I GSK 202/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-04
NSArolnictwoWysokansa
płatności rolnezalesianieARiMRTSUEpytanie prejudycjalnezawieszenie postępowaniaprawo UEpostępowanie sądowoadministracyjne

NSA zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej dotyczącej zwrotu płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego przez TSUE.

Skarżąca kasacyjnie wniosła skargę na wyrok WSA oddalający jej skargę na decyzję o zwrocie nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania. W trakcie postępowania przed NSA, skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania ze względu na skierowanie przez NSA pytania prejudycjalnego do TSUE w innej, powiązanej sprawie dotyczącej wykładni przepisów unijnych o ochronie interesów finansowych UE. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyroku TSUE i zawiesił postępowanie.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej I. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora ARiMR nakładającą obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak stwierdzenia nieważności decyzji organów z powodu rażącego naruszenia przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania, powołując się na to, że NSA skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytanie prejudycjalne w innej sprawie, które może mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Pytanie dotyczyło wykładni unijnych przepisów o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, w szczególności pojęcia „korzyści” w kontekście obowiązku zwrotu płatności. Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyroku TSUE, postanowił zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyroku TSUE w zakresie zadanego pytania prejudycjalnego.

Uzasadnienie

NSA skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w innej sprawie, dotyczące wykładni art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/1995 oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Ponieważ rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od odpowiedzi TSUE, sąd zawiesił postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszono

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

rozporządzenie zalesieniowe z dnia 19 marca 2009 r.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/1995 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich art. 4 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 art. 60

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wydania orzeczenia przez TSUE w zakresie zadanego pytania

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Grzegorz Dudar

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Procedura zawieszania postępowania w NSA w związku z pytaniem prejudycjalnym do TSUE oraz znaczenie wykładni prawa UE dla spraw krajowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zależności rozstrzygnięcia od orzeczenia TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo unijne i orzecznictwo TSUE wpływają na polskie postępowania administracyjne i sądowe, a także jak sądy krajowe radzą sobie z takimi zależnościami.

Polski sąd zawiesza sprawę o płatności rolne, czekając na wyrok TSUE.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 202/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Wach
Grzegorz Dudar
Symbol z opisem
6552
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Ke 174/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-11-03
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Ke 174/22 w sprawie ze skargi I. N. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 21 stycznia 2022 r. nr 9013-2021-002785 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 174/22, oddalił skargę I. N. (skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (organ, Dyrektor ARiMR) z dnia 21 stycznia 2022 r., nr 9013-2021-002785 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca kasacyjnie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 w związku z art. 145 § 1 ust. 1 oraz w związku z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie rozprawy oraz wydanie stosownego orzeczenia o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie norm postępowania sądowo-administracyjnego, polegające na:
1. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności decyzji organów obydwu instancji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) w związku z rażącym naruszeniem przez organy art. 6 k.p.a. oraz norm rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dalej: rozporządzenie zalesieniowe z dnia 19 marca 2009 r.) - w związku z okolicznością, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji nakładają na stronę obowiązek zwrotu płatności na zalesienie (...) PROW 2007-2013 uzyskanych przez nią na podstawie decyzji Kierownika BP ARIMR w Kielcach nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. pomimo braku wystąpienia i wskazania przez organ jakichkolwiek okoliczności, w związku z którymi właściwe przepisy prawa materialnego; a mianowicie przepisy rozporządzenia zalesieniowego z dnia 19 marca 2009 r., przewidywałyby powstanie obowiązku zwrotu kwot wskazanych w decyzji;
2. Alternatywnie, niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. - z przyczyn wymienionych w pkt. 1;
3. Niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia przez Sąd I instancji nieważności decyzji organów obydwu instancji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem przez organy art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja RP), polegającym na wydaniu rozstrzygnięcia bezpośrednio opartego na ponownej, odmiennej od zawartej w dotychczas obowiązujących decyzjach, prawnej ocenie okoliczności faktycznych, znanych właściwym organom w czasie wydawania dotychczasowych, ważnych i pozostających w obrocie decyzji.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Pismem procesowym z dnia 25 listopada 2025 r. (data wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego: 27 listopada 2025 r.), skarżąca kasacyjnie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika przedłożyła dodatkowe uzasadnienie podstawy kasacyjnej wymienionej w pkt 2 ww. skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia norm postępowania sądowo-administracyjnego poprzez niezastosowanie środka o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. Ponadto wniosła o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. lub alternatywnie na podstawie art. 126 p.p.s.a.
W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania, skarżąca kasacyjnie podniosła, że w związku z zapytaniem prejudycjalnym skierowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) na mocy postanowienia z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 1486/22 (sygn. akt w Trybunale Sprawiedliwości: C-470/25), na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wnosi o zawieszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu niniejszego postępowania do czasu uzyskania wyroku TSUE rozstrzygającą ww. kwestę, co pozwoli ocenić, czy omawiane naruszenie norm postępowania administracyjnego przez organ – polegające na braku przedstawienia uzasadnienia zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej kwestii zastosowanej wykładni normy wskazanej jako podstawa prawna decyzji – mogło mieć wpływ na wynik postępowania zakończonego decyzją zaskarżoną do Sądu Administracyjnego.
Organ, pismem procesowym z dnia 1 grudnia 2025 r. wyjaśnił, że pozostawia do uznania Sądu wniosek skarżącej kasacyjnie z dnia 25 listopada 2025 r. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu uzyskania wyroku TSUE w sprawie C-470/25.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 1486/22 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 96/22, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2021 r., w przedmiocie płatności rolnych, przedstawił do rozstrzygnięcia TSUE następujące pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy użyty w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/1995 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23.12.1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L 2013.347.549) zwrot "korzyści" należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków."
Mając na uwadze, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wydania orzeczenia przez TSUE w zakresie zadanego pytania, zaszła podstawa do zawieszenia postępowania w tej sprawie. Dlatego też na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI