I GSK 2035/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
taryfywodaściekiterminpostępowanie administracyjnezaświadczeniemilczące załatwienieprawo wodnePGW WP

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. w R. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że organ prawidłowo obliczył 45-dniowy termin na zatwierdzenie taryfy wodno-ściekowej, uwzględniając przerwy wynikające z uzupełniania wniosku przez stronę.

Spółka M. sp. z o.o. zaskarżyła wyrok WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Prezesa PGW WP o odmowie wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy taryfowej. Spółka zarzucała naruszenie 45-dniowego terminu na zatwierdzenie taryfy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że termin został zachowany, ponieważ okresy na uzupełnienie wniosku przez stronę nie wliczały się do biegu terminu, a sama sprawa wymagała szczegółowej analizy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w szczególności dotyczące 45-dniowego terminu na zatwierdzenie taryfy. Sąd I instancji uznał, że termin został zachowany, uwzględniając okresy wyłączone z biegu terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi lex specialis względem przepisów k.p.a. w zakresie terminów, ale jednocześnie odsyła do k.p.a. w kwestii sposobu liczenia tych terminów. Sąd wskazał, że wniosek taryfowy wymaga szczegółowej analizy, a wezwania organu do uzupełnienia dokumentów i wyjaśnień, które wpłynęły od strony, nie wliczały się do biegu 45-dniowego terminu. W związku z tym, decyzja została wydana w terminie, a skarga kasacyjna jako niezasadna została oddalona. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo obliczył termin, uwzględniając okresy wyłączone z biegu terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., co oznacza, że decyzja została wydana w terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okresy, w których strona była wzywana do uzupełnienia wniosku lub przedstawienia dodatkowych dokumentów, nie wliczały się do biegu 45-dniowego terminu na zatwierdzenie taryfy, zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. Wniosek taryfowy wymaga szczegółowej analizy, a wezwania organu były uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.z.z.w.z.o.ś. art. 24c § 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

45-dniowy termin na zatwierdzenie taryfy rozpoczyna bieg od dnia otrzymania kompletnego wniosku. Przepis ten stanowi lex specialis względem przepisów k.p.a. określających ogólne terminy do załatwiania spraw.

z.z.w.z.o.ś. art. 24c § 3

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Jeżeli wynik oceny projektu taryfy jest negatywny, organ odmawia zatwierdzenia taryfy i nakłada obowiązek przedłożenia poprawionego projektu.

z.z.w.z.o.ś. art. 24c § 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, ocenia projekt taryfy oraz uzasadnienie pod względem zgodności z przepisami ustawy.

z.z.w.z.o.ś. art. 24f § 2

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Organ regulacyjny nie może wydać decyzji po upływie terminu 45 dni. Skutkiem przekroczenia terminu jest wejście w życie taryfy po 120 dniach od doręczenia projektu.

u.z.z.w.o.ś. art. 24b § 2

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Określa zawartość wniosku o zatwierdzenie taryfy.

u.z.z.w.o.ś. art. 24b § 4

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Do wniosku o zatwierdzenie taryfy dołącza się projekt taryfy i uzasadnienie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Okresy na dokonanie przez stronę określonych czynności procesowych (np. uzupełnienie wniosku) wyłącza się z biegu terminu do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dniem wszczęcia postępowania w sprawie jest dzień złożenia wniosku.

k.p.a. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku braków formalnych podania, organ może pozostawić je bez rozpoznania lub wezwać do ich usunięcia.

k.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku braków formalnych podania, organ wzywa do ich usunięcia w wyznaczonym terminie, z pouczeniem o skutkach ich nieusunięcia.

u.z.z.w.o.ś. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Odsyła do przepisów k.p.a. w zakresie liczenia terminów.

u.z.z.w.o.ś. art. 27b § 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Organ regulacyjny może wzywać przedsiębiorstwo do przekazania informacji lub dokumentów niezbędnych do wykonywania zadań.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia organu.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kompetencji orzeczniczych sądu w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 79a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Informowanie strony o przesłankach, które nie zostały spełnione lub wykazane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo obliczył 45-dniowy termin na zatwierdzenie taryfy, uwzględniając okresy wyłączone z biegu terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. Wniosek taryfowy wymaga szczegółowej analizy, a wezwania organu do uzupełnienia dokumentów i wyjaśnień były uzasadnione i nie wliczały się do biegu terminu. Uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i pozwalało na kontrolę kasacyjną.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 24c ust. 1 z.z.w.o.ś. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem 45-dniowego terminu. Naruszenie art. 27b ust. 1 oraz art. 29 ust. 3 z.z.w.o.ś. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez uznanie, że każde wezwanie powoduje przerwę w biegu terminu. Naruszenie art. 122c § 2 k.p.a. oraz art. 27c ust. 1 z.z.w.o.ś. poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że organ jest uprawniony wielokrotnie wzywać stronę do złożenia wyjaśnień. Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi lex specialis względem przepisów k.p.a. określających ogólne terminy do załatwiania spraw. Wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej, to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę. Wniosek o zatwierdzenie taryfy musi być kompletny, gdyż organ regulacyjny może efektywnie procedować dopiero wtedy, gdy będzie posiadał wszystkie wskazane w przepisach dane.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Michał Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych, w szczególności w kontekście wniosków o zatwierdzenie taryf, oraz stosowania art. 35 § 5 k.p.a. w sprawach specyficznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii zatwierdzania taryf wodno-ściekowych, ale zasady liczenia terminów mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu działalności przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych – zatwierdzania taryf. Choć kwestia proceduralna (terminy) jest kluczowa, może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.

Kiedy 45 dni na zatwierdzenie taryfy wodnej to za mało? NSA wyjaśnia, jak liczyć terminy w skomplikowanych sprawach.

Dane finansowe

WPS: 360 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2035/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4397/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4397/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w R. na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 czerwca 2021 r. nr KZT.70.105.2021 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. sp. z o.o. w R. na rzecz Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4397/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. sp. z o.o. w R. (dalej: "skarżąca", "spółka", "wnioskodawca") na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 czerwca 2021 r. nr KZT.70.105.2021 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 31 marca 2021 r., spółka zwróciła się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o wydanie w drodze postanowienia zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy prowadzonej przez organ w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2021 r., Dyrektor RZGW odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Pismem z 21 stycznia 2021 r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...]. Pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. wnioskodawca został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego. W dniu 1 lutego 2021 r. organ wezwał stronę do przekazania do złożenia informacji i dokumentów, które wpłynęły 11 lutego 2021 r., następnie w dniu 17 lutego 2021 r. wnioskodawca został wezwany o dostarczenie kolejnych informacji i dowodów, które dostarczył dnia 25 lutego 2021 r. Dodatkowo w dniu 5 marca 2021 r. zostało dostarczone do wnioskodawcy wezwanie do ponownego zweryfikowania wnioskowanych cen i stawek opłat w okresie obowiązywania nowej taryfy, na które wpłynęła odpowiedź w dniu 8 marca 2021 r. Następnie w dniu 11 marca 2021 r. organ I instancji poinformował stronę o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami w terminie 3 dni, na które odpowiedź wpłynęła 15 marca 2021 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podniosła naruszenie art. 24c ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2028, dalej: "z.z.w.z.o.ś.") w związku z art. 35 § 5 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 z.z.w.z.o.ś. z naruszeniem 45-dniowego terminu, pomimo złożenia przez odwołującego wniosku kompletnego, nie zawierającego wad formalnych w dniu 15 stycznia 2021 r. - ostatecznie uzupełnionego w dniu 21 stycznia 2021 r.
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4397/21 skargę uznał, że aby stwierdzić czy przy obliczaniu został zachowany termin do załatwienia sprawy należy wyłączyć okresy podlegające wyłączeniu, na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej, to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę. Z powyższych względów należy więc przyjąć, z uwzględnieniem wskazanych przez organ II instancji okresów podlegających wyłączeniu, że decyzja z dnia 19 marca 2021 r. została wydana z zachowaniem 45 - dniowego terminu. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu odnoszące się do wejścia tej decyzji w życie na skutek doręczenia jej stronie, a nie wyznaczonemu przez nią pełnomocnikowi. Podkreślenia wymaga to, że doręczenie ww. decyzji spółce zamiast pełnomocnikowi nie wywołało dla niej ujemnych skutków prawnych – spółka w ustawowym terminie złożyła odwołanie.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ regulacyjny nie może dokonać oceny, analizy i weryfikacji wymaganej zgodnie z art. 24c ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. nie tylko przed usunięciem ewentualnych braków formalnych wniosku, lecz również przed wyjaśnieniem wątpliwości co do treści czy okoliczności związanych z wnioskiem taryfowym mających znaczenie dla dokonania wskazanej oceny, analizy i weryfikacji. W rozpoznawanej sprawie doszło zdaniem Sądu właśnie do takiej sytuacji, co było równoznaczne z opóźnieniem, które wystąpiło z przyczyn niezależnych od organu, a w konsekwencji zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. miało wpływ na bieg termin 45-dniowego na rozpoznanie wniosku taryfowego. Treść wezwań kierowanych do skarżącej przez organ regulacyjny w lutym oraz marcu 2021 r. wyraźnie wskazuje zdaniem Sądu na to, że objęte nimi kwestie dotyczyły merytorycznego uzupełnienia wniosku w zakresie niezbędnym do wydania decyzji taryfowej.
Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się skarżąca spółka. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 24c ust. 1 z.z.w.o.ś. w zw. z art. 35 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3 z.z.w.o.ś. z naruszeniem 45-dniowego terminu, pomimo złożenia przez odwołującego kompletnego wniosku, nie zawierającego wad formalnych w dniu 15.01.2021 r., ostatecznie uzupełnionego w dniu 21.01.2021 r. i zaniechanie wydania zaświadczenia o którym mowa w art. 122f § 1 k.p.a.;
2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 27b ust. 1 oraz art. 29 ust. 3 z.z.w.o.ś. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków i uznanie, że każde wezwanie mające na celu wyjaśnienie sprawy złożonego wniosku taryfowego stanowi o niekompletności wniosku i powoduje przerwę w biegu terminu prawa materialnego z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu, bez zbadania czy wezwania kierowane do wnioskodawcy wiązały się z uzyskaniem informacji, na podstawie dokumentów posiadanych przez wnioskodawcę i formalnie wymaganych do złożenia wniosku, czy też subiektywnego oczekiwania organu wytworzenia nowych dokumentów niewymaganych przepisami prawa;
3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 122c § 2 k.p.a. oraz art. 27c ust. 1 z.z.w.o.ś. poprzez ich niezastosowanie i wskutek tego przyjęcie, że pomimo kompletności wniosku organ jest uprawniony wielokrotnie wzywać stronę do złożenia wyjaśnień wniosku w sprawie załatwianej milcząco i tym samym wydłużać automatycznie termin na załatwienie sprawy, oraz oczekiwać;
4. art. 141 § 4 w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów podnoszonych przez skarżącą w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a w szczególności poprzez pobieżne i lakoniczne odniesienie się do wykazanych przez stronę skarżącą uchybień organu, jak również brak wykazania podstawy faktycznej i prawnej w zakresie braku odniesienia się do zgłoszonych przez stronę skarżącą zarzutów.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione przez spółkę w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela w pełni kierunek rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie poczynione przez NSA w wyroku z dnia 7 września 2023 r., I GSK 434/22, który zapadł w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym.
Mając na względzie postawione zarzuty należy zauważyć, że w istocie sprowadzają się one do kwestionowania uznania przez organy, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, że termin 45 dni przewidziany na załatwienie tej sprawy nie upłynął.
Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 24c ust. 3 w zw. z ust. 1 u.z.z.w.o.ś., jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy, o których mowa w ust. 1, jest negatywny, organ regulacyjny odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia taryfy oraz nakłada obowiązek w tej decyzji, w terminie w niej określonym, na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przedłożenia poprawionego projektu taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, lub poprawionego uzasadnienia, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawienia.
Z kolei, art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o.ś. stanowi, że organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2: ocenia projekt taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, oraz uzasadnienie, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, pod względem zgodności (pkt 1) z: przepisami ustawy (lit. a), przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (lit. b); analizuje zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej, w tym marżę zysku, oraz weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia w celu zapewnienia ochrony interesów odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen (pkt 2).
Odnotować wypada, że w orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, który NSA w składzie rozstrzygającym sprawę w pełni podziela, że artykuł 24c ust. 1 u.z.z.w. stanowi lex specialis względem przepisów k.p.a. określających ogólne terminy do załatwiania spraw (por. np. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1491/22, LEX nr 3503125).
Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie art. 24f ust. 2 u.z.z.w.o.ś., organ regulacyjny nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, po upływie terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1. Skutkiem przekroczenia 45-dniowego jest z jednej strony brak możliwości wydania decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejście w życie taryfy, po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie.
Powyższe nie eliminuje jednak, w ocenie NSA, stosowania do tego terminu regulacji k.p.a., do których ustawodawca wprost odsyła w art. 27 ust. 1 u.z.z.w.o.ś. Zauważyć zatem należy, że w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że odrębną kwestią od charakteru przedmiotowego terminu jest sposób, w jaki jest on liczony. Zgodnie z art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o.ś. 45-dniowy terminy do załatwienia wniosku taryfowego rozpoczyna swój bieg od momentu początkowego wskazanego w ustawie, a więc od dnia otrzymania wniosku taryfowego przez organ. Regulacja ta odpowiada podobnej regulacji w k.p.a. W myśl art. 61 § 3 k.p.a. dniem wszczęcia postępowania w sprawie jest dzień złożenia wniosku. Nie oznacza to jednak, że ostateczny termin załatwienia sprawy musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Wniosek strony powinien odpowiadać określonym prawem wymogom, co z kolei zobowiązuje organ do badania każdego wniosku czy spełnia on wymogi formalne. Jeżeli organ stwierdzi braki formalne wniosku (żądania), to wówczas, w zależności od wagi tych braków, albo podanie pozostawia bez rozpoznania, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 k.p.a.), czy też, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, wzywa wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania - art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I GSK 514/20, LEX nr 3009380).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga treść art. 27b u.z.z.w.o.ś. Z powołanego przepisu wynika, że w celu wykonywania zadań określonych w ustawie organ regulacyjny może wzywać przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, odbiorcę usług lub gminę, w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, do przekazania informacji lub dokumentów niezbędnych do wykonywania tych zadań. W myśl ust. 2 przywołanego przepisu wezwanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera: wskazanie zakresu informacji lub dokumentów (pkt 1); wskazanie celu wezwania (pkt 2); wskazanie terminu przekazania informacji lub dokumentów (pkt 3); pouczenie o sankcjach za nieprzekazanie informacji lub dokumentów oraz za przekazanie informacji lub dokumentów nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd (pkt 4).
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że w przypadku usunięcia braków podania w wyznaczonym terminie, datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku, co jednak nie musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Ten bowiem należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku (zob. wyroki NSA z: 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1247/08; 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1777/07; 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I GSK 514/20, LEX nr 3009380).
Godzi się w tym miejscu zauważyć, że myśl art. 24c ust. 1 organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2: ocenia projekt taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, oraz uzasadnienie, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2. Na podkreślenie zasługuje to, że organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2: ocenia projekt taryfy. Organ regulacyjny ma zatem 45 dni na ocenę taryfy od otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2 u.z.z.w.o.ś.
W art. 24b ust. 2 mowa jest zaś o wniosku, który w myśl ust. 3 zawiera określenie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, gminy, na terenie której działa to przedsiębiorstwo, gminy, na terenie której ma obowiązywać taryfa oraz okresu obowiązywania taryfy. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, zgodnie z ust. 4 dołącza się projekt taryfy (pkt 1); uzasadnienie (pkt 2). W ust. 5 ustawodawca przewidział, że w uzasadnieniu, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, zamieszcza się w szczególności informacje dotyczące: zakresu świadczonych usług i lokalnych uwarunkowań ich świadczenia (pkt 1); standardów jakościowych usług, w tym informację dotyczącą wpływu określonej taryfy na poprawę jakości usług (pkt 2); spodziewanej poprawy jakości usług przy wprowadzeniu nowych metod alokacji kosztów (pkt 3); zmian warunków ekonomicznych w czasie obowiązywania taryfy (pkt 4); bilansowania ilościowego i jakościowego wód powierzchniowych i wód podziemnych (pkt 5). W ust. 6 ustawodawca wskazał, że do uzasadnienia, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, dołącza się: sprawozdania finansowe za ostatnie 3 lata obrotowe (pkt 1); plan, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 7 (pkt 2); informację o ilości zakupionej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wody i jej cenie lub informację o ilości ścieków wprowadzonych do urządzeń niebędących w posiadaniu tego przedsiębiorstwa i cenie za ich wprowadzenie – za ostatnie 3 lata obrotowe (pkt 3; tabele będące szczegółową kalkulacją cen i stawek opłat, określające (pkt 4): porównanie cen i stawek opłat taryfy obowiązującej w dniu złożenia wniosku z cenami i stawkami opłat nowej taryfy dotyczącej zaopatrzenia w wodę (lit. a), porównanie cen i stawek opłat taryfy obowiązującej w dniu złożenia wniosku z cenami i stawkami opłat nowej taryfy dotyczącej odprowadzania ścieków (lit. b), ustalenie poziomu niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (lit. c), alokację niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego według taryfowych grup odbiorców usług w okresie obowiązywania nowych taryf (lit. d), współczynniki alokacji w okresie obowiązywania nowych taryf rozumiane jako współczynniki określające procentowy udział w łącznych kosztach danego rodzaju kosztów związanych z określoną taryfową grupą odbiorców usług (lit. e), kalkulację cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków metodą alokacji prostej (lit. f), zestawienie przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego według taryfowych grup odbiorców usług, z uwzględnieniem wielkości zużycia wody oraz cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków w okresie obowiązywania nowych taryf (lit. g), skutki finansowe zmiany cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (lit. h), analizy ekonomiczne związane z korzystaniem z wód, z uwzględnieniem zasady zwrotu kosztów usług wodnych oraz długoterminowych prognoz dotyczących możliwości zaspokojenia potrzeb w zakresie korzystania z zasobów wodnych na obszarze zlewni lub jej części (lit. i). Zgodnie zaś z ust. 7 jeżeli okres prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków jest krótszy niż 3 lata, sprawozdania finansowe, o których mowa w ust. 6 pkt 1, oraz informacja, o której mowa w ust. 6 pkt 3, obejmują okres liczony od dnia rozpoczęcia tej działalności.
Przywołana treść art. 24b u.z.z.w.o.ś., a mianowicie obszerny zakres danych i analiz ekonomicznych, w szczególności: tabele będące szczegółową kalkulacją cen i stawek opłat określające, min.: porównanie cen i stawek opłat taryfy, kalkulację cen, stawek i opłat, alokację niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa, współczynniki alokacji, ustalenie skutków finansowych zmiany cen - przekonuje do uznania, że jest to szczególna materia. Wniosek o zatwierdzenie taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 2 u.z.z.w.o.ś., musi być zatem kompletny. Organ regulacyjny może bowiem w sposób efektywny procedować dopiero wtedy, gdy będzie posiadał wszystkie wskazane w art. 24b u.z.z.w.o.ś. dane. Usprawiedliwione zatem było ze względu na tę szczególną materię określenie przez ustawodawcę dłuższego terminu na zatwierdzenie taryfy (45 dni) i to liczonego od złożenia kompletnego wniosku.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że przy obliczaniu czy został zachowany termin do załatwienia sprawy należy uwzględnić również okresy podlegające wyłączeniu, na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. do dokonania określonych czynności, ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej, to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę.
Należy przyjąć, za organem, co zaakceptował też Sąd I instancji, że wniosek strony wpłynął do siedziby organu dnia 15 stycznia 2021 r., zaś w ostatecznej, pozbawionej wad formalnych wersji - dnia 21 stycznia 2021 r. W tej sytuacji od dnia 21 stycznia 2021 r. uruchomił się termin przewidziany na wydanie decyzji taryfowej. Pismem z dnia 25 stycznia 2021 r. organ regulacyjny zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania. Pismem z dnia 1 lutego 2021 r., a wysłanym w dniu 2 lutego 2021 r., organ I instancji wezwał spółkę do przedłożenia informacji i dokumentów w ramach postępowania wyjaśniającego. Odpowiedź przedsiębiorstwa wpłynęła do organu w dniu 11 lutego 2021 r. Okres pomiędzy dniem 2 lutego a 11 lutego nie został wliczony do biegu terminu załatwienia sprawy. Pismem z dnia 17 lutego 2021 r., a wysłanym w dniu 18 lutego 2021 r., organ – z uwagi na skomplikowany pod względem merytorycznym charakter sprawy – ponownie wezwał skarżącą do przedłożenia informacji i dokumentów. Odpowiedź przedsiębiorstwa wpłynęła do organu w dniu 25 lutego 2021 r. Analogicznie do wcześniejszego wezwania z dnia 1 lutego 2021 r., okres pomiędzy dniem 18 lutego a 25 lutego nie podlegał wliczeniu w bieg terminu 45 dni. Wezwaniem z dnia 5 marca 2021 r., doręczonym stronie w tej samej dacie, organ zobowiązał wnioskodawcę do ponownego zweryfikowania zaproponowanych cen i stawek opłat. Odpowiedź przedsiębiorstwa wpłynęła do organu w dniu 8 marca 2021 r. Czas pomiędzy dniem 5 marca a 8 marca nie podlegał wliczeniu w bieg terminu 45 dni. Pismem z dnia 11 marca 2021 r., organ zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie – stosownie do art. 79a § 1 k.p.a. – organ wskazał przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Stanowisko skarżącej wpłynęło do organu w dniu 15 marca 2021 r. Wliczając do biegu terminu przedział czasowy pomiędzy dniem 11 marca a 15 marca ostateczny rozrachunek wykazuje, że organ I instancji wciąż procedował w ramach czasowych wskazanych w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o.ś. nie dopuszczając się ich przekroczenia. Ostateczny termin, w którym organ ten mógł wydać decyzję przypadał na dzień 26 marca 2021 r.
W związku z powyższym podsumowując stwierdzić należało, że rozpoczęcie biegu terminu 45-dniowego, o którym mowa w art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o.ś., nastąpiło 21 stycznia 2021 r. więc jego zakończenie przypadałoby na dzień 8 marca 2021 r. gdyby nie okresy wyłączone z biegu terminu, które wydłużyły go do dnia 26 marca 2021 r. W związku z tym, że decyzja została wydana w dniu 19 marca 2021 r. uznać należało, że organ I instancji zmieścił się w wyznaczonym przez ustawodawcę czasie do wydania decyzji.
Powyższa konstatacja usprawiedliwiona jest treścią art. 24c ust. 1 w zw. z art. 24b ust. 2, z których to przepisów, jak wcześniej to już wskazano, wynika, że 45-dniowy termin na zatwierdzenie taryfy należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku oraz ze względu na treść art. 35 § 5 k.p.a., który to przepis stosowany wprost do spraw dotyczących zatwierdzania taryf, skutkuje odliczeniem od terminu załatwienia sprawy terminów dla dokonania określonych czynności. Ten ostatni przepis dotyczy również odliczenia terminu wyznaczonego przez organ dla strony do wypowiedzenia się w przedmiocie zebranych dowodów i materiałów".
W świetle powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie, w szczególności okresy na dokonanie przez stronę wskazanych wyżej czynności, których zgodnie z powołanymi wyżej przepisami nie wlicza się do 45-dniowego terminu zatwierdzenia taryfy, przekonują do jednoznacznego stwierdzenia, że nie doszło w sprawie do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 24c ustawy u.z.z.w.o.ś. Tym samym nie można uznać, że w sprawie organ bezpodstawnie odmówił wydania zaświadczenia.
Dlatego też wskazane zarzuty naruszenia prawa, co do zasady, należało uznać za nieusprawiedliwione.
W ostatnim zarzucie skarżąca kasacyjnie spółka wskazała na naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wadliwy polegający na niewskazaniu podstaw prawnych rozstrzygnięcia oraz ich wyjaśnienia.
Z zarzutem tym zgodzić się nie można, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji wskazał przepis prawa dotyczący terminu zatwierdzenia taryfy, terminu 45 dni (art. 24c ust. 1 u.z.z.w.o.ś.), także powołał przepis, na podstawie którego dochodzi do wyłączenia z terminu 45 dni okresów, w ramach których strona miała dokonać pewnych czynności (art. 35 § 5 k.p.a.) oraz przepisy regulujące wydawanie zaświadczeń. W kwestionowanym uzasadnieniu zawarto też istotne okoliczności dotyczące załatwienia sprawy, łącznie z datą wydanej decyzji. Przedstawiono motywy, dlaczego nie uznano twierdzeń skarżącej kasacyjnie spółki. Można w tym uzasadnieniu prześledzić tok rozumowania Sądu I instancji, wyrok ten poddaje się kontroli kasacyjnej.
Należało zatem uznać, że postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2022 r., III OSK 5636/21, z dnia 12 marca 2013 r., I OSK 1199/12, z dnia 11 grudnia 2014 r., II GSK 1979/13, z dnia 17 maja 2018 r., I FSK 205/18). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Norma z art. 135 p.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie sądu obowiązek zastosowania tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011 r., II GSK 50/10, tamże). W sytuacji, gdy sąd nie korzysta z przepisu art. 135 p.p.s.a., to znaczy nie uchyla lub nie stwierdza nieważności decyzji organu pierwszej instancji lub innego rozstrzygnięcia wydanego w granicach sprawy, w sentencji wyroku nie zamieszcza się rozstrzygnięcia w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2012 r., I OZ 677/12). Jednocześnie żaden przepis nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował art. 135 p.p.s.a.
Stąd też na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI