I GSK 2191/19

I GSK 2191/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Sobieralski
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Sygn. powiązane
I SA/Go 534/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2019-08-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 534/19 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z
13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Go 543/19 po rozpoznaniu skargi A. S. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w punkcie 2. zasądził od organu koszty postępowania sądowego na rzecz skarżącego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Międzyrzeczu Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2017 r. Wnioskodawca zadeklarował, iż ubiega się o płatność w ramach następujących schematów pomocowych:
- jednolita płatność obszarowa – dalej zwana płatnością JPO
- płatność za zazielenienie - zwana dalej płatnością PZZ
- płatność dodatkowa (redystrybucyjna) – zwana dalej RDST
- płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno – zwana dalej płatnością STR.
Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku wynosiła 79,62 ha. Gospodarstwo rolne Skarżącego zostało wytypowane do kontroli na miejscu. Przedmiotowa kontrola obejmował kwalifikowalność powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności na rok 2017 przez Skarżącego. W ramach kontroli dokonano ustaleń, które zostały zawarte w raporcie z kontroli z dnia [...].03.2018 r.
Organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] maja 2018 r. w której m.in. z płatności wykluczono w całości działki rolne [...] o łącznej powierzchni 8,40 ha (działki na których zadeklarowano uprawę orzecha włoskiego). W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie kontroli administracyjnej, przy uwzględnieniu kontroli na miejscu ustalił, iż powierzchnia zadeklarowana na działkach rolnych wynosi 79,62 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona przez organ pierwszej instancji wynosi 69,47 ha. Zatem łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi 10,15 ha. Różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym powstała między innymi na skutek kodów pokontrolnych zastosowanych przez inspektorów prowadzących kontrole FOTO ujętych w raporcie z kontroli na miejscu. W związku z zastosowaniem kodu DR18, który oznacza, iż na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej z płatności wykluczono w całości działki rolne [....] o łącznej powierzchni 8,40 ha. Na pozostałych działkach rolnych na których stwierdzono przedeklarowanie powierzchni tj. [....] stwierdzono m.in. kody [...] oraz [...] oznaczający iż granice uprawy wykraczają poza działkę referencyjną. Obszar kwalifikujący się do płatności na przedmiotowych działkach rolnych, na których został zastosowany kod DR50 uwzględniony został w oparciu o powierzchnie upraw znajdujących się w granicach działek ewidencyjnych. Organ wskazał również, że na szkicach z kontroli wskazano, iż część upraw zadeklarowanych przez stronę wykracza poza granice działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku i obejmuje niezadeklarowane we wniosku z [...] maja 2017 r. działki ewidencyjne. W takim stanie – mimo że w raporcie z kontroli dla działek rolnych – dla których zastosowano kod [...] – wpisano powierzchnię stwierdzoną uprawy x, to powierzchnię takiej działki rolnej należało zredukować do obszaru uprawy znajdującego się wyłącznie w granicach działki ewidencyjnej, na której dana działka rolna została zadeklarowana we wniosku. W związku z powyższym w przypadku działek z zastosowanym kodem DR50 obszary uprawy x, które wykraczały poza granice działki ewidencyjnej, na której została zadeklarowana działka rolna z uprawą x nie zostały wzięte pod uwagę przy naliczaniu płatności. Organ wskazał, że do płatności kwalifikują się uprawy, które leżą na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności. W takim stanie organ pierwsze instancji po uwzględnieniu powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli na miejscu na działkach rolnych oraz zastosowaniu kodów pokontrolnych i wzięciu pod uwagę maksymalnego kwalifikowanego obszaru – dalej zwanego MKO- zakwalifikował do płatności powierzchnię 69,47 ha. Zatem powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi 10,15 ha.
Organ wskazał, że wobec przedeklarowania powierzchni o 14,61 % w zakresie płatności obszarowej zastosowanie ma art. 19 a ust. 1 Rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1360/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE z 20 czerwca 2014 r. L 2014.181.48- dalej rozporządzenie 640/2013) – jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy (...) przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100% wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar.
Wobec powyższego wyliczono kwotę płatności JPO w wysokości 25.036.78 zł
W przypadku płatności RDST – początkową kwotę płatności RDST ustalono w wysokości 4 779,54 zł, w przypadku płatność PZZ – początkową kwotę płatności PZZ ustalono w wysokości 21 519,72 zł. Natomiast w przypadku płatności STR – płatność tą ustalono w wysokości 3 032,60 zł.
Mając na uwadze ustaloną sumę płatności obszarowych, tj. 54 368,64 zł organ pierwszej instancji ustalił współczynnik korygujący płatności bezpośrednich, który wyniósł 1,388149%. Po uwzględnieniu współczynnika korygującego wysokość płatności ustalono: JPO – 24.744,26 zł; PZZ – 21.268,29; RDST -4.723,70 zł; STR – 2.997,17 zł.
Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając iż postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo oraz w sposób właściwy zastosowano przepisy prawa.
Na decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący wniósł skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględnił i wyrokiem z dnia 06 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 431/18 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy był niewystarczający do uznania, że na działkach [....] o łącznym areale 8,4 ha nie była prowadzona działalność rolnicza. Poza sporem jest, że sporne działki w dniu [...] lipca 2017 r. porośnięte były roślinnością uznawaną w uprawach rolnych za chwasty m.in. tj. nawłoć, pokrzywa, perz. O istnieniu tej roślinności świadczy wykonana w tym dniu dokumentacja fotograficzna. Nie kwestionuje tego również Skarżący, potwierdza że do [...] lipca 2017 r. nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych mających na celu usunięcie lub zniszczenie tej roślinności w sadzie orzecha włoskiego. Sąd wskazał, że argumentacja organu sprowadza się do twierdzenia, że brak prowadzenia działalności rolniczej wynika z faktu nieprzeprowadzenia przez Skarżącego przynajmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcia lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca 2017 r. Taki zabieg został wskazany w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r. poz.351).
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2018 r. Organ, mając na względzie okoliczności związane z kwestią kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, zaznaczył, iż poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne tzn. stan działek ukazany na fotografiach i szkicach sytuacyjnych obrazujących miejsca wykonywania fotografii (integralna część raportu z kontroli nr [...]) sporządzonych w trakcie czynności kontrolnych koreluje ze sobą (uwzględniając miejsca, z których wykonano zdjęcia). W świetle powyższego wskazał, iż inspektorzy dokonujący czynności kontrolnych dokonali wizji lokalnej całości zadeklarowanych działek rolnych i biorąc pod uwagę stan faktyczny zastany na kontrolowanych działkach rolnych nie zakwalifikowali żadnych obszarów wskazujących - w świetle zasad agrotechniki i dobrej praktyki rolniczej - na fakt występowania na nich w roku 2017 obszarów kwalifikujących się do płatności.
W uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ nadal stoi na stanowisku, że brak wykonania zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności w terminie do 31 lipca 2017 r. o którym mowa w § 2 rozporządzenia MRiRW z 12 marca 2015 r. powoduje, że sporne działki nie pozostają w stanie nadającym się do uprawy. Oznacza to, że organ zignorował ocenę prawną wyrażoną w wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r. I SA/Go 431/18 zgodnie z którą przepis § 2 rozporządzenia MRiRW z 12 marca 2015 r. dotyczy działalności rolniczej wymienionej w ppkt (ii) oraz (iii) art. 4 ust. 1 lit. "c" Rozporządzenia 1307/2013, nie odnosi się natomiast do rodzaju działalności określonej w ppkt (i) definicji działalności rolniczej - do uprawy produktów rolnych, a więc do rodzaju działalności rolniczej jaka jest prowadzona na spornych działkach. Organ wprost wskazał, że rodzaj działalności rolniczej nie ma znaczenia i do każdego rodzaju prowadzonej działalności rolniczej zastosowanie ma przepis § 2 rozporządzenia MRiRW. Co prawda Sąd w wyroku z 6 grudnia 2018 r. wskazał, że organ pominął rozważania w zakresie definicji działalności rolniczej określonej w art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1307/2013 r. ale jednocześnie uznał, że przepis § 2 rozporządzenia MRiRW nie ma zastosowania do działalności rolniczej prowadzonej na spornych działkach (nie ma zastosowania do upraw trwałych). Powyższa kwestia prawna w sprawie została więc przesądzona i organ w niniejszej sprawie miał obowiązek zastosować dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Jeżeli organ nie zgadzał się z dokonaną oceną prawną dokonaną przez Sąd w wyroku w sprawie I SA/Go 431/18 powinien orzeczenie to zaskarżyć skargą kasacyjną.
W ocenie Sądu I instancji nadal organ nie poczynił ustaleń co do tego czy roślinność stwierdzona na spornych działkach powoduje, że działki są nieużytkiem. Jako niewystarczające w tym zakresie WSA uznał powołanie się w decyzji na "powszechną opinię specjalistów z zakresu sadownictwa". Organ powołując się na opinię specjalistów z opracowań "Szkody w sadach i na plantacjach"- dr. inż. B. M. Katedra Ogrodnictwa Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie oraz "Uprawa orzecha włoskiego" A. J. – wskazał w jaki sposób należy chronić sad przed dzikimi zwierzętami oraz jakie są zasady agrotechniki sadu. Jednak nie oznacza to, że prowadzenie uprawy w inny sposób (nie stosując się do zaleceń wskazanych specjalistów) skutkuje uznaniem, że uprawa nie jest prowadzona.
W świetle orzeczenia z 6 grudnia 2018 r. jako niewystarczające WSA przyjął, że brak przeprowadzenia zabiegu agrotechnicznego do 31 lipca 2017 r. spowodowało, że działalność nie była prowadzona. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy (zdjęcia na CD oraz protokół z kontroli) jest niewystarczający do zweryfikowania twierdzenia organu, że roślinność znajdująca się na spornych działkach jest co najmniej dwuletnia czy też, że na spornych działkach zaniechano prowadzenia działalności rolniczej.
Organ uwzględniając ocenę prawną dokonaną przez Sąd powinien wykazać, że w odniesieniu do spornej uprawy wykoszenie tej roślinności po 31 lipca 2017 r. spowodowało zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (jak wskazano w kodzie nieprawidłowości). Przytoczona treść opracowań dotyczących zasad ogólnych uprawy orzecha włoskiego nie stanowi uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wykazania braku prowadzenia uprawy orzecha włoskiego. W ocenie Sądu organ nie wykazał, że na spornych działkach brak jest prowadzenia uprawy sadu, z tego też względu na tym etapie nie można zarzucić Skarżącemu brak działania - że przedkładał dowodów na potwierdzenie, że działalność rolniczą na spornych działkach prowadzi.
W świetle powyższego, w ocenie Sadu I instancji, organ nadal nie wykazał, że sporne działki nie stanowią użytku rolnego oraz że nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, a więc że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym JPO przyznaje się do powierzchni działki położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia 1307/2013. W ocenie Sądu organ nie wykazał w sposób dostateczny by sporne działki nie stanowiły użytku rolnego gospodarstwa rolnego oraz, że nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej (a więc nie wykazano by nie spełniały kryteriów określonych w art. 32 ust. 2 lit. "a" Rozporządzenia 1307/2013 r.).
Sąd I instancji wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej wynikającej z wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt 431/18 oraz ewentualnie uzupełni materiał dowodowy w zakresie wykazania zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto skarżący organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; obecnie tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) oraz art. 107 par. 3 kpa, poprzez błędne stwierdzenie, że organ w decyzji z dnia [...].04.2019 r. dokonał innej oceny prawnej oraz nie wykonał wskazań Sądu ujętych w wyroku z dnia 6.12.2018 r. pomimo, że organ w uchylonej decyzji taką ocenę prawną i wskazania WSA ujęte w wyroku z dnia 6.12.2018 r. zrealizował.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnie skutkującą niewłaściwe zastosowanie przepisu naruszenie art 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez pominięcie, że ppkt (i) w/w artykułu należy traktować łącznie z ppkt (ii) lub (iii) w ten sposób, iż niespełnienie ppkt (ii) lub (iii) skutkuje niespełnieniem art. 4 ust. 1 lit. c, tj. definicji "działalności rolniczej'" bowiem ustawodawca nie ograniczył żadnym łącznikiem (i, lub) co wymaga w przypadku dokonywanej analizy oceny łącznej, a nie oceny spełnienia każdego z ppkt. odrębnie. Za taką interpretacją przemawia fakt, iż nie wykonano chociażby minimalnych działań pozwalających na utrzymanie gruntów jako nadających się do uprawy (§ 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu ) co nie pozwala na przyjęcie, iż na wskazanym areale prowadzi się uprawę produktów rolnych ppkt (i). W ocenie organu definicja " działalności rolniczej" zawarta w ppkt (ii) lub (iii) wypełnia w całości znaczenie zawarte w ppkt (i).
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie, w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.
Skargę kasacyjną oparto o obie podstawy.
Trafnie Sąd I instancji wskazał, że jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. wykładnią prawa dokonaną w prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Go 431/18. Tym niemniej, aktualnie nie w pełni prawidłowe odczytanie zarówno wskazań zawartych w tymże wyroku, a także argumentacji organu w zaskarżonej decyzji doprowadziło sąd meriti do błędnego wniosku, że ponownie rozpatrując sprawę organ nie podporządkował się ocenie prawnej wyrażonej w uprzednim rozstrzygnięciu wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tym samym za zasadny należy uznać zarzut skarżącego kasacyjnie organu, że zaskarżony wyrok narusza art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. art. 4 ust. 1 lit c) Rozporządzenia 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznaje także zarzut kasacyjny naruszenia art 4 ust.1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. przez błędną wykładnię tego uregulowania skutkującą niewłaściwym zastosowaniem tego przepisu.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w wyżej wymienionym wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r. uchylając zaskarżoną decyzję Sąd nakazał organowi ustalić, czy na spornych działkach skarżący prowadzi działalność rolniczą zważywszy, że organ definiując działalność rolniczą skarżącego pominął ppkt (i) i w ogóle nie odniósł się do prowadzonej uprawy produktów rolnych – sadu orzecha włoskiego (v. str. 9 wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Go 431/18). Nie sposób zgodzić się z zarzutami jakie aktualnie Sąd I instancji postawił organowi w zakresie ustaleń faktycznych odnośnie do prowadzenia / bądź nie prowadzenia (zaniechania) działalności rolniczej na spornych działkach. Według Sądu I instancji, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w przywołanym wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r. organ powinien wykazać, że w odniesieniu do spornej uprawy (orzech włoski) wykoszenie tej roślinności po 31 lipca 2017r. spowodowało zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Gdy tymczasem, zdaniem WSA, organ nie wykazał, że na spornych działkach brak jest uprawy sadu. Sąd I instancji podkreślił, że na tych działkach znajdują się drzewa orzechów włoskich a choć sporne działki porośnięte są chwastami to materiał dowodowy nie jest wystarczający do stwierdzenia, że roślinność ta zagłuszyła i uniemożliwiła prawidłowy wzrost drzew orzecha.
Powyższego stanowiska Sądu I instancji nie sposób podzielić bowiem nie uwzględnia ono przede wszystkim tego, że strona wnioskująca o płatność powinna prowadzić uprawę orzecha włoskiego z uwzględnieniem zasad agrotechniki szeroko opisanych w decyzji poddanej kontroli sądowej w sprawie sygn. akt I SA/Go 431/18, czego – co należy podkreślić - Sąd I instancji wówczas nie zakwestionował a skarżący w sprawie niniejszej pomimo wezwania organu z [...] marca 2019 r. nie przedstawił dowodów świadczących o dokonywaniu takich prac pielęgnacyjnych. Podobnie jak nie udzielił organowi jakichkolwiek informacji i nie przedstawił dowodów w aspekcie wyjaśnień zawartych w swoim odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, do czego został wezwany przez organ odwoławczy zgodnie ze wskazaniami Sądu w sprawie sygn. akt I SA/Go 431/18. Stosownie do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 6 grudnia 2018r. organ doprecyzował również podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując, że definicja działalności rolniczej oznacza prowadzenie produkcji, hodowli lub uprawy produktów rolnych przy zachowaniu użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez ich użytkowanie intensywne lub prowadzenie działań minimalnych określonych przez państwo członkowskie. Organ wskazał, że ppkt (i) art 4 ust.1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 608) należy traktować łącznie z ppkt.( ii ) lub ( iii) w ten sposób, iż niespełnienie ppkt (ii) lub (iii) skutkuje niespełnieniem art.4 ust. 1 lit.c tj. definicji "działalności rolniczej'".
Ze stanowiskiem organu należy się zgodzić. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu działalność rolnicza to: (i) produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowla zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję; (iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Ponieważ ustawodawca nie ograniczył wymienionych podpunktów (i,ii,iii) art.4 ust. 1 lit. c omawianego Rozporządzenia żadnym łącznikiem /i, lub/ prawidłowe odczytanie tego przepisu wymaga w przypadku dokonywanej analizy tego uregulowania oceny łącznej, a nie oceny spełnienia każdego z podpunktów odrębnie. Tym samym, definicja działalności rolniczej w przepisach dotyczących wsparcia bezpośredniego zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 obejmuje więc także utrzymywanie gruntów rolnych przy zachowaniu norm dobrej kultury rolnej, bez konieczności prowadzenia na tych gruntach dalej idącej aktywności w postaci produkcji roślinnej i zwierzęcej. Przepisy unijne wskazują dziedziny, w których muszą być zachowane wymogi dobrej kultury rolnej, ale ich szczegółowe określenie pozostawiają państwom członkowskim w ustawodawstwie krajowym. Trzeba jednak dodać, że spełnienie przesłanki prowadzenia działalności rolniczej nie jest wystarczające, lecz stanowi raczej punkt wyjścia do analizy, czy rolnik w danym wypadku odpowiada warunkom do uzyskania płatności. W zaskarżonym aktualnie wyroku pominięto, że warunkiem przyznania płatności bezpośrednich jest posiadanie zadeklarowanych gruntów w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy a zatem takich na których został przeprowadzony, co najmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie wzmiankowanych płatności. Tymczasem skarżący w tej sprawie sam przyznał, że w ww. terminie wynikającym z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. takich zabiegów nie wykonywał. Choć takie zabiegi na gruncie na którym były nasadzenia w orzecha włoskiego (sad orzecha włoskiego) winien był czynić.
W kontekście powyższego skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy.
Uznając jednocześnie, że istota sprawy rozpoznawanej jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 460 zł (obejmujących: koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika organu 360 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej 100 zł) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2725).