I GSK 2171/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wstrzymania wykonania decyzji, uznając brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy ustanowieniu kuratora.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy wstrzymania wykonania decyzji Ministra Zdrowia w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania stowarzyszenia z tytułu dotacji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustanowienie kuratora absentis i brak zbadania tej kwestii przez sąd niższej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nie wykazano oczywistości rażącego naruszenia prawa, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie określenia odpowiedzialności za zobowiązania stowarzyszenia z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu państwa. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 159 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., argumentując, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ administracji publicznej bezzasadnie wystąpił o ustanowienie kuratora absentis, podczas gdy znał adres skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia istnienia wad powodujących nieważność decyzji, a naruszenie prawa musi być oczywiste i niebudzące wątpliwości. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż Minister Zdrowia nie posiadał aktualnego adresu skarżącego i ustanowienie kuratora było uzasadnione. Ponadto, NSA stwierdził, że ocena zasadności ustanowienia kuratora przez sąd powszechny wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej i sądu administracyjnego w postępowaniu zwykłym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie wykazano rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby wstrzymanie wykonania decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo ustanowienie kuratora absentis, nawet jeśli w przyszłości okaże się bezzasadne, nie stanowi samo w sobie rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, zwłaszcza gdy organ nie posiadał aktualnych informacji o adresie strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena zasadności ustanowienia kuratora przez sąd powszechny wykracza poza kompetencje organu administracji i sądu administracyjnego w postępowaniu zwykłym. Ponadto, naruszenie prawa musi być oczywiste i niebudzące wątpliwości, aby mogło być uznane za rażące, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 34 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 159 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
k.r.o. art. 184 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 159 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez WSA, że nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (bezzasadne ustanowienie kuratora absentis). Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie lub niezastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania zamiast stwierdzenia nieważności. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie wniosków dowodowych dotyczących adresów skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania decyzji, unormowana w art. 159 § 1 k.p.a., może mieć zastosowanie wyłącznie wówczas jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja której dotyczy wniosek o wstrzymanie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. pojęcie rażącego naruszenia prawa musi być interpretowane wąsko rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom ustalenia tego rodzaju oraz ich ocena nie dotyczą treści decyzji wydanej w sprawie w postępowaniu zwykłym
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Marek Sachajko
sprawozdawca
Michał Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (rażące naruszenie prawa), a także zasad sporządzania i rozpoznawania skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia kuratora absentis i oceny, czy stanowi to rażące naruszenie prawa. Ogólne zasady dotyczące skargi kasacyjnej są standardowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak ustanowienie kuratora i jego wpływ na ważność decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy kurator absentis może unieważnić decyzję? NSA wyjaśnia granice rażącego naruszenia prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 2171/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-12-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Salachna /przewodniczący/ Marek Sachajko /sprawozdawca/ Michał Kowalski Symbol z opisem 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane V SA/Wa 9/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-07-02 I GSK 9/19 - Wyrok NSA z 2019-04-05 III SA/Wr 229/18 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2018-07-24 Skarżony organ Minister Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 174, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 34 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 159 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 9/19 w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 19 października 2018 r. nr MZ-BFK-321-58/AP/18 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie określenia odpowiedzialności za zobowiązania stowarzyszenia z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu państwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. P. na rzecz Ministra Zdrowia 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji), wyrokiem dniu 2 lipca 2019 r. w sprawie ze skargi W. P. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Ministra Zdrowia (dalej: organ) z dnia 19 października 2018 r. nr MZ-BFK-321-58/AP/18 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 159 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.) wyrażające się w arbitralnym i nieznajdującym podstaw w okolicznościach niniejszej sprawy zaakceptowaniu przez Sąd (wobec oddalenia skargi) niedopuszczalnych ocen przyjmowanych przez organ postępowania administracyjnego, jakoby nie aktualizować miałaby się przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Zdrowia nr 3/2018 z 12 stycznia 2018 r., w trybie przepisu art. 159 § 1 k.p.a. związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2018 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Zdrowia w sytuacji gdy w sposób oczywisty i nie budzący wątpliwości mamy do czynienia w niniejszej sprawie z zachodzącym co najmniej prawdopodobieństwem, iż ww. decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a to uregulowanym w pkt 2 ww. przepisu rażącym naruszeniem prawa, spowodowanym naruszeniem przez organ zasad postępowania przejawiającym się w ustanawianiu dla skarżącego nie będącą osobą nieobecną kuratora absentis, skutkującym pozbawieniem skarżącego możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, które to niezgodne z prawem postępowanie organu (ustanowienie dla strony kuratora, której adresy, w tym adres zamieszkania i adres dla doręczeń był były organowi znane) stanowi rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wypełniając przesłankę określoną w art. 159 § 1 pkt 1 k.p.a., obligującą organ do wstrzymania wykonania decyzji. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego błędne niezastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie wyrażające się w arbitralnym i nieznajdującym jakichkolwiek podstaw w okolicznościach sprawy przyjęciu przez Sąd jakoby podawana przez skarżącego okoliczność ustanawiania dla niego przez organ przy wydawaniu decyzji, z rażącym naruszeniem prawa, kuratora absentis w sytuacji posiadania przez organ wiedzy o adresach skarżącego, w tym o adresie zamieszkania i o adresie do doręczeń, a w konsekwencji brak udziału skarżącego w postępowaniu administracyjnym, w którym została wydana decyzja Ministra Zdrowia z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 3/2018, miałaby stanowić przesłankę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z szeregiem działań organu i okoliczności towarzyszących wydawaniu decyzji Ministra Zdrowia z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 3/2018, kwalifikowanych jako dokonywane z rażącym naruszeniem prawa, co w konsekwencji doprowadziło do braku weryfikacji przez Sąd tej istotnej okoliczności, stanowiącej przyczynę wywodzących się z niej dalszych błędów organu, przez pryzmat przesłanek nieważności, uregulowanych w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co z kolei doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd, a mianowicie kwestii istnienia co najmniej prawdopodobieństwa, że decyzja organu dotknięta jest jedną z wad nieważności, a to uregulowanej w pkt 2 tego przepisu przesłanki rażącego naruszenia prawa, spowodowanego ustanowieniem dla skarżącego przez organ, wbrew przepisom prawa – kuratora absentis, której co najmniej prawdopodobieństwo występowania stanowi przesłankę obligującą organ do wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 159 § 1 k.p.a. 3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu mimo zgłaszanych w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 9/19, w tym na rozprawie w dniu [...] lipca 2019r. przez WSA w Warszawie wniosków dowodowych z dokumentów, w tym dotyczących danych adresowych skarżącego znajdujących się w aktach sprawy II K 887/17 Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu oraz w aktach postępowania poprzedzającego tę sprawę postępowania przygotowawczego PR 1 Ds. 315.2017 Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu, na okoliczność wiedzy i świadomości organu i to jeszcze w pierwszej połowie roku 2017, o danych adresowych skarżącego oraz na okoliczność tego, że organ był w tym przedmiocie informowany przez organy wymiaru sprawiedliwości, a mimo tego - z rażącym naruszeniem prawa - składał niedopuszczalny wiosek o ustanowienie dla skarżącego kuratora absentis, skutkujący wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa – czego WSA nie zbadał, nie wyjaśnił i w konsekwencji wydał sprzeczne z prawem, sankcjonujące wszelkie błędy organu, orzeczenie. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi co do istoty tj. uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Zdrowia z 19 października 2018r. w całości, ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto o zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poczynienie powyższych uwag natury ogólnej było konieczne, ponieważ w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób nieuwzględniający wszystkich wskazanych wyżej wymogów. Istota sporu w sprawie dotyczy ustalenia czy istnieją w niniejszej sprawie przesłanki normatywne wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. Na podstawie tego przepisu organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. jest uprawdopodobnienie istnienia wad powodujących nieważność decyzji (wyrok NSA z 20 maja 1998 r., IV SA 1784/97, LEX nr 43142). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem strony taką przesłanką jest ewentualne bezzasadne wystąpienie organu do sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora w trybie art. 34 § 1 k.p.a. (dla osoby nieobecnej) oraz wydanie postanowienia w stosunku do strony reprezentowanej przez kuratora. Skarżący kasacyjnie wskazuje jako podstawę do wstrzymania wykonania decyzji ewentualną przesłankę nieważności decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) Na wstępie wskazać należy, że z uwagi na to, iż art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma charakter blankietowy (przewidując skutek nieważności dla decyzji dotkniętej m.in. rażącym naruszeniem prawa), konieczne jest wskazanie jaki konkretny przepis prawa został naruszony i następnie wykazanie, że naruszenie to miało charakter rażący (kwalifikowany). W skardze kasacyjnej jako naruszone przepisy wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 159 § 1 k.p.a. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego błędne niezastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej), a także (co już wynika z uzasadnienia skargi) art. 34 § 1 k.p.a. W sprawie skarżący kasacyjnie kwestionuje zasadność (przesłankę) zwrócenia się organu do sądu o wyznaczenie kuratora, twierdząc, że skarżący nie był osobą nieobecną, a organ mógł ustalić miejsce zamieszkania skarżącego. Stąd też wywodzone jest naruszenie przepisów k.p.a., które zdaniem skarżącego wyczerpywały przesłankę nieważności decyzji organu w postaci rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że słusznie Sąd I instancji zauważył, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji, unormowana w art. 159 § 1 k.p.a., może mieć zastosowanie wyłącznie wówczas jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja której dotyczy wniosek o wstrzymanie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd ten stwierdził, że Minister Zdrowia nie otrzymał od Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieście żadnej informacji dotyczącej adresu skarżącego. Zdaniem WSA ustanowienie przez Sąd, na wniosek Ministra Zdrowia, kuratora wynikało z faktu, że Minister nie był w posiadaniu aktualnego adresu pobytu stałego lub czasowego skarżącego, pomimo kilkukrotnego wstępowania do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o informacje w powyższym zakresie. Podkreślić też należy, że przedmiotem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Jest nim natomiast badanie czy decyzja ostateczna obarczona została wadą w postaci rażącego prawa. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie prezentowane są poglądy, zgodnie z którymi stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko. Skoro, jak wskazano, wada ta ma dotyczyć decyzji to oczywiste jest, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie organu jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią unormowania, które nie budzi wątpliwości i ma zastosowanie w danej sprawie. Ponadto powszechnie też przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi m.in. także wtedy, gdy w wyniku owego naruszenia powstały skutki (społeczne lub gospodarcze) niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej w oparciu o przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę rażącego naruszenia prawa powinno następować tylko w okolicznościach bezspornych. Rażące naruszenie prawa musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Nie jest przy tym dopuszczalne opieranie się w tym zakresie na okolicznościach ocennych, w tym osądu czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (v np. wyroki NSA z: 14 marca 2023 r., I OSK 70/22; z 24 stycznia 2023 r., I OSK 2997/19). Ze względu na istotę postępowania administracyjnego podkreślić też trzeba, że wprawdzie jest dopuszczalne przyjęcie, że w określonym przypadku doszło do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, ale dotyczy to głównie przepisów mających charakter zasad postępowania administracyjnego a poza tym naruszenie przepisów procesowych (notabene występujące bardzo rzadko) musi być ewidentne (v. m.in. wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., I OSK 3087/19). Przenosząc te ustalenia na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać najpierw trzeba, że zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. W trybie tym, w postępowaniu zwykłym organ wystąpił o wyznaczenie przez sąd przedstawiciela skarżącego. Wyznaczenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek zgłoszony na podstawie art. 34 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.o. (uchwała SN z 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, Lex). Zgodnie z art. 184 § 2 k.r.o. kurator ustanowiony przez sąd jest przede wszystkim obowiązany do ustalenia miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej o stanie jej spraw. Dokonanie w sprawie oceny czy decyzja wydana w stosunku do strony, która była reprezentowana przez przedstawiciela była obarczona wadą z tego ewentualnie powodu, że organ niezasadnie wystąpił do sądu z wnioskiem, o którym mowa w art. 34 § 1 k.p.a. wymagałoby dokonania dodatkowych/odrębnych ustaleń (przeprowadzenia postępowania dowodowego), a następnie dokonania ich oceny, w tym oceny zasadności ustanowienia przez sąd powszechny kuratora, do czego już organ administracji nie jest uprawniony. Należy zauważyć, że ustalenia tego rodzaju oraz ich ocena nie dotyczą treści decyzji wydanej w sprawie w postępowaniu zwykłym. Stąd też, mając na uwadze wcześniej wskazane warunki uznawania zaistnienia naruszenia prawa za rażące, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie zostały one spełnione. W szczególności niemożliwe było – na podstawie stanu sprawy w postępowaniu zwykłym (zgromadzonego materiału dowodowego) i jej rozstrzygnięcia – stwierdzenie oczywistości naruszenia wskazywanych przepisów k.p.a. To zaś z kolei powoduje, że ewentualne rozpoznawanie dalszych okoliczności zawierających się w pojęciu rażącego naruszenia prawa jest bezprzedmiotowe. Z powyższych względów zarzut wyartykułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej jest nieusprawiedliwiony. W kontekście dotychczasowych wskazań oczywiste jest, że rozważania WSA nie mogły wykraczać poza zakres wyznaczony przesłanką wstrzymania wykonania decyzji. Sąd zbadał tę kwestię wnikliwie i nie był ani zobowiązany ani uprawniony do wykraczania poza tak wąsko zakreślony przedmiot postępowania, w tym nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych skarżącego na okoliczność wykazywanej bezzasadności wystąpienia przez organ do sądu o ustanowienie kuratora. To ustalenie przesądza o bezzasadności zarzutu wyartykułowanego w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczącego niezastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Skądinąd fakt zgłoszenia wniosków dowodowych potwierdza tylko wcześniejsze ustalenie, że potencjalne/ewentualne naruszenie prawa nie było i nie mogło być oczywiste. Na uwzględnienie nie mógł zasługiwać zarzut wyartykułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Sprowadza się on do wykazania, iż doszło do niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz błędnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po pierwsze, zarzut odnoszący się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. został już oceniony negatywnie. Po drugie, uzasadnienie zarzutu w zakresie dotyczącym naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zostało uzasadnione w wymagany dla skargi kasacyjnej sposób. Niezależnie od tego ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że WSA nie stosował przedmiotowej regulacji w rozpoznawanej sprawie. Wyraził jedynie pogląd, że powoływane przez stronę okoliczności mogą stanowić podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tryb ten bowiem – jakkolwiek niekonkurencyjny dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – co do zasady, służy korygowaniu błędów proceduralnych (s. 2 - 3 zaskarżonego kasacyjnie wyroku). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI