I GSK 232/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Lesznowola od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO) w Warszawie. RIO stwierdziła nieważność uchwały Rady Gminy Lesznowola z dnia 29 października 2020 r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF) na lata 2020-2034. Uchwała ta wprowadzała wieloletnie przedsięwzięcie majątkowe polegające na "Wniesieniu wkładu do spółki pn. N. Sp. z o.o." – Tworzenie infrastruktury dedykowanej wychowaniu przedszkolnemu i edukacji" w łącznej kwocie 117 210 000 zł. RIO uznała, że uchwała naruszała przepisy ustawy o finansach publicznych (u.f.p.) oraz ustawy o gospodarce komunalnej (u.g.k.), ponieważ planowane przekazanie środków do spółki komunalnej miało formę rekompensaty na uzupełnienie kapitałów spółki, która miała emitować obligacje, co w istocie stanowiło ukryte zadłużenie gminy i czyniło WPF nierealistyczną. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko, wskazując, że kluczowe jest, czy operacja została uwzględniona w WPF w sposób realistyczny, a nie tylko czy ma podstawę prawną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną gminy. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, ponieważ gmina nie wykazała istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy, a także nie wykazała, że została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. NSA zgodził się z WSA i RIO, że uchwała naruszała art. 226 ust. 1 u.f.p. poprzez uczynienie WPF nierealistyczną. Sąd podkreślił, że planowane dokapitalizowanie spółki komunalnej w celu finansowania zadań oświatowych, które nie są usługami w ogólnym interesie gospodarczym, a także sposób finansowania poprzez emisję obligacji przez spółkę, stanowiło ukryte zadłużenie gminy i nie zostało realistycznie ujęte w WPF. NSA stwierdził, że naruszenie art. 226 ust. 1 u.f.p. jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących realistyczności WPF, zasad finansowania spółek komunalnych przez gminy oraz zakazu powierzania zadań oświatowych spółkom komunalnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji finansowej gminy i jej relacji ze spółką komunalną, jednak jego zasady dotyczące realistyczności WPF i finansowania sądu mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy zmieniająca Wieloletnią Prognozę Finansową, wprowadzająca przedsięwzięcie polegające na wniesieniu wkładu do spółki komunalnej, która ma emitować obligacje, jest realistyczna w rozumieniu art. 226 ust. 1 ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka uchwała narusza wymóg realistyczności WPF, ponieważ planowane dokapitalizowanie spółki komunalnej stanowi ukryte zadłużenie gminy i nie zostało prawidłowo ujęte w prognozie finansowej.
Uzasadnienie
Planowane przez gminę dokapitalizowanie spółki komunalnej poprzez emisję obligacji przez spółkę, które następnie miały być pokryte przez gminę, stanowiło ukryte zadłużenie gminy. Taka konstrukcja finansowa sprawia, że WPF nie jest realistyczna, ponieważ nie odzwierciedla prawidłowo kwoty długu gminy i jej relacji, naruszając tym samym art. 226 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Czy RIO ma kompetencje do oceny uchwały gminy w sprawie zmiany WPF, w tym oceny realistyczności planowanych przedsięwzięć finansowych związanych ze spółkami komunalnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, RIO ma kompetencje do oceny, czy gmina jest uprawniona do przekazania środków finansowych spółce komunalnej w ramach umowy, a także do oceny, czy takie przedsięwzięcie zostało realistycznie ujęte w WPF.
Uzasadnienie
RIO posiada kompetencje do oceny uchwał dotyczących WPF, w tym badania ich zgodności z przepisami o finansach publicznych. Ocena realistyczności WPF, w tym planowanych wydatków i zobowiązań związanych ze spółkami komunalnymi, mieści się w zakresie kompetencji RIO.
Czy zadania oświatowe, takie jak remonty obiektów szkolnych, mogą być powierzane spółkom komunalnym utworzonym przez gminę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa Prawo oświatowe wprost zakazuje jednostkom samorządu terytorialnego powierzania lub przekazywania wykonywania zadań oświatowych, polegających na zapewnieniu kształcenia, wychowania i opieki, osobom prawnym utworzonym przez tę jednostkę.
Uzasadnienie
Zgodnie z Prawem oświatowym, organ prowadzący szkołę odpowiada za jej działalność, w tym za zapewnienie warunków działania, remonty obiektów szkolnych i zadania inwestycyjne. Powierzenie tych zadań spółce komunalnej narusza przepisy tej ustawy.
Przepisy (21)
Główne
u.f.p. art. 226 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
u.f.p. art. 226 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o finansach publicznych
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
u.f.p. art. 226 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 226 ust. 1 u.f.p.
u.f.p. art. 226 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o finansach publicznych
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 1 u.f.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydatek stanowił tytuł dłużny.
u.f.p. art. 72 § ust. 1 pkt 1-3 i ust. 1a
Ustawa o finansach publicznych
Zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 1a u.f.p. w związku z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2011 r. poprzez błędną kwalifikację jako tytuł dłużny wydatków na nabycie udziałów w ramach rekompensaty.
u.f.p. art. 226 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o finansach publicznych
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 6 u.f.p. w związku z § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego w związku z art. 72 ust. 1a u.f.p. poprzez błędną wykładnię ustalającą, że dokapitalizowanie spółki następuje w ramach umowy wsparcia.
u.f.p. art. 226 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 w związku z art. 243 u.f.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wydatek nieujęty we wskaźnikach spłaty zobowiązań przedstawia nieprawidłowo ustaloną kwotę długu.
u.g.k. art. 3
Ustawa o gospodarce komunalnej
Zarzut naruszenia art. 3 u.g.k. poprzez bezzasadne jego zastosowanie, w sytuacji gdy znajduje zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Ustawa Prawo oświatowe art. 10 § ust. 1
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
Ustawa Prawo oświatowe art. 9 § ust. 2
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe.
u.f.p. art. 226 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
Naruszenie art. 226 ust. 1 u.f.p. poprzez uczynienie WPF nierealistyczną.
u.f.p. art. 226 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o finansach publicznych
Naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 6 u.f.p. - nieokreślenie w realistycznej wysokości kwoty długu publicznego jednostki samorządu terytorialnego oraz sposobu sfinansowania jego spłaty.
Pomocnicze
u.g.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o gospodarce komunalnej
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 3 ust. 1 i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
u.f.p. art. 243
Ustawa o finansach publicznych
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 243 u.f.p.
u.s.g. art. 7 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
u.s.g. art. 91 § ust. 5
Ustawa o samorządzie gminnym
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 91 ust. 5 u.s.g.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 7 k.p.a.
k.p.a. art. 107 § ust. 1 pkt 4 i 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 107 ust. 1 pkt 4 i 6 k.p.a.
u.r.i.o. art. 11 § ust. 1
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 11 ust. 1 u.r.i.o.
u.r.i.o. art. 18 § ust. 3
Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych
Naruszenie przez RIO w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność uchwały z powodu istotnego naruszenia art. 18 ust. 3 u.r.i.o.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletnia prognoza finansowa musi być realistyczna. • Planowane dokapitalizowanie spółki komunalnej poprzez emisję obligacji przez spółkę, a następnie pokrycie ich przez gminę, stanowi ukryte zadłużenie gminy. • Zadania oświatowe nie mogą być powierzane spółkom komunalnym utworzonym przez gminę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja gminy, że dofinansowanie spółki komunalnej stanowi dopuszczalną pomoc w formie rekompensaty. • Argumentacja gminy dotycząca braku naruszenia przepisów postępowania przez organ nadzoru. • Argumentacja gminy dotycząca kwalifikacji prawnej przekazywanych środków.
Godne uwagi sformułowania
WPF nie jest realistyczna, bowiem przedstawia nieprawidłowo ustaloną kwotę długu. • Zaproponowana przez gminę konstrukcja, zakładająca emisję obligacji przez spółkę komunalną, a tym samym jej zadłużanie się, będzie oznaczać zadłużanie samej gminy. • Nie chodzi o to, czy dokapitalizowanie spółki komunalnej znajduje podstawę prawną, lecz czy operacja taka została uwzględniona w ramach planowanych przez samorząd wskaźników i relacji zawartych w prognozie finansowej w sposób realistyczny.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Henryk Wach
członek
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących realistyczności WPF, zasad finansowania spółek komunalnych przez gminy oraz zakazu powierzania zadań oświatowych spółkom komunalnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji finansowej gminy i jej relacji ze spółką komunalną, jednak jego zasady dotyczące realistyczności WPF i finansowania sądu mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansów publicznych samorządów, realistyczności prognoz finansowych i potencjalnych sposobów na obejście przepisów dotyczących zadłużenia, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Gmina próbowała ukryć zadłużenie przez spółkę komunalną – NSA wyjaśnia, dlaczego to się nie udało.”
Dane finansowe
WPS: 117 210 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.