I GSK 254/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo celnezgłoszenie celnewartość celnapochodzenie towarustawka celnaświadectwo EUR-1umowa kupna-sprzedażysfałszowanie dokumentupostępowanie celneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej kwestionowania zgłoszenia celnego i wartości celnej samochodu z powodu sfałszowanej umowy kupna-sprzedaży.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez organy celne zgłoszenia celnego samochodu osobowego, w którym skarżąca domagała się zastosowania obniżonej stawki celnej w oparciu o deklarację pochodzenia z UE. Niemieckie władze celne stwierdziły, że umowa kupna-sprzedaży jest nieautentyczna. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że brak było podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej z powodu sfałszowanego dokumentu pochodzenia oraz nieprawidłowo wystawionego świadectwa EUR-1.

Skarżąca A. W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu. Sprawa dotyczyła uznania zgłoszenia celnego samochodu osobowego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i zastosowanej stawki celnej. Skarżąca zgłosiła samochód do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu, powołując się na deklarację pochodzenia z UE. Niemieckie władze celne, na wniosek polskich organów, stwierdziły jednak, że umowa kupna-sprzedaży jest dokumentem nieautentycznym. Organy celne odmówiły zastosowania obniżonej stawki celnej, uznając zgłoszenie za nieprawidłowe, a następnie ustalono wartość celną pojazdu w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego (tzw. metoda ostatniej szansy). WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając ustalenia organów celnych za prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd kasacyjny uznał zarzuty procesowe za nieuprawnione, wskazując na polemikę z ustaleniami faktycznymi i brak uzasadnienia wpływu uchybień na wynik sprawy. Stwierdził, że ustalenia dotyczące sfałszowanej umowy kupna-sprzedaży i nieprawidłowo wystawionego świadectwa EUR-1 są niewadliwe. Sąd oddalił również zarzut naruszenia prawa materialnego, uznając, że organy celne prawidłowo zakwestionowały wartość transakcyjną z powodu sfałszowania dokumentów i zastosowały metodę ostatniej szansy zgodnie z przepisami Kodeksu celnego. Opinia rzeczoznawcy nie mogła być podstawą, gdyż była sporządzona po długim czasie od zgłoszenia celnego. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można zastosować obniżonej stawki celnej, jeśli dokument potwierdzający pochodzenie towaru jest sfałszowany, a zagraniczny kontrahent nie zna osoby podpisującej umowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia niemieckich władz celnych o sfałszowaniu umowy kupna-sprzedaży są wiarygodne i nie zostały skutecznie podważone przez stronę. W takiej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania preferencyjnych stawek celnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 23 § 1

Kodeks celny

Pomocnicze

k.c. art. 23 § 7

Kodeks celny

k.c. art. 29

Kodeks celny

Układ Europejski art. Protokołu Nr 4

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi

Układ Europejski art. Protokołu Nr 4 § art. 18

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi

Układ Europejski art. Protokołu Nr 4 § art. 3

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ord. pod. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

ord. pod. art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.s.a. art. 106 § 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 23

Kodeks celny

p.s.a. art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 13 § 4

Kodeks celny

p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sfałszowanie umowy kupna-sprzedaży uniemożliwia zastosowanie wartości transakcyjnej jako podstawy do ustalenia wartości celnej. Nieprawidłowe wystawienie świadectwa EUR-1 (retrospektywne, błędy formalne) wyklucza jego zastosowanie. Organy celne miały prawo zakwestionować wiarygodność dokumentów i zastosować metodę ostatniej szansy do ustalenia wartości celnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji (polemika z ustaleniami faktycznymi, brak uzasadnienia wpływu na wynik sprawy). Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące błędnej wykładni art. 23 Kodeksu celnego i dowolnego zastosowania metody ostatniej szansy. Twierdzenie o omyłce pisarskiej przy wypełnianiu świadectwa EUR-1. Zarzut nieprawidłowego ustalenia wartości celnej poprzez przyjęcie do porównania wartości pojazdu młodszego lub nie uwzględnienie stopnia zużycia.

Godne uwagi sformułowania

dokument jest nieautentyczny świadectwo zostało wystawione niezgodnie ze wzorem metoda ostatniej szansy nie można budzić zastrzeżeń gołosłowną polemikę z niewadliwymi ustaleniami stanu faktycznego

Skład orzekający

Maria Myślińska

przewodniczący

Urszula Raczkiewicz

sprawozdawca

Hanna Szafrańska-Falkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej w przypadku wątpliwości co do autentyczności dokumentów pochodzenia towaru; prawidłowość wystawiania i stosowania świadectw EUR-1."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym w 2000 roku i późniejszych, a także przepisów Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie pochodzenia towaru w obrocie międzynarodowym i jakie konsekwencje niesie za sobą posługiwanie się sfałszowanymi dokumentami. Jest to typowa sprawa celna, ale z elementami wskazującymi na potencjalne oszustwo.

Sfałszowana umowa i celne kłopoty: jak nie stracić na imporcie samochodu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 254/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Szafrańska -Falkiewicz
Maria Myślińska /przewodniczący/
Urszula Raczkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Bd 187/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2004-07-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska, Sędziowie NSA Urszula Raczkiewicz (spr.), Hanna Szafrańska-Falkiewicz, Protokolant Magdalena Rosik, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Bd 187/04 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 16 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe skargę kasacyjną oddala
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt I SA/Bd 187/04 oddalił skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 16 lutego 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Toruniu w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Sąd uznając za miarodajne dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia co do stanu faktycznego sprawy podał, że strona zgłosiła w Urzędzie Celnym w Toruniu wg dokumentu SAD nr [...] z dnia 17 października 2000 r. do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki BMW, rok produkcji 1997 r., z zastosowaniem obniżonej stawki celnej w oparciu o dołączoną do zgłoszenia celnego deklarację o pochodzeniu towaru z obszaru UE, zamieszczoną na umowie kupna-sprzedaży z dnia 22 września 2000 r.
Pismem z dnia 5 maja 2003 r., w wyniku kontroli przeprowadzonej na wniosek polskich organów celnych u zagranicznego eksportera - w firmie [...] 103, niemieckie władze celne stwierdziły, iż przedmiotowa pisemna umowa jest dokumentem nieautentycznym, a osoba H. G., której podpis widnieje pod tekstem deklaracji o pochodzeniu towaru jest zagranicznemu kontrahentowi nieznana. W toku postępowania przed organem I instancji importer załączył do akt sprawy świadectwo przewozowe EUR-1 z dnia 24 lipca 2003 r. wystawione retrospektywnie, przedkładając jednocześnie kserokopię niemieckiego dokumentu wywozowego nr 664937. Organy celne uznały, że świadectwo EUR 1 zostało wystawione niezgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku III do Protokołu IV do Układu Europejskiego (nieprawidłowo wypełniono pole nr 1 i 12 dokumentu) i odmówiły ego stosowania.
Decyzją z dnia 22 sierpnia 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu wydał decyzję, w której uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz zastosowanej stawki cła.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu skarżąca zarzuciła rażące naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i procesowego: art. 87 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 1 Protokołu Nr. 4 UE (Dz. U z 1997 r. Nr 104, poz. 663), art. 123, art. 187, art. 191, art.217, art.139 § 3 w zw. z art.140 § 1, art. 210 §1 pkt.4, art. 200, w zw. z 192 ordynacji podatkowej, art. 180 i art. 194 ordynacji podatkowej w związku z art. 17 ust. 5 Protokołu Nr 4 UE, art. 270 kodeksu celnego, art. 23 kodeksu celnego, art. 32 pkt 1 protokołu Nr 4 UE.
Oddalając skargę Sąd stwierdził, że na podstawie ratyfikowanej przez Polskę i stanowiącej źródło powszechnie obowiązującego prawa, wielostronnej umowy międzynarodowej - Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. - organy mogły przeprowadzić postępowanie na okoliczność weryfikacji umowy kupna samochodu marki BMW z dnia 22 września 2000 r., która dołączona została przez skarżącą do zgłoszenia celnego. Postępowanie przeprowadzone zostało w drodze pomocy prawnej władz celnych kraju eksportera i przyniosło ustalenie, że dokument, którym posłużyła się strona, nie został wystawiony przez sprzedającego - firmę [...]
Zgodnie z art. 3 Protokołu 6 UE na prośbę władz występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc dostarczają stosowne informacje umożliwiając właściwe stosowanie ustawodawstwa celnego, łącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszają lub naruszą to ustawodawstwo (ust. 1) oraz informują czy towary wywiezione z terytorium jednej z umawiających się stron zostały właściwie przywiezione na terytorium drugiej strony, wyszczególniając w razie potrzeby procedury celne zastosowane wobec tych towarów (ust. 2). W wyniku wykonania wniosku o udzielenie pomocy prawnej niemiecka administracja celna nadesłała raport z dochodzenia, w którym stwierdziła, że umowa z dnia 22 września 2000 r. jest sfałszowana, a we wskazanej firmie nieznana jest osoba o danych zamieszczonych w umowie, występująca rzekomo w imieniu sprzedającego.
Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona - o ile jest to konieczne - z uwzględnieniem art. 30 i 31 Kodeksu celnego. Dopiero niemożność przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną, z powodu zakwestionowania jej wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów (art. 23 § 7 kodeksu celnego), może stanowić podstawę do ustalania wartości celnej na podstawie zasad określonych w przepisach art. 24 - 29 Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie organy celne nie ustaliły wartości transakcyjnej, wobec czego zastosowały do obliczenia wartości celnej pojazdu art. 29 Kodeksu celnego dopuszczający ustalenie tej wartości w oparciu o dane dostępne na polskim obszarze celnym. W swoich orzeczeniach organy obu instancji wskazały przesłanki do zastosowania w sprawie metody "ostatniej szansy" uzasadniając przyjęte stanowisko.
Za niezrozumiały Sąd I instancji uznał zarzut skarżącej, iż do obliczenia zweryfikowanej wartości celnej przyjęto do porównania wartość pojazdu młodszego – przedmiotowe auto zostało wyprodukowane w 1997 r., natomiast dane porównawcze z katalogu Informatora Rynkowego Eurotax 10/2000 dotyczyły także pojazdu z 1997 r., co wynika wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Przy dokonywanych wyliczeniach organy w sposób prawidłowy uwzględniły stopień zużycia pojazdu, w tym m.in. jego ponadnormatywny przebieg.
Skarżąca nie zdołała przeprowadzić dowodu obalającego moc dowodową przedstawionego przez niemiecką administrację celną raportu. Ustalenie, że sporny dokument umowy został sfałszowany w ten sposób, że nie pochodzi od wskazanego w nim wystawcy stwarzał podstawy dla odmowy uznania przez organy, że skuteczna jest deklaracja eksportera o pochodzeniu towaru.
Oceniając kwestię przedłożenia przez skarżącą retrospektywnego świadectwa pochodzenia towaru w dniu 28 lipca 2003 r. i nieuznania tego dokumentu przez organy, Sąd wskazał, iż przeciwko przyjęciu tego dokumentu przemawiały dwie przesłanki. Po pierwsze przedmiotowe retrospektywne świadectwo pochodzenia towaru zostało wystawione w okolicznościach, w których przepisy (art. 18 Protokołu Nr 4 UE) nie przewidują jego wystawienia oraz nie odpowiadało w treści wzorowi zawartemu w załączniku III do Protokołu IV do Układu Europejskiego. Dodatkowo przedmiotowe świadectwo zostało wypełnione niezgodnie z obowiązującym sformalizowanym wzorcem takiego dokumentu w zakresie pola 1 i 12. W miejscu, gdzie powinny znaleźć się dane eksportera zamieszczono dane importera - Anny Wiśniewskiej, natomiast w polu zarezerwowanym dla oświadczenia eksportera o spełnieniu przez produkt warunków potrzebnych do wystawienia tego świadectwa znalazł się podpis D. C., który miał status przewoźnika importowanego towaru. Z niemieckiego dokumentu wywozowego wynikało natomiast, że skarżąca jest importerem, eksporterem jest firma [...], natomiast D. C. był przewoźnikiem.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez organy przepisów postępowania Sąd uznał je za niezasadne. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżącej udzielono 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podobnie uczynił organ I instancji przed wydaniem swojego orzeczenia. Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu na okoliczność wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego dnia 25 czerwca 2003 r. wydał postanowienie, którego odpis doręczono skarżącej. Materiały związane z czynnościami przeprowadzonymi w oparciu o pomoc prawną organów niemieckich zostały włączone tytułem dowodów w sprawie i były dla strony dostępne.
Sąd stwierdził również, iż nie jest trafny zawarty w skardze zarzut, że organ prowadzący postępowanie nie wypowiedział się w przedmiocie wniosku strony o zastosowanie obniżonej stawki celnej albowiem odniesienie do tej kwestii jest częścią rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez organy w formie decyzji. Nie ma podstaw, by w tej kwestii organy orzekające wypowiadały się odrębnie w innej formie.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. wniosła o uchylenie w całości powyższego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), /dalej: p.s.a./, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy w innym składzie albo – ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 188 p.s.a. i po rozpoznaniu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylenie zaskarżonej decyzji organów celnych obu instancji.
Strona oparła skargę kasacyjną na następujących podstawach:
I. Naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.s.a.) polegające na:
1. Naruszeniu art. 2, art. 7 i art. 87 Konstytucji w związku z art. 17 ust. 1 Porozumienia w formie wymiany listów między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego pojęcia "Produkty Pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 1997 r., Nr 104, poz. 662 ze zm.) poprzez zakwestionowanie prawidłowego dowodu pochodzenia bez odniesienia się do stanu prawnego kraju wywozu w zakresie procedury jego wystawienia.
2. Naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 podpunkt "c" p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 121 § 1 ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
b) art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art 180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i poprzestanie na jego arbitralnej ocenie oraz pominięcie dowodów, które miały zasadnicze znaczenie dla oceny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie; nieprzedstawianie w tym zakresie stosownego uzasadnienia, skutkujące naruszeniem jednej z elementarnych zasad postępowania, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji naruszające również art. 123 § 1 ordynacji podatkowej;
c) art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 p.s.a. w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego.
3. Naruszeniu art. 141 § 4 p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wymogów określonych w tym przepisie.
II. Naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i mylne zastosowanie, polegające na naruszeniu art. 145 pkt 1 podpunkt "a" p.s.a. poprzez oddalenie skargi na zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 16 lutego 2004 r. (nr [...]), pomimo rażącego naruszenia, w postępowaniu administracyjnym, prawa materialnego, mającego wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie, a w szczególności art. 23 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny w związku z konstytucyjną zasadą równości poprzez dokonanie powierzchownej wykładni przepisów prawa materialnego w sposób krzywdzący dla skarżącej.
W uzasadnieniu zarzutów procesowych skarżąca podniosła, że twierdzenie o nieprawidłowym wypełnieniu świadectwa EUR 1 nie jest prawdziwe, a błędne wypełnienie w tym świadectwie pól nr 11 i 12 jest zwykłą omyłką pisarską. Sąd I instancji oparł się wyłącznie na materiale dowodowym przedstawionym przez Dyrektora Izby Celnej a ponadto nie przeprowadzono postępowania weryfikacyjnego dotyczącego umowy kupna-sprzedaży ani weryfikacji świadectwa pochodzenia. Zarzuciła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzez nieustalenie stanu faktycznego zgodnie z wymogami proceduralnymi naruszył zasadę prawdy obiektywnej i nie wypełnił obowiązków w zakresie oceny materiału dowodowego. Zdaniem strony, dla celów dowodowych, oparcie się wyłącznie na twierdzeniach niemieckich władz celnych jest niewystarczające. Kontrahent niemiecki mógł mieć interes w tym, by twierdzić, iż nie wystawił załączonej umowy kupna-sprzedaży. Urząd Celny w Toruniu nie ujawnił dowodu kupna, przedstawiającego rzeczywistą wartość towaru oraz do dnia dzisiejszego nie ustalił czy firma [...] była w posiadaniu importowanego pojazdu i czy w ogóle jakiekolwiek pojazdy importowała. Wskazała również, że brak prawidłowej podstawy faktycznej, która na mocy art. 141 § 4 p.s.a stanowi element formalny uzasadnienia wyroku. W ocenie strony, motywy wyroku Sądu I instancji nie zawierają uzasadnienia przekonywującego o jego słuszności a ponadto nie zawierają ustosunkowania do zarzutów podniesionych w skardze.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej wskazał, że zaskarżony wyrok aprobuje naruszenie art. 23 Kod. cel. W uzasadnieniu stwierdził, że nie jest zrozumiałe "stanowisko Sądu utrzymujące w mocy decyzję..., w której powołano jako podstawę prawną rozstrzygnięcia § 7 art. 23 Kodeksu celnego i na jego podstawie zastosowano do obliczenia wartości samochodu metodę ostatniej szansy (art. 29 Kodeksu celnego)". Metoda ta została wybrana w sposób dowolny, gdyż istnieją dowody w postaci umowy i opinii rzeczoznawcy potwierdzające prawdziwą wartość towaru. Nadto Sąd bezzasadnie podzielił stanowisko organów celnych co do wartości celnej pojazdu, w sytuacji gdy nieprawidłowo przeprowadzono kalkulację przyjmując wartość bazową z katalogu EUROTAX dotyczącą samochodu wyprodukowanego o rok później. Sprzeczna z elementarnymi zasadami postępowania podatkowego oraz doświadczenia życiowego, a co najważniejsze przepisami Kodeksu celnego jest, w ocenie strony, jednakowa wycena samochodu uszkodzonego i używanego w oparciu tylko o rok produkcji oraz pojemność skokową silnika, ponieważ wartość celna samochodu używanego i uszkodzonego o tej samej pojemności silnika i roku produkcji nie jest identyczna z wartością celną samochodu nieuszkodzonego o tych samych parametrach. Przedmiotowy samochód BMW był poważnie uszkodzony, a ponadto o bardzo dużym zużyciu eksploatacyjnym, co obniżyło jego wartość celną.
Niesłusznie Sąd I instancji podzielił także pogląd organu kwestionujący autentyczność zasadniczego dowodu dla przedmiotowej sprawy, jakim jest dowód kupna i opinia rzeczoznawcy. Skarżąca w piśmie procesowym z dn. 16 maja 2005 r. podtrzymała zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty, argumentację i wnioski.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Toruniu podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna może być oparta, w myśl art. 174 p.s.a. na podstawach następujących:
1. naruszeniu prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie niniejszej skarga kasacyjna jest oparta na obydwu wymienionych wyżej podstawach.
Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki skutkujące nieważnością sądowego postępowania. Odnieść należy się zatem wyłącznie do zarzutów skargi kasacyjnej. Przy tej okazji przypomnieć należy także wymagania, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna w tej części, która dotyczy podstaw kasacyjnych Otóż stosownie do treści art. 176 p.s.a. skarga kasacyjna, prócz przytoczenia podstaw kasacyjnych, czyli tych przepisów, które w ocenie jej autora, naruszył Sąd, winna zawierać także uzasadnienie, a więc wskazanie na czym polega i w czym przejawia się zarzucane naruszenie prawa, gdy zaś chodzi o naruszenia procesowe to winna zawierać także umotywowanie wskazujące, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej jest niezwykle istotnym jej elementem, gdyż brak uzasadnienia zarzutu to brak, którego skutkiem zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku obowiązany jest zatem, poza przypadkami nieważności postępowania, badać podniesione przez kasatora zarzuty naruszenia przepisów prawa w aspekcie przytoczonych w skardze kasacyjnej przejawów naruszenia danych przepisów i uzasadnienia tych naruszeń.
Przystępując do oceny zarzutów natury procesowej stwierdzić należy, że są one nieuprawnione. Treść uzasadnienia skargi kasacyjnej zawiera w tej mierze głównie polemikę z ustaleniami co do stanu faktycznego sprawy, poprzedzającą te ustalenia oceną materiału dowodowego, zupełnością jego zgromadzenia dokonanymi przez organy administracji i uznanymi przez Sąd I instancji za niewadliwe (nie naruszające przepisów procesowych). Zarzuty te dotyczą nieuchylenia przez Sąd I instancji decyzji mimo tego, że według strony, organy celne naruszyły prawo, gdyż nie zastosowały do sprowadzonego samochodu obniżonej stawki celnej, zakwestionowały prawidłowość dokumentów mających wykazać pochodzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej, a także dokonały nieprawidłowej oceny materiału dowodowego i ustaleń co do wartości celnej samochodu .
Jeśli chodzi o problem dotyczący niezastosowania obniżonej stawki celnej ze względu na brak prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru, to ustalenia w tym zakresie przyjęte przez Sąd I instancji uznać należy za niewadliwe i w sposób wyczerpujący uzasadnione w motywach zaskarżonego wyroku. Przypomnieć należy, że zastosowanie takich stawek możliwe było stosownie do art. 13 § 4 Kod. cel na wniosek zgłaszającego i pod warunkiem spełnienia określonych prawem wymogów. Jednym z tych wymogów było udokumentowanie pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662) i w sposób Protokołem tym określony, a więc przy pomocy prawidłowo sporządzonego świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji na fakturze. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że żaden z tych alternatywnych wymogów spełniony nie został, gdyż przedstawiane kolejno dokumenty nie były prawidłowe. Skarżąca, dołączyła do zgłoszenia celnego umowę kupna samochodu opatrzoną deklaracją o pochodzeniu towaru. Uzyskany na wniosek polskiej administracji celnej wynik weryfikacji tego dokumentu przeprowadzonej przez niemieckie władze celne, był jednoznaczny co do tego, że dokument został sfałszowany a osoba, której podpis widnieje na umowie nie jest znana zagranicznemu kontrahentowi. Ustalenie to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może budzić zastrzeżeń a twierdzenie skargi kasacyjnej, iż nie zakwestionowano autentyczności umowy kupna-sprzedaży jest niezrozumiałe. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, wartość dowodowa raportu niemieckich służb celnych, stanowiącego niemiecki dokument urzędowy nie została przez stronę skutecznie podważona. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd orzekający szczegółowo odniósł się także do ustaleń organów administracji co do braków formalnych wystawionego retrospektywnie świadectwa EUR 1. Sąd słusznie zauważył, że stosownie do postanowień art.18 Protokołu Nr 4 UE świadectwo pochodzenia z mocą wsteczną wystawiane być mogło w ściśle określonych w tym przepisie okolicznościach, z których żadna nie zachodzi w niniejszej sprawie, nadto zawiera istotne błędy (wskazuje jako eksportera Annę Wiśniewską, która była importerem, a jako eksportera - przewoźnika Dariusza Choszczeńskiego). W tych okolicznościach argumentacja skargi kasacyjnej, iż ustalenia co do nieprawidłowości wypełnienia świadectwa są nieprawdziwe a doszło tylko do omyłek pisarskich stanowią gołosłowną polemikę z niewadliwymi ustaleniami stanu faktycznego, stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku. Sąd orzekający ustosunkował się także do zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym dowodu z przedłożonej przez stronę opinii technicznej z dn. 10.09.2003 r. stwierdzając, że zarzut nie jest uzasadniony, skoro opinia nie przedstawia stanu towaru na dzień zgłoszenia celnego (17. 10.2000 r.). Argumentacja ta nie nasuwa zastrzeżeń.
W pozostałym zakresie zarzuty dotyczące naruszeń przez Sąd art. 145 §1 pkt. 1 lit. c, w sposób, o którym mowa w pkt. 2 skargi kasacyjnej stanowią zbiór twierdzeń o procesowych uchybieniach, których autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił, co zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od ustosunkowania się doń. Nie wymaga także odniesienia zarzut naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji, które to naruszenia miałyby stanowić konsekwencję niepotwierdzonych zarzutów naruszenia procedury, o czym była mowa wyżej. Nie wymaga także ustosunkowania argumentacja skargi kasacyjnej dotycząca przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 25 września 2001 r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów, gdyż przepisy te zostały wprowadzone po przeszło roku od daty importu samochodu.
Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 1 Protokołu Nr. 4, co miałoby polegać na "aprobowaniu stanowiska organów celnych co do nieprawidłowości retrospektywnego wystawienia świadectwa pochodzenia....przez importera" i na braku odniesienia " do stanu prawnego kraju wywozu" jeśli zważyć, że przepis konstytucyjny zawiera określenie źródeł prawa, przepis Protokołu Nr 4 dotyczy procedury wystawiania świadectwa pochodzenia przez władze celne kraju eksportera, zaś "stan prawny kraju wywozu" jest dla rozstrzyganej sprawy obojętny.
Również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.s.a. usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej nie stanowi, gdyż w skardze kasacyjnej nie wskazano żadnych konkretnych braków uzasadnienia wyroku ani wpływu rzekomych wadliwości na wynik sprawy, lecz ograniczono się do twierdzeń w rodzaju: "...nie przekonuje o słuszności rozstrzygnięcia..", "... nie zawiera precyzyjnej i wystarczającej argumentacji..", "Sąd ograniczył się głównie do przedstawienia .... przebiegu sprawy i przytoczenia argumentów, które zawarł w swej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu..". Tak skonstruowany zarzut uchyla się spod kontroli kasacyjnej, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do snucia domysłów co w istocie, w ramach tego zarzutu, kwestionuje reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika strona i jaki ma to wpływ na wynik sprawy.
Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione, podniesiona w skardze kasacyjnej kwestia naruszenia prawa materialnego winna być rozważana na tle stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji i przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji.
Zarzut naruszenia prawa materialnego skarżąca sprecyzowała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako odnoszący się do przepisu art. 23 § 7 Kod. cel. stwierdzając, że na jego podstawie wadliwie ustalono wartość samochodu tzw. " metodą ostatniej szansy" określoną w art. 29 Kod. cel. Wedle skarżącej metoda ta została wybrana dowolnie a prawdziwa wartość samochodu wynika z umowy kupna - sprzedaży i opinii rzeczoznawcy. Zarzut ten nie jest uprawniony. Stosownie do art. 23 § 1 Kod. cel. wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena zapłacona lub należna, z zastrzeżeniem wyjątków, wedle których wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną. Ma to miejsce w szczególności w sytuacji określonej w § 7 tego przepisu, a mianowicie wtedy, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie gdyż, jak wykazało dochodzenie przeprowadzone przez niemieckie władze celne, umowa kupna - sprzedaży samochodu została sfałszowana i w tych warunkach metoda wartości transakcyjnej nie mogła być, na podstawie tej umowy, zastosowana. Dla określenia wartości celnej opinia techniczna rzeczoznawcy także nie mogła wchodzić w grę, gdyż była sporządzona po blisko 3 latach od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego i nie mogła odzwierciedlać stanu i wartości towaru z dnia zgłoszenia. Do powyższych okoliczności szczegółowo odniósł się Sąd orzekający i dokonana przez ten Sąd wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego na tle ustalonego stanu faktycznego nie nasuwa zastrzeżeń.
Biorąc powyższe pod uwagę należało oddalić skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.s.a. - jako pozbawiona uzasadnionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI