I GSK 2205/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-30
NSApodatkoweŚredniansa
cłozgłoszenie celnepochodzenie towarustawka celnaweryfikacja celnaCEFTApostępowanie celneprawo celneorgan celny

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawidłowości zgłoszenia celnego i obniżonej stawki celnej, uznając, że wynik weryfikacji pochodzenia towaru był wiążący dla organów celnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach organów celnych, które stwierdziły, że zgłoszenie celne dotyczące odzieży z Węgier nie było prawidłowe w zakresie obniżonej stawki celnej, gdyż nie można było jednoznacznie stwierdzić, że towar pochodzi z Węgier. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wynik weryfikacji pochodzenia towaru był wiążący i prawidłowo zastosowano wyższą stawkę celną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Ż. - PHU "[...]" Import-Export w Bielsku Białej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie. Sprawa dotyczyła uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie obniżonej stawki celnej (0%) dla odzieży importowanej z Węgier. Organy celne ustaliły, że zgłoszenie nie było prawidłowe, ponieważ nie można było jednoznacznie stwierdzić, że towar pochodzi z Republiki Węgierskiej, gdyż pod wskazanym adresem nie było siedziby eksportera. W związku z tym należało zastosować stawkę celną autonomiczną w wysokości 60%. Sąd pierwszej instancji przyjął, że wynik weryfikacji pochodzenia towaru, przeprowadzony na wniosek polskich władz celnych przez władze węgierskie, posiadał moc dowodową i był wiążący. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów Kodeksu celnego, Ordynacji podatkowej oraz Protokołu nr 7 do Umowy CEFTA, a także naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 134 § 1 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie były uzasadnione. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała, aby Sąd I instancji pominął istotne kwestie lub naruszył przepisy postępowania. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA stwierdził, że skarżąca nie wykazała błędnej wykładni przepisów Protokołu 7 CEFTA, a przywołane przez nią przepisy (art. 17, 18) przestały obowiązywać lub dotyczyły innej materii. Sąd podzielił stanowisko Sądu I instancji, że wynik weryfikacji był wiążący i prawidłowo zastosowano wyższą stawkę celną, ponieważ nie było możliwości jednoznacznego ustalenia preferencyjnego pochodzenia towaru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wynik weryfikacji, jeśli spełnia wymogi Protokołu nr 7 CEFTA, jest wiążący dla polskich organów celnych i umożliwia ustalenie, czy towar można uznać za pochodzący z danego kraju.

Uzasadnienie

Sąd przyjął, że wynik weryfikacji posiada moc dowodową, a polskie organy celne nie mają prawa kwestionować jego wyników ani domagać się uzasadnienia jego przeprowadzenia zgodnie z przepisami kraju przeprowadzającego weryfikację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord.pod. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. "a"

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 240 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 133 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 13 § § 1, 3 pkt 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

k.c. art. 19

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

k.c. art. 83

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

k.c. art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

k.c. art. 209 § § 3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 1-3

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. § 1

Taryfa celna stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. art. ust. 1b, ust. 3, 10 części pierwszej A Postanowień wstępnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów art. § 11 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów art. § 1

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynik weryfikacji pochodzenia towaru jest wiążący dla organów celnych. Eksporter zagraniczny nie jest stroną postępowania celnego w Polsce. Sąd nie jest związany zarzutami skargi kasacyjnej i bada sprawę w granicach sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów Kodeksu celnego, Ordynacji podatkowej i Protokołu 7 CEFTA. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe zastosowanie. Eksporter węgierski powinien być stroną postępowania celnego. Organy celne nie udowodniły nieprawdziwości dokumentów i nie przeprowadziły prawidłowej weryfikacji.

Godne uwagi sformułowania

Wynik weryfikacji spełniał wymogi Protokołu nr 7 CEFTA i wiązał polskie organy celne. Polskie organy celne nie mają prawa kwestionowania wyników weryfikacji ani też domagania się uzasadnienia. Brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by eksportera węgierskiego traktować jako stronę postępowania.

Skład orzekający

Czesława Socha

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kabat-Rembelska

członek

Tadeusz Cysek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji pochodzenia towarów w postępowaniu celnym oraz wiążącego charakteru wyników weryfikacji przeprowadzonych przez zagraniczne organy celne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu z kraju CEFTA i stosowania Protokołu nr 7.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie celnym, w szczególności wiążącego charakteru międzynarodowej weryfikacji pochodzenia towarów, co jest istotne dla praktyków prawa celnego.

Czy zagraniczna weryfikacja pochodzenia towaru jest wiążąca dla polskich urzędników? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2205/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kabat-Rembelska
Tadeusz Cysek
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Ka 2292/03 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-02-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Cysek, Joanna Kabat - Rembelska, Protokolant Joanna Kubacka, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Ż. - PHU "[...]" Import-Export w Bielsku Białej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lutego 2005 r. sygn. akt 3/ I SA/Ka 2292/03 w sprawie ze skargi M. Ż. - PHU "[...]" Import-Export w Bielsku Białej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 17 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Ż. - PHU "[...]" Import - Export w Bielsku Białej na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Katowicach kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2005 r. o sygnaturze 3/I SA/Ka 2292/03 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. Ż. - [...] - Import - Export - Hurt w Bielsku Białej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 17 września 2003 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe. Decyzja ta uchyliła decyzję organu I instancji z dnia 26 czerwca 2003 r. o nr [...] i określiła kwotę wynikającą z długu celnego w części dotyczącej pochodzenia towaru, stawki celnej i wysokości długu celnego.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 11 czerwca 2001 r. o nr [...] objęte procedurą dopuszczenia do obrotu odzieży z Republiki Węgierskiej nie jest prawidłowe w zakresie obniżonej stawki celnej w wysokości 0%. Należało zastosować stawkę celną autonomiczną podwyższoną 60 %. Wynika to z art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1, 3 pkt 2, art.. 19, art. 83, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 1b, ust. 3, 10 części pierwszej A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia (Dz. U. Nr 119, poz. 1253), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851).
Powyższa ocena została sformułowana w związku z wszczętym z urzędu weryfikacyjnym postępowaniem celnym. Ustalono, że importowany towar nie można było uznać za pochodzący z Republiki Węgierskiej, gdyż pod wskazanym adresem nie było siedziby eksportera. Uniemożliwiało to zbadanie autentyczności deklaracji na fakturze dokumentującej pochodzenie towaru. Wynik weryfikacji spełniał wymogi Protokołu nr 7 Umowy CEFTA i wiąże polskie organy celne. Wynika zaś z tego, że nie można było jednoznacznie stwierdzić, że deklaracja na fakturze przedstawiana przy odprawie celnej była wystawiona legalnie.
Sąd przyjął, że wynik weryfikacji posiada moc dowodową, jakiej na żądanie polskich władz celnych działających w ramach uprawnień wynikających z art. 83 § 1-3 ustawy Kodeks celny przeprowadzają władze celne kraju importu. Zgodnie z art. 32 pkt 5 Protokołu nr 7 Umowy CEFTA władze celne występują z wnioskiem o weryfikację dokumentów wymienionych w art. 83 § 3 - Kodeksu celnego i będą informowane o wynikach weryfikacji. Wyniki muszą być takie, aby umożliwiły ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzane produkty można uznać za pochodzące z kraju członkowskiego CEFTA lub Polski, albo innego kraju wymienionego w art. 4 i czy spełniają inne wymogi tego Protokołu. W tych tylko ramach możliwa jest ocena przydatności dowodowej owej weryfikacji. Nie jest wymagane uzasadnienie weryfikacji. Polskie organy celne nie mają prawa kwestionowania wyników weryfikacji ani też domagania się uzasadnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym kraju.
Sąd przyjął, że oceniana decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skarga podlegała oddaleniu.
W skardze kasacyjnej M. Ż. - [...] - Import - Export - Hurt w Bielsku Białej zaskarżyła w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącej. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzuciła błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 209, 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 - t.j. ze zm.) w związku z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926), art. 7 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 79, poz. 483), art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 17, 18, 31 i 32 Protokołu nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA sporządzonej w Krakowie dnia 21 grudnia 1992 r. (załącznik do Dz. U. Nr 158, poz. 806 z 1996 r. z późn. zm.). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 180 § 1, 187 § 1 i 190 cytowanej wyżej ustawy Ordynacji podatkowej.
Skarżący wskazał, że organy celne na skutek tego, że nie uwzględniły w skarżonej decyzji art. 209 Kodeksu celnego, nie ustaliły wszystkich stron postępowania, ograniczając postępowanie wyłącznie do importera. Z przepisu art. 209 § 3 wynika, że dłużnikiem jest osoba, która do zgłoszenia celnego o objęcie procedurą przywozową dostarczyła nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne nie zostały pobrane. Z akt sprawy wynika, że podmiotem takim jest firma [...], jednak organ celny nie potraktował jej za stronę postępowania naruszając tym samym przepis art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, a w związku z tym wydał decyzję z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Firma [...] nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, skutkiem czego został naruszony przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Powołując się na art. 7 Konstytucji RP oraz art. 134 p.p.s.a. skarżący podniósł również, że pomimo licznych kwestii podnoszonych przez stronę w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sąd ograniczył rozstrzyganie przedmiotowej sprawy do zarzutów zawartych w skardze i nie odniósł się do tych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zdaniem strony, organ celny w toku postępowania nie udowodnił i nie wykazał, że przedłożone przez stronę dokumenty są nieprawdziwe lub niedokładne co do informacji dotyczących prawdziwego pochodzenia towarów. Faktycznie weryfikacja nie była przez władze węgierskie przeprowadzona, a zatem nie można mówić w tym przypadku o wyniku weryfikacji. Skoro w gruncie rzeczy organ weryfikujący nie dokonał czynności weryfikacyjnych dowodu pochodzenia, a wręcz przeciwnie nie zakwestionował wiarygodności wystawienia faktury, bowiem firma [...] istniała w chwili wystawienia faktury eksportowej, nie może być, zdaniem skarżącego, mowy o zachowaniu treści art. 31 Protokołu Nr 7, ponieważ pomoc prawna nie została wypełniona zgodnie z tym Protokołem.
Nie można zgodzić się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w Katowicach, że organ celny w toku weryfikacji związany był Protokołem Nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA), bowiem umowa ta dotyczy w istocie metod współpracy administracyjnej, natomiast samo rozstrzygnięcie następuje w oparciu o przepisy prawa krajowego. W tym stanie rzeczy zarówno Sąd, jak i organ celny miały obowiązek, na zasadzie swobodnej oceny dowodów, dokonać oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy okoliczność będąca przedmiotem postępowania celnego została udowodniona. Strona zarzuciła Sądowi i organowi celnemu, że ani w wyroku, ani też w skarżonych decyzjach nie wypowiedziały się co do dowodów przedłożonych przez stronę i nie wskazały dlaczego dowodom tym odmówiły wiarygodności.
Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że wydany wyrok jest zgodny z prawem a zarzuty skargi nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Rozpoznawana skarga kasacyjna jest identyczna z innymi, jakie zostały wniesione przez skarżącą Spółkę od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczących tego samego rodzaju spraw, w których mimo nieco odmiennie przedstawionych motywów Sąd odniósł się do tej samej w istocie problematyki prawnej. Podobne we wszystkich sprawach stany faktyczne oraz identyczna lub podobna argumentacja wykorzystana przez stronę w skardze kasacyjnej usprawiedliwiły posłużenie się w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zbliżoną do siebie argumentację.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zarzucając w petitum skargi naruszenia przepisów prawa materialnego w obydwu jego postaciach wymienionych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
W związku z oparciem przez skarżącą skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., oceny w pierwszej kolejności wymagają podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wtedy, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej podstawie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a) lub dopiero wówczas, gdy podstawa ta okaże się "nieusprawiedliwiona" (art. 184 p.p.s.a).
Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, regulowanego przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koniecznym warunkiem skutecznego oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie jest wskazanie przez skarżącą, które przepisy ww. ustawy procesowej, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, punktu), zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania lub też stawiania hipotez co do tego jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej.
Skarżąca zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania wskazała jedynie naruszenie przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie, bowiem rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem tego przepisu pomimo wskazywania przez stronę na liczne nieprawidłowości organu celnego w trakcie przewodu sądowego. Nadto podniosła, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów art. 120, art. 123 § 1, art. 180 § 1 i art. 190 Ordynacji podatkowej.
W tym miejscu należy się odnieść do pierwszych trzech zarzutów wymienionych w skardze kasacyjnej jako naruszenie prawa materialnego, a które w rzeczy samej mieszczą się w przesłankach naruszenia przepisów postępowania, a nie prawa materialnego.
Strona skarżąca przymiot strony przypisuje również eksporterowi węgierskiemu, powołując się na przepis art. 209, art. 262 i art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ firma węgierska dostarczyła nieprawdziwych danych, co spowodowało, że należności celne nie zostały pobrane, a organy celne nie wezwały jej do udziału w sprawie w charakterze strony, przez co naruszyły art. 133 § 2, art. 247 § 1 pkt 3 i art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Zarzut ten polega na nieporozumieniu.
Art. 209 Kodeksu celnego. dotyczy powstania długu celnego i nie dotyczy on eksportera tylko zgłaszającego. Przepis art. 209 § 3 zdanie trzecie stanowi, że jeżeli zgłoszenie celne zostało sporządzone na podstawie danych (...), to osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały (...), że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników. Dane do zgłoszenia celnego dostarczyło P.H.U. "[...]" Import - Eksport M. Ż..
Brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, by eksportera węgierskiego traktować jako stronę postępowania. Zupełnie odrębną kwestią jest sprawa ewentualnej odpowiedzialności cywilnej (odszkodowawczej) eksportera węgierskiego, co nie należy do tej sprawy oraz do właściwości sądów administracyjnych.
Strona skarżąca zarzuca również naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieprawidłowe ich zastosowanie, pomimo licznych nieprawidłowości organu celnego, na co wskazywano w trakcie przewodu sądowego, a co sąd pominął milczeniem.
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie przed Sądem I instancji skarżąca nie wskazała na żadne nieprawidłowości organu celnego (vide protokół rozprawy z dnia 25 lutego 2005 r.). Zarzut, że Sąd pominął milczeniem zgłaszane nieprawidłowości jest chybiony, ponieważ Sąd odniósł się do zarzutów skargi i nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa (art. 7 Konstytucji RP) sugerując gołosłownie, że Sąd nie działa na podstawie i w granicach prawa.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Strona skarżąca w skardze kasacyjnej w niczym nie wykazała zasadności tego zarzutu.
Wobec braku w skardze kasacyjnej zasadnych zarzutów w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku, co w konsekwencji oznacza, że ustalenia faktyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mogą być skutecznie podważone podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami naruszenia prawa materialnego.
Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści normy prawnej, natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie został błędnie uznany przez sąd za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie błędnej wykładni prawa materialnego skarżący powinien wskazać jak zastosowany przepis należy wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. Tak rozumianego wymagania nie spełnia sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 17, 18, 31 i 32 Protokołu 7 Dotyczącego Definicji Pojęcia ,,Produkty Pochodzące" i Metod Współpracy Administracyjnej, ustalonego Protokołem Dodatkowym Nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu, stanowiącym załącznik do Oświadczenia Rządowego z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie prowizorycznego stosowania (...) Protokołu dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA), sporządzonej w Krakowie dnia 21 grudnia 1992 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 158, poz. 809), wskazywanego dalej jako Protokół 7 CEFTA, ponieważ skarżąca nie zamieściła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodu prawnego wskazującego, że dokonana w zaskarżonym wyroku interpretacja tych przepisów jest błędna.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera natomiast polemikę z ustaleniami dokonanymi przez organ administracji celnej II instancji, podzielonymi następnie przez Sąd I instancji.
W szczególności strona skarżąca zarzuca, że wniosek organu celnego o weryfikację dowodów pochodzenia towarów został wadliwie uzasadniony, a odpowiedź węgierskich organów celnych sprowadza się do stwierdzenia, że nie przeprowadziły one postępowania weryfikacyjnego. Strona węgierska nie spełniła też zapowiedzi, że wystąpi do sądu o wykreślenie tych firm z rejestru. Strona skarżąca podniosła, że 14 miesięcy po doręczeniu pisma przez węgierskie władze celne wystąpiła do węgierskiego Sądu Rejestracyjnego i otrzymała potwierdzenie, że firma węgierska jest zarejestrowana pod wskazanym adresem i nikt nie wystąpił o jej wykreślenie z rejestru. Zdaniem skarżącej najlepszym dowodem na brak przeprowadzonej weryfikacji jest stwierdzenie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach, że z pisma węgierskich władz nie wynika, że faktury są fałszywe ani nie negują one istnienia przedmiotowej firmy w chwili dokonywania przez stronę importu.
Należy zauważyć, że przywołany przez stronę skarżącą art. 17 Protokołu Nr 7 CEFTA dotyczy procedury wystawiania świadectw przewozowych EUR. 1, a nie postanowień o współpracy administracyjnej. Przepis ten przestał obowiązywać z dniem 1 stycznia 1997 r., zgodnie z art. 1 ust. 1 Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu, podobnie zresztą jak cały Protokół 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA) w brzmieniu z 1992 r., publikowanej w Dzienniku Ustaw z 1994 r. Nr 129, poz. 637.
Przywołany następnie przez stronę skarżącą art. 18 Protokołu 7 dotyczy świadectw przewozowych EUR. 1 wystawionych retrospektywnie, art. 31 dotyczy wzajemnej pomocy (w ramach współpracy administracyjnej), zaś art. 32 dotyczy weryfikacji dowodów pochodzenia.
Należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie wynik weryfikacji spełnia wszelkie wymogi Protokołu 7 CEFTA. Treść tego wyniku weryfikacji jest bowiem taka, że w pełni umożliwia wyraźne ustalenie, że będących przedmiotem importu towarów nie można uznać za pochodzące z Republiki Węgierskiej, ponieważ pod wskazanym adresem nie było siedziby eksportera, co z kolei uniemożliwiało zbadanie autentyczności deklaracji na fakturze dokumentującej pochodzenie towaru. Trafny jest też pogląd Sądu I instancji, że omawiany wynik weryfikacji spełniał wszelkie wymogi Protokołu 7 CEFTA i wiązał polskie organy celne.
Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej, że władze węgierskie nie przeprowadziły postępowania weryfikacyjnego - z pisma z dnia 21 października 2002 r. sporządzonego przez Krajową Komendę Straży Celnej i Finansowej Ministerstwa Finansów Węgier wynika, że nie było możliwości przeprowadzenia dodatkowych badań dotyczących pochodzenia eksportowanych towarów przez spółkę komandytową [...], ponieważ firma ta nie działała pod zgłoszonym adresem siedziby, a osoba uprawniona do składania podpisu w imieniu firmy jest obywatelem zagranicznym ( k. 11 i 12 akt wspólnych).
Z zaświadczenia dotyczącego firmy [...] z dnia 8 grudnia 2003 r., wydanego przez Sąd Stołeczny w Budapeszcie jako Sąd Rejestrowy, wynika fakt rejestracji tej firmy i jej adres oraz że w sprawie firmy toczy się postępowanie dotyczące jej prawomocnej działalności (k. 29 akt sądowych).
Z zaświadczenia tego, złożonego zresztą przez stronę skarżącą, wyraźnie wynika - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej - że przeciwko firmie [...] toczy się postępowanie związane z legalnością jej działania.
Zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu 7 CEFTA wyniki weryfikacji muszą być takie, żeby umożliwiały wyraźne (czyli wystarczające w rozumieniu art. 32 ust. 6) ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z Państwa - Strony (w tym wypadku z Republiki Węgierskiej), i czy spełniają inne wymogi Protokołu.
Jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację (w tym wypadku polskie władze celne) odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (ust. 6 art. 32 tegoż Protokołu).
Organ administracji celnej I instancji uznał, że w świetle odpowiedzi władz węgierskich kraj pochodzenia towaru nie jest znany i wymierzył należne cło z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej (podwyższonej o 100 %). Organ II instancji podzielił to stanowisko o tyle, że akceptacja węgierskiego preferencyjnego pochodzenia towarów jest niemożliwa na podstawie przedłożonych dowodów pochodzenia (art. 32 pkt 6 Protokołu 7 CEFTA) i uznał, że niespełnienie przewidzianych przepisami prawa wymogów skutkuje odmową przyznania preferencji celnych, ale przyjął, że skoro przedmiotowa firma była zarejestrowana na Węgrzech, a władze węgierskie nie określiły faktur jako fałszywe, to zapis o pochodzeniu towaru na fakturze może zostać przyjęty jako dowód niepreferencyjnego pochodzenia węgierskiego na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) (Dz. U. Nr 130, poz. 851) i zastosował stawkę celną autonomiczną 60 %, z uwagi na brak udokumentowania pochodzenia towarów świadectwem pochodzenia.
Niezależnie od powyższego należy na marginesie zauważyć, że podstawą prawną ostatecznej decyzji nie była umowa międzynarodowa - Umowa Środkowoeuropejska o wolnym handlu (CEFTA), a rozporządzenie wykonawcze do Kodeksu celnego - Taryfa celna z dnia 11 grudnia 2001 r. i cytowane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. - nie kwestionowane przez stronę skarżącą.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI