I GSK 216/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczące skargi na czynność egzekucyjną. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez nieuwzględnienie zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji z tytułu zwrotu i nadpłat podatków oraz nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego i braku doręczenia upomnienia. Zarzucała również naruszenie art. 7 i 10 KPA oraz art. 135 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie i pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a także naruszenie art. 122 i 90 § 2 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania. Sąd wyjaśnił, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, co zostało spełnione. Podkreślono, że WSA prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie naruszył art. 135 P.p.s.a., gdyż nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego uzasadniającego uchylenie postanowienia. Sąd wskazał na specyfikę postępowania egzekucyjnego w administracji, gdzie dominują przepisy u.p.e.a., a przepisy KPA stosuje się odpowiednio tylko w zakresie nieuregulowanym w u.p.e.a. i nie mogą one modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. Stwierdzono, że zarzuty dotyczące art. 33 i 34 u.p.e.a. wykraczały poza granice sprawy, a rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym było zgodne z przepisami P.p.s.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną w administracji, zakres stosowania KPA w postępowaniu egzekucyjnym, zasady rozpoznawania spraw w trybie uproszczonym przez NSA.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może być mniej przydatne w sprawach cywilnych lub innych gałęziach prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, rozpoznając skargę na czynność egzekucyjną w trybie uproszczonym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów P.p.s.a. rozpoznając w trybie uproszczonym skargę na postanowienie ostateczne wydane w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ takie rozwiązanie przewiduje ustawa, a sąd nie stwierdził przesłanek do rozpoznania sprawy na rozprawie.
Uzasadnienie
Ustawa P.p.s.a. dopuszcza rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w tym skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Sąd może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jeśli uzna to za uzasadnione, ale nie jest to obowiązkowe.
Czy organ egzekucyjny i sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosowali przepisy dotyczące skargi na czynność egzekucyjną oraz czy doszło do naruszenia przepisów KPA w kontekście postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ egzekucyjny nie naruszył przepisów u.p.e.a. w zakresie czynności egzekucyjnych. Przepisy KPA stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym tylko w zakresie nieuregulowanym w u.p.e.a. i nie mogą one modyfikować specyficznych regulacji postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Instytucja skargi na czynność egzekucyjną jest kompleksowo uregulowana w art. 54 u.p.e.a., który określa zarówno przepisy materialne, jak i procesowe. Ciężar dowodu w skardze na czynność egzekucyjną spoczywa na zobowiązanym, a organ egzekucyjny nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na jego rzecz. Przepisy KPA, w tym dotyczące czynnego udziału strony, stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego.
Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji spełnia wymogi ustawowe, ponieważ pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia i zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Wadliwie sporządzone uzasadnienie wyroku nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną i zawiera stanowisko co do stanu faktycznego. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u.p.e.a. art. 54 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo zobowiązanego do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną z powodu naruszenia ustawy.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis reguluje prawo zobowiązanego do wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Nie miał zastosowania w sprawie, gdyż skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie tego przepisu przez sąd I instancji, a nie przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 34 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis reguluje prawo zobowiązanego do wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Nie miał zastosowania w sprawie, gdyż skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie tego przepisu przez sąd I instancji, a nie przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy obowiązku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Skarżąca zarzucała jego naruszenie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stosowany odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym z uwzględnieniem specyfiki.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Stosowany odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym z uwzględnieniem ciężaru dowodu.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa. Nie miał zastosowania, gdyż sąd I instancji nie stwierdził naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe.
p.p.s.a. art. 122
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie w trybie uproszczonym. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu.
p.p.s.a. art. 90 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi - inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy sąd nie stwierdzi naruszenia prawa.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odpowiednie stosowanie przepisów KPA do postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określenie sposobu postępowania wierzycieli i organów egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicje organu egzekucyjnego, wierzyciela, zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 26 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wszczęcie egzekucji administracyjnej na wniosek wierzyciela i na podstawie tytułów wykonawczych.
u.p.e.a. art. 54 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Treść skargi na czynność egzekucyjną - określenie zaskarżonej czynności, zakresu żądania i jego uzasadnienie.
u.p.e.a. art. 54 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Środek zaskarżenia na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną - zażalenie.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego - ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów skargi.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ administracji na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
u.p.e.a. art. 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasady postępowania egzekucyjnego: praworządność, celowość, najmniejsza uciążliwość.
p.p.s.a. art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
p.p.s.a. art. 204
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
p.p.s.a. art. 254 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji z tytułu zwrotu i nadpłat podatków oraz nadmiernej uciążliwości środka egzekucyjnego i braku doręczenia upomnienia. • Naruszenie art. 7 i 10 KPA oraz art. 135 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie i pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie art. 122 i 90 § 2 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zamiast na rozprawie. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w sposób uniemożliwiający zrozumienie motywów rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. • W postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów k.p.a. jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w u.p.e.a., ponieważ przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. • Z tej regulacji prawnej wprost wynika, że to zobowiązany ma przedstawić dowody uzasadniające żądanie. Na organie egzekucyjnym (...) nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Michał Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynność egzekucyjną w administracji, zakres stosowania KPA w postępowaniu egzekucyjnym, zasady rozpoznawania spraw w trybie uproszczonym przez NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może być mniej przydatne w sprawach cywilnych lub innych gałęziach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które są istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy skarga na czynność jest skazana na porażkę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.