I GSK 244/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-18
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjefinanse publiczneżłobekwydatki bieżącezwrot dotacjisamorząd terytorialnyopieka nad dziećmiubezpieczenie społeczne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu dotacji na żłobek, uznając, że składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek nie są wydatkiem bieżącym kwalifikującym się do pokrycia z dotacji celowej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. K. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w Lesznie o zwrocie dotacji na prowadzenie żłobka. Skarżąca zarzucała m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących finansów publicznych i opieki nad dziećmi, w szczególności pojęcia 'wydatków bieżących' oraz nieprecyzyjne określenie zasad rozliczania dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek nie mogą być uznane za wydatek bieżący kwalifikujący się do pokrycia z dotacji celowej, a warunek zamieszkania dzieci na terenie miasta nie narusza prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie o zwrocie dotacji na prowadzenie żłobka. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. błędną wykładnię przepisów ustawy o finansach publicznych i ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Głównym punktem sporu było uznanie, czy składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek mogą być zaliczone do 'wydatków bieżących' kwalifikujących się do pokrycia z dotacji celowej. Skarżąca argumentowała, że warunki przyznawania dotacji były nieprecyzyjne, a organ dotujący nie zgłaszał zastrzeżeń podczas kontroli. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając celowy charakter dotacji i brak możliwości dowolnego jej wykorzystania. Sąd uznał, że składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek nie są wydatkiem bieżącym w rozumieniu przepisów, a warunek zamieszkania dzieci na terenie miasta Leszna jako kryterium przyznania dotacji jest uzasadniony. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i kontroli, wskazując, że kontrola przeprowadzona w późniejszym okresie wykazała nieprawidłowości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek nie mogą być uznane za wydatek bieżący kwalifikujący się do pokrycia z dotacji celowej.

Uzasadnienie

Dotacja celowa służy dofinansowaniu realizacji określonego zadania publicznego, a nie współfinansowaniu działalności podmiotu realizującego te zadania. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, takie jak składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek, nie są bezpośrednio związane z celem przyznania dotacji, jakim jest opieka nad dziećmi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.f.p. art. 127 § ust. 1 pkt 1 lit c.

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 127 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 150

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 151

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 152

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 250

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 236 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 124 § ust. 3

Ustawa o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 155

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o opiece nad dziećmi art. 60 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 250 u.f.p. w zakresie określenia 'wydatków bieżących'. Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 252 u.f.p. w zakresie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i błędnej interpretacji pojęcia 'wydatki bieżące'. Naruszenie art. 60 § 2 ustawy o opiece nad dziećmi poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie określenia zasad rozliczania dotacji. Naruszenie przepisów uchwały RIO w Poznaniu poprzez błędną wykładnię i pominięcie. Naruszenie art. 60 § 1 ustawy o opiece nad dziećmi w związku z art. 7 Konstytucji poprzez pominięcie i uznanie za legalne ograniczeń podmiotowych w uchwałach Rady Miasta Leszna. Naruszenie art. 150 u.f.p. poprzez błędną wykładnię treści umów dotacyjnych. Naruszenie art. 236 ust. 2 w związku z art. 124 ust. 3 u.f.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia 'bieżące wydatki'. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo wadliwości postępowania organów. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw wyroku. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli przez WSA. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie art. 155 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak sygnalizacji o uchybieniach Rady Miasta Leszna. Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez pominięcie i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. Naruszenie zasady ogólnej postępowania administracyjnego z art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób niekorzystny dla strony mimo wątpliwości. Naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niejasne dla strony. Naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i jego dowolną ocenę. Naruszenie art. 11 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanowiska organu i sądu. Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co eliminuje możliwość uznania ich za środki należne podatnikowi. Mają one bowiem nadal charakter publiczny i objęte są reżimem rozliczania właściwym dla tego rodzaju środków, co oznacza, że można ich wykorzystać wyłącznie w sposób określony przez dotującego. Dotacja celowa, w odróżnieniu od dotacji podmiotowej, służy dofinansowaniu realizacji określonego zadania publicznego przekazanego jej beneficjentowi, nie zaś współfinansowaniu działalności podmiotu realizującego te zadania, co jest typowe dla dotacji podmiotowej. Zadania i potrzeby organu prowadzącego nie podlegają finansowaniu ze środków publicznych, ponieważ nie są związane z celem, dla których przyznano dotację. Sam fakt, że podczas składania sprawozdania finansowego organ nie wskazał żadnych nieprawidłowości w zakresie rozliczenia dotacji, nie oznacza, że w przypadku przeprowadzenia kontroli w późniejszym okresie, dostrzeżone nieprawidłowości nie będą miały znaczenia.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Jacek Boratyn

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wydatków bieżących' w kontekście dotacji celowych na żłobki, zasady rozliczania dotacji celowych, dopuszczalność warunków przyznawania dotacji przez jednostki samorządu terytorialnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dotacjami na żłobki i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów dotacji lub specyfiki danego samorządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania dotacji, a interpretacja pojęcia 'wydatków bieżących' ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Czy składki ZUS można pokryć z dotacji na żłobek? NSA wyjaśnia zasady rozliczania środków publicznych.

Sektor

opieka nad dziećmi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 244/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach
Jacek Boratyn
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Po 13/18 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2018-06-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 127 ust. 1 pkt 1 lit c., art. 127 ust. 2, art. 150, art. 151, art. 152;
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 3 § 1, art. 106 § 3, art. 134 § 1, art, 141 § 4;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2016 poz 157
art. 60 § 1 i 2;
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7;
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Po 13/18 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 27 października 2017 r. nr SKO.485.736.7.2017 w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 13/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 27 października 2017 w przedmiocie orzeczenia o zwrocie dotacji.
Od tego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.
Na postawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 nr 0 poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a. art. 250 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2016 r., poz 1870 ze zm) – dalej "ustawa o finansach publicznych", poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że zarówno w uchwale Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 05 kwietnia 2012 roku zmieniającej uchwalę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku, jak i w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku oraz w umowach dotacyjnych w sposób wystarczający określono, jakie wydatki można zaliczyć do "wydatków bieżących" w sytuacji, gdy przedmiotowe sformułowanie nie zostało w żaden sposób szerzej wyjaśnione ani sprecyzowane;
b. art. 252 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dotacja została przez stronę wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i jako taka podlega zwrotowi w sytuacji, gdy strona przeznaczyła otrzymaną dotację na pokrycie bieżących wydatków związanych z prowadzeniem żłobka, zatem dotacja nie powinna podlegać zwrotowi, a także poprzez błędną interpretację pojęcia "wydatki bieżące", polegającą na błędnej odmowie uznania za te wydatki składek na ubezpieczenie społeczne osoby kierującej przedmiotową placówką;
c. art. 60 § 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. 2016 r., poz. 157 ze zm.), dalej: "ustawa o opiece nad dziećmi", poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowania polegające na uznaniu, że w sposób dostateczny zarówno w uchwale Nr [.....] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku, jak i w uchwale Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 05 kwietnia 2012 roku zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku oraz w umowach dotacyjnych określone zostały zasady rozliczania przyznanych dotacji i możliwości ich wydatkowania, w sytuacji, gdy przedmiotowe warunki nie zostały sprecyzowane, a strona nie została w sposób niebudzący wątpliwości poinformowana, na jakie cele przedmiotowa dotacja może zostać przeznaczona;
d. naruszenie przepisów uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie [...] poprzez ich błędną wykładnię i zupełne pominięcie, a nadto poprzez uznanie, że przepisy te nie odnoszą się do sytuacji, w której znalazła się strona, podczas gdy Rada Miasta Leszna ponowne nieprecyzyjnie sformułowała zasady rozliczania dotacji celowej w kolejnych uchwałach, a nadto uzależniła, zarówno w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku, jak i w uchwale Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 05 kwietnia 2012 roku zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku, przyznanie dotacji od miejsca zamieszkania dzieci na terenie miasta Leszna oraz minimalnego wymiaru liczby godzin dziennego świadczenia opieki nad dziećmi, co pozostaje w sprzeczności z art. 60 §1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3;
e. art. 60 § 1 ustawy o opiece nad dziećmi w związku z art. 7 Konstytucji poprzez jego zupełne pominięcie polegające na niedostrzeżeniu, że zarówno w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku, jak i w uchwale Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 05 kwietnia 2012 roku zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku przyznanie dotacji uzależnione zostało od miejsca zamieszkiwania dzieci na terenie miasta Leszna oraz od wymiaru liczby godzin świadczonej opieki, co w myśl w/w przepisu jest nielegalne, a Rada Miasta Leszna przekroczyła swoje kompetencji prawotwórcze, gdyż przepis art. 60 § 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 poza wskazaniem, że dotacja ma być przyznana na każde dziecko podlegające opiece nie zawiera innych ograniczeń podmiotowych czy też przedmiotowych,
f. art. 150 u.f.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że treść umów dotacyjnych odpowiada przepisom prawa zawartym w treści w/w artykułu w sytuacji, gdy nie zawierały one wszystkich koniecznych elementów, a zawarte w nich sformułowania określające zasady wydatkowania dotacji były ogólnikowe, lakoniczne i nieprecyzyjne, a tym samym niejednoznaczne dla strony, art. 236 ust. 2 w związku z art. 124 ust,. 3 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię pojęcia "bieżące wydatki" polegające na uznaniu, że do przedmiotowej kategorii nie można zaliczyć wydatków związanych z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek w sytuacji, gdy można jako takowy wydatek zaliczyć składki na ubezpieczenie społeczne osoby zatrudnionej do opieki nad dziećmi, mimo, iż prowadząca żłobek również w pełnym wymiarze opiekowała się powierzonymi dziećmi.
Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy stoma wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poprzez zupełne pominięcie faktu przeprowadzania okresowych kontroli w żłobku prowadzonym przez stronę przez organ dotujący w trakcie pobierania dotacji oraz składania przez stronę półrocznych sprawozdań finansowych i braku zgłaszania przez organ jakichkolwiek zastrzeżeń, co do wydatkowania środków pochodzących z dotacji, co utwierdziło stronę w przekonaniu, że może rozliczać również swoje składki ZUS z otrzymywanej dotacji;
b. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek do wydania zaskarżonego wyroku, zawarcie zbyt ogólnikowych stwierdzeń oraz szczątkowe odniesienie się do niektórych zarzutów podniesionych w skardze;
c. art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 Konstytucji poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli przez WSA i pozostawienie w obrocie prawnym nielegalnej uchwały Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 29 listopada 2011 roku, oraz uchwały Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 05 kwietnia 2012 roku zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku i niedostrzeżenie, że Rada Miejska przekroczyła swoje kompetencje prawotwórcze uchwalając uchwałę, której przepisy są sprzeczne z art. 60 §1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3;
d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.", polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego wyrażające się błędnym uznaniem przez Sąd, iż dotacja w spornej części była wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, a uchwały i umowy dotacyjne w sposób dostateczny precyzują na co można otrzymaną dotację przeznaczyć w sytuacji, gdy jest to określenie nieostre i nieprecyzyjne;
e. art. 155 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ich zupełne pominięcie i niezastosowanie polegające na braku sygnalizacji właściwemu organowi o uchybieniach związanych z przekroczeniem kompetencji prawotwórczych Rady Miasta Leszna i nielegalności uchwalenia ograniczeń podmiotowych w uchwałach Rady Miasta Leszna Nr [...] z dnia 29 listopada 2011 roku oraz Nr [...] z dnia 05 kwietnia 2012 roku zmieniającej uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 listopada 2011 roku pomimo braku przedmiotowego zarzutu w skardze z dnia 07.12.2017r.;
f. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez jego zupełne pominięcie i nieprzeprowadzenie przez WSA dowodów uzupełniających z dokumentów z urzędu celem ustalenia, czy w trakcie pobierania przez stronę dotacji w latach 2014 i 2015 organ dotujący przeprowadzał w żłobku okresowe kontrole i czy zwracał wówczas uwagę skarżącej na rzekome wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a także czy organ dotacyjny miał jakikolwiek zastrzeżenia do składanych przez stronę półrocznych sprawozdań finansowych, a tym samym dowolne ustalenie stanu faktycznego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu;
g. zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób niekorzystny dla strony, pomimo istniejących wątpliwości co do treści norm prawnych i sposobu rozliczania przedmiotowych dotacji,
h. art. 11 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób niejasny dla strony, bez wyjaśnienia przesłanek, którymi zarówno organ, a następnie Sąd się kierował, poprzez ogólnikowe odniesienie się przez organ w uzasadnieniu decyzji do zgłoszonych przez stronę zarzutów, a także przez powielenie przedmiotowych treści przez WSA, poprzez utwierdzenie skarżącej przez organ dokonujący kontroli w żłobku w przekonaniu, że wydatkowanie i rozliczanie dotacji przebiega prawidłowo, gdyż podczas przeprowadzonych w latach 2014 i 2015 kontroli nie zgłoszono żadnych zastrzeżeń co do sposobu wydatkowania i rozliczania środków uzyskiwanych w ramach dotacji przez stronę;
i. art. 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, polegającą na przyjęciu, iż składki na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej żłobek nie mogą zostać pokryte z otrzymanej dotacji, ponieważ stanowiłoby to wsparcie przedsiębiorcy w sytuacji, gdy strona prowadzi działalność gospodarczą w formie tzw. samozatrudnienia i sprawuje wszelkie funkcje związane z opieką nad dziećmi oraz właściwym prowadzeniem żłobka;
j. art. 11 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie polegające na braku dostatecznego wyjaśnienia stanowiska zajętego zarówno przez organ, a następnie przez Sąd, niedostateczne uargumentowanie koncepcji, że skarżąca mogłaby i rozliczyć z dotacji swoje wynagrodzenie, gdyby takowe pobierała za opiekę nad dziećmi, natomiast nie może pokryć z dotacji składek na ubezpieczenie społeczne, chociaż nadal pełni w żłobku te same funkcje;
k. art. 7 k.p.a., art., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, w szczególności przez pominięcie dowodów z dokumentów, z których wynika, że organ dotujący przeprowadzał okresowe kontrole w żłobku i nie dopatrzył się wówczas żadnych nieprawidłowości, a nadto dowodu z półrocznych sprawozdań finansowych składanych przez skarżącą;
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uchylenie decyzji orzekającej o zwrocie dotacji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Skarżąca wniosła o rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i dlatego Sąd ogranicza się do rozważenia tych zarzutów.
Należy zauważyć, że stosownie do art. 126 u.f.p. dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Zgodnie z tezą prezentowaną w orzecznictwie NSA, środki przyznane w ramach dotacji mają "znaczony charakter" i podmiot je otrzymujący nie ma swobody w ich wykorzystaniu, chyba że dopuszczają to przepisy szczególne (por. wyroki NSA: 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 159/13, z dnia 17 września 2003 r. sygn. akt III SA 2916/01).
Środki z dotacji przekazane na konto beneficjenta nie uzyskują przymiotu wartości prywatnej, co eliminuje możliwość uznania ich za środki należne podatnikowi. Mają one bowiem nadal charakter publiczny i objęte są reżimem rozliczania właściwym dla tego rodzaju środków, co oznacza, że można ich wykorzystać wyłącznie w sposób określony przez dotującego. Zgodnie z art. 152 u.f.p., jednostki, którym została udzielona dotacja, o której mowa w art. 150 i art. 151 ust. 1 u.f.p., są obowiązane do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonywanych z tych środków. Powołany przepis określa obowiązki beneficjenta w zakresie ewidencji środków otrzymanych z dotacji celowej oraz wydatków dokonywanych z tych środków. Podmioty, którym udzielona została dotacja, są obowiązane do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonywanych z tych środków. W przypadku stwierdzenia na podstawie rozliczenia, o którym mowa w ust. 2, że dotacja wykorzystana została w części lub całości niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrana w nadmiernej wysokości, dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o których mowa w art. 127 ust. 2, określa, w drodze decyzji, wysokość kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa (art. 152 ust. 3). Wymóg ten związany jest z zasadą jawności i przejrzystości finansów publicznych, a realizacja obowiązków ewidencyjnych ma umożliwiać kontrolę wydatkowania środków dotacyjnych. Wszelkie zatem działania finansowe w zakresie udzielonej dotacji winny być odnotowywane w ramach tej wyodrębnionej księgowości, która może dotyczyć wyłącznie rozliczeń tych środków finansowych (dotacji). Powołany przepis również wskazuje, że dotacja może być wykorzystana tylko na konkretnie określone cele.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że są ze sobą ściśle powiązane i dotyczą w zasadzie kwestii wskazania celu dotacji, czy też określenia "wydatków bieżących" w umowie dotacyjnej. W pozostałym zakresie zarzuty odnoszą się do kwestii przekroczenia kompetencji prawotwórczych przez Radę Miasta Leszna przy podejmowaniu wskazanych w sprawie uchwał, czy też wadliwości postępowania dowodowego (przy uwzględnieniu przeprowadzenia u skarżącej kontroli wraz z otrzymaniem sprawozdań finansowych od skarżącej, przy jednoczesnym braku zastrzeżeń ze strony organu). Nie mniej jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują one na uwzględnienie.
Ponadto należy stwierdzić, że ustalenie wymogu zamieszkania na terenie miasta nie ma cech dowolnie ustalonego kryterium, które nie pozostaje w związku z celem i treścią regulacji ustawowej określonej w art. 60 ustawy o opiece nad dziećmi. Wprowadzenie tego warunku niewątpliwie jest uzasadnione sprawnością budżetowania środków przez gminy na ten cel. Nie powoduje żadnych dodatkowych utrudnień w dostępie do systemu dotacji ponad te, które już są przewidziane przepisami powszechnie obowiązujących ustaw. W związku z tym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej, dotyczące kwestii sprzeczności (podjętych przez Radę Miasta Leszna) uchwał z art. 60 § 1 ustawy o opiece nad dziećmi, jak też zarzutu naruszenia art. 155 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a, poprzez brak sygnalizacji o uchybieniach w rzekomym przekroczeniem kompetencji prawotwórczych, bowiem zawarcie w uchwale wymogu zamieszkania dziecka na terenie miasta Leszna nie naruszyło wskazanego przepisu ustawy o opiece nad dziećmi.
Nie zasługują na uwzględnienie także te zarzuty skarżącej, które dotyczą braku precyzyjności umowy dotacyjnej, czy też braku we wskazanych uchwałach Rady Miasta Leszna, ani braku wyjaśnienia pojęcia "wydatków bieżących". Co istotne charakterystyka umowy dotacyjnej nie pozwala na swobodę w wykorzystaniu tych środków według własnego uznania. Dotacja przyznawana określonym w ustawie z 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 podmiotom z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi jest dotacją celową. Dotacja celowa, w odróżnieniu od dotacji podmiotowej, służy dofinansowaniu realizacji określonego zadania publicznego przekazanego jej beneficjentowi, nie zaś współfinansowaniu działalności podmiotu realizującego te zadania, co jest typowe dla dotacji podmiotowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r, sygn., akt II GSK 1673/15). Zarówno w uchwałach jak też w umowie wyraźnie wskazano na cel przyznania dotacji, jakim była opieka na dziećmi w wieku do lat 3. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że § 4 umów o przyznanie dotacji wyraźnie wskazuje na to, że strona nie może przeznaczyć otrzymanych dotacji na inny cel. Nie ma zatem racji skarżąca, że mogła z otrzymanych dotacji opłacać składki na ubezpieczenie społeczne, bowiem nie sposób tego uznać za przeznaczenie dotacji na wydatek bieżący, zgodny z art. 127 ust. 1 pkt 1 lit c. u.f.p. To, że umowa dotacyjna nie określa, że nie można składek na ubezpieczenie społeczne wpłacić ze środków z uzyskanych dotacji, nie oznacza, że skarżąca może w sposób dowolny dokonywać interpretacji przepisów ustawy u.f.p. Brak zatem aprobaty dla twierdzenia skarżącej, że nie została ona dostatecznie poinformowana, na jakie cele ma dotacja zostać przeznaczona, bowiem w zarówno uchwały, jak też umowy dotacyjne pozostają zgodne z art. 150 u.f.p. Zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, który wskazał, że zadania i potrzeby organu prowadzącego nie podlegają finansowaniu ze środków publicznych, ponieważ nie są związane z celem, dla których przyznano dotację. Tym samym nie sposób uznać zarzutów naruszenia art. 60 § 1 i 2 ustawy o opiece nad dziećmi za uzasadnione.
Nie sposób uwzględnić zarzutów dotyczących rzekomych uchybień w zakresie przeprowadzanych kontroli u skarżącej. Skarżąca stoi na stanowisku, że postępowanie zostało obarczone wadami, ponieważ podczas przeprowadzonych okresowych kontroli, czy też w oparciu o składane przez stronę skarżącą oświadczenia, organ nie wskazał na żadne nieprawidłowości w zakresie rozliczenia i wydatkowania środków otrzymanych przez skarżącą. Sam fakt, że podczas składania sprawozdania finansowego organ nie wskazał żadnych nieprawidłowości w zakresie rozliczenia dotacji, nie oznacza że w przypadku przeprowadzenia kontroli w późniejszym okresie, dostrzeżone nieprawidłowości nie będą miały znaczenia. Stanowisko skarżącej w istocie podważyłoby sens bytu instytucji kontroli, która charakteryzuje się tym, że organ dotujący może ją przeprowadzić w każdej chwili. Z akt sprawy wynika, że kontrola została przeprowadzona w okresie od dnia 28 kwietnia 2016 r. do dnia 10 czerwca 2016 r. (z przerwą w dniach 23-27 maja 2016 r.) Kontrola ta wykazała nieprawidłowości w zakresie rozliczenia dotacji przez skarżącą. W związku z tym zasadnie wezwano skarżącą do zwrotu kwoty dotacji, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że nie naruszono wskazanych przez stronę przepisów k.p.a. Organ zebrał i właściwie ocenił materiał dowodowy, na podstawie którego wydał rozstrzygnięcie zgodnie z przepisami. Co więcej, należy wskazać, że już na etapie wydania decyzji Prezydent Miasta Leszna informował stronę o możliwości odliczenia składek od dochodu, w sytuacji braku ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie sposób w tej sytuacji się zgodzić, że na etapie postępowania pominięto jakieś dowody, tak więc nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości. Sąd pierwszej instancji nie naruszył też art. 3 § 1 ani art. 7 Konstytucji RP, bowiem dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w sposób przewidziany prawem.
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Motywy są jasne i logiczne.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, należy wskazać, że skarżąca postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 13/18 została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych.
Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI