I GSK 2646/18

I GSK 2646/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1348/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-02-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 415
§ 2 ust. 1, § 3 ust. 1 i ust. 3, § 4 ust. 1 pkt 7, § 9 ust. 1, § 35 ust. 1 pkt 4 i 5, § 5 ust. 1, § 9 ust. 1, § 11, § 12 ust. 4, § 13;
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487 art. 28 ust. 2 i 6, art. 29 ust. 1 i 4;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 39 ust. 2 i 4;
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1348/17 w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. nr RŚK/2/2017 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 lutego 2018r., sygn. akt V SA/Wa 1348/17 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., obecnie: Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę R. A. (dalej też "strona", "skarżący", "wnioskodawca") i uchylił decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej też: "Dyrektor ARiMR", "Dyrektor", "organ I instancji") z 25 maja 2017r., nr RŚK/2/2017 oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Wojcieszynie (dalej też: "Kierownik", "Kierownik BP ARiMR", "organ I instancji") z 9 marca 2017r., nr 0149-2017-007031 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
R. A. 15 czerwca 2015r. złożył do Biura Powiatowego ARMiR Warszawa-Zachód z siedzibą w W. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020).
We wniosku zadeklarowano następujące pakiety: 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza, 5.5 - Półnaturalne łąki świeże. W części IX wniosku skarżący oświadczył, że dostosowuje podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013) do zasad i warunków określonych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) lub działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR Warszawa Zachód z/s W. decyzją z 30 września 2016r. odmówił wnioskodawcy przyznania wszystkich płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż w 2014r. wnioskodawca podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2007-2013 obejmujące pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne na powierzchni 1,63 ha, zaś w 2015r. działka rolna [...] objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym została zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej, a nie zadeklarowano jej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W ocenie organu I instancji w takiej sytuacji zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 nie zostało zakończone i trwa nadal, a ubiegając się o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, zobowiązania w ramach PROW 2007-2013 nie dostosowano do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne(PROW 2014-2020). Organ uznając, że rolnik kontynuuje dotychczasowe zobowiązanie na działce [...], odmówił na tej podstawie przyznania całej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w ramach deklarowanych na rok 2015 pakietów.
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie decyzją z 28 grudnia 2016r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z 9 marca 2017r. odmówił przyznania wnioskodawcy wszystkich płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020, o które strona ubiegała się w złożonym wniosku o przyznanie płatności na rok 2015.
Zdaniem organu I instancji wnioskodawca dokonując przejścia z programów realizowanych w ramach PROW 2007-2013 na PROW 2014-2020 nie dostosował podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne. Ma on nadal obowiązek realizacji podjętego od 15 marca 2014r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013. Zgodnie zaś z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r., poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie DRŚK PROW"), rolnik nie może realizować zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jeżeli realizuje jednocześnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w ramach PROW 2007-2013.
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z 25 maja 2017r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z decyzji nr 0149-2015-002911 wydanej w sprawie wniosku strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w ramach PROW 2007-2013, obszar zatwierdzony kształtujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 obejmował: powierzchnię: 1,63 ha w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.1 - uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności, obejmującą działkę rolną [...], powierzchnię 10,47 ha w ramach pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000, obejmującą działki rolne [...] i [...]. Działka rolna [...] objęta zobowiązaniem podjętym w roku 2014 nie została natomiast zadeklarowana w roku 2015 do otrzymania płatności w ramach programu rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020.
W ocenie organu podjęte w roku 2014 zobowiązanie w ramach pakietu 2.1 wiąże nadal rolnika, bowiem nie zostało zastąpione zobowiązaniem realizowanym w ramach nowego programu w ramach PROW 2014-2020. Zdaniem organu, sam brak deklaracji działki rolnej [...] do programu ekologicznego we wniosku na rok 2015 nie oznacza więc, że rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w roku 2014. Organ podkreślił, że zobowiązanie podjęte w roku 2014 obowiązuje rolnika w ciągu kolejnych 4 lat realizacji programu. Skoro nie zostało zastąpione nowym zobowiązaniem w ramach PROW 2014-2020 nie jest możliwa w takiej sytuacji realizacja zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Uzasadniając uchylenie decyzji organów obu instancji wskazanym na wstępie wyrokiem z 21 lutego 2018r.,WSA w Warszawie podkreślił, że istotę sporu w sprawie stanowi kwestia, czy rolnikowi, który od 15 marca 2014r. realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne i Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ PROW"), może zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna, jeżeli od 15 marca 2015r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 i Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, natomiast działki rolne, zadeklarowane we wniosku na 2014r. o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 nie zostały zgłoszone do przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) ani też do płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).
Sąd I instancji podkreślił, że z przepisów art. 28 ust. 2 i 6, art. 29 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1305/2013 oraz art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1698/2005 wynika jednoznacznie, że celem zarówno płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i płatności ekologicznej jak też płatności rolnośrodowiskowych jest rekompensata rolnikom dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z podejmowaniem przez nich praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska. Zdaniem WSA zasadą wynikającą z art. 43 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 jest wykluczenie podwójnego finansowania tych praktyk. W tym kontekście należy więc też interpretować § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW, przyjmując, że celem tego przepisu jest zapobieżenie zaistnienia sytuacji, w których rolnik otrzymywałby podwójne wsparcie za realizację tych samych działań na podstawie dwóch różnych programów rozwoju.
WSA zauważył, że § 3 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW stanowi, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach 1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo 2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu. Wskazał, że z § 5 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW wynika natomiast, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje działanie w ramach danego pakietu lub wariantu w odniesieniu do konkretnej działki rolnej lub zwierząt ras lokalnych zadeklarowanych we wniosku. Wyjaśnił, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Stosownie do § 9 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne, do tego obszaru nie przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna. W ocenie Sądu I instancji z powołanych w tym akapicie przepisów wynika więc jednoznacznie, że na gruncie rozporządzenia DRŚK PROW obszar gruntu objęty danym zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym należy traktować jako oddzielne zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. Ustalenia czy nie zachodzi przesłanka wyłączająca możliwość realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na danym obszarze, określona w § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW, należy więc dokonywać w odniesieniu do konkretnego obszaru zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Wskazał, że również z rozporządzenia PRŚ PROW ,w szczególności z przepisów § 4 ust. 1, § 5 ust. 1, § 9 ust. 1, § 11, § 12 ust. 4, § 13, wynika jednoznacznie, że także płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest do działek rolnych lub zwierząt ras lokalnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Wobec powyższego w sytuacji gdy w odniesieniu do części działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych zachodzi wskazana w § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW przesłanka wykluczająca, nie pozbawia to możliwości przyznania płatności do pozostałych zadeklarowanych działek, jeżeli spełniają one warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW.
Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W każdym z przypadków organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię § 3 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez uznanie, że przepis ten dopuszcza możliwość realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 na jednej z działek rolnych z jednoczesną realizacją zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 na pozostałych działkach rolnych tego samego gospodarstwa podczas gdy w ocenie organu prawidłowym jest wykładnia tego przepisu w ten sposób, że uzyskanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach zobowiązania PROW 2014-2020 przez rolników realizujących zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 możliwa jest jedynie w przypadku zmiany wyłącznie w całości zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 na zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
R. A. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust 1 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021r., poz. 2095 ze zm.).
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 3 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Na wstępie należy wskazać, że związanie treścią skargi kasacyjnej nakazuje ustalić, iż skoro wydanemu w sprawie wyrokowi zarzucono jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego, oznacza to, że w ocenie składającego skargę kasacyjną nie dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania. Wskazać też trzeba, że związanie podstawami kasacyjnymi, na mocy art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. oznacza, że zakres kontroli instancyjnej wyznacza sam wnoszący skargę kasacyjną, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania modyfikacji podstaw kasacyjnych, czy też domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 6 września 2012r., I FSK 1536/11).
Warunkiem prawidłowego sformułowania zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego jest wykazanie, na czym polegało niewłaściwe zrozumienie jego treści i wskazanie jaka powinna być wykładnia prawidłowa, a więc, jak prawidłowo przepis ten należy rozumieć. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wykazania przy postawieniu zarzutu błędnej wykładni, że Sąd mylnie zrozumiał treść lub znaczenie stosowanego przepisu prawa albo nie zrozumiał intencji prawodawcy bądź też zastosował nieobowiązujący przepis (por. wyroki NSA z: 5 czerwca 2014r., sygn. akt I OSK 294/14, 6 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 2233/13). Przy zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego należy wskazać, w czym strona upatruje wadliwości interpretacji dokonanej przez Sąd (czy błąd tkwi w treści zrekonstruowanej normy, przebiegu procesu wykładni, sposobie wykorzystania poszczególnych dyrektyw wykładni; wyroki NSA z: 20 lipca 2011r., II FSK 335/10; 15 marca 2011r.,II OSK 540/10), a także przedstawić własną wykładnię przepisu. Oznacza to konieczność podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wyjaśnienia wymaga, że wobec faktu, że skarżący kasacyjnie organ zarzucił jedynie naruszenie prawa materialnego (nie podnosząc zarzutu naruszenia przepisów postępowania wywodzonych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku za podstawę orzekania należało uznać za prawidłowo ustalony. To zaś powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zajmować się kwestią ustalonych okoliczności faktycznych.
Przechodząc do rozpoznania zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, NSA stoi na stanowisku, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Należy wyjaśnić, że w odniesieniu do dochodzonych przez skarżącego płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020) na rok 2015, na poziomie prawa unijnego kwestia ich przyznawania uregulowana została w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013r. Nr 347, poz. 487 ze zm., powoływanym jako "rozporządzenie nr 1305/2013"). W krajowym porządku prawnym problematyka ta ujęta została w ustawie z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015r., poz. 349 ze zm., dalej: "ustawa PROW 2014-2020") oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 jeżeli spełnia on łącznie następujące warunki: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2)realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym"; 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach: 1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo; 2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW rolnik nie może realizować zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jeżeli realizuje jednocześnie zobowiązanie, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm. powoływanym jako "rozporządzenie nr 1698/2005"). § 35 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia DRŚK PROW stanowi, że rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014r. realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe, może zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1:4) pkt 4 w zakresie tożsamych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, 5) pkt 5 w zakresie tożsamych siedlisk przyrodniczych - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, - i spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tych pakietów oraz będzie realizował to zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tych pakietów. Zgodnie z § 35 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia DRŚK PROW w przypadku, o którym mowa w § 35 ust. 1, rolnik może w 2015r.: a) zwiększyć wielkość obszaru, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe, b) podjąć nowe zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. W myśl art. 28 ust. 2 i 6 rozporządzenia nr 1305/2013 płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, grupom rolników lub grupom rolników i innych zarządców gruntów, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które mają zostać określone przez państwa członkowskie, w tym dotyczących, ale nie tylko, użytków rolnych określonych w art. 2 rozporządzenia. Płatności udzielane są corocznie i rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. W razie konieczności płatności te mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłaconej z tytułu zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Przy obliczaniu płatności, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie odliczają kwotę niezbędną w celu wykluczenia podwójnego finansowania praktyk, o których mowa w art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Państwa członkowskie mogą obliczać odliczenie jako ustaloną, średnią kwotę stosowaną do wszystkich beneficjentów realizujących dany rodzaj operacji. Natomiast stosownie do art. 29 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1305/2013 wsparcia w ramach działania rolnictwo ekologiczne udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się konwersji na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego lub utrzymania takich praktyk i metod określonych w rozporządzeniu (WE) nr 834/2007 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim. Płatności udziela się corocznie; rekompensują one beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. Przy obliczaniu płatności, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie odliczają kwotę niezbędną w celu wykluczenia podwójnego finansowania praktyk, o których mowa w art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Państwa członkowskie mogą obliczać odliczenie jako ustaloną, średnią kwotę stosowaną do wszystkich beneficjentów realizujących dane poddziałania.
W myśl art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013r. Nr 347, poz. 608 ze zm., powoływanym jako "rozporządzenie nr 1307/2013"): 1. Na wszystkich kwalifikujących się hektarach w rozumieniu art. 32 ust. 2-5 rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub praktyk równoważnych, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. 2. Praktyki rolnicze korzystne dla klimatu i środowiska są następujące: a) dywersyfikacja upraw; b) utrzymywanie istniejących trwałych użytków zielonych; oraz c) utrzymywanie na użytkach rolnych obszaru proekologicznego. 3. Praktyki równoważne obejmują praktyki podobne, które skutkują równoważnym lub większym poziomem korzyści dla klimatu i środowiska w porównaniu do jednej lub kilku praktyk, o których mowa w ust. 2. Te praktyki równoważne oraz praktyka lub praktyki, o których mowa w ust. 2, którym są one równoważne, wymienione są w załączniku IX i są objęte: a) zobowiązaniami podjętymi zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 albo art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; b) krajowymi lub regionalnymi systemami certyfikacji środowiskowej, w tym systemami certyfikacji przestrzegania prawodawstwa krajowego w zakresie środowiska, wykraczającymi poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, które zmierzają do osiągnięcia celów odnoszących się do jakości gleby i wody, różnorodności biologicznej, zachowania krajobrazu oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Te systemy certyfikacji mogą obejmować praktyki wymienione w załączniku IX do niniejszego rozporządzenia, praktyki, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub połączenie tych praktyk. 4. Praktyki równoważne, o których mowa w ust. 3, nie mogą być przedmiotem podwójnego finansowania.
Natomiast zgodnie z art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1698/2005 płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe. Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania.
Trafnie zatem Sąd i instancji analizując treść powołanych przepisów - art. 28 ust. 2 i 6, art. 29 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1305/2013 oraz art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1698/2005 wskazał, że wynika z nich jednoznacznie, że celem zarówno płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i płatności ekologicznej jak też płatności rolnośrodowiskowych jest rekompensata rolnikom dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z podejmowaniem przez nich praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska. Jednocześnie zasadą wynikającą z art. 43 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 jest wykluczenie podwójnego finansowania tych praktyk. W tym kontekście należy więc też interpretować § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW, przyjmując, że celem tego przepisu jest zapobieżenie zaistnienia sytuacji, w których rolnik otrzymywałby podwójne wsparcie za realizację tych samych działań na podstawie dwóch różnych programów rozwoju.
Powtórzyć należy, że § 3 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW jednoznacznie stanowi, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach 1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo 2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu. Z § 5 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW wynika natomiast, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje działanie w ramach danego pakietu lub wariantu w odniesieniu do konkretnej działki rolnej lub zwierząt ras lokalnych zadeklarowanych we wniosku. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Stosownie do § 9 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne, do tego obszaru nie przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna.
Z powołanych przepisów wynika więc co słusznie podkreślił WSA, że w na gruncie rozporządzenia DRŚK PROW obszar gruntu objęty danym zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym należy traktować jako oddzielne zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. Ustalenia zaś, czy nie zachodzi przesłanka wyłączająca możliwość realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na danym obszarze, określona w § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW, należy więc dokonywać w odniesieniu do konkretnego obszaru zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Również z rozporządzenia PRŚ PROW, na co dodatkowo wskazał WSA w szczególności z przepisów § 4 ust. 1, § 5 ust. 1, § 9 ust. 1, § 11, § 12 ust. 4, § 13, wynika jednoznacznie, że także płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest do działek rolnych lub zwierząt ras lokalnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności.
Oznacza to, że chociaż tak jak w realiach niniejszej sprawy w odniesieniu do części działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych zachodzi wskazana w § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW przesłanka wykluczająca, to jednak nie pozbawia to możliwości przyznania płatności do pozostałych zadeklarowanych działek, jeżeli spełniają one warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW.
W świetle powyższego błędne jest stanowisko organu, że § 3 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dopuszcza możliwość realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 na jednej z działek rolnych jedynie w przypadku zmiany wyłącznie w całości zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 na zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020.
Z przedstawionych wyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia prawa materialnego wskazany w skardze kasacyjnej za nieusprawiedliwiony.
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.