I GSK 2048/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-16
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjaoświatawynagrodzeniefinanse publicznekontrola wydatkówplacówka oświatowadyrektorniezgodne z przeznaczeniemNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zasadności ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na wynagrodzenie dyrektora placówki oświatowej.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez skarżącą (dyrektora placówki oświatowej) decyzji o ustaleniu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, która wynikała z nadmiernie wysokiego wynagrodzenia dyrektora. Sądy obu instancji uznały, że wynagrodzenie to, finansowane z dotacji, było nieuzasadnione i przekraczało dopuszczalne normy celowości i oszczędności, zwłaszcza w porównaniu do średnich wynagrodzeń w podobnych placówkach. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów o finansach publicznych i systemie oświaty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.R. od wyroku WSA w Białymstoku, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Spór dotyczył kwoty 175.528,23 zł, która została uznana za nadmierne wynagrodzenie dyrektora placówki oświatowej, finansowane z dotacji. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in. że nie istniał limit wynagrodzenia dyrektora oraz że porównywanie z placówkami samorządowymi było nieprawidłowe. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o systemie oświaty (uso) oraz ustawy o finansach publicznych (ufp). Sąd podkreślił, że choć przepisy uso nie wprowadzają limitu wynagrodzenia dyrektora, to wydatki z dotacji muszą być celowe i oszczędne (art. 44 ust. 3 ufp). W ocenie NSA, skarżąca nie wykazała, aby jej wysokie i zmienne miesięczne wynagrodzenie (średnio 22.667 zł) było uzasadnione zakresem obowiązków, zwłaszcza w porównaniu do średniego wynagrodzenia dyrektorów podobnych placówek (8.039 zł). Brak było również dowodów na to, że wzrost wynagrodzenia był związany ze zmianami prawnymi lub faktycznymi. Sąd uznał, że dotacja nie jest źródłem dochodu, a jej wydatkowanie musi być udokumentowane i zgodne z celami, co w tym przypadku nie zostało wykazane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie dyrektora niepublicznej placówki oświatowej, finansowane z dotacji, podlega zasadom celowości i oszczędności wynikającym z ustawy o finansach publicznych, a jego wysokość musi być uzasadniona zakresem obowiązków i porównywalna z wynagrodzeniami w podobnych placówkach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustawa o systemie oświaty nie określa limitu wynagrodzenia dyrektora, to przepisy ustawy o finansach publicznych nakładają obowiązek dokonywania wydatków publicznych w sposób celowy i oszczędny. Brak udokumentowania przez beneficjenta, że wysokie wynagrodzenie było adekwatne do zakresu obowiązków i celów dotacji, skutkuje uznaniem wydatku za niezgodny z przeznaczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

uso art. 90 ust. 3d, 3da

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dotacje są przeznaczone na realizację zadań placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej, jeśli pełni funkcję dyrektora. Przepisy te nie wprowadzają limitu wysokości wynagrodzenia, ale nie oznacza to dowolności.

ufp art. 44 ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów i optymalnego doboru metod.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów proceduralnych poprzez niedostateczne rozważenie materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności.

ufp art. 126

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotacje oświatowe dla podmiotów niepublicznych są środkami z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, podlegającymi szczególnym zasadom rozliczania.

ufp art. 251 ust. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Podstawą dla uznania wykorzystania dotacji oświatowej jest poniesienie określonych wydatków bieżących.

ufp art. 4 ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Ustawa o finansach publicznych stosuje się do innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują one środki publiczne.

ppsa art. 173 § 1, 174 pkt 1 i 2, 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, 183 § 1, 193 zd. 2, 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne skargi kasacyjnej, zakres rozpoznania sprawy przez NSA, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną, rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 90 ust. 3d i 3da uso poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że skarżąca mogła pokryć z dotacji wynagrodzenie dyrektora do określonej wysokości, podczas gdy przepisy nie ustanawiały limitu. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. art. 90 ust. 3d i 3da uso poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że skarżąca mogła pokryć z dotacji wynagrodzenie dyrektora w wysokości limitowanej przez wynagrodzenia pracowników placówek samorządowych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. art. 44 ust. 3 ufp poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżąca jest podmiotem zaliczanym do jednostek sektora finansów publicznych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przejawiające się w niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i niedostatecznym rozważeniu materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki Nie oznacza to jednak, że można przyjąć – jak chce tego skarżąca – iż w spornym okresie wynagrodzenie takie mogło być przyznawane w wysokości dowolnej. wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów skarżąca nie udokumentowała, że zakres wykonywanych przez nią zadań jako dyrektora placówki uzasadniał przyznanie wynagrodzenia we wskazanej wyżej wysokości ani jego regularnego, znaczącego podwyższania. Wynagrodzenie dyrektora placówki na takim poziomie nie spełniało kryteriów celowości i oszczędności, o jakich mowa w art. 44 ust. 3 ufp. dotacja nie jest źródłem dochodu, tylko służy finansowaniu bieżącej działalności pedagogicznej.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący

Henryk Wach

członek

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wydatkowania dotacji oświatowych na wynagrodzenia, stosowanie przepisów o finansach publicznych do beneficjentów dotacji, obowiązek celowości i oszczędności wydatków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dyrektora niepublicznej placówki oświatowej, który jednocześnie jest osobą prowadzącą i otrzymuje dotację. Interpretacja przepisów o finansach publicznych może mieć szersze zastosowanie do innych beneficjentów środków publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu finansowania placówek oświatowych i zasad wydatkowania dotacji, co jest istotne dla wielu podmiotów. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady celowości i oszczędności w kontekście wynagrodzeń.

Czy dyrektor placówki oświatowej może zarabiać dowolnie dużo z dotacji? NSA wyjaśnia zasady celowości i oszczędności.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2048/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Henryk Wach
Piotr Kraczowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I SA/Bk 219/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-09-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
art. 90 ust. 3d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 305
art. 4 ust. 1, art. 44 ust. 3, art. 126
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 219/22 w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2022 r. nr 43.1/D-11/I/2022 w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA) wyrokiem z 21 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 219/22 oddalił skargę M.R. (dalej: skarżąca, beneficjent) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: SKO) z 15 kwietnia 2022 r. nr 43.1/D-11/I-2022 w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła skarżąca, w oparciu o art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2352 ze zm.; dalej: ppsa), skarżąc wyrok w całości. Zaskarżonemu wyroki zarzucono:
I. w trybie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 90 ust. 3d i 3da ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., poz. 2572 ze zm.; dalej: uso) poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że skarżąca mogła pokryć z dotacji wynagrodzenie dyrektora N. w B. do wysokości 96.471,76 zł rocznie, podczas gdy wskazane powyżej przepisy ustawy o systemie oświaty nie ustanawiały limitu wysokości wynagrodzenia pracownika jednostki systemu oświaty, a zatem wysokość tego wynagrodzenia nie była ustawowo ograniczona oraz ustalenie jego wysokości pozostawało wyłączną kompetencją organu prowadzącego;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. art. 90 ust. 3d oraz 3da uso poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że skarżąca mogła pokryć z dotacji wynagrodzenie dyrektora N. w B. w wysokości limitowanej wysokością wynagrodzeń pracowników P. prowadzonych przez Miasto Białystok, podczas gdy jednostki sektora oświaty samorządowej nie powinny stanowić kryterium porównawczego, albowiem zasady zatrudniania i wynagradzania w placówkach samorządowych oraz z sektora oświaty niesamorządowej są zupełnie inne, zwłaszcza w zamian za brak przywilejów z ustawy Karta Nauczyciela pracownicy oświaty niesamorządowej uzyskują wyższe wynagrodzenia, realizując przy tym niejednokrotnie pracę w wymiarze czasu pracy odpowiadającemu 2 etatom;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.; dalej: ufp) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżąca jest podmiotem zaliczanym do jednostek sektora finansów publicznych, zatem możliwe jest przyjęcie kryteriów wskazanych w art. 44 ufp do oceny prawidłowości wydatkowania przez skarżącą otrzymanej dotacji;
II. w trybie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: kpa), przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie uwzględnił skargi skarżącej na ww. decyzję SKO wydaną z naruszeniem przepisów, polegającym na oparciu wydanej decyzji na niedostatecznym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza z pominięciem okoliczności dotyczących zakresu obowiązków dyrektora N. w B. oraz wymiaru realizowanych zadań, w tym jednoczesnego sprawowania zadań dyrektora oraz prowadzenia terapii, jak również organizacji wczesnego wspomagania rozwoju dla istotnie większej grupy dzieci, niż ma to miejsce w jednostkach samorządowych, w tym również na zupełnym pominięciu konieczności zgromadzenia materiału dowodowego świadczącego o wysokości otrzymywanych przez dyrektorów samorządowych jednostek oświatowych wynagrodzeń za pełnienie funkcji dyrektora poradni psychologiczno-pedagogicznej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi przez NSA; w przypadku uznania przez NSA, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
SKO nie złożyło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów.
W myśl art. 193 zd. 2 ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie występuje.
Ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej wymaga zaznaczenia, że stanowią one w istocie powtórzenie zarzutów skargi do WSA, które zostały uzupełnione poprzez wskazanie podstawy prawnej zaskarżenia, tj. art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w zaskarżonym wyroku prawidłowo zinterpretował znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy (art. 90 ust. 3d i 3da oraz art. 44 ust. 3 ufp) i wyjaśnił ich wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przy czym dokonał tego na podstawie prawidłowego ustalonego i przyjętego do rozpoznania sprawy stanu faktycznego, który nie narusza zarzucanych przez skarżącą przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
W tej sytuacji przypomnieć należy, że spór w sprawie dotyczył tego, czy organy zasadnie ustaliły skarżącej kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2017 r. w wysokości 175.528,23 zł. SKO uznało, co zaaprobował WSA, że była to kwota przeznaczoną na zapłatę nadmiernie wysokiego wynagrodzenia skarżącej, będącej organem prowadzącym N. w B. (dalej: Poradnia) i jednocześnie dyrektorem Poradni, której wysokość przewyższała średnie wynagrodzenie dyrektorów funkcjonujących w tym mieście podobnych placówek oświatowych w 2017 r., które wynosiło 96.471,76 zł. Zatem pokryte z dotacji oświatowej wynagrodzenie skarżącej (272.000,00 zł) zostało pomniejszone o 175.528,23 zł do wysokości 96.471,76 zł.
Przechodząc do oceny zarzutów materialnych skargi kasacyjnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 90 ust. 3d uso (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.), dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7
- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego (...).
W myśl art. 90 ust. 3da uso – dotacja, o której mowa w ust. 1a-3b, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 3d, poniesionych w okresie roku budżetowego, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.
Z powyższego wynika, że dofinansowaniu z dotacji podlegają wydatki na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej placówkę, jeżeli pełni ona funkcję dyrektora tej placówki. Powołane przepisy nie wprowadzają wprawdzie limitu wysokości tego wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak, że można przyjąć – jak chce tego skarżąca – iż w spornym okresie wynagrodzenie takie mogło być przyznawane w wysokości dowolnej.
Mając bowiem na uwadze dyspozycję art. 126 ufp w zw. z art. 90 ust. 3d uso należy uznać, że dotacje oświatowe dla podmiotów niepublicznych (o których mowa w art. 90 ust. 1a-3b uso) są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, przeznaczone na podstawie ustawy szczególnej (w sprawie niniejszej ustawy o systemie oświaty) na dofinansowanie wykonywania zadania publicznego jakim jest realizacja zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Z kolei z art. 251 ust. 4 ufp w zw. z art. 90 ust. 3d uso wynika, że podstawą dla uznania wykorzystania dotacji oświatowej jest poniesienie określonych wydatków, w tym wydatków bieżących spełniających kryteria, o których była już wcześniej mowa. Podkreślić przy tym trzeba, że należy odróżnić cel/przeznaczenie dofinansowania (dotowania) od zasad i ewentualnie trybu dokonywania wydatków, które pokrywane są otrzymana dotacją.
Należy także uwzględnić dyspozycję zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 2 ufp, zgodnie z którą przepisy ustawy stosuje się do innych niż jednostki sektora finansów publicznych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami. Przepis ten "(...) – mając na uwadze jego systemowe oraz celowościowe dekodowanie – należy rozumieć w ten sposób, że ustawę o finansach publicznych stosuje się także do podmiotów nienależących do sektora finansów publicznych, którym podmiot sektora finansów publicznych przekazał środki publiczne do określonego (...) dysponowania lub wykorzystania." (J.M. Salachna, pkt 3 komentarza do art. 4 ufp w: J.M. Salachna, M. Tyniewicki (red.), Finanse publiczne. Komentarz, WKP 2024, Lex). Stąd też fakt, iż dotacja – po przekazywaniu jej przez jednostkę samorządu terytorialnego na rachunek podmiotu spoza sektora finansów publicznych – w sensie "własnościowym" należy do takiego podmiotu, nie oznacza, że wydatkowanie tych otrzymanych przez podmiot spoza sektora finansów publicznych środków nie stanowi wykorzystywania środków publicznych podlegającego zasadom i kontroli wynikającej z przepisów ustawy o finansach publicznych.
Stąd też niezasadne są twierdzenia skarżącej kasacyjnie jakoby art. 44 ust. 3 ufp nie mógł stanowić w sprawie podstawy materialnej określającej sposób wydatkowania środków publicznych, nakładający na dokonujących wydatków publicznych wynikające z tego przepisu obowiązki. Regulacja ta określająca zasady dokonywania wydatków, razem z art. 90 ust. 3d uso (który ustalał możliwe do rozliczenia z dotacji rodzaje wydatków) znajdowała zastosowanie w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zagadnienie zastosowania do podmiotów takich jak skarżącą – otrzymujących dotację oświatową od jednostki samorządu terytorialnego na prowadzenie danej placówki – przepisu art. 44 ust. 3 ufp, nie stanowi zagadnienia nowego. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się wielokrotnie, jasno wskazując, że zasady z art. 44 ust. 3 ufp mają zastosowania (p. np. wyroki NSA: z 22 maja 2025 r. sygn. akt I GSK 1071/21, z 22 maja 2025 r. sygn. akt I GSK 1221/22; z 26 czerwca 2024 r. sygn. akt I GSK 1786/20; z 6 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 178/23 czy z 9 lutego 2024 r. sygn. akt I GSK 180/20; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z tym przypomnieć należy, że przepis art. 44 ust. 3 ufp stanowi, że wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Zatem WSA prawidłowo przyjął, że skarżącą, wydatkującą otrzymane środki dotacyjne, obowiązywały w tym zakresie nie tylko warunki wynikające z art. 90 ust. 3d i 3da uso, ale także przywołana regulacja z ustawy o finansach publicznych. Wykorzystując środki pieniężne skarżąca zobowiązana była – stosowanie do art. 44 ust. 3 ufp – dokonywać tych wydatków w sposób oszczędny i celowy, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów przy zastosowaniu doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Należy w tym miejscu powtórnie zaakcentować to, że organy nie zanegowały wynagrodzenia skarżącej (dyrektora Poradni) jako realizującego cel zawarty w dotacjach oświatowych. Zakwestionowały wyłącznie jego wysokość w warunkach, gdy skarżąca nie udokumentowała, że zakres wykonywanych przez nią zadań jako dyrektora placówki uzasadniał przyznanie wynagrodzenia we wskazanej wyżej wysokości ani jego regularnego, znaczącego podwyższania. Innymi słowy przyjęto w sprawie, że skarżąca nie uzasadniła adekwatności wydatkowanych środków w stosunku do założonych celów przyjętych w ramach dotacji oświatowych. Jest to natomiast obowiązek beneficjenta w świetle powołanych wyżej przepisów art. 90 ust. 3d i 3da uso oraz art. 44 ust. 3 ufp.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, WSA trafnie wyjaśnił, że analizując treść art. 90 ust. 3d uso w kontekście art. 44 ust. 3 ufp należało mieć na uwadze to, że dotacja udzielana jest na dofinansowanie bieżącej działalności statutowej jednostek i związany z tym konkretny cel – realizację dofinansowania konkretnych zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Ścisłe określenie celów, na jakie może być przeznaczona dotacja w powiązaniu z brzmieniem art. 90 ust. 3da i ust. 3e uso oznacza, że podmiot, który otrzymuje dotację, powinien liczyć się z potrzebą wykazania, że dotację przeznaczył wyłącznie na cele określone w art. 90 ust. 1 i 3d uso. Tym samym, również wynagrodzenie należne osobie prowadzącej szkołę i pełniącej funkcję dyrektora tej szkoły powinno być przez ten podmiot tak określone i udokumentowane, by organy dotacyjne mogły dokonać kontroli prawidłowości wydatkowania przyznanej na ten cel dotacji. Takiego udokumentowania przeznaczenia otrzymanej dotacji skarżąca nie przedstawiła. Wskazane przez organy dokumenty dowodzą, że skarżąca na swoje wynagrodzenie – jako dyrektora placówki – przeznaczała łącznie 272.000,00 zł. W poszczególnych miesiącach 2017 r. kształtowało się to następująco: w lutym – 12.000 zł, w marcu – 15.000 zł, w kwietniu 25.000 zł, w maju – 30.000 zł, w czerwcu – 30.000 zł, w sierpniu – 30.000 zł, we wrześniu – 25.000 zł, w październiku – 40.000 zł, w listopadzie – 30.000 zł, w grudniu – 35.000 zł. Średnia miesięczna wysokość tego wynagrodzenia to 22.667 zł.
Stąd też – wobec przedstawionego wyżej zachowania się w tym względzie beneficjenta na którym to spoczywa ciężar wykazania prawidłowego wykorzystania dotacji – odniesienie się w tym względzie przez organ do wysokości wynagrodzenia w podmiotach publicznych było kryterium zobiektywizowanym oraz realizującym zarówno możliwość pokrywania dotacją tego rodzaju wydatków (na co wskazywał art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. a uso), jak i wymóg oszczędnego i celowego dokonywania wydatków (art. 44 ust. 3 pkt 1 ufp).
Wskazana zaś przez organ kwota średniego wynagrodzenia dyrektorów funkcjonujących w B. w podobnych placówek oświatowych w 2017 r., wynosiła 96.471,76 zł (czyli 8.039 zł miesięcznie). Było więc to kwota prawie trzykrotnie niższa od wynagrodzenia skarżącej.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, podziela stanowisko WSA, że skarżąca nie wykazała, iż pełnione przez nią obowiązki dyrektora Poradni uzasadniały takie zróżnicowanie wydatków na jej wynagrodzenie w poszczególnych, kolejno po sobie następujących miesiącach. Zadania dyrektora zostały zakreślone w statucie i w 2017 r. pozostawały niezmienne. Nie sposób zatem znaleźć podstawę do tego, aby w kolejnych miesiącach 2017 r. wynagrodzenie to mogło skokowo, znacząco wzrastać. Skarżąca nie udowodniła, że zakres sprawowanych obowiązków dyrektora Poradni w spornym okresie ulegał większym zmianom, uzasadniającym pobieranie wynagrodzenia na poziomie najpierw 12.000 zł, poprzez 15.000 zł, 20.000 zł, 30.000 zł aż do 40.000 zł. Wynagrodzenie dyrektora placówki na takim poziomie nie spełniało kryteriów celowości i oszczędności, o jakich mowa w art. 44 ust. 3 ufp. Przy czym w sprawie organy nie kwestionowały, że skarżąca w 2017 r. prowadziła też zajęcia z wczesnego wspomagania rozwoju. Nie można wykluczyć, że to wynagrodzenie mogło zostać pokryte z dotacji oświatowej, jednak – w świetle zapisów statutowych – nie mogło ono stanowić wynagrodzenia skarżącej jako dyrektora Placówki. Ponadto nie sposób na podstawie samych twierdzeń skarżącej i dowodów z przykładowych kart pacjentów przyjąć, jaki był zakres tej pracy, jakie wynagrodzenie z tego tytułu skarżąca otrzymywała, w jaki sposób wysokość tego wynagrodzenia była kalkulowana. Nie wynika bowiem z przedstawionych przez skarżącą organom dokumentów ani zakres świadczonych usług, ani w jakiej części były one wykonywane w ramach działalności podlegającej finansowaniu z dotacji, a w jakiej części w ramach działalności, która z dotacji finansowana być nie mogła (jak wynika z ustaleń organów – skarżąca równocześnie prowadziła działalność gospodarczą zgłoszoną do ewidencji w różnych rodzajach, zaś ze statutu wynika, że oprócz działalności związanej z wczesnym wspomaganiem rozwoju, na co otrzymała sporną dotację, prowadziła też działalność polegającą na udzielaniu dzieciom i młodzieży pomocy psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej, pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu, udzielaniu rodzicom i nauczycielom pomocy związanej z wychowaniem i kształceniem dzieci i młodzieży oraz prowadziła terapię funkcji poznawczych).
WSA trafnie wskazał, że także powołanie się przez skarżącą na wejście w życie 1 września 2017 r., rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. poz. 1635), wprowadzającego konieczność prowadzenia dodatkowej dokumentacji, pozostawało bez wpływu na zasadność zwiększenia wynagrodzenia. SKO trafnie w tym zakresie wskazało, co zaaprobował WSA, że okoliczność wejścia w życie ww. rozporządzenia MEN nie stanowi wystarczającego powodu do podwyższenia wynagrodzenia dyrektora Poradni w skali znacznie przewyższającej wynagrodzenia dyrektorów podobnych placówek oświatowych. Wszak każdy z nich stał się zobowiązanym do realizacji tych samych czynności, których wcześniej w ramach prowadzenia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie wymagano. Ponadto przywołane rozporządzenie obowiązywało od września 2017 r., a skarżąca sukcesywnie i znacząco zwiększała swoje wynagrodzenie również w miesiącach poprzedzających ten miesiąc. Powoływany argument nie tłumaczy zatem w sposób racjonalny i przekonujący działań skarżącej w zakresie celowego i oszczędnego wydatkowania środków z dotacji.
Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z konstatacją WSA, że brak jednoznacznego określenia przez organ prowadzący Poradnię sposobu wyliczenia wynagrodzenia przysługującego za wykonaną pracę dyrektora Poradni w poszczególnych miesiącach 2017 r., nastąpiła dowolność przy ustalaniu wynagrodzenia skarżącej wypłaconego w 2017 r. z dotacji oświatowej, a co oznacza, że w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Podkreślić również należy, że dotacja nie jest źródłem dochodu, tylko służy finansowaniu bieżącej działalności pedagogicznej.
Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, ponieważ prawidłowo zastosowano w sprawie art. 90 ust. 3d i 3da uso oraz art. 44 ust. 3 ufp. Tak samo nie można uznać, że doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty do jej rozpoznania przez WSA został ustalony w sposób prawidłowy, i jako taki służył do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI