I GSK 278/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-07
NSAAdministracyjneWysokansa
COVID-19dotacjepomoc publicznaprzedsiębiorcymikroprzedsiębiorcymałi przedsiębiorcykryteria ocenyzasada równościprzejrzystośćNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że kryterium czasowe złożenia wniosku o grant naruszyło zasady równego traktowania i przejrzystości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła negatywną ocenę wniosku o grant na kapitał obrotowy, argumentując, że kryterium czasowe złożenia wniosku było dyskryminujące. WSA oddalił skargę, uznając kryteria za zgodne z prawem. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że kryterium czasowe, stosowane jako decydujące przy równej liczbie punktów, naruszyło zasady równego traktowania, przejrzystości i bezstronności, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na negatywną ocenę wniosku o grant na kapitał obrotowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad rzetelności, przejrzystości i bezstronności poprzez zastosowanie kryterium czasowego złożenia wniosku jako decydującego przy równej liczbie punktów, a także błędy w systemie informatycznym. WSA uznał, że kryteria były jasne i dostępne, a kryterium czasowe było dodatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że kryterium czasowe, stosowane jako decydujące przy wnioskach z tą samą liczbą punktów, naruszyło zasadę równości (niedyskryminacji), przejrzystości i bezstronności. Sąd podkreślił, że zasady te dotyczą każdego etapu konkursu i stanowią gwarancję równego traktowania beneficjentów. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, kryterium czasowe złożenia wniosku, stosowane jako decydujące przy równej liczbie punktów, narusza zasadę równości (niedyskryminacji), przejrzystości i bezstronności.

Uzasadnienie

Zasady rzetelności, przejrzystości i bezstronności, zawarte w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kryterium czasowe, stosowane jako decydujące przy wnioskach z tą samą liczbą punktów, prowadzi do dyskryminacji i narusza te zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (34)

Główne

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej.

Ustawa wdrożeniowa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Naruszenie przepisów prawa materialnego jako podstawa kasacji.

Ustawa wdrożeniowa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Naruszenie przepisów postępowania jako podstawa kasacji.

Ustawa wdrożeniowa art. 188 § § 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

NSA orzeka jak w sentencji, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną.

Ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 8 pkt 1 lit. a

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji.

Ustawa wdrożeniowa art. 183 § § 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1 i 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny.

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1 i 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej.

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości.

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Kryterium czasu złożenia wniosku, stosowane jako decydujące przy równej liczbie punktów, narusza zasadę równości (niedyskryminacji).

Ustawa wdrożeniowa art. 37 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone przez Fundusz Pożyczkowy z naruszeniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów prawa materialnego jako podstawa uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania jako podstawa uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, orzeka jak w sentencji.

Pomocnicze

Ustawa wdrożeniowa art. 58 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu, w tym o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Ustawa wdrożeniowa art. 61

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Ustawa wdrożeniowa art. 106 § § 3

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ustawa wdrożeniowa art. 193

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Ustawa wdrożeniowa art. 203 § pkt 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Ustawa wdrożeniowa art. 205 § § 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Ustawa wdrożeniowa art. 183 § § 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

NSA bierze z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania.

Ustawa wdrożeniowa art. 1 § ust. 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Ustawa wdrożeniowa art. 1 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Ustawa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Ustawa wdrożeniowa art. 38 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020

Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym.

ustawa o COVID-19 art. 1 § ust. 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020.

ustawa o COVID-19 art. 1 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19

Ustawa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kryterium czasowe złożenia wniosku, stosowane jako decydujące przy równej liczbie punktów, narusza zasadę równości (niedyskryminacji), przejrzystości i bezstronności. Naruszenie zasad przeprowadzania naboru miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że kryteria oceny wniosków, w tym kryterium czasowe, były jasne, jednoznaczne, ogłoszone i stosowane wobec wszystkich wnioskodawców, co nie naruszało zasad z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Ustalenie spadku obrotów w jednym wybranym miesiącu było dopuszczalne, o ile kryterium było jasne i dostępne dla wszystkich wnioskodawców.

Godne uwagi sformułowania

kryterium czasu – czyli termin złożenia wniosku nie narusza zasad z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. kryterium czasowe było dodatkowym, a nie jedynym i przesądzającym przy ocenie wniosków. kryterium czasu – choć nie jedyne - było decydujące przy naborze wniosków, które uzyskały taką samą liczbę punktów. zastosowanie niezaakceptowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny kryterium czasowego "kto pierwszy ten lepszy" spowodowało, że spółka znalazła się na liście rezerwowej. przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone przez Fundusz Pożyczkowy z naruszeniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Wegner

sędzia

Krzysztof Sobieralski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad równego traktowania, przejrzystości i bezstronności w procedurach konkursowych, zwłaszcza w kontekście naborów wniosków o dofinansowanie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki naborów w ramach programów finansowanych ze środków UE i może wymagać adaptacji do innych kontekstów prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych w kontekście funduszy unijnych i pandemii COVID-19, pokazując, jak kryteria formalne mogą wpływać na dostęp do pomocy.

Czy 'kto pierwszy, ten lepszy' dyskryminuje przedsiębiorców? NSA wyjaśnia zasady naboru do funduszy unijnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 278/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner
Krzysztof Sobieralski
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
I SA/Bd 276/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-09-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i nakazano organowi rozpoznanie wniosku
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 276/22 w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. na czynność A Sp. z o.o. w T. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...] Sp. z o.o. w T.; 3. zasądza od A Sp. z o.o. w T. na rzecz A Sp. z o.o. w B. kwotę 1120 (słownie: tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 276/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A Sp. z o.o. w B. na informację A Sp. z.o.o. w T. z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie negatywnej oceny wniosku.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
A Sp. z o.o. w T. (dalej też: Spółka, Fundusz) prowadził nabór wniosków nr [...] w ramach projektu "Granty na kapitał obrotowy dla mikro i małych przedsiębiorstw". Jego celem miało być udzielenie pomocy przedsiębiorcom, w funkcjonowaniu gospodarki na skutek wystąpienia pandemii COVID-19, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji ekonomicznej, zaś otrzymane wsparcie miało być przeznaczone na finansowanie kapitału obrotowego w celu zaspokojenia pilnych potrzeb przedsiębiorcy w zakresie płynności i przezwyciężenia trudności finansowych, które zaistniały wskutek pandemii COVID-19. Szczegółowe zasady naboru zostały określone w Regulaminie przeprowadzenia naboru z 22 lipca 2020 r. (dalej: Regulamin). Zgodnie z jego § 3 ust. 1, nabór wniosków następował w formie konkursowej. Wymogiem zasadniczym stawianym wobec mikro i małych przedsiębiorstw, chcących ubiegać się o grant, było wykazanie, że w okresie jednego wybranego miesiąca w 2020 r. począwszy od 1 marca 2020 r. w porównaniu do miesiąca poprzedniego lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku i w związku z zakłóceniami gospodarki na skutek COVID-19, odnotowali oni spadek obrotów gospodarczych, co najmniej o 70%.
Pismem z dnia 2 września 2020 r. Skarżąca (dalej też: Strona) wniosła protest, który dotyczył sposobu organizacji konkursu Projektu grantowego. Skarżąca wniosła o unieważnienie naboru wniosków o grant, ponowne ustalenie kryteriów i ponowienie naboru wniosków. Zarzuciła dyskryminujące i błędne kryterium wyboru, jakim było kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę skarżącej wskazał, że podstawą ogłoszenia naboru oraz udzielenia grantu w niniejszej sprawie była m.in. ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2021 r. poz. 986 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1431). Art. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że ustawa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym, tj. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1383/20, LEX nr 3146044). Nabór w niniejszej sprawie następował w trybie nadzwyczajnym przewidzianym ustawą o COVlD-19, ale w trybie konkursowym, co wskazuje na konieczność zastosowania ustawy wdrożeniowej wprost, a nie odpowiednio. Sąd I instancji wskazał, że ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny, kiedy naruszono system realizacji programu operacyjnego zawierający warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 3139/18, dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu).
W ocenie WSA nieuprawnione są zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, na podstawie którego "Właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania." W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, którego naruszenie przez Fundusz zarzuca Skarżąca, zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 i przywołane w nim orzecznictwo oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4676/21).
Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określających konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę.
Zdaniem Sądu I instancji z taką wadliwością prawną lub faktyczną przyjętych reguł wyboru, która pozwałaby na dowolność, nierzetelność, brak przejrzystości i bezstronności oraz nieweryfikowalność oceny projektów, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się zatem do zbadania, czy przeprowadzony nabór i dokonana ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Powinna zatem ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.
W ocenie WSA zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza wyżej wskazanych zasad. Wbrew twierdzeniom Skarżącej zasady z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zostały spełnione. Fundusz podał: 1) jakie są warunki złożenia wniosku, 2) jakie są wyznaczone terminy składania wniosków, 3) jakie są kryteria oceny wniosków. Wszystkie te "paramenty" był znane, ogłoszone, każdy wnioskodawca łatwo mógł się z nimi zapoznać.
Analiza treści § 7 Regulaminu wskazuje, że decydującym warunkiem przesądzającym o tym czy dany wniosek w ogóle zostanie umieszczony na liście rankingowej, jest kryterium punktowe. Dopiero, gdy większa ilość wnioskodawców uzyskiwała taką samą liczbę punktów – decydowało jako dodatkowe, kryterium czasowe złożenia wniosku. Każdy z wnioskodawców miał także prawo do złożenia wniosku wcześniej. Prawdą jest, że Skarżąca uzyskała maksymalną liczbę punktów – 3000 i znalazła się na poz. 781 listy rezerwowej, przy uwzględnieniu także czasu jego złożenia (10:12:25). Z kolei lista wniosków "zakwalifikowanych do oceny" obejmowała 1742 pozycje. Wszystkie wnioski zakwalifikowane do oceny uzyskały 3000 punktów i zostały złożone wcześniej niż wniosek Skarżącej (ostatni wniosek z listy rankingowej o godz. 10:01:57).
Kryterium czasowe było dodatkowym, a nie jedynym i przesądzającym przy ocenie wniosków. Świadczy o tym choćby okoliczność, że wnioski, które nie uzyskały w ramach kryterium punktowego 3000 punktów, pomimo że zostały złożone wcześniej niż wniosek Skarżącej, znalazły się na dalszej pozycji listy rezerwowej. Przykładowo wniosek z liczbą punktów 2998 złożony o godz. 8:52:39 został umieszczony pod poz. 3812 listy rezerwowej, czyli znacznie dalej niż wniosek Skarżącej. Jeżeli zatem faktycznie jedynym i decydującym kryterium byłby czas złożenia wniosku, to wówczas podany przykładowo wniosek spod pozycji 3812 nie byłby na tak dalszej pozycji niż wniosek Skarżącej. Wskazuje to, że podstawowym kryterium była liczba uzyskanych punktów, a kryterium czasowe było kolejnym.
Zatem kryterium czasowe – czyli termin złożenia wniosku nie narusza zasad z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Zauważyć należy, że wobec możliwości spełnienia kryterium spadku obrotu o 100% przez większą ilość podmiotów (co rzeczywiście miało miejsce), konieczne było wprowadzenie dodatkowego kryterium, w tym przypadku przyjęto kryterium czasowe. Zasady złożenia wniosku były jednakowe dla wszystkich. Każdy podmiot miał prawo złożyć wniosek z wyprzedzeniem innego podmiotu. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony przez Skarżącą Spółkę o godz. 10.12. pomyślnie. Natomiast e-mail o problemach ze wskazaniem liczby pracowników (większej niż 9) został złożony dopiero o 11.35. Odpowiedź przedstawiciela TARR była udzielona już po 2 minutach, czyli o 11.37. Skoro problemy z wysłaniem wniosku – jak podnosi Skarżąca (Fundusz tego nie kwestionuje) - były wcześniej, to powstaje pytanie, dlaczego taki monit został złożony po ponad godzinie od jego pomyślnego już złożenia, a nie wcześniej. Dlaczego Skarżąca z tym czekała prawie półtorej godziny od złożenia wniosku. Jeżeli problemy wystąpiły wcześniej, w tym dotyczące wskazywania liczby pracowników, to należało skorzystać z rozwiązania przewidzianego w § 6 ust. 14 Regulaminu, na podstawie którego: "W przypadku stwierdzenia błędów związanych z funkcjonowaniem GW, Wnioskodawca: 1) powinien dokonać zgłoszenia błędów za pomocą formularza dostępnego w GW 2) w przypadku awarii formularza, o którym mowa w pkt 1, jest zobowiązany skontaktować się z TARR S.A. za pośrednictwem poczty e-mail na adres [...], pod rygorem pozostawienia zgłoszenia bez rozpatrzenia." Zastosowanie się niezwłocznie do przywołanego rozwiązania mogło przyspieszyć złożenie wniosku.
W ocenie Sądu I instancji Nie można także podzielić poglądu, że przyjęcie spadku obrotów z uwzględnieniem jednego miesiąca, a nie większej liczby miesięcy, nie jest dopuszczalne. Stosownie do postanowień Regulaminu granty przeznaczone były dla przedsiębiorstw, którzy odnotowali spadek obrotów gospodarczych, o co najmniej 70% w okresie wybranego jednego miesiąca w 2020 r. począwszy od 1 marca 2020 r., w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub w porównaniu do analogicznego miesiąca ubiegłego roku w związku z zakłóceniami gospodarki na skutek COVID-19. W ocenie Sądu ważne jest, że to kryterium było znane, ogólnie dostępne i wybór miesiąca należał do wnioskodawcy w wyznaczonym przedziale czasowym. Zawsze można wskazać inny okres jako bardziej reprezentatywny, z punktu widzenia konkretnego beneficjenta i podnosić, że "lepszym" rozwiązaniem byłoby przyjęcie innego okresu dla ustalenia spadku obrotów, a zatem nie jednego miesiąca, lecz dwóch lub trzech miesięcy. Istotne jednak jest to, że każdy podmiot miał prawo wybrać dany miesiąc, który z punktu widzenia jego funkcjonowania (spadku obrotów) był najbardziej korzystny, a wybór miesiąca w zakreślonym okresie (przedział czasowy) należał do wnioskodawców.
Zdaniem Sądu, dopuszczalne są kryteria oceny wniosków tego rodzaju jak ustalone w spornym Regulaminie. Ważne, że były one jasne, jednoznaczne, ogłoszone i stosowane wobec wszystkich wnioskodawców, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Ponadto należy dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest kwestionowane stosowanie kryterium czasu złożenia wniosku.
Zdaniem WSA, wprawdzie w sprawie doszło do naruszenia art. 58 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy i nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Zgodnie z tym przepisem właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61. Prawdą jest, że organ nie pouczył o prawie do skargi, jednakże Skarżąca z tego prawa skorzystała, skarga została rozpoznana.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA, bądź - w przypadku stwierdzenia przez Naczelny Sad Administracyjny, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekła się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014- 2020 [dalej: Ustawa wdrożeniowa], przez nieuwzględnienie skargi, pomimo tego, że kryterium czasowe, tj. termin złożenia wniosku oraz ustalenie wymogu wykazania przez wnioskodawców spadku przychodów tylko w jednym miesiącu 2020 r. spośród wskazanych, stanowiły naruszenie zasady rzetelności, przejrzystości i bezstronności wyłaniania projektów do dofinansowania, które Instytucja była obowiązana przestrzegać;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej przez nieuwzględnienie skargi, pomimo że Instytucja przeprowadziła nabór wniosków mając świadomość błędu w systemie informatycznym, za pośrednictwem którego przedsiębiorcy mieli wyłączną możliwość złożenia wniosku o powierzenie Grantu, skutkiem którego to błędu okazała się dyskryminacja małych przedsiębiorców, którzy musieli wskazywać nieprawidłową wielkość zatrudnienia w przeliczeniu na pełne okresy, a następnie składać dodatkowe wyjaśnienia, co doprowadziło do znacznego opóźnienia w złożeniu przez nich wniosku o powierzenie Grantu;
3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. przez uznanie za niezasadny wniosku Skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących unieważnienia innych konkursów, w których przyjęto kryteria podobne do tych przyjętych przez Instytucję i w których stwierdzono błąd systemu informatycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do nieuwzględnienia skargi, pomimo że z dokumentów tych wynika, że kryterium czasu, przeprowadzenie naboru mimo błędu systemu i warunek wykazania spadku tylko w jednym miesiącu 2020 r. nie były zgodne z zasadami przeprowadzania naboru projektów do dofinansowania, przewidzianymi w Ustawie wdrożeniowej.
Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu:
1. wydruku informacji z 30 września 2020 r. zamieszczonej na stronie internetowej www.biznes.lodzkie.pl. prowadzonej przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego (dostęp: 18.11.2020 r., https://biznes.lodzkie.pl/nowy-termin-konkursu'na-kapital-obrotowy/) wraz z informacją z dnia 29 września 2020 r. opublikowaną przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy Województwa Łódzkiego oraz załącznikiem nr 3 do wezwania do naboru nr [...] (dostęp: 18 listopada 2020 r., https://cop.lodzkie.pl/nabory-iwyniki-konkursow/912-2-3-zwiekszenie-konkurencyjnosci-msp-2-3-l-innowacJe-w-msp-29-09- 20201;
2. wydruku informacji z dnia 16 września 2020 r. zamieszczonej na stronie internetowej Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie wraz z załącznikiem nr 1 do Regulaminu naboru (dostęp: 18 listopada 2020 r., httDs://www.wmarr.olsztvn.Dl/aktualno%C5%9Bci/nabor-wnioskow-o-orantv-na-kaDitalobrotowy-dla-mikro-i-malych-przedsiebiorcow J,
- fakt podlegający wykazaniu: anulowanie naboru projektów w województwie łódzkim oraz województwie kujawsko-pomorskim, przeprowadzonych z zastosowanie kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu i ogłoszenie nowego naboru projektów w każdym z ww. województw bez zastosowania kryterium czasu złożenia wniosku o powierzenie grantu, przyjęcie jako kryterium oceny wniosków wielkości spadku obrotów gospodarczych w dowolnie wybranych 3 kolejnych miesiącach kalendarzowych w przypadku województwa warmińsko-mazurskiego oraz 2 w dowolnie wybranych 2 kolejnych miesiącach kalendarzowych w przypadku województwa łódzkiego,
3. wydruku informacji z 3 września 2020 r. opublikowaną przez Centrum Obsługi Przedsiębiorcy Województwa Łódzkiego (dostęp: 3 grudnia 2020 r. https://cop.łódzkie.ol/naborv-hwvnikhkonkursow/902-2-3-zwiekszenie
konkurencvinoscimso-2-3-l-innowacie-w-msp-19-08-2020 ) - fakt podlegający wykazaniu: anulowanie naboru projektów w województwie łódzkim również z powodu wystąpienia niemożliwych do usunięcia przeszkód technicznych uniemożliwiających przeprowadzenie naboru wniosków za pośrednictwem systemu informatycznego IP - Generatora wniosków.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy przypomnieć, że A sp. z o.o. w T. (dalej, jako: Fundusz Pożyczkowy) prowadził naborów wniosków w ramach projektu "Granty na kapitał obrotowy dla mikro i małych przedsiębiorstw", którego celem było udzielenie pomocy przedsiębiorcom w funkcjonowaniu gospodarki na skutek wystąpienia pandemii COVID -19 , którzy znaleźli się w trudnej sytuacji ekonomicznej. O zakwalifikowaniu projektu w ramach tego naboru do dofinansowania decydowała kolejność złożenia wniosków, spełniających kryteria wyboru, do momentu osiągnięcia przewidzianego poziomu dofinansowania. O kolejności na listach rankingowych decydowała data i godzina przesłania wniosków oraz spełnienie wszystkich kryteriów zawartych w karcie oceny.
Należy podzielić stanowisko skarżącej kasacyjnie, że kryterium czasu – choć nie jedyne - było decydujące przy naborze wniosków, które uzyskały taką samą liczbę punktów. Wynika to wprost z listy rankingowej. Wnioski ocenione na takim samym poziomie punktowym były różnicowane w pozycjach na liście rankingowej na podstawie momentu w którym każdy z wniosków wpłynął. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe naruszało zasadę równości (niedyskryminacji). Jak wynika z niekwestionowanego stanu faktycznego strona skarżąca uzyskała maksymalną liczbę punktów ( 3000) co pretendowało ją do oceny merytorycznej natomiast zastosowanie niezaakceptowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny kryterium czasowego "kto pierwszy ten lepszy" spowodowało, że spółka znalazła się na liście rezerwowej.
Wskazać trzeba, że w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Ponieważ spółka złożyła wniosek o powierzenie grantu i wszystkie wymagane dokumenty w terminie zakreślonym przez instytucję słusznie twierdzi, że miała uzasadnione podstawy oczekiwać, że jej wniosek zostanie rozpatrzony.
W związku z tym należy uznać, że WSA w zaskarżonym wyroku nietrafnie zaakceptował stanowisko Funduszu Pożyczkowego stwierdzając, że nie naruszono z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Przeciwnie, przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone przez Fundusz Pożyczkowy z naruszeniem zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną na podstawie art. 188 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji.
O kosztach postępowania sądowego w wysokości 1120 zł (obejmujących: wpis od skargi kasacyjnej - 100 zł, opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji - 100 zł, wpis od skargi – 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika skarżącej spółki za I i II instancję - (480 zł i 240 zł) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI