I GSK 270/26

I GSK 270/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Sygn. powiązane
I SA/Ke 530/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2025-10-30
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. Sp. z.o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 530/24 w sprawie ze skargi T. Sp. z.o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 września 2024 r. nr 34/24 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków budżetu Unii Europejskiej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 30 października 2025 r. sygn. akt I SA/Ke 530/24 oddalił skargę T. Sp. z o.o. w K. (dalej zwanej: spółką lub skarżącą) na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego (dalej zwanego: organem) z 25 września 2024 r. nr 34/24 w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania.
Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej strona skarżąca zawarła wniosek o wydanie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej zwanej: p.p.s.a.) postanowienia o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji w całości.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka wskazała m.in., że wykonanie decyzji – egzekucja kwoty 702 554,10 zł wraz z odsetkami – stanowi realne zagrożenie płynności finansowej spółki i jej dalszego funkcjonowania (egzekucja została już wszczęta) oraz zagraża powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności przez: zajęcie rachunków bankowych, paraliż działalności operacyjnej, utratę kontraktów i reputacji rynkowej, których nie da się w pełni naprawić nawet w przypadku późniejszego uchylenia decyzji. Skarżąca spółka podkreśliła, że interes organu został zabezpieczona – "umowa o dofinansowanie została zabezpieczona zabezpieczeniem o wartości ponad czterokrotnie wyższej niż kwota objęta zaskarżoną decyzją (hipoteka)."
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał na ogólnikowość argumentów wskazanych przez spółkę, a przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji oraz na brak przedłożenia dokumentów przedstawiających sytuację finansową i majątkową spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07 instytucja ta znajduje również zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym.
Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem wskazywać konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z: 1 marca 2019 r. sygn. akt I OZ 174/19, 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II FZ 856/19; treść tych, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W niniejszej sprawie wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej objęto zaskarżoną decyzję tj. decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 września 2024 r. nr 34/24 utrzymującą w mocy decyzję z 22 maja 2024 r. określającą przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 – 2020 na podstawie umowy o dofinansowanie w łącznej wysokości 702 554,10 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z: 26 listopada 2007 r. sygn. akt II FZ 338/07, 10 maja 2011 r. sygn. akt II FZ 106/11, 9 września 2011 r. sygn. akt II FSK 1501/11, 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11). Zatem aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem braki wniosku tak w zakresie zawartej w nim argumentacji jak i dokumentów przedłożonych na jego poparcie nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej.
W tym miejscu nadmienić należy, że skarżąca w toku postępowania sądowego zawarła już uprzednio w skardze do WSA wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji postanowieniem z 18 sierpnia 2025 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że spółka nie przedstawiła informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji finansowej i majątkowej uniemożliwiając w ten sposób sądowi ocenę zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji.
Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w 2024 r. spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 1 366,88 zł, wykazała wartość środków trwałych (według bilansu na ostatni rok) w kwocie 459 335,81 zł i wysokość straty za ostatni rok obrotowy w wysokości – 113 235,11 zł za 2022 r. Ponadto spółka posiadała wymagalne należności o wartości 603 022,65 zł, które starała się wyegzekwować od kontrahentów. Oświadczyła też, że jest w trakcie pozyskiwania nowego projektu w oparciu o który planuje prowadzić dalszą działalność – planowany czas uruchomienia to II kw. 2025 r.
Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku o dokumentację potwierdzającą sytuację finansową i majątkową spółki oraz mimo przedłużonego czasu realizacji wezwania spółka nie przedłożyła: bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. w pełnej wersji, a w przypadku ich braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres (zestawienie zmian w kapitale własnym, rachunek przepływów pieniężnych itp.); 2. kopii raportów kasowych i wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich sześciu miesięcy; w przypadku ich zamknięcia należało nadesłać stosowną dokumentację w tym zakresie; 3. kopii zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2023 r. lub zaświadczenia właściwego organu podatkowego, że zeznanie takie nie zostało złożone; 4. kopii odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy lub zaświadczenia właściwego organu podatkowego, że deklaracje takie nie zostały złożone; 5. dokumentów wskazującej na niemożność udzielenia pożyczki lub dekapitalizowania spółki przez jej wspólników; 6. dokumentów dotyczących wykazanie kosztów związanych z utrzymaniem lokalu będącego siedzibą spółki, w tym odpisu ostatniej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącej nieruchomości stanowiącej siedzibę skarżącej spółki oraz potwierdzeń uiszczenia tej opłaty za trzy ostatnie miesiące lub dokumentu wskazującego na zaległości w tym zakresie, np. zaświadczenia wydanego w stosownym urzędzie; 9. dokumentów obrazujących koszty poniesione przez spółkę w okresie ostatnich trzech miesięcy wraz z potwierdzeniami zapłaty, np. faktur, wydruków z rachunków bankowych itp. W związku z powyższym WSA odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Z akt sądowych wynika również, że spółka znajdowała się w układzie ratalnym (umowa o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, k. 39 akt sądowych). Jednak jak wynika z zamieszczonego harmonogramu spłat, ostatnia rata powinna zostać zapłacona 22 kwietnia 2025 r.
Nadto, co należy podkreślić, w aktach administracyjnych i sądowych brak jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową spółki na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji tj. 12 stycznia 2026 r. (data nadania skargi kasacyjnej). Ponownie skarżąca nie przedłożyła aktualnego zeznania podatkowego, bilansu oraz rachunku zysków i strat, czy wyciągów z kont za ostatnie trzy miesiące (choć z samego wniosku wynika chociażby, że spółka posiada rachunek bankowy), a także nie wykazał swojego stanu majątkowego.
W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, że aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącej do zwrotu środków dofinansowania do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora wniosku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wskazuje się, że twierdzenia wnioskodawcy powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia NSA z: 28 marca 2023 r. sygn. akt II GZ 73/23, 20 lipca 2022 r. sygn. akt I FZ 125/22). Przedstawienie sytuacji majątkowej w przypadku domagania się wstrzymania wykonania decyzji nakazującej zwrot konkretnej sumy pieniężnej jest konieczne dla oceny, czy w odniesieniu do tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją może prowadzić do szkody, która dla skarżącego byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Zauważyć należy, że każdy podmiot ma inne możliwości płatnicze. Różna może być także sytuacja majątkowa.
W związku z powyższym oraz stanem faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie uznać należy, że przedstawione przez skarżącą dane nie są wystarczające do rzetelnej oceny wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, albowiem sytuacja majątkowo-finansowa strony na dzień składania wniosku w ogóle nie została przedstawiona. W efekcie nie wiadomo jakimi środkami finansowymi skarżąca dysponuje oraz jaka rzeczywiście jest wielkość jej majątku, a w konsekwencji, czy przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.