawierała pieczęci ani też jakiejkolwiek innej adnotacji odnośnie pochodzenia towaru; tym samym objęty zgłoszeniem celnym samochód osobowy marki MERCEDES W210 E220 CDI nie był towarem pochodzącym z Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów unijnych.
Trafnie WSA w Bydgoszczy stwierdził, bez naruszenia swobodnej oceny dowodów, że skoro w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru, organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, określając wysokość należności celnych z zastosowaniem stawki autonomicznej.
Należy dodać (w ślad za motywami Sądu I instancji), iż w rozważanym kontekście normatywnym, w świetle prawa polskiego (art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego i w związku z art. 11 Protokołu Nr 6 UE), raport belgijskich organów celnych, jako zagraniczny dokument urzędowy, stwierdza zaistnienie opisanych w nim faktów i korzysta z domniemania prawdziwości oraz z domniemania zgodności z prawdą.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia powołanego w skardze kasacyjnej art. 7 Konstytucji RP, skoro organy publiczne w niniejszej sprawie działały na podstawie i w granicach prawa.
Ze wskazanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.