I GSK 1884/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-21
NSApodatkoweWysokansa
wartość celnarabatzgłoszenie celnecłoKodeks celnypostępowanie celneimportwartość transakcyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że rabaty udzielone po zgłoszeniu celnym, jeśli stanowią element ceny towaru, powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej.

Sprawa dotyczyła prawidłowego ustalenia wartości celnej towaru w kontekście rabatów udzielonych przez eksportera po dokonaniu zgłoszenia celnego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę spółki, uznając, że rabaty te były integralną częścią umowy sprzedaży i wpływały na wartość transakcyjną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wartość celna powinna odzwierciedlać faktyczną cenę zapłaconą lub należną, nawet jeśli rabat został ustalony lub zrealizowany po zgłoszeniu celnym, zgodnie z przepisami Kodeksu celnego i międzynarodowymi wyjaśnieniami.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sprawa dotyczyła uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru cła, w związku z rabatami udzielonymi przez eksportera. Sąd pierwszej instancji uznał, że rabaty te, wynikające z umów sprzedaży i porozumień dodatkowych, stanowiły integralną część umów sprzedaży i wpływały na wartość transakcyjną towaru, która powinna być podstawą ustalenia wartości celnej. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził tę interpretację. Sąd podkreślił, że wartość celna powinna odzwierciedlać faktycznie zapłaconą lub należną cenę za towar, nawet jeśli rabat został ustalony lub zrealizowany po przyjęciu zgłoszenia celnego. Odwołał się do przepisów Kodeksu celnego (art. 23 § 1, art. 85 § 1, art. 65 § 4 pkt 2) oraz Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, które dopuszczają uwzględnianie rabatów w wartości transakcyjnej, jeśli stanowią one element ceny towaru. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, uznając, że organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną, a spółka miała możliwość skorygowania zgłoszenia celnego, jeśli nie uwzględniła rabatu przy jego składaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rabaty te powinny być uwzględnione, jeśli stanowią integralną część umowy sprzedaży i wpływają na faktycznie zapłaconą lub należną cenę za towar, nawet jeśli zostały ustalone lub zrealizowane po zgłoszeniu celnym.

Uzasadnienie

Wartość celna jest oparta na wartości transakcyjnej, czyli faktycznie zapłaconej lub należnej cenie. Przepisy Kodeksu celnego oraz międzynarodowe wyjaśnienia dopuszczają uwzględnianie rabatów w wartości transakcyjnej, jeśli rabat jest elementem ceny towaru, a nie tylko wsparciem działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks celny

k.c. art. 23 § § 9

Kodeks celny

Pomocnicze

k.c. art. 30

Kodeks celny

k.c. art. 31

Kodeks celny

k.c. art. 83

Kodeks celny

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Układ Europejski art. 68

Układ Europejski z dnia 16 grudnia 1991 r.

Układ Europejski art. 69

Układ Europejski z dnia 16 grudnia 1991 r.

Ord. pod. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rabat udzielony przez eksportera stanowi element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i powinien być uwzględniony przy ustalaniu wartości celnej, nawet jeśli został ustalony lub zrealizowany po zgłoszeniu celnym. Przepisy Kodeksu celnego są zgodne z prawem międzynarodowym i konstytucyjnym. Organ celny może z urzędu dokonać korekty zgłoszenia celnego, jeśli stwierdzi nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Rabat miał charakter wsparcia działalności skarżącej, a nie wpływał na wartość transakcyjną. Rabat był fakultatywny i udzielany ex post, po zakończeniu procedury importowej. Naruszenie przepisów postępowania przez organy celne (np. niedopuszczenie opinii WCO). Naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP przez arbitralną zmianę praktyki.

Godne uwagi sformułowania

wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny nie może być nią wyłącznie cena na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, jeżeli nawet została ostatecznie ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, lecz rabat nie został jeszcze faktycznie zrealizowany.

Skład orzekający

Kazimierz Brzeziński

sprawozdawca

Rafał Batorowicz

przewodniczący

Tadeusz Cysek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów w kontekście rabatów udzielanych przez dostawców, zwłaszcza gdy rabaty te są powiązane z wolumenem zakupów lub innymi warunkami handlowymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Kodeksu celnego obowiązujących w dacie zgłoszenia celnego. Interpretacja może wymagać weryfikacji w świetle późniejszych zmian prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa celnego – ustalania wartości celnej, co ma bezpośrednie przełożenie na koszty importu. Interpretacja rabatów jest istotna dla przedsiębiorców.

Rabat po imporcie: kiedy obniża cło, a kiedy nie? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1884/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Brzeziński /sprawozdawca/
Rafał Batorowicz /przewodniczący/
Tadeusz Cysek
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
V SA/Wa 990/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-04-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz, Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński (spr.), Tadeusz Cysek, Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 990/04 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 990/04, oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wyroku podano, że na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez [...] Sp. z o.o. w Warszawie, według dokumentu SAD z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr [...], objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone leki, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej wartości transakcyjnej wynikającej z przedstawionej przy zgłoszeniu celnym faktury wystawionej przez eksportera - [...], [...].
Naczelnik Urzędu Celnego IV w Warszawie decyzją z dnia 28 sierpnia 2003 r. Nr [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz wymiaru cła i określił wartość celną w nowej wysokości, ustalonej z uwzględnieniem rabatów udzielonych importerowi przez eksportera, obniżających pierwotnie zafakturowaną przez eksportera cenę leków podaną w fakturze, przedstawionej przy zgłoszeniu celnym.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia 9 marca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji.
Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 oraz art. 31 Kodeksu celnego.
Sąd uznał, że postanowienia dodatkowych porozumień określających stawki rabatów stanowiły w istocie integralną część umów sprzedaży importerowi leków objętych zgłoszeniem, ponieważ sprzedaż leków realizowana była w czasie obowiązywania tych porozumień.
W sprawie nie zachodziła więc taka sytuacja, jak w przypadku tzw. rabatu ex post, gdy czynność prawna, będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonywana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą. W ocenie Sądu otrzymywany rabat stanowił dla skarżącej przysporzenie majątkowe, które w obrocie prawnym - stosownie do generalnej zasady kauzalności czynności cywilnoprawnych - dokonywane są ze względu na istnienie usprawiedliwiającej je określonej podstawy (przyczyny) prawnej, w szczególności ze względu na wzajemne świadczenie będące ekwiwalentem dokonanego przysporzenia.
Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie taka podstawa (przyczyna), która byłaby odrębna od samego aktu sprzedaży leków przez eksportera na rzecz skarżącej, nie została wykazana. W szczególności nie wykazano nie związanego ze sprzedażą leków, wzajemnego świadczenia skarżącej, którego ekwiwalentem byłby rabat udzielany przez eksportera. Przeciwnie, zawarta z eksporterem umowa wyraźnie stanowi w ust. 4 pkt 4.1, że zasadniczą przesłanką prawa skarżącej do rabatu jest zakup od eksportera leków ponad wielkości ("progi") określone przez strony dla poszczególnych okresów rozliczeniowych.
W świetle tych postanowień umowy podstawową przyczyną uzasadniającą udzielenie rabatu na warunkach określonych w umowie był sam fakt importu leków przez skarżącą (sprzedaży przez eksportera).
Sąd uznał za chybione twierdzenie skarżącej, że rabat nie był związany z dostawą oraz z ceną zakupu leków i stwierdził, że w świetle postanowień umowy brak jest podstaw do uznania rabatu za niezależny od importu leków środek wsparcia działalności skarżącej na rynku polskim.
Sąd przyjął, że skarżąca odniosła korzyść określaną przez nią jako wsparcie jej działalności wskazując, że było to normalnym skutkiem (efektem) uzyskanego rabatu, a nie przyczyną udzielenia rabatu.
Sąd uznał również za chybiony zarzut skarżącej, że rabat miał charakter fakultatywny, w tym sensie, że przekroczenie określonej wielkości (progu) importu leków nie nakładało na eksportera obowiązku udzielenia rabatu, oraz że udzielenie rabatu zostało pozostawione uznaniu kontrahenta zagranicznego. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd wskazał, że strony postanowiły w umowie, że w razie przekroczenia ustalonej wielkości importu leków, "nabywca będzie uprawniony do otrzymania od dostawcy rabatów handlowych", a więc będzie podmiotem roszczenia o rabat, a zatem udzielenie rabatu przewidziane zostało w umowie jako obligatoryjne, a nie fakultatywne.
Sąd uznał także, że skarżąca broniąc się przed korektą wartości celnej (obniżką z tytułu rabatu) nie może skutecznie powoływać się na opinie, wyjaśnienia bądź rozstrzygnięcia dotyczące tzw. rabatów "ex post".
W konkluzji Sąd stwierdził, że przewidziane umową sprzedaży rabaty były czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną leków w wysokości pomniejszonej o rabat wynikający z faktury eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu celnym i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną leków.
Jeśli więc strona skarżąca nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym przewidzianego w umowie rabatu twierdząc, że w momencie dokonywania zgłoszenia nie znała jego wysokości, to mogła i powinna była na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty określającej należny jej rabat.
Sąd uznał również za chybiony zarzut skarżącej dotyczący naruszenia postanowień art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów prawa unijnego, w szczególności art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego z dnia 16 grudnia 1991 r., stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa m.in. w zakresie prawa celnego do ustawodawstwa Wspólnoty wskazując, że przepisy Kodeksu celnego, stanowiące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów celnych, a w szczególności dotyczące wartości celnej przedmiotu importu, opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), recypowanych do Kodeksu celnego. W konsekwencji, wydane na podstawie przepisów Kodeksu celnego rozstrzygnięcia organów celnych nie mogą być poczytane za naruszające prawo wspólnotowe bądź konstytucyjne zasady praworządności i sprawiedliwości (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP).
Sąd uznał również za chybione zarzuty skarżącej o charakterze procesowym wskazując, że organ celny, zgodnie z przepisami prawa, zasadnie nie uwzględnił wniosku skarżącej o uzyskanie opinii doradczej Światowej Organizacji Celnej oraz wniosku o zawieszenie postępowania celnego, prawidłowo przyjmując, że podniesiony przez skarżącą problem wpływu udzielanych rabatów na wartość celną towaru nie stanowił zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie uzasadniał zawieszenia postępowania celnego.
Spółka [...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej: p.u.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:
a) przyjęcie przez Sąd, że organy celne rzetelnie i w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie, podczas gdy nie zostały dopuszczone wszystkie dowody mające znaczenie, a które przyczynić się mogły do wyjaśnienia sprawy, w szczególności zaś składane przez skarżącą w obu instancjach wnioski dowodowe o dopuszczenie opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO. Uchybienie to było tym bardziej rażące, że organ II instancji nie zajął stanowiska w tym zakresie w ogóle i pominął ten fakt w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji; ponadto organ I instancji nie wypowiedział się na temat przedstawionych przez skarżącą zarzutów stanowiących odpowiedź na pismo organu celnego wydane w trybie art. 227 Ordynacji podatkowej,
b) przyjęcie, że decyzje w sprawie niniejszej zostały wydane na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia w sprawie, co doprowadziło Sąd do powielenia całkowicie błędnej oceny stanu faktycznego dokonanej przez organy celne, w szczególności zaś do oparcia wyroku na założeniach, że:
- umowy zawarte pomiędzy skarżącą a eksporterami były umowami kupna-sprzedaży, a nie umowami świadczenia usług dystrybucji i dostawy funkcjonującymi jako forma wsparcia działalności skarżącej na rynku;
- przyczyną udzielenia rabatu był sam fakt importu leków przez skarżącą, a nie fakt spełnienia szeregu przesłanek wynikających z umowy oraz przyjęcie błędnej tezy, że rabaty były związane z dostawą, ceną zakupu przedmiotu importu i jego wartością celną;
- udzielnie rabatu było obligatoryjne, a nie fakultatywne i w chwili importu skarżąca wiedziała, że otrzyma rabat, podczas gdy udzielenie rabatu nie było automatyczne, nie było obowiązkiem umownym eksportera i miało charakter warunkowy;
- rabat był czynnikiem kształtującym wartość transakcyjną towaru i tak ustalona wartość transakcyjna towaru stanowiła wartość celną towaru, gdy w rzeczywistości rabat był udzielany po zakończeniu procedury importowej, tj. ex-post, a wartością celną towaru była kwota uwidoczniona na fakturach handlowych i dokumencie SAD.
II. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie:
1) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez arbitralną zmianę dotychczasowej praktyki w zakresie obniżania wartości celnej o otrzymywane korekty lub noty kredytowe, już po dokonaniu zgłoszenia celnego, wskazującą na koniunkturalne podejście organów administracji państwowej do sposobu zapewnienia dochodów budżetu Państwa,
2) art. 23 § 1, § 9 w zw. z art. 85 § 1 Kodeksu celnego (w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego) poprzez uznanie, że wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest uwidoczniona na fakturze przez eksportera cena pomniejszona o kwotę rabatu udzielonego ex post, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym wartością transakcyjną jest cena w wysokości określonej na fakturze, bez uwzględnienia obniżki wynikającej z udzielenia rabatu ex post,
3) art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że rabaty miały wpływ na wartość transakcyjną farmaceutyków i należało dokonać korekty zgłoszenia celnego, podczas gdy rabaty miały na celu wspieranie działalności skarżącego i ich wysokość była ustalana procentowo od wysokości zakupów, co nie miało żadnego wpływu na wartość transakcyjną i nie było konieczności korekty zgłoszenia celnego, a ponadto nie wystąpiły przesłanki umożliwiające zastosowanie tego przepisu, tj. zgłoszenie celne było prawidłowe, jak również organ nie miał obowiązku wydać decyzji obniżającej wartość celną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, to jest wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieuzasadnione.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1 ustawy p.u.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Według strony skarżącej, Sąd I instancji wadliwie przyjął, że organy celne rzetelnie i w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, co doprowadziło do zaakceptowania decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania. W związku z tym zauważyć należy, że wymienione w skardze kasacyjnej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie były stosowane przez organy celne orzekające w sprawie, a co za tym idzie nie mogły być one przez nie naruszone. Wskazane przepisy postępowania, jako nie mające zastosowania w sprawie, nie stanowiły także kryterium oceny legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny poza przypadkami nieważności postępowania sądowego rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie może badać zgodności zaskarżonego wyroku z przepisami prawa nie wymienionymi w skardze kasacyjnej. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 1 p.u.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sądu.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji RP przez błędną ich wykładnię. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem strony skarżącej WSA w sposób lakoniczny odniósł się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia wymienionych przepisów konstytucyjnych. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednak na czym polegała błędna wykładnia wskazanych norm dokonana przez Sąd, jak również nie podał jaka wykładnia jest prawidłowa. Ta część uzasadnienia skargi kasacyjnej, która odnosi się do zarzutu naruszenia art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poddaje krytyce sposób funkcjonowania organów administracji celnej, nie zawiera jednak argumentacji postawionego Sądowi I instancji zarzutu błędnej wykładni wymienionych przepisów. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że szczegółowe odniesienie się do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów konstytucyjnych jest niemożliwe z uwagi na jego ogólnikowość i wadliwe uzasadnienie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego - art. 23 § 1 i § 9 w związku z art. 85 § 1 oraz art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego - stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wykładni tych przepisów przedstawionej przez stronę skarżącą. Kwestia ta była już wielokrotnie przedmiotem rozważań NSA (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt GSK 53/04, ONSA i WSA 2004 nr 2, poz. 48). Warto zwrócić uwagę, że przepisy art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Ustawodawca kładzie więc nacisk na cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną obejmującą wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane w zamian za towar. Z tej przyczyny nie wiąże ustalenia tak rozumianej ceny z żadną cezurą czasową. Takie powiązanie prowadziłoby bowiem do sprzeczności. Jeżeli wartością celną jest rzeczywista, ostateczna cena towaru, to przy założeniu, że strony mają swobodę co do sposobu i czasu ustalania ceny ostatecznej, nie może być nią wyłącznie cena na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Cena na ten dzień mogłaby, z wielu względów, nie odpowiadać cenie faktycznie zapłaconej lub należnej (cenie całkowitej). W świetle art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna, jeżeli nawet została ostatecznie ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego.
Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy natomiast wymagalności należności celnych. Stanowi on, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Tylko więc dla potrzeb ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego jest odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Kodeks celny przewiduje mechanizm korygowania, wartości celnej podanej w zgłoszeniu celnym do wartości celnej mierzonej faktyczną, całkowitą ceną zapłaconą lub należną za towar. Mechanizm ten jest niezbędny w sytuacji, gdy po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego wartość celna okazała się inna od wartości transakcyjnej, to znaczy faktycznej ceny towaru. Organ celny po zwolnieniu towaru może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego i jeżeli z tej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 1-3 Kodeksu celnego). W rezultacie, na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wydaje z urzędu lub na wniosek strony decyzję, w której między innymi uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części zmienia elementy zawarte w tym zgłoszeniu ( w tym wartość celną towaru).
Taka wykładnia przepisów art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego jest zbieżna z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908).
W szczególności z opinii nr 5.2 i 5.3 wynika, że rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, lecz rabat nie został jeszcze faktycznie zrealizowany. Również w opinii 15.1 dopuszcza się uwzględnienie w wartości transakcyjnej towaru, ustalonej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego obecnie do odprawy. W świetle tej opinii tak zwany rabat postimportowy, przyznany wstecz i nie brany pod uwagę przy ustalaniu wartości transakcyjnej, to tylko rabat przyznawany wstecz z tytułu zakupu towarów poprzednio importowanych, a nie rabat dotyczący ceny towarów zgłaszanych aktualnie do odprawy.
Omawianej kwestii dotyczy ponadto komentarz nr 4.1 Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, stanowiących załącznik do powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. Potwierdza on tezę, że przy ustalaniu wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej należy brać również pod uwagę cenę ostatecznie ustaloną dopiero po dostarczeniu towaru, na podstawie umowy sprzedaży określającej ceny jedynie prowizorycznie lub zawierającej tak zwaną klauzulę rewizji cen.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że przepis ten nakłada na skarżącą Spółkę obowiązek wystąpienia o korektę wartości celnej w przypadku otrzymania rabatu postimportowego. Z przepisu art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wyraźnie wynika, że weryfikacja zgłoszenia celnego może być dokonana z urzędu bądź na wniosek strony. W rozpoznawanej sprawie organ celny wydał decyzję z urzędu dlatego, że w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo określono wartość celną towaru. Kwestia, czy w takiej sytuacji strona była zobowiązana do wystąpienia z wnioskiem o zmianę zgłoszenia celnego, nie ma w ogóle znaczenia. Organ celny podjął bowiem postępowanie na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego nie dlatego, że strona nie wystąpiła z wnioskiem w tej sprawie, lecz dlatego, że uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI