Orzeczenie · 2025-10-15

I GSK 2067/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-15
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijnedofinansowanieumowasąd administracyjnysąd powszechnykognicja sąduNCBRprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa wdrożeniowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił pismo NCBR z dnia 14 grudnia 2021 r. o odstąpieniu od zawarcia umowy o dofinansowanie dla S. Sp. z o.o. w K. NCBR, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyło wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i odrzucenia skargi spółki. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że sprawa dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa i że oświadczenie NCBR o odstąpieniu od umowy jest czynnością administracyjną, a nie cywilnoprawną. NCBR twierdziło, że sprawa powinna być rozpatrywana przez sądy powszechne w postępowaniu cywilnym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie stanowi negatywną ocenę projektu w rozumieniu ustawy wdrożeniowej i jest zaskarżalna do sądu administracyjnego na podstawie art. 73 ust. 1 tej ustawy, co jest zgodne z art. 3 § 3 p.p.s.a. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że prawo do wniesienia skargi przysługuje również w sytuacji, gdy po pozytywnej ocenie projektu stwierdzono braki przed podpisaniem umowy. Sąd odrzucił argumentację NCBR o naruszeniu art. 177 Konstytucji RP, wskazując, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wyraźnie przekazuje właściwość sądów administracyjnych do rozpoznania tego typu spraw. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną NCBR.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu administracyjnego do rozpoznawania spraw dotyczących odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie w ramach programów unijnych, nawet po pozytywnej ocenie projektu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zawarcia umowy po pozytywnej ocenie projektu w ramach funduszy unijnych, na podstawie konkretnych przepisów ustawy wdrożeniowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie przez instytucję zarządzającą środkami unijnymi, po pozytywnej ocenie projektu, stanowi czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie, będąca negatywną oceną projektu, mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa zawarcia umowy stanowi negatywną ocenę projektu, która jest zaskarżalna do sądu administracyjnego na mocy art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Pozbawienie możliwości zaskarżenia takiej oceny prowadziłoby do nierównego traktowania wnioskodawców i naruszałoby zasadę równego traktowania.

Czy sprawa dotycząca odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie podlega właściwości sądów powszechnych, czy administracyjnych, w świetle art. 177 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sprawa podlega właściwości sądów administracyjnych, ponieważ przepis szczególny (art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej) wyraźnie przekazuje ją do ich kognicji, co nie jest sprzeczne z art. 177 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Art. 177 Konstytucji RP ustanawia domniemanie właściwości sądów powszechnych, ale dopuszcza wyjątki ustawowe. Ustawa wdrożeniowa, w art. 73 ust. 1, stanowi taki wyjątek, przekazując sprawy dotyczące negatywnej oceny projektu do właściwości sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Narodowego Centrum Badań i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (35)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa wdrożeniowa art. 41 § ustępy 1, 2 i 5

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 38 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 64 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 70 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 77 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 55 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 70 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 73 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2 pkt 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 384 § § 1-2

Kodeks cywilny

k.c. art. 919 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 921 § § 1-2

Kodeks cywilny

k.c. art. 64

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 1047 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 2 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 132

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie jest negatywną oceną projektu podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. • Prawo do sądu administracyjnego w tym zakresie nie narusza art. 177 Konstytucji RP, gdyż ustawa wdrożeniowa stanowi wyjątek od domniemania właściwości sądów powszechnych.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotycząca odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie powinna być rozpatrywana przez sądy powszechne, a nie administracyjne. • Oświadczenie NCBR o odstąpieniu od umowy jest czynnością cywilnoprawną, a nie aktem władztwa administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Niniejsza sprawa dotycząca dokonanego na podstawie pkt 111 regulaminu konkursu [...] odstąpienia przez NCBR od zawarcia umowy o dofinansowanie podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. • W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., jest tożsamy z regulacją zawartą w art. 61 ust. 1 wyżej przywołanej ustawy. • Przyjęcie, że skarżącej, któremu po pierwotnym zakwalifikowaniu projektu do dofinansowania, a więc uzyskaniu przez projekt pozytywnej oceny, odmówiono podpisania umowy i dofinansowania, w wyniku ponownej negatywnej oceny, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, doprowadziłaby do nierównego traktowania podmiotów w ramach tego samego konkursu.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Bogdan Fischer

sędzia

Małgorzata Kowalska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego do rozpoznawania spraw dotyczących odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie w ramach programów unijnych, nawet po pozytywnej ocenie projektu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zawarcia umowy po pozytywnej ocenie projektu w ramach funduszy unijnych, na podstawie konkretnych przepisów ustawy wdrożeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii właściwości sądu w kontekście środków unijnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i instytucji. Wyjaśnia, kiedy można skarżyć decyzje dotyczące dofinansowania.

Czy odmowa podpisania umowy o unijne dofinansowanie to sprawa dla sądu cywilnego czy administracyjnego? NSA rozstrzyga!

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst