I GSK 2045/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-22
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowyzwrot podatkudostawa wewnątrzwspólnotowaprawo celnetransportsamochody osoboweskarżący kasacyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, uznając, że skarżący nie wykazał dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej we własnym imieniu.

Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, które skarżący miał dostarczyć wewnątrzwspólnotowo. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących zwrotu akcyzy oraz niezastosowanie przepisów Konwencji CMR i Kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej we własnym imieniu, a ryzyko i koszty transportu ponosił nabywca.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o podatku akcyzowym, rozporządzenia Ministra Finansów, Konwencji CMR oraz Kodeksu cywilnego, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Skarżący twierdził, że dysponując prawem do rozporządzenia samochodami jak właściciel, dokonał ich dostawy wewnątrzwspólnotowej, co powinno stanowić podstawę do zwrotu podatku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej we własnym imieniu, a więź z towarem ustała wraz z wydaniem go kupującemu do przetransportowania na jego koszt. Ryzyko transportu i koszty ponosił nabywca, co oznaczało, że dostawa została dokonana przez nabywcę działającego we własnym imieniu. Sąd zwrócił również uwagę na błędy w konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, w tym brak logicznego związku między powołanymi przepisami procesowymi oraz nieprawidłowe sformułowanie zarzutów prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej wymaga wykazania, że podatnik rozporządzał samochodami jak właściciel i dokonał dostawy we własnym imieniu, co nie miało miejsca w sytuacji, gdy ryzyko i koszty transportu ponosił nabywca.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że więź skarżącego z towarem ustała wraz z wydaniem go kupującemu do przetransportowania na jego koszt, co oznaczało, że dostawa wewnątrzwspólnotowa została dokonana przez nabywcę działającego we własnym imieniu, a nie przez skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

o.p. art. 107 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2 § ust. 1 pkt 8

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 107 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 48 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 199a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 794

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego art. 3 § ust. 1 i ust. 2

Konwencja CMR art. 4

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

Konwencja CMR art. 9

Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłata za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej we własnym imieniu. Ryzyko i koszty transportu ponosił nabywca, co oznacza, że dostawa została dokonana przez nabywcę działającego we własnym imieniu. Zarzuty skargi kasacyjnej były wadliwie skonstruowane i nie spełniały wymogów formalnych.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 8 u.p.a. Błędna interpretacja art. 107 ust. 3 u.p.a. Błędna wykładnia § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. Niezastosowanie art. 4 i art. 9 Konwencji CMR Niezastosowanie art. 794 w związku z 65 § 2 k.c. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszeń zasad postępowania przez organ Niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przez organ art. 121 § 1, art. 187, art. 191 oraz art. 199a § 1 O.p.

Godne uwagi sformułowania

Więź skarżącego z towarem ustała wraz z wydaniem go kupującemu do przetransportowania go na własny koszt na terytorium innego państwa członkowskiego. Dostawa wewnątrzwspólnotowa została dokonana przez działającego we własnym imieniu nabywcę firmę C. GmbH, nie zaś przez skarżącego osobiście, czy przez nabywcę w imieniu skarżącego. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Sąd II instancji zwolniony jest od oceny argumentacji – opartej o te dokumenty przedstawionej w motywach skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Michał Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu podatku akcyzowego w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych, zwłaszcza w kontekście ustalenia, kto faktycznie dokonał dostawy i ponosił ryzyko transportu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga analizy w kontekście konkretnych umów i dokumentów przewozowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z handlem wewnątrzwspólnotowym, ale jej szczegółowość i brak nietypowych faktów sprawiają, że jest bardziej interesująca dla specjalistów niż dla szerokiej publiczności.

Kto faktycznie sprzedał samochód za granicę? Kluczowa kwestia dla zwrotu akcyzy.

Dane finansowe

WPS: 400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2045/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Po 324/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-08-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Po 324/19 w sprawie ze skargi Z.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części.
Uzasadnienie
`Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 324/19, oddalił skargę Z.J. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: organ II instancji, DIAS) z dnia 5 lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z.J. domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, żądając także zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 107 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 8 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. niezastosowanie go w sytuacji, gdy Strona skarżąca, dysponując prawem do rozporządzenia samochodami jak właściciel, dokonała ich dostawy wewnątrzwspólnotowej, co stanowiło podstawę do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego;
b) art. 107 ust. 3 u.p.a. poprzez błędną interpretację wyrażającą się dążeniem do rozszerzenia katalogu dokumentów stanowiących podstawę do zwrotu podatku akcyzowego niewynikających z treści tego przepisu;
c) § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 174, dalej Rozporządzenie) poprzez jego błędną wykładnię uznając, iż organ podatkowy nie ma obowiązku zwrotu kwoty podatku akcyzowego w terminie wskazanym w tym przepisie;
d) art. 4 i art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r. (Dz. U. 1962 Nr 49, poz. 238, dalej Konwencja) poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy Strona skarżąca była wskazana na listach przewozowych jako nadawca samochodów, a brak jest dowodów przeciwnych do treści listu przewozowego;
e) art. 794 w związku z 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 z późn. zm.,) poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy Strona skarżąca zawarła umowę spedycji.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania tj.:
art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na:
a) nieuwzględnieniu przez Sąd faktu wydania przez organy podatkowe decyzji odmawiającej zwrotu podatku w wyniku postępowania prowadzonego w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., dalej: o.p.);
b) niedostrzeżeniu przez Sąd, iż organ podatkowy nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku czego błędnie przyjął, że skarżąca dokonała w kraju przeniesienia prawa do rozporządzenia samochodami jak właściciel na zagranicznego nabywcę, co stanowiło naruszenie art. 187 § 1 o.p.;
c) niedostrzeżeniu przez Sąd, iż organ podatkowy dokonał błędnej oceny zebranych w sprawie dowodów uznając, iż Strona skarżąca dokonała już w kraju przeniesienia prawa do rozporządzenia samochodami jak właściciel na zagranicznego nabywcę, co stanowiło naruszenie art. 191 o.p.;
d) niedostrzeżeniu przez Sąd, iż organ podatkowy dokonał oceny czynności prawnych zawartych między skarżącą, a nabywcą wbrew zgodnemu zamiarowi stron i celu czynności prawnej, co stanowi naruszenie art. 199a § 1 o.p.;
- przy czym, powołane uchybienia i naruszenia przepisów postępowania mają istotny wpływ na wynik sprawy i powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu podatkowego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a.. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (zob. wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1342/15; z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15; niepublikowane).
Należy też podkreślić, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09; CBOIS). Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 2140/13; CBOIS), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11; CBOIS). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednakże wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06; CBOIS). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 16/13 i 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13; CBOIS). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
Przypomnienie powyższych zasad związanych z konstrukcją skargi kasacyjnej jest spowodowane sposobem jej redakcji.
Przystępując do oceny zarzutów o charakterze procesowym (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wskazać należy – w pierwszej kolejności – na brak logicznego związku w zakresie powołanych przepisów stanowiących podstawę skargi kasacyjnej, a mianowicie "art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a." Sąd II instancji pragnie wskazać, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ten związek – stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - nie został dostrzeżony ani też nie został poddany analizie, chociażby w kontekście istotnego wpływu na wynik sprawy.
Tymczasem Sąd I instancji powołał – oddalając skargę – jedynie treść art. 151 p.p.s.a., a zatem nie mógł naruszyć równocześnie treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zwłaszcza w sytuacji pozostawania obu przepisów – zdaniem kasatora – w specyficznej zależności, o którym mowa w zarzucie skargi kasacyjnej, tj. w związku.
Przy czym wskazać należy, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Naruszenie tych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. W niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów prawa, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Tym samym Sąd I instancji nie mógł naruszyć ww. przepisów.
Po drugie, zarzut nieuwzględnienia/niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez organ II instancji art. art. 121 § 1, art. 187, art. 191 oraz art. 199a § 1 O.p. nie może być uzasadniany jedynie naruszeniem uregulowań zawartych w art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z treści tych przepisów – mających charakter wynikowy – nie wynika aby ustawodawca obligował Sąd I instancji do szczególnej analizy przepisów procesowych zawartych w Ordynacji podatkowej.
Nie ulega wątpliwości, że aby podważyć skutecznie ustalenia faktyczne należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na uchybienia Sądu I instancji w obszarze stosowania norm procesowych, które zostały skodyfikowane w p.p.s.a. Jest to domena kasatora, który powinien wskazać na naruszenia konkretnych regulacji p.p.s.a. skutkujących istotnym wpływem, a więc zastosowaniem treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; zrozumiałe jest, że w przeciwnej sytuacji prawidłowa będzie akceptacja zastosowania przez Sąd I instancji treści art. 151 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał prawidłowej oceny treści pomieszczonych w skardze (we wniesionym środku zaskarżenia nic nie wskazuje na naruszenie treści art. 134 p.p.s.a.), zaś zaprezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna dodatkowo zostać poparta naruszeniem konkretnych norm p.p.s.a. Tego wymogu – jak wyżej zaznaczono – nie spełnia treść art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a zatem uznać należało, że wyżej przedstawiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Tym bardziej, że sposób sformułowania zarzutów procesowych wskazuje na ich wyłącznie polemiczny charakter. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że Sąd I instancji odniósł się jednoznacznie i przekonywująco do kwestii podnoszonych przez stronę w zakresie podstaw odmowy zwrotu podatku akcyzowego, wskazując, jako zasadniczy powód – wyzbycie się przez stronę (na moment dostawy wewnątrzwspólnotowej), prawa do rozporządzania jak właściciel samochodami osobowymi. Strona nie przedstawiła dowodów wymaganych przez art. 107 ust. 3 u.p.a. na potwierdzenie dokonania przez nią dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów. Z chwilą wydania pojazdów wskazanemu przez kupującego przewoźnikowi skarżący utracił nad nim wszelkie władztwo. Bowiem samochody objęte wnioskiem o zwrot akcyzy zostały wydane przewoźnikowi, który działał na zlecenie kontrahenta zagranicznego skarżącego, który to kontrahent ponosił ryzyko transportu samochodów oraz zwiane z tym koszty transportu i załadunku.
Niczego nowego nie wnoszą do sprawy załączniki wskazane in fine skargi kasacyjnej, albowiem – stosownie do treści art. 48 § 3 p.p.s.a. – załączone kserokopie nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Oznacza to, że Sąd II instancji zwolniony jest od oceny argumentacji – opartej o te dokumenty przedstawionej w motywach skargi kasacyjnej. Z przyczyn formalnych brak jest podstaw, aby na tej podstawie dokonywać ustaleń faktycznych, zwłaszcza iż kasator nie wskazuje podstawy prawnej, która umożliwiałaby przeprowadzenie z nich dowodu.
Nieskuteczność, z przyczyn podanych, zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do oceny zarzutów prawa materialnego.
Z uwagi na błędną konstrukcję nie zasługują na uwzględnienie zarzuty ujęte w pkt. Ia i Ic petitum skargi kasacyjnej. W pierwszej sytuacji powołano art. 107 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 8 u.p.a. wskazując na "niewłaściwe zastosowanie, tj. niezastosowanie go", co z logicznego punktu widzenia nie jest możliwe gdyż mowa jest o pojęciach przeciwstawnych. Na dodatek określenie "go" wskazuje na odesłanie tylko do jednego przepisu, którego Autor skargi kasacyjnej nie określa (także w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia). Nadto naruszenie przepisów prawa materialnego może być skutecznie uznane za podstawę skargi kasacyjnej przy bezspornym stanie faktycznym sprawy pozwalającym na zastosowanie do niego odpowiedniej normy prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez wadliwe zastosowanie nie może więc odnieść zamierzonego skutku, jeżeli jest oparty na kwestionowaniu stanu fatycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez wnoszącego skargę kasacyjną poglądu w tej kwestii (por. wyroki NSA: z 15 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1128/10; 22 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1322/10). W tym miejscu należy wskazać, że faktyczne dokonanie we własnym imieniu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego stanowi warunek realizacji prawa do jej zwrotu. Czynności organizowania transportu na zlecenie nabywcy, który również ponosi koszty określone przez przewoźnika w wystawionej fakturze za wykonanie usługi przewozu nie mogą być uznane za dokonywanie dostawy we własnym imieniu lub zlecane we własnym imieniu. Natomiast ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika, że więź skarżącego z towarem ustała wraz z wydaniem go kupującemu do przetransportowania go na własny koszt na terytorium innego państwa członkowskiego, co jednoznacznie świadczy o tym, że dostawa wewnątrzwspólnotowa została dokonana przez działającego we własnym imieniu nabywcę firmę C. GmbH, nie zaś przez skarżącego osobiście, czy przez nabywcę w imieniu skarżącego. To nabywca pojazdów po przejęciu ich od zbywcy (skarżącego) i objęciu ich w posiadanie, rozporządzał nimi jak właściciel w rozumieniu art. 107 ust. 1 u.p.a., dokonując następnie we własnym imieniu ich dostawy wewnątrzwspólnotowej.
Ten sam błąd w konstrukcji zarzutu prawa materialnego pojawia się w drugiej sytuacji, kiedy wskazuje się dwie jednostki redakcyjne rozporządzenia MF, a następnie zarzuca się "jego błędną wykładnię". Przy czym należy wskazać, że zarzut ten jest chybiony przede wszystkim z tego powodu, że skarżący nie jest uprawniony do zwrotu podatku akcyzowego.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut Ib petitum skargi kasacyjnej, gdyż użyte w art. 107 ust. 3 u.p.a. określenie "w szczególności" stanowi o otwartym katalogu dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu. Oznacza to, że postępowanie w sensie dowodowym oparte jest w całości na dowodach z dokumentów, a ich katalog nie jest zamknięty.
Brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutów Id i Ic petitum skargi kasacyjnej; także w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – w ślad za argumentacją Sądu I instancji – przyjąć należy, że wskazane w tych zarzutach przepisy, jak też oświadczenia stron nie mogą zmierzać do uchylania się od obowiązków podatkowych. Tak więc organ może nie uwzględniać postanowień umów cywilnoprawnych jeśli z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że nie znajdują odzwierciedlenia w późniejszych zdarzeniach mających istotne znaczenie w sprawie.
Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu wskazał – dokonując oceny stanowisk organów – dlaczego art. 4 i art. 9 Konwencji oraz art. 794 w zw. z art. 65 § 2 k.c. nie mogą być w sprawie zastosowane; nie podważa tych konstatacji uzasadnienie skargi kasacyjnej. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia miało przedstawienie faktury, w której wskazano warunki dostawy EXW (Ex Works), co oznacza, że to kupujący organizuje transport, ponosi jego koszty oraz ryzyka z tym związane, a sprzedający dostarcza towar do dyspozycji kupującego w punkcie wydania. Sąd II instancji – dokonując analizy treści uzasadnienia – nie dostrzega logicznych sprzeczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej, co pozwala uznać, iż dwa ostatnie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z treścią art. 204 ust. 1 w zw. z art. 207 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłata za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Rozpoznawane sprawy miały tożsamy charakter i tym samym nie wymagały dodatkowego nakładu pracy pełnomocnika organu przy ustosunkowywaniu się do zarzutów kasacyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI