I GSK 2062/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-12
NSApodatkoweŚredniansa
wartość celnazgłoszenie celneklasyfikacja taryfowacłoKodeks celnypostępowanie celneswobodna ocena dowodówsamochód ciężarowyimport

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawidłowości ustalenia wartości celnej samochodu ciężarowego, potwierdzając prawo organów celnych do swobodnej oceny dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy i katalogów branżowych.

Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej samochodu ciężarowego sprowadzonego ze Szwecji. Organy celne zakwestionowały wartość podaną przez skarżących, opierając się na opinii rzeczoznawcy i katalogach branżowych. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, a NSA w wyroku z 12 września 2007 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawo organów celnych do swobodnej oceny dowodów przy ustalaniu wartości celnej.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawidłowości ustalenia wartości celnej samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz E280 sprowadzonego ze Szwecji. Skarżący przedstawili wartość fakturową 20.000 SEK i kod celny z zerową stawką. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, ustalając wyższą wartość celną i należne cło. Dyrektor Izby Celnej, po uwzględnieniu świadectwa pochodzenia, uchylił decyzję w części dotyczącej stawki celnej, ale utrzymał w mocy ustalenia co do wartości celnej i klasyfikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy celne zasadnie zakwestionowały wartość podaną przez importera, biorąc pod uwagę rozbieżność z oceną techniczną i stosując metodę "ostatniej szansy". NSA w poprzednim wyroku uchylił decyzję w części dotyczącej wartości celnej, wskazując na potrzebę uwzględnienia zużycia pojazdu i stosowania metody ostatniej szansy z "rozsądną elastycznością". Po ponownej analizie, Dyrektor Izby Celnej obniżył wartość celną do 13.970,00 zł. WSA ponownie oddalił skargę, uznając ustalenia organu za prawidłowe. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 29 § 2 Kodeksu celnego oraz przepisów postępowania, w tym dowolne wykorzystanie dowodów. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organy celne miały prawo do swobodnej oceny dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy i katalogów branżowych, a WSA prawidłowo ocenił legalność decyzji organów celnych. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała błędnej wykładni prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne mają prawo do swobodnej oceny dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy i katalogów branżowych, przy ustalaniu wartości celnej towaru, o ile nie jest to ocena dowolna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne mogą opierać swoje ustalenia dotyczące wartości celnej nie tylko na opinii rzeczoznawcy, ale również na specjalistycznych katalogach, stosując zasadę swobodnej oceny dowodów. Nie jest to dowolne działanie, jeśli uwzględnia całokształt materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 85 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne mają prawo do swobodnej oceny dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy i katalogów branżowych, przy ustalaniu wartości celnej. WSA prawidłowo ocenił legalność decyzji organów celnych i nie naruszył przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała błędnej wykładni prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 29 § 2 Kodeksu celnego poprzez błędną wykładnię. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 p.p.s.a.) poprzez dowolne wykorzystanie dowodów przez organy celne. Naruszenie art. 120 i 197 Ordynacji podatkowej przez organy celne.

Godne uwagi sformułowania

organy celne zasadnie ją zakwestionowały, skoro w zgłoszeniu celnym i w deklaracji wartości celnej podana została wartość, wynikająca z faktury, tj. 8.822 zł, a w dołączonej do tego zgłoszenia ocenie technicznej nr [...] z dnia [...] września 2002 r. wartość rynkową określono na kwotę 47.100 zł jako wartość bazową. metoda ostatniej szansy nie polega na dowolnym ustaleniu wartości celnej, ponieważ wartość celna ustalona powyższą metodą w możliwie największym stopniu powinna być oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, którą stosuje się z rozsądną elastycznością. organy celne miały prawo do swobodnej oceny dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy i katalogów branżowych, przy ustalaniu wartości celnej towaru. nie można było jednak odmówić racji skarżącym, iż doszło do naruszenia przepisów art. 29 i 85 § 1 Kodeksu celnego.

Skład orzekający

Czesława Socha

przewodniczący

Jan Grabowski

członek

Jerzy Sulimierski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów importowanych, swobodna ocena dowodów przez organy celne, stosowanie metody ostatniej szansy, interpretacja przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej w kontekście celnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości celnej pojazdu używanego, gdzie występuje rozbieżność między wartością fakturową a rynkową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu obrotu towarowego - prawidłowego ustalania wartości celnej, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość należności celnych. Choć techniczna, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów celnych i zasad postępowania dowodowego.

Jak organy celne ustalają wartość importowanego towaru? Kluczowa rola swobodnej oceny dowodów.

Dane finansowe

WPS: 8822 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2062/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha /przewodniczący/
Jan Grabowski
Jerzy Sulimierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Rz 480/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2006-05-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141  par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 29  par.  2
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 120, art. 197
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędziowie Jan Grabowski NSA Jerzy Sulimierski (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M.-S., B. S., R. R. – wspólników s.c. "[...]" w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 480/05 w sprawie ze skargi A. M.-S., B. S., R. R. – wspólników s.c. "[...]" w Krośnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 12 września 2005 r. nr 400000-EK-0514-29/05/MZ w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. M.-S., B. S., R. R. – wspólników s.c. "[...]" w Krośnie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 480/05 oddalił skargę A. M.-S., B. S., R. R. – wspólników s.c. "[...]" w Krośnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu 20 września 2002 r. skarżący dokonali zgłoszenia celnego sprowadzonego ze Szwecji samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz E280 o wartości fakturowej 20.000 SEK, wskazując kod 8704 31 99 9 oraz zerową stawkę celną.
Naczelnik Urzędu Celnego w Krośnie decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, wartości celnej oraz stawki celnej i orzekając w tym zakresie wskazał, że właściwym kodem Taryfy celnej jest kod 8703 23 90 9, ustalając wartość celną na 37.644 zł (85.341 SEK), a należne cło wg stawki 35% w kwocie 13.175,40 zł.
Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania wspólników s.c. "[...]", decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego, uwzględniając przedłożone przez stronę w postępowaniu odwoławczym, a wystawione retrospektywnie, świadectwo EUR.1 [...], uzasadniające zastosowanie zerowej stawki celnej, a w pozostałej części, podzielając stanowisko organu I instancji odnośnie wartości celnej i klasyfikacji taryfowej, utrzymał jego decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt SA/Rz 328/03 oddalił skargę na powyższą decyzję.
W ocenie Sądu nie zostały naruszone przepisy Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego oraz Decyzji nr 1/96 Rady Stowarzyszenia. Sąd stwierdził, że zapis w świadectwie EUR.1 odnośnie określenia rodzaju pojazdu nie jest wiążący dla klasyfikacji pojazdu, bo świadectwo takie jest dowodem pochodzenia towarów i w konsekwencji podstawą zastosowania określonej stawki taryfowej, a w związku z tym tylko zapis odnośnie pochodzenia jest dla organów celnych wiążący i może być w odpowiednim trybie sprawdzony.
Odnośnie przyjętej wartości celnej importowanego samochodu, Sąd podkreślił, iż organy celne zasadnie ją zakwestionowały, skoro w zgłoszeniu celnym i w deklaracji wartości celnej podana została wartość, wynikająca z faktury, tj. 8.822 zł, a w dołączonej do tego zgłoszenia ocenie technicznej nr [...] z dnia [...] września 2002 r. wartość rynkową określono na kwotę 47.100 zł jako wartość bazową. Zdaniem Sądu słusznym działaniem ze strony organów było ustalenie wartości celnej zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 24 Kodeksu celnego przy zastosowaniu jednej z metod określonych w art. 25 – 28 ze względu na znaczną rozbieżność odnośnie wartości pojazdu. W ocenie Sądu nie budziło zastrzeżeń zastosowanie metody "ostatniej szansy" z uwagi na specyfikę przedmiotu importu. Sąd uznał za uzasadnione stanowisko organów, w kwestii przyjęcia za punkt wyjścia dla ustalenia wartości celnej ocenę techniczną z dnia 17 września 2002 r. i zawartą w niej wartość rynkową pojazdu, a przedłożoną przez importera z uwagi na brak notowań pojazdów tego typu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt I GSK 240/05 uwzględnił skargę kasacyjną od powyższego wyroku i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 24 stycznia 2003 r. w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Krośnie z dnia 16 października 2002 r. co do ustalenia wartości celnej, a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można było jednak odmówić racji skarżącym, iż doszło do naruszenia przepisów art. 29 i 85 § 1 Kodeksu celnego. Zarzuty te sprowadzały się w istocie do naruszenia przepisu określającego ustalenie wartości celnej towaru tzw. metodą ostatniej szansy, co czyniło bezprzedmiotowym odnoszenie się do zastosowania tej metody, a pominięcie innych metod, których możliwość zastosowania wyłącza metodę ostatniej szansy. Metodą ostatniej szansy nazywa się sposób ustalania wartości celnej towaru określony w art. 29 Kodeksu celnego. NSA powołał się na wyrok z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA Łd 407/00, w którym Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że określona w art. 29 Kodeksu celnego metoda ostatniej szansy nie polega na dowolnym ustaleniu wartości celnej, ponieważ wartość celna ustalona powyższą metodą w możliwie największym stopniu powinna być oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, którą stosuje się z rozsądną elastycznością. NSA stwierdził, że inne rozumienie tego przepisu prowadzi do naruszenia przepisu art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Nie można bowiem, stosując metodę ostatniej szansy, naruszyć zasady, że podstawą w postępowaniu celnym w zakresie ustalania wartości celnej jest stan towaru i jego wartość w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Zdaniem NSA dodatkowo powinien być uwzględniony wysoki rozmiar zużycia pojazdu. Średnie wartości katalogowe nie wyłączają konieczności dokonania oceny konkretnego pojazdu, gdyż przedmiotem odprawy celnej jest konkretny towar, a nie abstrakcyjny przedmiot według wartości katalogowej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za błędny należało uznać pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w którym podzielił on stanowisko organu co do wykładni art. 29 Kodeksu celnego.
Z tych względów, zdaniem NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powinien był uwzględnić skargę w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej towaru, a więc uchylić zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu wartości celnej przedmiotowego samochodu.
Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] obniżył wartość celną sprowadzonego samochodu i ustalił ją na kwotę 13.970,00 zł.
Na powyższą decyzję wspólnicy s.c. "[...]" wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się uchylenia tej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 480/05 oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 września 2005 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy celne zasadnie przyjęły, iż wartość celna sprowadzonego pojazdu powinna być ustalona metodą ostatniej szansy określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej dokonał ostatecznego ustalenia wartości celnej pojazdu w oparciu o zgromadzone dowody, tj. opinię rzeczoznawcy zawierającą wycenę wartości rynkowej pojazdu oraz korekty, o które należało pomniejszyć kwotę bazową, a także w oparciu o instrukcje zawarte w specjalistycznych katalogach samochodowych, dotyczące korekt z uwagi na stan samochodów używanych. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa dokonując ustaleń co do wartości celnej pojazdu częściowo w oparciu o opinię rzeczoznawcy, a częściowo o instrukcje zawarte w specjalistycznych katalogach. Sąd stwierdził, że uzasadnienie dokonanej oceny dowodów nie budzi jego zastrzeżeń. W związku z powyższym twierdzenie skarżących, że organ odwoławczy naruszył art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie w pełnym zakresie przedstawionej przez nich oceny technicznej było całkowicie nieuzasadnione.
Zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy nie naruszył również art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 § 2 pkt 2 Kodeksu celnego. Przyjęcie przez Dyrektora Izby Celnej mniej korzystnego dla skarżących sposobu odliczeń, niż sposób odliczeń proponowany w opinii rzeczoznawcy sporządzonej na ich zlecenie nie przesądzało o tym, że kolejność odliczeń dokonanych przez organ została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny za bezzasadny uznał zarzut odnośnie wielkości stawki podatku akcyzowego, według której obniżono wartość bazową sprowadzonego samochodu.
Ponadto w ocenie Sądu I instancji, zastosowanie przez organ odwoławczy stawki celnej w wysokości 35 % przy obliczaniu wartości celnej przedmiotowego pojazdu zostało dokonane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy oraz zgodnie z zaleceniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej w kwestii ustalania wartości celnej samochodów używanych.
Na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., "[...]" s.c. – [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości zarzuciła:
1) naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie art. 29 § 2 Kodeksu celnego;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zgodnie z którym organy celne mogą w sposób dowolny dokonywać odliczeń od wartości importowanego towaru w celu ustalenia wartości celnej;
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszenia przepisów postępowania celnego, jakich w toku postępowania celnego dopuściły się organy celne, tj. art. 120 oraz art. 197 Ordynacji podatkowej, a polegające na dowolnym wykorzystaniu dowodu z opinii biegłego i modyfikowaniu ustaleń wynikających z tego środka dowodowego o "dane" wynikające z bliżej nieokreślonych katalogów.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 § 1 p.p.s.a., skarżąca Spółka wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie,
ewentualnie o:
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. uchylenie zaskarżonych decyzji organów celnych,
a także, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wniosła o:
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował dyspozycję art. 29 § 2 pkt 2 i 7 Kodeksu celnego uznając, że wartość celna importowanego samochodu może zostać ustalona poprzez zastosowanie dowolnej sekwencji odliczeń. Sposób postępowania organu celnego, uznany przez Sąd za prawidłowy, spowodował wystąpienie dwóch alternatywnych wartości mogących zostać przyjętymi za wartość celną sprowadzonego towaru. Jedna z tych wartości została ustalona przez biegłego w opinii z dnia 17 września 2002 r., druga natomiast przez organ celny w decyzji z dnia 12 września 2005 r. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, przyjęcie wartości wyższej stanowiło oczywiste naruszenie art. 29 § 2 pkt 2 Kodeksu celnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie art. 29 § 2 pkt 7 Kodeksu celnego, uznając argumenty odwołujące się do instrukcji zawartych w specjalistycznych katalogach samochodowych za nieuprawnione. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, ustalenie wartości celnej importowanego towaru nastąpiło zatem z zastosowaniem arbitralnych wartości.
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu zarzucono również niewskazanie przepisu uprawniającego do zmiany sekwencji odliczeń poszczególnych wartości w celu ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu w stosunku do sekwencji przyjętej przez biegłego.
Strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała ponadto na brak podstawy przyjęcia innej stawki podatku akcyzowego służącej do odliczenia tej daniny w celu ustalenia wartości celnej, a innej stawki w celu ustalenia zobowiązania podatkowego.
Sądowi I instancji zarzucono także, iż zaaprobował on postępowanie organu celnego, polegające na dowolnym wykorzystaniu dowodu z opinii biegłego oraz na modyfikowaniu ustaleń wynikających z tego środka dowodowego o "dane" pochodzące z nieokreślonych katalogów specjalistycznych.
Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ odwoławczy zgodził się z argumentacją Sądu I instancji i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie zachodzą. Powyższa zasada oznacza związanie tego Sądu m.in. podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Zatem to podstawy skargi kasacyjnej decydują o tym, w jakim zakresie wyrok Sądu I instancji będzie podlegał kontroli.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z oparciem niniejszej skargi kasacyjnej na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., rozpoznania w pierwszej kolejności wymagają podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego mogą bowiem być przedmiotem oceny wówczas, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej podstawie lub dopiero, gdy podstawa ta okaże się "nieusprawiedliwiona" (art. 184 p.p.s.a.).Tylko poprawnie ocenione przez Sąd I instancji postępowanie administracyjne oraz prawidłowe proceduralnie postępowanie sądowoadministracyjne, pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wynika, że podstawą tej skargi jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, regulowanego przepisami p.p.s.a. Koniecznym warunkiem skutecznego oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie jest wskazanie, które przepisy ustawy procesowej, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, punktu), zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi kasacyjnej. Należy zauważyć, że sądy administracyjne, kontrolując legalność zaskarżonych aktów lub czynności administracyjnych, prowadzą postępowanie według przepisów ustawy p.p.s.a. W związku z powyższym przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące postępowanie przed organami administracyjnymi – postępowanie administracyjne – nie mogą być bezpośrednio naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, a tym samym nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej, formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120 i art. 197 Ordynacji podatkowej, skarżąca Spółka wskazała wprawdzie również na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 p.p.s.a. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył nawet w sposób "pośredni", oceniając zastosowanie procedury przez organ administracyjny, wskazanych w środku odwoławczym przepisów Ordynacji podatkowej.
Na marginesie należy stwierdzić, iż niewątpliwie, zgodnie z art. 120 powyżej wskazanej ustawy, organy działają na podstawie przepisów prawa. Ponadto, w myśl art. 197 Ordynacji podatkowej, organy mogą powołać biegłego w celu wydania opinii w sprawie, w której wymagane są wiadomości specjalne. Za słuszne Naczelny Sąd Administracyjny uznał stanowisko Sądu I instancji, w którym stwierdził on, iż organ odwoławczy był uprawniony do oparcia swoich ustaleń w zakresie wartości celnej sprowadzonego na polski obszar celny pojazdu nie tylko na opinii rzeczoznawcy, lecz również na specjalistycznych katalogach. Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organ obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy w sprawie. Ocena całokształtu materiału dowodowego powinna zaś nastąpić w granicach prawem przewidzianej swobody. Pamiętać jednak należy, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W świetle powyższego, nie budzi zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenie Sądu I instancji, że organ odwoławczy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a nie dowolnej oceny dowodów, mógł poczynić ustalenia co do wartości celnej pojazdu częściowo w oparciu o opinię rzeczoznawcy, a częściowo w oparciu o instrukcje zawarte w specjalistycznych katalogach. W procedurze dopuszczenia towaru do obrotu jednym z istotnych elementów jest prawidłowe określenie wartości celnej. Skoro zatem wartość ta nie została właściwie podana przez skarżącą Spółkę, organy celne ustaliły jej prawidłową wysokość na podstawie swobodnej oceny wszystkich materiałów dowodowych zebranych w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na fakt niewskazania przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył powyższej ustawy procesowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oddalając skargę nie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Niewątpliwie art. 141 § 4 sądowej ustawy procesowej nakłada na sąd obowiązek zawarcia w uzasadnieniu określonych elementów, takich jak: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (...). Z treści uzasadnienia powinno zatem wynikać, czy wojewódzki sąd administracyjny rozstrzygał w granicach sprawy, w której wydany został zaskarżony akt, czy zawarł w tym uzasadnieniu elementy konieczne, w tym czy wskazał podstawy prawne stanowiące oparcie dla rozstrzygnięcia oraz czy należycie je wyjaśnił. Uzasadnienie, które nie spełnia swego procesowego znaczenia, a w szczególności nie daje stronom oraz sądowi II instancji możliwości oceny trafności rozstrzygnięcia, uznać należy za uchybiające przepisowi prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można zatem twierdzić, że każde uchybienie w tym zakresie uzasadnia uwzględnienie wniosków kasacyjnych. Przypomnieć należy, iż strona wnosząca niniejszą skargę kasacyjną zarzuciła w tym zakresie brak wskazania podstawy rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew powyższemu zarzutowi skargi kasacyjnej, zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji zostało uzasadnione zgodnie z przewidzianymi prawem wymogami, gdyż zawiera ono przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Wobec nieprzedstawienia w skardze kasacyjnej zasadnych zarzutów w ramach naruszenia przepisów postępowania, rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zarzutów naruszenia prawa materialnego muszą się odnosić do przedstawionego powyżej niespornego stanu faktycznego.
Wskazując w podstawach skargi kasacyjnej na naruszenie prawa materialnego, skarżąca Spółka zarzuciła obrazę art. 29 § 2 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię. Wskazać należy, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści normy prawnej. Dlatego też, opierając skargę kasacyjną na takim zarzucie, skarżąca powinna wskazać jak zastosowany przepis należy jej zdaniem interpretować i dlaczego jego wykładnia, dokonana w zaskarżonym wyroku, jest błędna. Tak rozumianego wymagania nie spełnia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 29 § 2 Kodeksu celnego. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zamieściła bowiem w uzasadnieniu wywodu wskazującego, że dokonana w zaskarżonym wyroku interpretacja tego przepisu jest błędna. Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera natomiast jedynie polemikę z ustaleniami dokonanymi przez organ celny II instancji, podzielonymi następnie przez Sąd I instancji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy ponadto podkreślić, że Sąd I instancji badał legalność i prawidłowość decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylającym poprzednią decyzję tego organu. Organ odwoławczy, wydając ostateczną decyzję, postąpił zatem zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, za zasadne należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym przyznał on rację organowi celnemu w kwestii sposobu ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu i dokonania odliczeń należności celno – podatkowych oraz ponadnormatywnego zużycia pojazdu. Słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpoznawanej sprawie nie występują dwie alternatywne wartości. Występuje tutaj tylko jedna wartość celna, ustalona przez organ odwoławczy w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie, ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Mając powyższe na uwadze, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że podstawy kasacyjne, na których w rozpatrywanej sprawie oparto środek odwoławczy, nie uzasadniają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI