I GSK 279/26

I GSK 279/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 307/25 - Wyrok WSA w Kielcach z 2025-10-23
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszej instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. [...] Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 307/25 w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego dnia 30 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zwrot kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 307/25 oddalił skargę A. [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 30 kwietnia 2025 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu administracyjnym.
W skardze kasacyjnej strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
W odniesieniu do wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej należy wziąć pod uwagę przepis art. 61 § 3 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym możliwość wstrzymania wykonania przez sąd dotyczy również aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przyjmuje się, że użyte w treści art. 61 § 3 zd. trzecie p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. będą objęte zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 747/25; B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61, teza 18). Ze względu na uznaną przez komentatorów dopuszczalność zgłoszenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, wniosek skarżącego należało uznać za dopuszczalny i podlegający merytorycznemu rozpoznaniu.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego że nie został należycie uzasadniony. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że w jej przypadku zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przemawiających za zastosowaniem tej instytucji, ani też nie poparła swojego wniosku żadnymi materiałami dowodowymi, które mogłyby zostać przez Sąd pozytywnie zweryfikowanie przy ocenie, czy w przypadku strony wykonanie skarżonej czynności doprowadzi do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Z regulacji prawnej art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w taki sposób, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Natomiast z treści wniosku wynika ogólnikowe uzasadnienie bez przedłożenia jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację skarżącej i przemawiających za zastosowaniem w jej przypadku instytucji ochrony tymczasowej. Uniemożliwia to jego pozytywną ocenę. Powołanie się na fakt prowadzenia egzekucji nie jest samą w sobie przesłanką do udzielenia ochrony tymczasowej. I w sytuacji tej nie jest to wystarczające, aby można było stwierdzić, że przesłanka do udzielenia ochrony tymczasowej wystąpiła. W uzasadnieniu wniosku strona wskazuje na prowadzone czynności egzekucyjnych oraz fakt, że umowa o dofinasowanie została zabezpieczona hipoteką na kwotę w wysokości czterokrotnie wyższej niż kwota dofinasowania. Strona wskazuje, że dalsze prowadzenie egzekucji nieproporcjonalnie obciąża stronę skarżącą mimo istnienia zabezpieczenia o znacznej wartości, to jednak do złożonego wniosku nie załącza się żadnej dokumentacji obrazującej aktualną sytuację majątkową skarżącej, celem wykazania przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że kwota do zwrotu jest kwotą o znacznej wysokości, to jednak brak stosownego udokumentowania sytuacji skarżącej nie zezwala na jego uwzględnienie.
Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).
Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania decyzji ponownie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.