I GSK 2076/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej kwotę zwrotu środków unijnych. Skarżący kasacyjnie zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie i wskazania co do dalszego postępowania, a także naruszenie art. 134 § 2 p.p.s.a. poprzez orzekanie na niekorzyść skarżącego. W trakcie postępowania przed NSA, spółka wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na rezygnację prezesa zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek o zawieszenie za niezasadny, kwalifikując rezygnację prezesa jako czynność pozorną, mającą na celu obstrukcję procesową i nadużycie prawa podmiotowego, w tym prawa do sądu. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny jest uprawniony do weryfikacji skutków czynności prawnych, jeśli przekładają się one na uprawnienia strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w przypadku podejrzenia pozorności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużycie prawa procesowego przez strony postępowania, pozorność czynności prawnych w kontekście procesowym, obowiązki organów odwoławczych w sprawach przywrócenia terminu, dopuszczalność badania przez sądy administracyjne czynności cywilnoprawnych stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa procesowego przez spółkę, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (6)
Czy sąd administracyjny może badać pozorność jednostronnej czynności prawnej (rezygnacji z funkcji prezesa zarządu) w kontekście wniosku o zawieszenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest uprawniony do weryfikacji skutków czynności prawnych dokonywanych na podstawie przepisów prawa cywilnego, jeżeli czynności te przekładają się na uprawnienia strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza jeżeli zachodzi duże prawdopodobieństwo pozorności jednostronnej czynności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rezygnacja prezesa zarządu została złożona dla pozoru, w celu obstrukcji procesowej i nadużycia prawa do sądu, co uzasadnia odmowę zawieszenia postępowania.
Czy wniosek o zawieszenie postępowania oparty na rezygnacji członka zarządu, która może być pozorna, może prowadzić do zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli rezygnacja jest pozorna i stanowi próbę nadużycia prawa procesowego, wniosek o zawieszenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania strony zmierzały do nadużycia instytucji zawieszenia postępowania poprzez świadomą próbę wykreowania formalnych podstaw zawieszenia, co nie może zasługiwać na ochronę.
Jakie są konsekwencje prawne pozorności oświadczenia woli złożonego drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru?
Odpowiedź sądu
Oświadczenie woli złożone dla pozoru jest nieważne na podstawie art. 83 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących pozorności, wskazując na przesłanki i skutki prawne takiej czynności.
Czy sąd administracyjny może współstosować normy konstytucyjne (np. art. 2 i 45 Konstytucji) z przepisami ustawowymi (np. art. 124 § 1 p.p.s.a.) w przypadku nadużycia prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest współstosowanie norm konstytucyjnych z przepisami ustawowymi w celu zapobiegania nadużyciom prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zakaz nadużycia prawa wiąże się z zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i prawem do sądu (art. 45 Konstytucji), a ich współstosowanie jest dopuszczalne.
Jakie są obowiązki organu odwoławczego w przypadku wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy ma obowiązek z urzędu zbadać dopuszczalność i terminowość odwołania, a następnie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił procedurę wynikającą z art. 134 k.p.a. i art. 58-59 k.p.a., podkreślając, że organ odwoławczy decyduje o losach odwołania.
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może być wszczęty, jeśli decyzja nie została doręczona stronie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja nie została doręczona, odwołanie jest niedopuszczalne, a wniosek o przywrócenie terminu nie może być wszczęty z powodu braku obiektywnej przesłanki uchybienia terminu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu może być wszczęte tylko wtedy, gdy istnieje obiektywna przesłanka uchybienia terminu, co nie ma miejsca w przypadku niedoręczenia decyzji.
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 124 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 83 § § 1
Ustawa Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Ustawa Kodeks cywilny
k.c. art. 61 § § 1
Ustawa Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rezygnacja prezesa zarządu spółki była pozorna i stanowiła próbę nadużycia prawa procesowego w celu obstrukcji postępowania. • Sąd administracyjny ma prawo badać pozorność czynności prawnych mających wpływ na postępowanie. • Wniosek o zawieszenie postępowania oparty na pozornej rezygnacji nie może być uwzględniony. • Odwołanie było niedopuszczalne z powodu braku doręczenia decyzji, co uniemożliwiało wszczęcie postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 2 p.p.s.a. przez WSA. • Wniosek o zawieszenie postępowania z powodu rezygnacji prezesa zarządu.
Godne uwagi sformułowania
składając wniosek o przywrócenie terminu strona przyznała fakt jego uchybienia i wskazała przyczyny, które do tego doprowadziły • W przedstawionych okolicznościach organ powinien był zatem wyjaśnić kwestię dochowania terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie wzywając stronę do wskazania żądanych okoliczności na podstawie art. 64 § 2 kpa • rezygnacja z funkcji prezesa zarządu spółki została złożona dla pozoru i miała na celu wywoływanie u osób trzecich [...] uzasadnionego (choć złudnego) przekonania rzeczywistego zamiaru tejże wywołania skutków prawnych • aktywność strony postępowania sądowoadministracyjnego, nakierowaną na osiągnięcie celu w postaci maksymalnego przesunięcia w czasie rozpoznania sprawy można również rozpoznawać jako nadużycie zasady prawa do sądu • Nadużycie prawa postrzega się jako wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji. • wyrok oddalający skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej • wyrok [...] odpowiada prawu
Skład orzekający
Henryk Wach
sprawozdawca
Joanna Salachna
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużycie prawa procesowego przez strony postępowania, pozorność czynności prawnych w kontekście procesowym, obowiązki organów odwoławczych w sprawach przywrócenia terminu, dopuszczalność badania przez sądy administracyjne czynności cywilnoprawnych stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa procesowego przez spółkę, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy walczą z próbami obstrukcji procesowej poprzez pozorne działania prawne, co jest istotne dla zrozumienia granic prawa procesowego.
“Pozorna rezygnacja prezesa zarządu nie zatrzymała sądu – NSA ukarał próbę obstrukcji procesowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.