I GSK 2033/22

I GSK 2033/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Piotr Piszczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Bk 231/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-09-28
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15gga, art. 15zze(3) ust. 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 371
§ 1a ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 231/22 w sprawie ze skargi MB na akt Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr RF.613.1739.2021 w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji, WSA) wyrokiem z 28 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 231/22 uwzględnił skargę MB (dalej: strona, skarżąca) w przedmiocie odmowy przyznania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych środków na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i uchylił akt Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Białymstoku (dalej: Dyrektor WUP, organ) z 25 sierpnia 2021 r.
Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – wniósł Dyrektor WUP, a zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji; w każdej z tych sytuacji postulował zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego – w tym kosztów zastępstwa procesowe go (radcy prawnego) wg norm przepisanych.
Mając na względzie treść art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) § 1a ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U.2021.371 z poźn. zm., dalej: rozporządzenie RM) wydanego na podstawie art. 15ggb w związku z art. 15gga ustawy z 2 marca 2002 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095 z późn.zm., dalej: ustawa o COVID-19) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że dla przyznania skarżącej w oparciu o ww. przepisy wsparcia na ochronę miejsc pracy ustawowe kryterium prowadzenia przez przedsiębiorcę przeważającej działalności oznaczonej kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 określonym w § 1a ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia RM może być weryfikowane na podstawie innych niż wskazane w cytowanych przepisach dokumentów i danych, i pominięcie faktu, że przepis uzależniający udzielenie pomocy od kryterium przeważającej działalności odnosi się wprost do przedsiębiorcy i zapisu o kodzie przeważającej działalności ujawnionego w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.,
b) art. 15 zze3 ust. 5 ustawy o COVID-19 w związku z § 1a ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia RM poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie uznając za nieuprawnione stosowanie przez organ rozpatrujący wniosek skarżącego przedsiębiorcy przewidzianego tymi przepisami trybu weryfikacji posiadania na dzień wskazany w ustawie, w tym przypadku 31 marca 2021 r., wymaganego kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy wskazanego w § 1a ust. 2 rozporządzenia RM na podstawie wykazu obejmującego dane przedsiębiorców spełniających ten warunek, udostępnianego wojewódzkim urzędom pracy, w postaci elektronicznej przez Główny Urząd Statystyczny, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw pracy, w następstwie czego Sąd nie wziął pod uwagę niespełniania przez skarżącą jednej z ustawowych przesłanek uzyskania wsparcia przewidzianego przez § 1a ust. 1 rozporządzenia RM, tj. konieczności ustalenia przeważającej działalności przedsiębiorcy na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.,
c) art. 42 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (Dz.U.2022.459 z późn.zm.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, w następstwie czego Sąd nie wziął pod uwagę ciążącego na podmiotach wpisanych do rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, obejmującego m.in. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, obowiązku w postaci zgłoszenia w terminie 7 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę lub skreślenie cech objętych wpisem, zmiany w zakresie przeważającej działalności i negatywnych konsekwencji wynikających z zaniechania przez nie tej czynności w związku z ustanowieniem przez ustawodawcę środka dowodowego o charakterze formalnym przy weryfikacji kodu przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy ubiegającego się o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu GŚP.
Mając na względzie treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 146§ 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. zasady, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem oraz art. 8 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w skarżonym wyroku zasady bezstronności i równego traktowania wobec prawa, niedyskryminacji i proporcjonalności, a także naruszenie art. 12 § 2 k.p.a. ustanawiającego zasadę ekonomiki postępowania poprzez uznanie przez Sąd, że w sprawie, w której nie wydaje się decyzji administracyjnej (na co wskazuje art. 15gga ust. 11 ustawy o COVID-19) i którą należy zaliczyć do spraw przewidzianych przez ustawodawcę, na co wskazują w szczególności przepisy § 1a ust. 2 i § 2 pkt 2 rozporządzenia RM i art. 15 gga ust. 6, 8, 9, 11, 18 i art. 15 zze3 ust. 5 ustawy o COVID-19, do rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, Dyrektor WUP pomimo jednoznacznego wyniku dokonanych ustaleń w oparciu o obiektywne i możliwie łatwo weryfikowalne dane zasięgnięte z publicznego rejestru REGON, przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia pomocy publicznej powinien prowadzić dalsze szczegółowe postępowanie wyjaśniająco-dowodowe w celu określenia na wniosek wybranego przedsiębiorcy, (tj. niestosującego się tak jak skarżąca do zasad zgłaszania aktualizacji danych w tym rejestrze) jego przynależności do danej branży przeważającej działalności – nie dysponując przy tym w tym celu żadnymi obiektywnymi źródłami informacji poza formalną informacją dotyczącą rodzaju przeważającej działalności wpisywaną w rejestrze REGON na podstawie wniosku danego podmiotu/ przedsiębiorcy, której pominięcie byłoby działaniem wbrew przepisom prawa.
W motywach strona podniosła argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Strona nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., przy czym Sąd II instancji nie stwierdził, by w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wskazanych w tym przepisie.
Z urzędu – in principio – wskazać należy, że w sprawie sporna pozostaje kwestia spełnienia przez stronę przesłanek przyznania ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, a dokładnie oceny przesłanki prowadzenia na dzień 31 marca 2021 r. określonego rodzaju "przeważającej działalności" uprawniającej do uzyskania tego przywileju. W ocenie organu, kod PKD "przeważającej działalności" strony ustalony na podstawie rejestru REGON nie uprawniał do skorzystania ze stosownego dofinansowania. Natomiast strona podnosiła, że ustalenie to nie jest prawidłowe, gdyż w rzeczywistości prowadzi ona działalność gospodarczą w zakresie usług o kodzie PKD 47.59.Z, uprawniającym do świadczenia.
Mając na uwadze tak zarysowany spór, należy zauważyć, że istotą problemu prawnego w sprawie jest wykładnia § 1a ust. 1 i 2 rozporządzenia RM. W myśl powołanego przepisu oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 tego paragrafu, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.
Według Sądu I instancji organ nie może przyjmować bezkrytycznie danych zawartych w rejestrze REGON, a w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Zdaniem organu natomiast, jak to wynika z treści skargi kasacyjnej, nie ma podstaw do ustalania rzeczywiście wykonywanej działalności, gdyż § 1a ust.1 rozporządzenia RM należy wykładać ściśle i w związku z tym ustalenie przeważającej działalności może nastąpić wyłącznie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON.
Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje wykładnię przyjętą przez Sąd I instancji.
Zważyć bowiem należy, że zasady prowadzenia rejestru REGON określają przepisy powołanej ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, z których wynika, że wpisowi do rejestru podlegają m.in. informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności (art. 42 ust. 3 pkt 4). W tej ustawie pojęcie "przeważająca działalność" nie zostało zdefiniowane, a sposób wpisywania do rejestru wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, został określony w § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Katalog kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 został zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) – (Dz.U.251.1885). Dane w rejestrze REGON, w tym te dotyczące kodów PKD prowadzonej działalności gospodarczej i kodu "przeważającej działalności", wynikają z informacji podawanych przez podmiot gospodarczy przy rejestracji w CEIDG (w przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) lub w KRS (w przypadku spółek kapitałowych, osobowych, spółdzielni, fundacji) bądź też bezpośrednio w GUS w przypadku podmiotów nie podlegających rejestracji. Również zmiany w zakresie prowadzonej działalności wprowadzane są do rejestru REGON na podstawie informacji podawanych przez podmiot prowadzący działalność.
W świetle przedstawionych wyżej zasad prowadzenia rejestru REGON informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON potwierdza stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15). Należy zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, dane zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U.2022.541), objęte są domniemaniem prawdziwości, które jest wzruszalne, jeżeli w drodze postępowania zostanie wykazane, że są niezgodne ze stanem rzeczywistym (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r., V SA/Wa 2180/17). Dane zawarte w rejestrze REGON w zakresie kodów PKD, w tym kodu "przeważającej działalności", mogą nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu, nie tylko z powodu nieprawdziwego oświadczenia podmiotu rejestrującego działalność, ale również z braku aktualizacji wpisu w rejestrze REGON, po zmianie zakresu prowadzonej działalności, co może mieć miejsce z uwagi na zasadę stabilności przyjętą na potrzeby klasyfikacji działalności. Zgodnie z tą zasadą, wyrażoną w pkt 25 i 26 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), aby uniknąć zbyt częstych zmian, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną, przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki, dana działalność przeważająca.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozwiązanie przyjęte w § 1a rozporządzenia RM, polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON, wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to nie ma potrzeby weryfikowania stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeżeli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym bardziej gdy wykazuje to innymi dowodami – jak w niniejszej sprawie), to organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a.
Należy zauważyć, że na tle uregulowania postępowania dowodowego w Kodeksie postępowania administracyjnego w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok NSA z 9 marca 1989r., sygn. akt II SA 961/88). Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego, poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a., co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (wyrok NSA z 3 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2182/99). Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym, organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, a niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego.
Jak już wspomniano w postępowaniu dotyczącym kwestii spełnienia przez stronę przesłanek przyznania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych środków na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące postępowanie dowodowe, a wobec tego, nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 1a rozporządzenia RM, które ogranicza możliwość ustalenia spełnienia przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. Powołany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, jednak nie wprowadza on formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach, a tym samym nie narusza ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bowiem uzasadnionych wątpliwości, co do prawdziwości (w tym także aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności, (czyli rzeczywiście prowadzonej "przeważającej działalności") z wykorzystaniem innych środków dowodowych. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym.
Za przedstawioną wyżej wykładnią § 1a rozporządzenia RM dokonywaną w powiązaniu z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie dowodowe, przemawiają zarówno rezultaty wykładni systemowej, jak i wykładni celowościowej.
Z zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej, która określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Regulacje prawne tych postępowań muszą w związku z tym zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, tj. prawo przedstawiania i obrony swoich racji. Na sprawiedliwość proceduralną składa się m.in. zapewnienie jednostce wysłuchania polegające przynajmniej na możliwości przedstawienia swoich racji oraz zgłaszania wniosków dowodowych (por. np. wyroki TK z 15 grudnia 2008 r., P 57/07; z 14 czerwca 2006 r., K 53/05, z 11 czerwca 2002 r., SK 5/02). W dziedzinie prawa administracyjnego, sprawiedliwość proceduralna oznacza taką organizację procesu uzyskiwania informacji, ich analizy i podejmowania rozstrzygnięcia, która pozwala uznać wynik zastosowania procedury za sprawiedliwy (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 468/11). Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75–81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
Dokonując wykładni § 1a rozporządzenia RM z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości proceduralnej nie można przyjąć, że wbrew regułom prowadzenia postępowania dowodowego, określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, przepis ten wyklucza inne środki dowodowe niż rejestr REGON oraz, że pozwala on pomijać twierdzenia strony odnośnie do zgodności danych zawartych w tym rejestrze ze stanem rzeczywistym, co może mieć bezpośredni wpływ na prawidłowość (sprawiedliwość) wyniku postępowania (tak też NSA w wyroku z 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 829/21). Takie rozumienie omawianego przepisu prowadziłoby do arbitralnego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o jeden tylko środek dowodowy, z pominięciem wysłuchania strony twierdzącej, że środek ten nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, a to oznaczałoby naruszenie zasady sprawiedliwości proceduralnej.
Za możliwością ustalenia rzeczywistego stanu co do "przeważającej działalności" podmiotu przemawiają też dyrektywy wykładni celowościowej.
Zwolnienie przewidziane w § 1a rozporządzenia RM jest jednym z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Celem tych regulacji jest udzielenie wsparcia przedsiębiorcom działającym w branżach, które zostały dotknięte wprowadzanymi zasadami bezpieczeństwa oraz ponoszącym koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. W związku z tym udzielenie pomocy, o której wyżej była mowa powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście prowadzą działalność bezpośrednio narażoną na straty w następstwie epidemii. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z epidemią COVID-19 i w ich następstwie poniósł szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami rozporządzenia RM i celami, jakie ma ono realizować.
Podsumowując należy stwierdzić, że wykładnia § 1a rozporządzenia RM, uwzględniająca rezultaty wykładni systemowej i wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia rzeczywiście wykonywanej "przeważającej działalności" przez podmiot ubiegający się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, także w sytuacji, gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Organ ma bowiem obowiązek wysłuchania wnioskodawcy i zweryfikowania jego twierdzeń odnośnie do faktycznie prowadzonej działalności w postępowaniu dowodowym prowadzonym na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie wyjaśniające odnośnie do rodzaju "przeważającej działalności" rzeczywiście prowadzonej przez stronę skarżącą, nie zostało właściwie przeprowadzone, mimo że strona konsekwentnie twierdziła, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 47.59.Z. Organ pominął zatem twierdzenia strony skarżącej odnośnie do okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i zaniechał zweryfikowania jej twierdzeń w oparciu o dowody, które może przedstawić sama strona (nie jest ona bowiem zwolniona od współdziałania z organem, jeżeli domaga się przyznania ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych określonej kwoty pieniężnej na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy) oraz ewentualnie inne dowody przeprowadzone z urzędu, pozwalające wyjaśnić istotę sprawy.
Dostrzec wypada, że strona przedstawiła dokumenty na okoliczność rodzaju kodu PKD przeważającej działalności, że współpracuje głównie z F oraz S, które zgodnie z głównym PKD zajmują się produkcją mebli. Skarżąca załączyła do akt administracyjnych i sądowych wydruki i informacje potwierdzające współpracę i zakup mebli (wydruk z KRS i CEIDG dotyczący ww. firm, świadczący o profilu prowadzonej przez nie działalności gospodarczej, informacje ze stron internetowych i ulotek z profilem ich działalności gospodarczej, wydruk zakupu towarów z Księgi Przychodów i Rozchodów za okres 2019-2021, wydruk listy towarów z kasy fiskalnej). Wszystkie powyższe dokumenty wskazują, że to sprzedaż mebli jest przeważającym zakresem przedmiotowym jej działalności. Nadto skarżąca 20 kwietnia 2021 r. zmieniła główny rodzaj prowadzonej działalności (kod PKD) z terminem od 1 marca 2021 r. - z kodu PKD 47.19.Z na kod 47.59.Z, t.j. "Sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach". Powyższą zmianę uzasadniła tym, że w programach pomocowych dla firm poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 pomoc w kolejnych tarczach została uzależniona od przypisanego kodu PKD. W złożonym w czerwcu 2021 r. do Dyrektora WUP wniosku wskazała więc jako przeważający rodzaj działalności już zmieniony kod PKD 47.59.Z oraz oświadczyła, że przychód uzyskany w miesiącu kalendarzowym, za który złożony został wniosek, jest niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności we wrześniu 2020 r. Z kierowanych do skarżącej pism organu nie wynika przy tym aby kwestionowane było wypełnienie pozostałych warunków przyznania dofinansowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy odnoszące się do świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy nie uniemożliwiają Dyrektorowi WUP możliwości ustaleń co do rzeczywiście wykonywanej przeważającej działalności przez podmiot wnioskujący o taką pomoc
Wobec powyższego Sąd uznał, że doszło do arbitralnego rozstrzygnięcia sprawy skarżącej bez rozważenia rzeczywiście prowadzonej przez nią przeważającej działalności gospodarczej – co uzasadniało uchylenie zaskarżonego aktu.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego a w konsekwencji także zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Powołane zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroki WSA w Łodzi, mające uzasadniać prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia jest albo nieprawomocny (sygn. akt I SA/Łd 754/21), a drugi został uchylony z jednoczesnym uchyleniem zaskarżonego aktu (sygn. akt I SA/Łd 56/22 - por. wyrok NSA z 4 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 1308/22). W żadnej mierze nie podważają one przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny rozumowania, zwłaszcza nieprawomocny, przy czym ostatni z judykatów NSA wręcz je wspiera.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.