I GSK 2047/22

I GSK 2047/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo
Henryk Wach
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Sygn. powiązane
I SA/Ke 260/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-08-18
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 305
art. 72 ust 1 i 1a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 713
art. 91 ust 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 170 i 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 260/22 w sprawie ze skargi Gminy S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr 7/2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej gminy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy S. na rzecz Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 260/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę Gminy S. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach z dnia 11 kwietnia 2022 r. nr 7/2022 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr XLVI/385/2022 Rady Miasta S. z dnia 17 marca 2022 roku w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej gminy S. na lata 2022-2038.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Uchwałą z dnia 11 kwietnia 2022 r., Nr 7/2022 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta S. z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej gminy S. na lata 2022-2038.
Organ nadzoru wskazał, że uchwałę Rady z dnia 17 marca 2022 r., którą objęto postępowaniem nadzorczym wydano z naruszeniem art. 72 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w związku z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowego sposobu klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego oraz art. 226 ust.1 pkt 1, 6, 8, a także pkt 6a w związku z art. 243 ust. 1 pkt 3 u.f.p. polegające na nie zaliczeniu do długu zobowiązania zaciągniętego przez Gminę S. wobec A sp. z o.o. wynikającego z zawartych 15 lutego 2021 r. z A umów opcji call dotyczących pakietów związanych z finansowaniem przedsięwzięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 260/22 skargę stwierdził, że Gminie zapewniono proceduralne prawa wiedzy i czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym. Pomimo nie powiadomienia skarżącej o terminie drugiego posiedzenia, które odbyło się w dniu 11 kwietnia 2022 r. podkreślić należy, że po pierwsze zaprezentowała ona swoje stanowisko w sprawie już w dniu 6 kwietnia 2022 r., a po drugie nie podała ona żadnego nowego argumentu, nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, których nie miała możliwości zaprezentować na kolejnym posiedzeniu, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego jest prognozą budżetu jednostki samorządu terytorialnego poszerzoną o prognozy finansowe wieloletnich programów finansowych z udziałem środków europejskich, wieloletnie umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, a także inne wieloletnie umowy oraz gwarancje i poręczenia. Wymaga się, aby była realistyczna. Brak realistyczności wieloletniej prognozy finansowej uzasadnia natomiast fakt, że prognoza kwot długu, stanowiąca istotny i obligatoryjny element tej prognozy nie zawierała wszystkich tytułów dłużnych. Skarżąca do kwot długu nie zaliczyła, bowiem długu zobowiązania zaciągniętego wobec A, a wynikającego z zawartych umów opcji call dotyczących pakietów 2-15 związanych z finansowaniem przedsięwzięcia Nabycie udziałów spółki Miejskie Inwestycje sp. z o.o. od podmiotu zewnętrznego, które wywołują skutki ekonomiczne podobne do umowy kredytu lub pożyczki. Dla właściwej oceny sprawy znaczenie ma szeroki kontekst realizacji i finansowania zadania własnego Gminy polegającego na modernizacji i rozbudowie pływalni Miejskiej w S. K.. Uchwałą Rady z dnia 25 kwietnia 2019 r. została utworzona przez Gminę spółka Miejskie Inwestycje, z kapitałem zakładowym w całości pokrytym wkładem pieniężnym Gminy. Kolejną uchwałą z dnia 17 września 2020 r. powierzono tej spółce realizację zadania własnego w postaci modernizacji rozbudowy pływalni.
Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo przyjęto, że skutki ekonomiczne zawartych umów opcji call są tożsame ze skutkami zaciągniętych długoterminowych kredytów i pożyczek. Świadczeniem głównym inwestora (A) o charakterze pieniężnym i podlegającym zwrotowi w całości był bowiem jego jednorazowy wkład pieniężny w wysokości 40 mln. zł. za objęcie udziałów w spółce. Celem pozyskania środków było finansowanie realizacji zadania własnego Gminy polegającego na rozbudowie i modernizacji pływalni miejskiej, o czym świadczy treść zarówno uchwały Rady jak i umowy inwestycyjnej.
Na skutek zawarcia 15 umów opcji call Gminie sprzedano udziały w spółce miejskiej nabyte uprzednio przez inwestora, jednakże w punktach 3 tych umów wskazane zostały takie podstawy ustalenia ceny sprzedaży Gminie udziałów objętych przez inwestora, które uzależniają tę cenę od dwóch jej elementów składowych przy czym - co istotne - pierwszy z możliwych do wyodrębnienia elementów ceny sprzedaży udziałów jest stały a drugi zmienny. Stałym elementem ceny sprzedaży udziałów jest tzw. kwota podstawowa wynosząca 52,25 zł za 1 udział. Natomiast zmiennym elementem jest kwota waloryzacji. Kwota ta jest bowiem naliczana od kwoty podstawowej na podstawie określonej formuły – wzoru, przy założonej stopie referencyjnej będącej składnikiem stopy waloryzacji WIBOR 6M powiększonej o 3,00 punkty procentowe (3%) w stosunku rocznym.
Tym samym jak podkreślił Sąd I instancji zawarcie umów opcji call skutkuje obowiązkiem nie tylko zapłaty inwestorowi kwoty podstawowej, lecz również kwoty waloryzacji – elementu zmiennego – który słusznie został uznany przez organ nadzoru jako odpowiednik odsetek jako wynagrodzenia głównego za korzystanie z kapitału płatnego na rzecz podmiotu udostępniającego do wykorzystania kapitał. Nadto kwota waloryzacji ustalana zgodnie z pkt 3 umów opcji uwzględnia nie tylko zmianę wartości pieniądza w czasie (funkcja waloryzacyjna) ale również zysk inwestora. Przy czym niemożliwe jest precyzyjne ustalenie z góry kwoty waloryzacji. Podjęcie powyższych czynności gwarantuje zatem inwestorowi – w efekcie ekonomicznym – nie tylko zwrot całości wniesionego wkładu pieniężnego w wysokości 40 mln, lecz ponadto zapłatę przez Gminę dodatkowej kwoty 1 800.000 zł wynikającej z wyższej ceny udziału (52,25 zł za 1 udział) - którą prawidłowo uznano za odpowiednik prowizji oraz kwotę waloryzacji – odpowiednik odsetek.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jako uprawnione i w pełni uzasadnione należało uznać stanowisko organu o braku zachowania realistyczności wieloletniej prognozy finansowej objętej ocenianą uchwałą rady spowodowaną nie zaliczeniem do długu zobowiązań wynikających z umów opcji call.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz uchylenie zaskarżonej uchwały, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie nadzorcze dotknięte było wadą polegającą na niezapewnieniu skarżącej możliwości udziału na każdym etapie postępowania nadzorczego i stanowiło naruszenie art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych co spowodowało, że organ nie przeprowadził wszystkich czynności niezbędnych w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, nie dostrzegając tego naruszenia, dokonał błędnej oceny działań organu w zakresie owych ustaleń, co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo przyczyniło się do niesłusznego oddalenia skargi;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ naruszył zasadę powagi rzeczy osądzonej uregulowaną w art. 170 i 171 p.p.s.a. w zakresie, w jakim przy rozstrzyganiu o kwalifikacji transakcji do kategorii tytułu dłużnego organ nie uwzględnił skutków prawomocności materialnej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 288/21 uchylającego uchwałę organu Nr 4/2021 z dnia 15 marca 2021 roku stwierdzającą nieważność uchwały nr XXXIII/265/2021 Rady Miasta S. z dnia 9 lutego 2021 roku w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej gminy S. na lata 2021-2036, które to zagadnienie uzyskało powagę rzeczy osądzonej podczas gdy, zastosowanie przez organ tej zasady spowodowałoby, że postępowanie nadzorcze względem uchwały RM 2022 nie zostałoby (w przedmiotowym zakresie) wszczęte lub - jeśli zostałoby wszczęte - w jego wyniku nie zostałaby stwierdzona nieważność Uchwały RM 2022 (w tymże zakresie), a WSA w Kielcach, nie dostrzegając wspomnianego naruszenia, dokonał błędnej oceny działań organu, co z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy bo przyczyniło się do niesłusznego oddalenia skargi;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ naruszył art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nie przedstawiając w uchwale RIO 2022 pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego powziętego rozstrzygnięcia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, nie dostrzegając tego naruszenia, dokonał błędnej oceny działań organu, co z kolei miało wpływ na wynik sprawy, bo spowodowało niesłuszne oddalenie skargi;
Poza tym zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci art. 72 ust. 1a u.f.p. oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego przez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zobowiązanie Gminy z tytułu umowy opcji call stanowi tytuł dłużny, którego nieuwzględnienie w długu spowodowało brak realistyczności wieloletniej prognozy finansowej podlegającej ocenie organu w rozstrzygnięciu nadzorczym, co do którego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił, podczas gdy uchwała, implementując skutki prawomocnego wyroku do prognozy finansowej na kolejne lata, zalicza zobowiązanie Gminy z tytułu umowy opcji cali do zapłaty ceny za udziały do wydatków majątkowych, klasyfikowanych w myśl przepisów poza długiem publicznym, a tym samym wieloletnia prognoza finansowa była realistyczna i brak było podstaw prawnych do stwierdzenia jej nieważności, co za tym idzie skarga Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze powinna być uwzględniona.
Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że istota sprawy sprowadza się do negowania stanowiska Sądu I instancji zgodnie z którym zobowiązanie finansowe zaciągnięte przez G. K. wobec spółki na podstawie umów opcji call zawartych w ramach realizowanego modelu sfinansowania zadania własnego powierzonego spółce Miejskie Inwestycje polegającego na modernizacji i rozbudowie pływalni miejskiej stanowią tytuł dłużny w rozumieniu art. 72 ust. 1a ustawy o finansach publicznych.
Pełnomocnik wnoszącej skargę kasacyjną Gminy S. podnosi w tym zakresie, że na podstawie umowy Gmina nabyła od Inwestora udziały oraz została zobowiązana do zapłaty ceny za udziały. Umowa opcji call poza zobowiązaniem do zapłaty ceny z tytułu nabytego przez Gminę aktywa w postaci udziału w spółce kapitałowej nie była dla Gminy źródłem żadnych innych zobowiązań finansowych. Na postawie tej umowy Gmina nie zaciągnęła zobowiązania do zwrotu świadczenia, ale nabyła pewne aktywo (udział w spółce kapitałowej) za cenę, której podstawę ustalenia wskazywała umowa. W ocenie skarżącej kasacyjnie taka treść umowy opcji call wyklucza jej klasyfikację jako tytułu dłużnego w rozumieniu art. 72 ust. 1a u.f.p. oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia.
Odniesienie się do tak zarysowanego zagadnienia materialnoprawnego wymaga w pierwszej kolejności ustosunkowania się do zarzutów procesowych. Po pierwsze jak wynika z treści protokołu z posiedzenia Kolegium RIO w Kielcach w dniu 6 kwietnia 2022 r., w którego porządku znalazło się badanie uchwały Rady Miasta S. Nr XLVI/385/2022, o jego terminie jednostka została prawidłowo powiadomiona, a w imieniu M. K. stawili się Skarbnik Miasta E. P. oraz pełnomocnik – radca prawny R. G. Z dalszej treści protokołu wynika, że wspomniane osoby zabierały głos przedstawiając stanowisko w sprawie, odpowiadały na pytania członków Kolegium. Następnie zamknięto posiedzenie z udziałem stron informując, że dzisiaj ogłoszenia rozstrzygnięcia chyba nie będzie. Wobec takiej treści informacji podanej na posiedzeniu nie można dać wiary skarżącej, że była przekonana o tym, że do wydania uchwały dojdzie 6 kwietnia 2022 r. Następnie, już po opuszczeniu przez przedstawicieli Gminy sali posiedzenia wyznaczono nowy termin posiedzenia na dzień 11 kwietnia 2022 r. Jak wynika z treści protokołu drugiego posiedzenia, 11 kwietnia 2022 r. odbyła się dyskusja na temat projektu uchwały Kolegium i głosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że Gmina miała wiedzę o postępowaniu nadzorczym oraz zapewniono jej możliwość czynnego w nim udziału, z którego to prawa skorzystała. Pomimo nie powiadomienia skarżącej o terminie drugiego posiedzenia , które odbyło się w dniu 11 kwietnia 2022r. podkreślić należy, że po pierwsze zaprezentowała ona swoje stanowisko w sprawie już w dniu 6 kwietnia 2022 r., a po drugie nie podała ona żadnego nowego argumentu, nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, których nie miała możliwości zaprezentować na kolejnym posiedzeniu, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Po drugie odnosząc się do zarzutu naruszenia w ramach zaskarżonego wyroku art. 170 i art. 171 p.p.s.a. należy wskazać, że w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 288/21 kontroli sądu poddana została uchwała Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach z dnia 15 marca 2021 r. nr 4/2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr XXXIII/265/2021 Rady Miasta S. z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy S. na lata 2021 – 2036. Wyrokiem z dnia 9 września 2021 r. Sąd I instancji uchylił zaskarżoną uchwałę. Wyrok ten jest prawomocny. Sąd I instancji uchylił zaskarżoną uchwałę z powodu naruszenia przepisów natury proceduralnej, ponieważ
rozstrzygnięcie nadzorcze zapadło w dniu 15 marca 2021 r., czyli po upływie 30 dniowego terminu liczonego od dnia 12 lutego 2021 r. tj. daty doręczenia uchwały z 9 lutego 2021 r. organowi nadzoru. Kwestie merytoryczne w tym wyroku nie zostały rozstrzygnięte, a zatem nie może być mowy o naruszeniu art. 170 i 171 p.p.s.a.
Po trzecie, odnośnie do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 91 ust 3 u.s.g. w kontekście braku w rozstrzygnięciu nadzorczym pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie rozstrzygnięcie nadzorcze posiada wszystkie wskazane w przywołanym przepisie elementy. Uchwała Kolegium RIO w Kielcach zawiera obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne. Z treści uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie jakie fakty i okoliczności doprowadziły organ do zajętego stanowiska, wyraźnie wskazano również które z przepisów prawa organ uznał za naruszone i w czym upatruje tego naruszenia.
Przechodząc zatem do materialnoprawnej oceny istoty rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że w dniu podjęcia przez Radę objętej postępowaniem nadzorczym uchwały, czyli w dnu 17 marca 2022 r. obowiązywało 14 umów opcji call. Zobowiązania z nich wynikające Gmina określiła jako związane z finansowaniem przedsięwzięcia Nabycie udziałów spółki M sp. z o.o. od podmiotu zewnętrznego nie traktując ich jako tytułów dłużnych.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej na gruncie rozpatrywanej sprawy szczegółowo przeanalizowano treść umów opcji call, a następnie w nawiązaniu do dokonanych ustaleń oceniono ich skutek ekonomiczny. Zgodnie z treścią art. 72 ust 1 i 1a u.f.p. państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych m.in. z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek. Jednakże te tytuły dłużne obejmują zobowiązania finansowe wynikające ze stosunków prawnych, które nazwą odpowiadają tym tytułom dłużnym oraz z innych stosunków prawnych, które wywołują skutki ekonomiczne podobne do skutków wynikających z umów kredytów i pożyczek.
Pomimo nazwania przez strony spornych umów – umowami opcji call organ miał obowiązek ocenić sens ekonomiczny tych zobowiązań. Prawidłowo przyjęto, że skutki ekonomiczne zawartych umów opcji call są tożsame ze skutkami zaciągniętych długoterminowych kredytów i pożyczek. Świadczeniem głównym inwestora (A) o charakterze pieniężnym i podlegającym zwrotowi w całości był jego jednorazowy wkład pieniężny w wysokości 40 milionów złotych za objęcie udziałów w spółce. Celem pozyskania środków było finansowanie realizacji zadania własnego Gminy polegającego na rozbudowie i modernizacji pływalni miejskiej, o czym świadczy treść zarówno uchwały Rady jak i umowy inwestycyjnej.
Na skutek zawarcia 15 umów opcji call Gminie sprzedano udziały w spółce miejskiej nabyte uprzednio przez inwestora, jednakże w punktach 3 tych umów wskazane zostały takie podstawy ustalenia ceny sprzedaży Gminie udziałów objętych przez inwestora, które uzależniają tę cenę od dwóch jej elementów składowych przy czym - co istotne - pierwszy z możliwych do wyodrębnienia elementów ceny sprzedaży udziałów jest stały a drugi zmienny.
Stałym elementem ceny sprzedaży udziałów jest tzw. kwota podstawowa wynosząca 52,25 zł za 1 udział. Natomiast zmiennym elementem jest kwota waloryzacji. Kwota ta jest bowiem naliczana od kwoty podstawowej na podstawie określonej formuły – wzoru, przy założonej stopie referencyjnej będącej składnikiem stopy waloryzacji WIBOR 6M powiększonej o 3,00 punkty procentowe (3%) w stosunku rocznym.
Tym samym zawarcie umów opcji call skutkuje obowiązkiem nie tylko zapłaty inwestorowi kwoty podstawowej, lecz również kwoty waloryzacji, która słusznie została uznana jako odpowiednik odsetek od wynagrodzenia głównego za korzystanie z kapitału. Kwota waloryzacji uwzględnia nie tylko zmianę wartości pieniądza w czasie, ale również zysk inwestora. Podjęcie tego rodzaju czynności gwarantuje zatem inwestorowi w efekcie ekonomicznym nie tylko zwrot całości wniesionego wkładu pieniężnego w wysokości 40 milionów, lecz ponadto zapłatę przez Gminę dodatkowej kwoty 1 800 000 zł wynikającej z wyższej ceny udziału (52,25 zł za 1 udział), którą prawidłowo uznano za odpowiednik prowizji oraz kwotę waloryzacji, czyli odpowiednik odsetek.
Podjęcie powyższych czynności gwarantuje zatem inwestorowi – w efekcie ekonomicznym – nie tylko zwrot całości wniesionego wkładu pieniężnego w wysokości 40 milionów, lecz ponadto zapłatę przez Gminę dodatkowej kwoty 1 800.000 zł wynikającej z wyższej ceny udziału (52,25 zł za 1 udział) – którą prawidłowo uznano za odpowiednik prowizji oraz kwotę waloryzacji – odpowiednik odsetek.
Na podstawie zawartych umów opcji call Gmina jest zobowiązana do świadczenia na rzecz inwestora, które jest realizowane w 15 częściach płatnych z terminem wymagalności 31 października w latach 2021 – 2035, co świadczy o okresowości świadczenia oraz podobnie jak w przypadku umowy kredytu ustanowiono dla zawartych umów opcji call zabezpieczenie ich realizacji. Gdyby nie doszło do zapłaty przez Gminę ceny za konkretny pakiet udziałów, inwestor skorzystałby ze złożonego przez Gminę oświadczenia o poddaniu się dobrowolnej egzekucji. Do złożenia oświadczeń na podstawie art. 777 k.p.c. Gmina zobowiązała się w każdej z 15 umów opcji cali zawartych w dniu 15 lutego 2021 roku dotyczących każdego z 15 odrębnych pakietów udziałów.
Mając na względzie powyższe jako uprawnione i w pełni uzasadnione należało uznać stanowisko o braku zachowania realistyczności wieloletniej prognozy finansowej objętej ocenianą uchwałą rady spowodowaną nie zaliczeniem do długu zobowiązań wynikających z umów opcji call, co zostało prawidłowo ocenione w ramach zaskarżonego wyroku.
Analiza treści tych umów oraz ocena ich konsekwencji ekonomicznych prowadzi do wniosku, że cechy zaciągniętego w ich realizacji zobowiązania przez Gminę wobec A przemawiają za uznaniem go za tytuł dłużny objęty art. 72 ust 1a u.f.p. Skutki ekonomiczne tego zobowiązania podobne są bowiem do skutków umowy długoterminowego oprocentowanego kredytu lub pożyczki (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1001/20 oraz wyroki z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 775/20 oraz sygn. akt. I GSK 791/20, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym świetle za chybione należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci art. 72 ust. 1a u.f.p. oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia oraz przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 18 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, art. 170 i 171 p.p.s.a. i art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).