I GSK 736/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-04
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnazgłoszenie celnepodatek VATupustrabatKodeks celnywartość transakcyjnaprawo celneimport

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie dotyczącej prawidłowego ustalenia wartości celnej towaru i podatku VAT, uznając, że upust udzielony przez eksportera, nawet jeśli zrealizowany po zgłoszeniu celnym, wpływa na ostateczną wartość transakcyjną.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Spór dotyczył weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru (leków) i podatku VAT. Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, obniżając zadeklarowaną wartość celną o udzielony przez eksportera upust, który został zrealizowany po dokonaniu zgłoszenia celnego. Spółka argumentowała, że upust ten nie powinien wpływać na wartość celną. WSA oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając, że upust kształtuje cenę transakcyjną i tym samym wartość celną, niezależnie od momentu jego realizacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez J. Spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach. Przedmiotem sporu była weryfikacja zgłoszenia celnego dotyczącego importu leków, w szczególności ustalenie ich wartości celnej oraz kwoty podatku od towarów i usług. Organy celne, a następnie Sąd I instancji, uznały, że zadeklarowana przez spółkę wartość celna była nieprawidłowa, ponieważ nie uwzględniała upustu udzielonego przez eksportera. Upust ten, wynikający z umowy o dystrybucję i dostawy, został zrealizowany po dokonaniu zgłoszenia celnego, co spółka podnosiła jako argument przeciwko jego uwzględnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko Sądu I instancji i organów celnych. Sąd uznał, że upust finansowy, nawet jeśli jego realizacja nastąpiła po zgłoszeniu celnym, stanowił element kształtujący ostateczną cenę transakcyjną importowanych towarów, a tym samym ich wartość celną. Podkreślono, że zasada wolności kontraktowej pozwala stronom na swobodne kształtowanie ceny, a upust obniżający cenę zakupu jest istotny dla ustalenia wartości celnej, nawet jeśli jego ostateczne wyliczenie nastąpiło po zgłoszeniu celnym. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu celnego oraz przepisów Układu Europejskiego, wskazując, że prawo wspólnotowe miało zastosowanie do zdarzeń po dacie przystąpienia Polski do UE, a w tym przypadku import miał miejsce przed akcesją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, upust udzielony przez eksportera, nawet jeśli zrealizowany po dokonaniu zgłoszenia celnego, wpływa na ustalenie wartości celnej importowanego towaru, ponieważ kształtuje ostateczną cenę transakcyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada wolności kontraktowej pozwala na kształtowanie ceny towaru, a upust obniżający cenę zakupu jest elementem ceny transakcyjnej i tym samym wartości celnej, niezależnie od momentu jego realizacji. Cena może być ostatecznie ustalona po zawarciu umowy sprzedaży.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

k.c. art. 23 § 1

Ustawa - Kodeks celny

Definicja wartości celnej jako ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, obejmującej wszelkie płatności.

Pomocnicze

k.c. art. 23 § 9

Ustawa - Kodeks celny

Definicja ceny należnej lub faktycznie zapłaconej jako kwoty płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy.

k.c. art. 65 § 4

Ustawa - Kodeks celny

Reguluje sposób korygowania przyjętego zgłoszenia celnego poprzez wydanie stosownej decyzji.

k.c. art. 83 § 3

Ustawa - Kodeks celny

k.c. art. 64 § 2

Ustawa - Kodeks celny

Wymaga dołączenia dokumentów wskazanych przykładowo w § 206 rozporządzenia, w szczególności faktury (§ 209 rozporządzenia).

k.c. art. 85 § 1

Ustawa - Kodeks celny

Określa przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych, odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych § § 206

Wskazuje przykładowe dokumenty dołączane do zgłoszenia celnego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych § § 209

Wskazuje fakturę jako dokument dołączany do zgłoszenia celnego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych § Załącznik nr 37

Określa zasady wypełniania deklaracji wartości celnej (DWC), w tym pola nr 4 i 5.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej § § 2 ust. 1 i ust. 2

Niezastosowanie opinii 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO).

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 14 ust. 2 lit. c)

Ord.pod. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Konst. RP art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 31 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 91 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Układ Europejski art. 68

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Warunek wstępnej integracji Polski ze Wspólnotą w okresie przedakcesyjnym.

Układ Europejski art. 69

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony

Harmonizacja prawa polskiego z prawem unijnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upust udzielony przez eksportera, nawet jeśli zrealizowany po zgłoszeniu celnym, wpływa na ostateczną wartość transakcyjną i tym samym na wartość celną towaru.

Odrzucone argumenty

Upust udzielony po dokonaniu zgłoszenia celnego nie powinien wpływać na wartość celną towaru. Umowa o dystrybucji i dostawach nie była umową kupna-sprzedaży i nie podlegała wykazaniu w zgłoszeniu celnym. Organy celne naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego poprzez błędne ustalenia dotyczące charakteru upustu i jego wpływu na wartość celną. Naruszenie przepisów dotyczących wartości celnej poprzez przyjęcie, że upust mógł mieć wpływ na wartość celną towaru. Naruszenie przepisów Układu Europejskiego przez błędną interpretację dostosowania prawa polskiego do prawa wspólnotowego.

Godne uwagi sformułowania

upust kształtował cenę leków i ostateczną wartość transakcyjną niezależnie od faktu, że jej wysokość wyliczona została już po dokonaniu zgłoszenia celnego cena jest wprawdzie elementem istotnym umowy sprzedaży, ale nie oznacza to, że musi być ostatecznie ustalona w chwili zawarcia umowy i nie może być przez strony później skonkretyzowana lub zmieniona wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli ostateczne ustalenie jej wysokości nastąpiło po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego

Skład orzekający

Jerzy Chromicki

przewodniczący

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Andrzej Kuba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w przypadku upustów udzielanych przez eksporterów, zwłaszcza gdy realizacja upustu następuje po zgłoszeniu celnym. Interpretacja przepisów Kodeksu celnego dotyczących wartości transakcyjnej i momentu jej ustalenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upustu związanego z umową dystrybucyjną i realizowanego po zgłoszeniu celnym. Interpretacja przepisów Kodeksu celnego z 1997 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego – ustalania wartości celnej towarów, co ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych i podatku VAT. Interpretacja wpływu upustów na wartość celną jest kluczowa dla importerów.

Upust po zgłoszeniu celnym – czy obniża VAT i cło? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 736/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba
Jerzy Chromicki /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Gl 681/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-12-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art. 23 § 1, § 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit. c), art. 83 § 3, art. 64 § 2, §  4, art. 85 § 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny.
Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
art. 68 i art. 69
Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
Dz.U. 1999 nr 104 poz 1193
§ 206 i § 209
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Chromicki Sędziowie Małgorzata Korycińska (spr.) NSA Andrzej Kuba Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. del. do Prokuratury Apelacyjnej w K. J.K. skargi kasacyjnej J. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 4 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 681/05 w sprawie ze skargi J. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Zasądza od J. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
I
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny
w G. oddalił skargę J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2005 r. w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru i podatku od towarów i usług.
Sąd I instancji przytoczył na wstępie stan faktyczny i motywy podjętych w sprawie rozstrzygnięć, z których wynikało, że na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez Spółkę J. według dokumentu SAD z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar - leki, przyjmując wartość celną towaru w zadeklarowanej przez Spółkę wysokości, która odpowiadała wartości transakcyjnej udokumentowanej fakturami załączonymi do zgłoszenia celnego, wystawionymi przez sprzedającego - J.P. z siedzibą w B. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. uznał powyższe zgłoszenie celne w pozycji pierwszej za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanego towaru i określił tę wartość w wysokości niższej od zadeklarowanej przez Spółkę, uwzględniając upusty udzielone jej przez eksportera towaru. Jednocześnie organ określił też kwotę podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę Spółki na powyższą decyzję nie dopatrzył się po stronie organów celnych błędnej interpretacji postanowień umowy, na mocy której stronie skarżącej były udzielane upusty. Za trafne Sąd uznał ustalenie organów celnych, że zakres zniżek i ich wysokość zostały sprecyzowane w umowie zawartej [...] maja 2001 r. z mocą od [...] stycznia 2000 r. Z umowy tej wynikało, iż upust był udzielony w wysokości 30% lub 40% (pkt 6.5). Rabat był zatem przyznany już w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, a jego określenie następowało notami kredytowymi, które były wystawiane w sposób ciągły. Nie był to zatem tzw. rabat "ex post", kiedy czynność prawna będąca źródłem rabatu dokonana jest po zgłoszeniu celnym towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się także z twierdzeniem strony skarżącej, jakoby przyznane upusty pozostawały bez wpływu na wartość celną towaru, ponieważ zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy, ceną należną w chwili zgłoszenia towaru (wartością celną towaru) była wartość wynikająca z faktur handlowych pomniejszona o przyznane stronie skarżącej upusty. Powoływany przez skarżącą art. 23 § 9 Kodeksu celnego nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przewiduje on doliczenie do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej wszelkich płatności dokonanych lub mających być dokonanymi jako warunek sprzedaży towarów. Tymczasem organy celne nie doliczyły do ceny należnej, ani faktycznie zapłaconej żadnych płatności traktowanych jako warunek sprzedaży towarów.
Sąd I instancji nie podzielił też stanowiska strony skarżącej w kwestii naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 23 § 1 w związku z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, wyrażającego się w przekonaniu, iż definicja wartości celnej zawarta w art. 23 § 1 Kodeksu celnego jest uzupełniona o treść art. 85 § 1 tej ustawy. Zarówno § 1, jak i
§ 9 art. 23 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodzi tu zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadzi do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nieostatecznej. Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy z kolei wymagalności należności celnych przywozowych i także z racji systemowych nie zawiera definicji wartości celnej towaru.
Za chybiony Sąd I instancji uznał także zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów art. 2 Aktu akcesyjnego, bowiem zasada natychmiastowego działania prawa wspólnotowego może odnosić się do zdarzeń, które miały miejsce po 1 maja 2004 r. Zastosowanie prawa wspólnotowego do stanów faktycznych, które ziściły się do tej daty byłoby, w ocenie Sądu, stosowaniem prawa wstecz.
Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji oddalił wniesioną w tej sprawie skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
II
W skardze kasacyjnej Spółka J. zaskarżyła w całości powyższy wyrok domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów:
a) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez dokonanie sprzecznych z umową o dystrybucji i dostawach z dnia [...] maja
2001 r. oraz ze sposobem rozliczeń finansowych skarżącej ustaleń co do charakteru upustu otrzymanego przez skarżącą od kontrahenta zagranicznego, co było rezultatem:
- błędnego uznania przez organy celne, że upust był zagwarantowany w umowie o dystrybucji i dostawach z dnia [...] maja 2001 r.,
- błędnego ustalenia przez organy celne, że upust przyznany został przed dokonaniem zgłoszenia celnego,
- braku dokonania przez organy celne ustaleń w zakresie krajowego lub zagranicznego statusu towarów w chwili otrzymania przez skarżącą dokumentów księgowych przyznających upust;
b) art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez niedokonanie oceny charakteru prawnego umowy o dystrybucji i dostawach z dnia [...] maja 2001 r., z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) - załącznik nr 37: Zasady wypełniania deklaracji wartości celnej (DWC) i wzór Deklaracji Wartości Celnej (DWC). Część B: Zasady wypełniania pól Deklaracji Wartości Celnej, pole nr 5, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jedynie tzw. umowa kupna-sprzedaży podlegała wykazaniu na etapie dokonywania zgłoszenia celnego, a zatem jeśli umowa z dnia [...] maja 2001 r. nie była umową kupna-sprzedaży, to na skarżącej nie ciążył obowiązek wykazywania jej istnienia w Deklaracji Wartości Celnej dołączanej do zgłoszenia celnego, a więc zarzut niekompletności dokumentów był w tym przypadku niezasadny, co powinno skutkować wydaniem przez organy celne odmiennego orzeczenia w sprawie, to jest umarzającego postępowanie celne z powodu braku podstaw do jego wszczęcia i prowadzenia;
c) art. 65 § 4 pkt 2 lit. c), określonego przez organy celne jako art. 65 § 4 pkt 2
lit. b), w związku z art. 83 § 3 Kodeksu celnego poprzez wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w sytuacji, gdy brak było podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia;
2. art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
a) § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm.) poprzez niezastosowanie opinii 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), która regulowała kwestię wpływu rabatu udzielonego po dokonaniu zgłoszenia celnego na wartość celną importowanego towaru;
b) art. 23 § 1 w związku z art. 23 § 9 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że otrzymany przez skarżącą po dokonaniu sprzedaży i przyjęciu zgłoszenia celnego upust mógł mieć wpływ na wartość celną importowanego towaru oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że stan towaru i jego wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego mogą zostać ustalone z uwzględnieniem zdarzeń mających miejsce po przyjęciu zgłoszenia celnego i odnoszących się do towarów krajowych;
II. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest naruszenie:
1. art. 23 § 1 w związku z art. 23 § 9 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że otrzymany przez skarżącą po dokonaniu sprzedaży i przyjęciu zgłoszenia celnego upust mógł mieć wpływ na wartość celną importowanego towaru oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, że stan towaru i jego wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego mogą zostać ustalone z uwzględnieniem zdarzeń mających miejsce po przyjęciu zgłoszenia celnego i odnoszących się do towarów krajowych,
2. art. 7 oraz art. 31 ust. 2 zd. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez brak zastosowania w sprawie,
3. art. 68 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.) w związku z art. 69 Układu Europejskiego i w związku z art. 91 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię powołanych przepisów i uznanie, że dostosowanie prawa polskiego do prawa wspólnotowego nie obejmuje praktyki wykładni i stosowania prawa przez organy administracji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżąca podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazała przede wszystkim na ocenę charakteru prawnego upustu finansowego, przyznawanego jej przez b. eksportera - J.P., na podstawie umowy z dnia [...] maja 2001 r. o dystrybucji i dostawach. W sprawie nie jest sporna okoliczność, że powyższa umowa wiązała w dacie przedmiotowego zgłoszenia. Z treści pkt 6.3 i pkt 6.8 tej umowy wynika, że przyznanie upustu zostało powiązane zarówno z przekroczeniem wartości zakupów ustalonej w rocznym planie zakupów, jak i z terminową realizacją przez nabywcę płatności należnych dostawcy. Powyższe ustalenia umowne dotyczące ceny leków objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym zostały zrealizowane i zapłata za te leki nastąpiła w kwocie niższej niż wykazano w fakturach handlowych dołączonych do zgłoszenia celnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy przyjęcie, iż upust ten kształtował cenę leków i ostateczną wartość transakcyjną niezależnie od faktu, że jej wysokość wyliczona została już po dokonaniu zgłoszenia celnego, jest uzasadnione, a wobec tego stanowisko Sądu I instancji podzielające w tej kwestii stanowisko organów celnych jest prawidłowe. Respektowana w obrocie międzynarodowym zasada wolności kontraktowej umożliwia stronom swobodne kształtowanie wzajemnych praw i obowiązków oraz sposobu ich realizacji. Odnosząc wymienioną zasadę do umów sprzedaży należy zauważyć, że strony mogą wskazać wprost wiążącą je cenę albo też jedynie podać podstawy jej ustalenia, co oznacza, że cena zostanie ostatecznie określona dopiero po zawarciu umowy sprzedaży.
Umowa z dnia [...] maja 2001 r., przewidująca udzielenie upustów, jest w istocie umową dotyczącą określenia ceny sprzedaży leków, ponieważ upust w sposób wyraźny odnosi się do ceny zakupionych leków. Okoliczność, że w umowie tej uzależniono udzielenie rabatu od zaistnienia określonych przesłanek (wielkość zakupu, termin zapłaty) nie zmienia oceny tego rabatu jako czynnika kształtującego cenę ostateczną, skoro chodzi o upust faktycznie zrealizowany, w oparciu o faktycznie wystawioną przez eksportera notę kredytową. Nie może więc być uznany za zasadny zarzut skargi kasacyjnej odnośnie braku związku udzielonego upustu z wartością transakcyjną - celną leków ze względu na moment jego udzielenia, tj. po dopuszczeniu importowanych leków do obrotu na polskim obszarze celnym. Argument odnoszący się do momentu powstania prawa do upustu nie ma w sprawie istotnego znaczenia. Cena jest wprawdzie elementem istotnym umowy sprzedaży, ale nie oznacza to, że musi być ostatecznie ustalona w chwili zawarcia umowy i nie może być przez strony później skonkretyzowana lub zmieniona. Jeżeli zatem po zawarciu umowy sprzedawca (eksporter) udzieli kupującemu (importerowi) rabatu obniżającego pierwotnie ustaloną cenę, to nie ma podstaw do uznania, że upust ten nie jest elementem kształtującym cenę transakcyjną, a w konsekwencji i wartość celną sprowadzonych towarów tylko dlatego, że nie pozostaje on w ścisłym związku czasowym z zawarciem umowy sprzedaży.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 65 § 4 pkt 2 lit. c) w związku z art. 83 § 3 Kodeksu celnego oraz z wydanym na podstawie art. 64 § 4 Kodeksu celnego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193). Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że umowa z dnia [...] maja 2001 r. o dystrybucji i dostawach nie jest wprawdzie umową sprzedaży, ale zawiera postanowienia, które miały istotne znaczenie dla ustalenia ostatecznej ceny importowanych leków, tj. ceny transakcyjnej, a więc ocenić ją należy jako dokument, o którym mowa w art. 64 § 2 Kodeksu celnego, wymagany do objęcia towaru procedurą celną, do której dany towar jest przedstawiany. W przypadku zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu, do zgłoszenia tego należy dołączyć dokumenty wskazane przykładowo w § 206 rozporządzenia, a w szczególności fakturę (§ 209 rozporządzenia). Z kolei w załączniku nr 37 do tego rozporządzenia określającego zasady wypełniania deklaracji wartości celnej podano, iż w polu nr 4 deklaracji "należy podać numer i datę dokumentu, na podstawie którego ustalana jest wartość celna", a w polu nr 5 - numer i datę kontraktu, zamówienia, a jeśli takie nie występują - wyjaśnienia jak została zawarta umowa kupna-sprzedaży. Skoro skarżąca i jej kontrahent zagraniczny związani byli umową określającą zasady udzielania upustów finansowych kształtujących cenę transakcyjną /wartość celną/ konkretnych leków, to mimo braku wykazania upustu na fakturze ze względu na jego późniejszą realizację, skarżąca zobowiązana była do ujawnienia tej umowy jako mającej znaczenie dla ustalenia wartości celnej. Podkreślić także należy, że w polu 10b przedmiotowej deklaracji zawarte zostało oświadczenie zgłaszającego o prawdziwości przedstawionych danych oraz zobowiązanie do dostarczenia dodatkowych informacji i dokumentów służących do ustalenia wartości celnej towarów. W konsekwencji więc nie może być uznany za zasadny zarzut skarżącej, iż dokonane przez nią zgłoszenie celne odpowiadało wszelkim warunkom przewidzianym w obowiązujących przepisach.
W procedurze dopuszczenia towaru do obrotu jednym z istotnych elementów jest prawidłowe określenie wartości celnej, a skoro wartość ta nie została właściwie podana, co ustalono na podstawie dokumentów ujawnionych w toku kontroli, niewskazanych przy zgłoszeniu celnym, to stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji było prawidłowe i Sąd I instancji oddalając skargę nie dopuścił się naruszenia art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Nie jest także zasadny zarzut skargi kasacyjnej o pominięciu opinii 15.1 "Postępowanie wobec rabatu za ilość" Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (/Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm./). W opinii tej dopuszcza się uwzględnienie w wartości transakcyjnej towaru, ustalanej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego do odprawy (przykład 2 pkt 9-13). W świetle tej opinii rabat tzw. postimportowy, przyznawany wstecz i niebrany pod uwagę przy ustalaniu wartości transakcyjnej, to tylko rabat przyznawany wstecz z tytułu zakupu towarów poprzednio importowanych, a nie rabat dotyczący ceny towarów zgłaszanych obecnie do odprawy (przykład 3 pkt 16 i przykład 4 pkt 17). Kwestii tej dotyczy ponadto komentarz nr 4 cytowanych Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej (WCO). Potwierdza on także tezę, że przy ustalaniu wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej należy brać również pod uwagę cenę ostateczną ustaloną dopiero po dostarczeniu towaru, na podstawie umowy sprzedaży określającej ceny jedynie prowizorycznie lub zawierającej tzw. klauzulę rewizji cen (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r., GSK 53/04, ONSA i WSA, 2/2004, poz. 48).
Kolejne zarzuty podniesione przez skarżącą Spółkę dotyczą naruszenia przepisów art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego przez ich błędną wykładnię w zakresie ustalania wartości celnej towaru. Odnosząc się do tych zarzutów ponownie należy podkreślić, że określona w art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartość celna jako wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona albo należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, znajduje swoje rozwinięcie w art. 23 § 9 Kodeksu celnego, w którym cenę należną lub faktycznie zapłaconą zdefiniowano jako kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary. Z kolei przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego określa przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych, odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek
w tym dniu obowiązujących. Treść powołanych przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do wartości celnej wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę jako wiążącej takiej wartości celnej, która odpowiada cenie rzeczywistej, czyli obliczonej ostatecznie i obejmującej płatności, jakich nabywca dokonał albo ma dokonać na rzecz sprzedawcy. Wskazanie na cenę jako płatność dokonaną lub mającą zostać dokonaną oznacza, że ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą, a w szczególności tylko i wyłącznie z datą przyjęcia zgłoszenia celnego. Na dzień przyjęcia zgłoszenia cena może bowiem z różnych względów, w tym ze względu na ustalenia umowne wiążące strony, nie odpowiadać cenie ostatecznej, czyli płatności zrealizowanej albo należnej, i w związku z tym według powyższych unormowań wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli ostateczne ustalenie jej wysokości nastąpiło po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Z tego też względu w art. 65 § 4 Kodeksu celnego uregulowano sposób korygowania przyjętego już zgłoszenia celnego poprzez wydanie stosownej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy upust finansowy, chociaż został zrealizowany zgodnie z ustaleniami umownymi stron już po dacie zgłoszenia celnego, kształtował wartość celną, gdyż miał istotny wpływ na cenę faktycznie zapłaconą, bo obniżał ją w stosunku do ceny wskazanej w fakturze handlowej dołączonej do zgłoszenia celnego i przeniesionej jako wartość celna do tegoż zgłoszenia. Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do przesłanek wymagalności należności celnych, co nie jest tożsame ze stanowiskiem, iż wartość celna (transakcyjna) musi być ostatecznie ustalana na ten właśnie dzień, z uwagi na to, że cena ta może zostać ukształtowana później w odniesieniu do towaru przedstawionego organowi celnemu w określonym wcześniejszym dniu. Jeśli bowiem strony w zakresie sposobu i czasu ustalenia ceny ostatecznej mają swobodę, to "związanie" wielkości tej ceny wyłącznie z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego byłoby nieuzasadnione. Wobec powyższego zarzuty podniesione w tej kwestii w skardze kasacyjnej nie mogą być uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził także podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej w przedmiocie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 7 i art. 31 ust. 2 zd. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego.
W tym miejscu wskazać należy na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt SK 25/05 stwierdzającego zgodność art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego z 1997 r. z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz, że art. 65 § 4 pkt 2 lit b i c tego Kodeksu nie jest niezgodny z art. 20 i art. 22 w zw. z art. 2 i art. 31 ust 2 zdanie drugie Konstytucji (OTK-A 2006/11/169).
Chybiony jest także zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego przez ich błędną interpretację. W przepisach tych określono warunek wstępnej integracji Polski ze Wspólnotą w okresie przedakcesyjnym, a mianowicie zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski z ustawodawstwem unijnym, które to zbliżanie obejmowało między innymi prawo celne. Polska zobowiązała się do podjęcia wszelkich starań w celu zapewnienia harmonizacji jej przyszłego ustawodawstwa z ustawodawstwem unijnym. W uzasadnieniu powołanego przez skarżącą Spółkę wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. K 33/03 (OTK-A z 2004 r. nr 4, poz. 31) Trybunał Konstytucyjny istotnie wskazał na obowiązek dokonywania w okresie przedakcesyjnym interpretacji prawa, która uwzględniałaby standardy europejskie, ale równocześnie podkreślił, że obowiązek stosowania przez polskie organy zasad interpretacji wynikających z dorobku wspólnotowego powstanie z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że zbliżanie ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa Wspólnoty jest tożsame ze stosowaniem tegoż ustawodawstwa i związanego z nim dorobku (wykładni, interpretacji). Stąd też nie było podstaw do zarzucenia organom celnym naruszenia tychże przepisów, gdy weźmie się pod uwagę tę istotną okoliczność, że w niniejszej sprawie importowane towary zostały dopuszczone do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2001 r.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI