I GSK 249/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienia organów egzekucyjnych odmawiające umorzenia kosztów postępowania. Organ egzekucyjny zarzucał WSA błędną wykładnię przepisów dotyczących umorzenia kosztów oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym rozpoznanie sprawy poza jej granicami. NSA uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. (SK 34/14), kwestionujący brak górnej granicy opłat egzekucyjnych, ma bezpośrednie przełożenie na sprawy dotyczące umorzenia tych kosztów, zwłaszcza w kontekście przesłanki ważnego interesu publicznego. NSA wskazał, że nawet jeśli pierwotne postanowienia o kosztach nie były kwestionowane, to w świetle wyroku TK organy powinny ponownie rozważyć możliwość umorzenia kosztów, uwzględniając nowe regulacje wprowadzone ustawą z 4 lipca 2019 r. oraz zasady konstytucyjne. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz strony przeciwnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady ważnego interesu publicznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kosztami egzekucyjnymi i wyrokiem TK, ale jego ogólne zasady dotyczące interpretacji prawa w kontekście konstytucyjnym mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący braku górnej granicy opłat egzekucyjnych ma zastosowanie w sprawie wniosku o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli pierwotnie nie były one kwestionowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie i wymaga uwzględnienia przy rozpatrywaniu wniosków o umorzenie kosztów egzekucyjnych, zwłaszcza w kontekście przesłanki ważnego interesu publicznego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wyrok TK kwestionujący brak górnej granicy opłat egzekucyjnych ma bezpośrednie przełożenie na sprawy dotyczące umorzenia tych kosztów. Nawet jeśli pierwotne postanowienia o kosztach nie były kwestionowane, organy powinny ponownie rozważyć możliwość umorzenia kosztów, uwzględniając nowe regulacje i zasady konstytucyjne.
Czy sąd administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. przez rozpoznanie sprawy poza jej granicami?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie naruszył tego przepisu, ponieważ przyjęty stan faktyczny nie odbiegał od ustalonego przez organy, a jego odmienna ocena mieściła się w granicach kontroli legalności.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ocena stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji mieściła się w granicach kontroli legalności, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ważny interes publiczny może uzasadniać umorzenie kosztów egzekucyjnych, nawet w warunkach zaniechania legislacyjnego dotyczącego maksymalnej wysokości opłat.
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten ma zastosowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten ma zastosowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stan braku unormowania maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne został uznany za niezgodny z tym przepisem.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stan braku unormowania maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne został uznany za niezgodny z tym przepisem.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów.
p.p.s.a. art. 141 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Motywy Sądu pierwszej instancji były czytelne i jednoznaczne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190 § ust. 1 i 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie musi odbywać się wyłącznie w trybie wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 84
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący braku górnej granicy opłat egzekucyjnych ma zastosowanie w sprawie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. • Organy egzekucyjne powinny ponownie rozważyć możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych, uwzględniając nowe regulacje i zasady konstytucyjne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.) przez błędną wykładnię. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.) przez rozpoznanie sprawy poza jej granicami. • Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i u.p.e.a. przez uchylenie postanowień organów egzekucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o charakterze zakresowym ma to do siebie, że jego aplikowanie bywa skomplikowane, bo wymaga identyfikacji normy prawnej z pominięciem tej części tekstu prawnego, który uznany został przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą zasadniczą. • Wysokość tych opłat – zdaniem Trybunału – powinna pozostawać w "racjonalnej zależności" z czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone". • Pod pojęciem interesu publicznego kryć się mogą rozmaite, a istotne w danym przypadku wartości wywodzone z konstytucyjnej kategorii dobra wspólnego. • Nie do zaakceptowania jest praktyka posługiwania się unormowaniami naruszającymi przepisy ustawy zasadniczej, podobnie jak pozostawienie w obrocie aktów stosowania prawa wydanych na takiej podstawie, jeżeli strona domaga się doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem uruchamiając postępowanie pozwalające na zweryfikowanie pierwotnie wydanego rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Joanna Wegner
sprawozdawca
Dariusz Dudra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz zasady ważnego interesu publicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kosztami egzekucyjnymi i wyrokiem TK, ale jego ogólne zasady dotyczące interpretacji prawa w kontekście konstytucyjnym mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla organów egzekucyjnych i zobowiązanych, a także pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wpływa na bieżące postępowania sądowe.
“Koszty egzekucyjne pod lupą NSA: Jak wyrok TK zmienia zasady gry?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.