Orzeczenie · 2026-03-11

I GSK 276/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-11
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
skarga kasacyjnaZUSumorzenie należnościskładkiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiśrodki zaskarżeniawybór drogi postępowaniadopuszczalność skargi

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. E. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę skarżącego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. WSA uznał, że skarżący, składając jednocześnie skargę do sądu i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu), dokonał wyboru drogi administracyjnej, co czyniło skargę niedopuszczalną. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując na treść art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi, że strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego, jeśli nie skorzystała z prawa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. NSA podkreślił, że złożenie obu środków zaskarżenia w tym samym dniu skutkuje tym, że skarga do sądu powinna być traktowana jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a prawo do skargi sądowoadministracyjnej powstaje dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady wyłączności środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności relacji między wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy a skargą do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji jednoczesnego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu. Nie dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu jest jedynym środkiem proceduralnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wyklucza możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na pierwotną decyzję?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi wybór drogi administracyjnej, co zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. wyklucza możliwość jednoczesnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tę samą decyzję.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 52 § 3 p.p.s.a. wprowadza zasadę wyłączności środków zaskarżenia. Strona ma wybór między wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy a skargą do sądu. Skorzystanie z jednej z tych opcji wyłącza możliwość skorzystania z drugiej. W przypadku jednoczesnego złożenia obu środków, skarga do sądu powinna być traktowana jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a prawo do skargi sądowoadministracyjnej powstaje po wyczerpaniu środków zaskarżenia.

Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem zaskarżenia wyłączającym dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przywrócenie terminu sam w sobie nie jest środkiem zaskarżenia, jednakże jego złożenie w kontekście wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może skutkować uznaniem, że strona wybrała drogę administracyjną.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzje o odmowie przywrócenia terminu i stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mogły zostać zaskarżone. NSA potwierdził, że skoro skarżący skorzystał z prawa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mógł jednocześnie wnieść skargi na pierwotną decyzję.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na decyzję ZUS.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 52 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wprowadza wybór sposobu zaskarżenia: albo wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo skarga do sądu administracyjnego. Strona nie może skorzystać z obu opcji jednocześnie.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako alternatywnego środka zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki odrzucenia skargi, w tym niedopuszczalność skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie stanowi środka zaskarżenia wyłączającego dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sporu procesowego. • Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia było wadliwe (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.). • Wykładnia przepisów była nadmiernie formalistyczna i naruszała prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. • Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. • Skarżący został w decyzji z 4 czerwca 2025 r. pouczony o dwóch konkurencyjnych środkach zaskarżenia tj. prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze do sądu administracyjnego. • Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. • Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady wyłączności środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności relacji między wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy a skargą do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji jednoczesnego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi do sądu. Nie dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu jest jedynym środkiem proceduralnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej wyboru środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i sądowoadministracyjnego.

Wybór między wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy a skargą do sądu: kluczowa pułapka proceduralna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst