I GSK 2/19

I GSK 2/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 347/18 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2018-08-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
par 4
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 347/18 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z [...] sierpnia 2018r., sygn. akt I SA/Gl 347/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. na podstawie art. 151 ustawy z [...] sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, obecnie Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę H. K. (dalej też: "strona", "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej też: "DIAS") z [...] stycznia 2018r., nr [...] [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu [...] czerwca 2016r. Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej: "wierzyciel") wystawiła przeciwko stronie tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległy abonament RTV za okresy od stycznia 2011r. do marca 2016r. Po nadaniu tytułowi klauzuli o skierowaniu do egzekucji ([...] lipca 2016r.) organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia, które wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej [...] października 2016r. Pismem z [...] października 2016r. strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc, że zobowiązanie nie istnieje, oraz że nastąpiło częściowe przedawnienie obowiązku. Postanowieniem z [...] grudnia 2016r. wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione, a następnie postanowieniem z [...] września 2017r. utrzymał w mocy to postanowienie.
Postanowieniem z [...] listopada 2017r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "organ egzekucyjny") uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione, a postanowieniem z [...] stycznia 2018r., [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. powołując art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2017.1257), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 2 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2017. 1201 ze zm., dalej: "ustawa egzekucyjna"), utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.
Dyrektor przytoczył treść art. 33 § 1, art. 34 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że skoro strona wniosła zarzut nieistnienia obowiązku, a w odniesieniu do tych zarzutów, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, to jest także wiążące dla jego organu nadzoru. Dlatego też nie może odnosić się merytorycznie do kwestii nieistnienia obowiązku i przedawnienia zobowiązania, zaś jego rola ogranicza się do sprawdzenia wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia pod względem formalnym. Badając tę kwestię Dyrektor stwierdził, że wydając postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów organ egzekucyjny nie miał prawnej możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, był bowiem związany stanowiskiem wierzyciela.
Oddalając skargę na powyższe postanowienie wyrokiem z [...] sierpnia 2018r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. na wstępie wskazał na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, które mogą stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej, przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem z [...] września 2017r. utrzymującym w mocy własne postanowienie z [...] grudnia 2016r. uznał zarzut nieistnienia i przedawnienia obowiązku ze nieuzasadniony, zaś organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. W ocenie Sądu I instancji związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Nie uchybiono również przepisowi art. 34 § 4 tej ustawy, który określa rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie organu odwoławczego jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa.
WSA podkreślił, że przymus rejestracji odbiorników telewizyjnych wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z [...] kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. 2014.1204 ze zm., dalej: "ustawa abonamentowa"), a w dokumentacji brak jest zgłoszenia strony o zaprzestaniu użytkowania takiego odbiornika przed [...] czerwca 2016r., bądź zgłoszenie o posiadaniu przez zobowiązaną uprawnień o zwolnieniu jej z opłat rtv. W ocenie WSA skarżąca nie udowodniła, faktu wyrejestrowania odbiornika lecz jedynie, próbowała uprawdopodobnić tę okoliczność własnymi wyjaśnieniami opisując czynności podejmowane w tej sprawie przed Pocztą Polską w Z. i W.. Według Sądu I instancji organ prawidłowo uznał, że do czynności tej w 2005r. nie doszło co oznacza, że na skarżącej po zmianie (w 2008r.) adresu ciążył obowiązek powiadomienia o tym fakcie właściwej jednostki Poczty Polskiej. Obowiązek ten wynikał z § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z [...] września 2007r. (Dz.U. 2007.187.1342). Dokonując zaś oceny kwestii przedawnienia spornego zobowiązania w kontekście formy i sposobu jego płatności zauważył, że opłata abonamentowa uiszczana jest w okresach miesięcznych. Wskazał, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25 dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Niezależnie zaś od sposobu uiszczania tej opłaty (miesięcznie czy rocznie) obowiązek jej poniesienia powstaje w danym roku kalendarzowym i wynika wprost z przepisu prawa. Realizacja tego obowiązku następuje w drodze samoobliczenia (abonent ustala kwotę uiszczając ją za jeden lub kilka miesięcy albo rok), bądź przez odpowiedni organ. Okoliczność ta nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., skoro i tak opłata ta przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej płatności. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do "okresowości" danego zobowiązania czy jego wymagalności, lecz wykazania terminu jego płatności (miesięcznej, za kilka miesięcy czy rocznej) w danym roku kalendarzowym. Zauważył przy tym, że w myśl art. 3 pkt 3 O.p. podatkami są również wskazane tam zaliczki, raty czy opłaty mające również charakter "okresowy", do których także stosuje się przepis art. 70 § 1 O.p. Skoro w niniejszej sprawie opłaty abonamentowe dotyczyły m.in. 2010r. to bez względu na to czy mogły być uiszczone miesięcznie czy za inny okres danego roku kalendarzowego, termin ich płatności upływał w 2011r., zaś termin ich przedawnienia rozpoczął się z końcem tego roku i zakończyłby się z końcem 2016r.
H. K. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] stycznia 2018r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, oświadczyła też, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z [...] września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych; Dz.U. z 2007r., Nr [...], poz. 1342 (dalej: "rozporządzenie") przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie wymaga legitymowania się przez operatora jakimkolwiek potwierdzeniem wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, aby spełniony był wymóg "przesłania", o którym mowa w tym przepisie.
II. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy istniały podstawy do uwzględniania skargi i uchylenia postanowienia organu, albowiem zostało ono wydane z rażącym naruszeniem przepisów, a to:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a"). przez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy należało postanowienie to uchylić i umorzyć postępowanie egzekucyjne;
2) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez:
- bezzasadne przyjęcie, iż skarżąca nie wyrejestrowała odbiornika, podczas gdy wierzyciel na podstawie przedstawionych przez skarżącą okoliczności dotyczących wyrejestrowania odbiornika w 2004 roku (względnie w 2005r. na skutek procedury reklamacyjnej) obowiązany był taką okoliczność wnikliwie zbadać i poczynić ustalenia w tym zakresie,
- bezzasadne przyjęcie, iż skarżąca nie wyrejestrowała odbiornika, mimo, iż fakt nieuiszczania przez skarżącą w okresie 2005-2008 opłat abonamentowych (tj. do czasu kiedy wierzyciel ustawowo zobowiązany był do nadania abonentowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego i zawiadomienia o tym fakcie abonenta), a następnie niedochodzenia przez wierzyciela od skarżącej zapłaty abonamentu za ww. okres czyniły twierdzenie skarżącej wiarygodnym,
- bezzasadne przyjęcie, że dołączony przez wierzyciela do akt duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego świadczy o przesłaniu do skarżącej przez wierzyciela tego zawiadomienia, podczas gdy dokument ten stanowi dowód co najwyżej na to, że osoba podpisana pod tym dokumentem sporządziła oświadczenie zawarte w dokumencie,
- bezzasadne wywodzenie negatywnych dla skarżącej skutków z faktu ponownego wyrejestrowania przez nią odbiornika (czerwiec 2016r.), podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny wynika, iż ponowne wyrejestrowanie miało na celu wyłącznie zabezpieczenie interesów skarżącej i uniknięcie ewentualnych przyszłych postępowań egzekucyjnych, które mogłyby być w sposób jednostronny i autorytarny wszczynane przez wierzyciela, zwłaszcza że skarżąca jeszcze przed rzeczoną czynnością poinformowała wierzyciela o wyrejestrowaniu odbiornika w 2004r.;
3) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania stron przejawiające się w przyznaniu waloru wiary godności twierdzeniu wierzyciela, iż dokonał on zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, mimo, że na tę okoliczność wierzyciel nie przedstawił żadnego dowodu, przy jednoczesnej odmowie przyznania waloru wiarygodności twierdzeniu skarżącej, iż dokonała ona wyrejestrowania odbiornika w 2004r.;
4) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadne odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania w takim samym stanie faktycznym i prawnym, przejawiające się w uznaniu, iż:
- wierzyciel nie ma obowiązku wykazania dokonania rejestracji odbiornika, podczas gdy zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości, albowiem obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych jest powiązany z obowiązkiem rejestracji,
- brak dysponowania przez abonenta dokumentem potwierdzającym wyrejestrowanie odbiornika bezwzględnie skutkuje nieudowodnieniem tej okoliczności, podczas gdy zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa: (i) w przypadku powołania się przez abonenta na okoliczność wyrejestrowania odbiornika wierzyciel jest zobowiązany do szczegółowego zbadania tej kwestii, (ii) w przypadku, gdy abonent skutecznie zakwestionował fakt nadania przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego twierdzenie abonenta o wyrejestrowaniu odbiornika należy uznać za wiarygodne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna w wyznaczonym terminie nie zażądała jej przeprowadzenia.
Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tzn. naruszeniu przepisów prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając istotę sporu w rozpatrywanej sprawie, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie.
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy WSA słusznie uznał, że zarejestrowanie odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego, bez późniejszego jego wyrejestrowania niezależnie od okoliczności faktycznych w postaci zmiany miejsca zamieszkania, czy zbycia nieruchomości, w ramach których to miejsc nastąpiło zgłoszenie (rejestracja) używania odbiornika/ów jest wystarczającą przesłanką przyjęcia istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Skarżąca kasacyjnie uważa, że w stosunku do niej nie istnieje obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.
Zakreślając ramy materialnoprawne sprawy należy wskazać, że przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 1 ustawy z [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a."), zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku. Jednocześnie zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3). Przepis art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej stanowił natomiast, że odbiorniki radiofoniczne lub telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Z przepisów tych wynika, że po pierwsze, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych jest adresowany do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuję wykładnię przepisów prawa przedstawioną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Zamierzając skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) skarżąca powinna przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika rtv, na użytkowniku odbiorników ciąży bowiem obowiązek niezwłocznego powiadomienia m. in. o zaprzestaniu jego używania.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczenia opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (por. wyrok NSA z [...] czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2878/15, publ. [...]). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z [...] marca 2010r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Analogicznie wypowiadał się NSA wskazując w swoich judykatach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z [...] października 2015r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA). Wskazać też należy, że § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca [...] sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr [...], poz. 1190) nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników. Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z [...] września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w myśl § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny zawiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Wobec tego osoby, które przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z [...] września 2007r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników rtv. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Obowiązek powiadomienia nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie. Prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia strony o jego nadaniu (por. wyrok NSA z [...] czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 913/15). Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Ponadto WSA w kontekście przepisów § 5 rozporządzenia Ministra Transportu słusznie wskazał, że skoro skarżąca nie poinformowała we właściwym czasie placówki pocztowej o zmianie adresu swego zamieszkania, to nie może czynić zarzutu, że powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłane zostało w 2008r. na nieaktualny adres. Podkreślić należy, że przez cały okres, od momentu zarejestrowania przez skarżącą odbiornika, istniał obowiązek powiadamiania operatora wyznaczonego (publicznego) o zmianie miejsca zamieszkania przez użytkownika odbiornika (wcześniej: posiadacza książeczki radiofonicznej/opłaty abonamentowej). Obecnie reguluje to § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013r., poz. 1676).
Natomiast wcześniej wynikało to z: § 4 rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia [...] września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr [...], poz. 1342); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2005r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2005r. Nr [...], poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z [...] lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz U. z 1993r., Nr [...], poz. 338).
Wskazane powyżej przepisy kolejnych rozporządzeń stanowiły także podstawę do informowania właściwego podmiotu o innych zdarzeniach związanych i istotnych dla uiszczania albo istnienia obowiązku opłaty abonamentowej, w tym o zaprzestaniu użytkowania odbiornika czego, jak wynika ze sprawy skarżąca nie czyniła.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA zasadnie podzielił stanowisko organów, że skarżąca nie przedstawiła dowodów pozwalających skutecznie podważyć domniemanie wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy o opłacie abonamentowej. W sprawie bezsporna była kwestia rejestracji spornego odbiornika jeszcze przed 2004r. i dokonywanie z tego tytułu stosownych opłat. Pełnomocnik skarżącej nie kwestionował tej okoliczności, twierdził jedynie, że zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiornika w 2004r. przyznając, że z uwagi na upływ czasu (10 lat) nie posiada jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ten fakt jak również nie ciążył na niej taki obowiązek. Wyrejestrowanie odbiornika wymaga udokumentowania tego faktu a nie uprawdopodobnienia. Skarżąca nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu związanego z procedurą wyrejestrowania odbiornika, nie wskazała też innych dowodów na potwierdzenie tego faktu, poza własnymi oświadczeniami w tym przedmiocie. WSA trafnie też zauważył, że skarżąca nie twierdziła czy kiedykolwiek dokumentem takim dysponowała a jedynie wskazała tryb uzyskania informacji potwierdzającej fakt wyrejestrowania odbiornika. Również skoro według oświadczenia strony fakt wyrejestrowania był kwestionowany przez Urzędy Pocztowe już w 2004r., co według skarżącej wymagało wszczęcia postępowania reklamacyjnego, to tego rodzaju zdarzenie wymagało stosownych pism oraz wskazuje na świadomość skarżącej co do wagi tej czynności. Skarżąca nie podniosła okoliczności związanych z utratą tych dokumentów, a nadto wbrew twierdzeniom o wyrejestrowaniu odbiornika (w 2004r.), w dniu [...] czerwca 2016r. dokonała tej czynności ponownie. WSA zasadnie zatem uznał, że skoro jak twierdziła skarżąca, dokonała tej czynności wcześniej, ponowne wyrejestrowanie tego samego odbiornika byłoby bezprzedmiotowe. Dlatego też wierzyciel mógł przyjąć, że brak dowodu wcześniejszego wyrejestrowania oznacza, że do czynności takiej nie doszło. Podkreślić też należy, że okoliczności związane z nieuiszczeniem opłat abonamentowych przez skarżącą nie zostały w istocie rzeczy w skardze kasacyjnej zakwestionowane.
Wbrew zarzutom skarżącej, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne postanowienia, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. (tu odnotować także trzeba, że art. 77 k.p.a. składa się z kilku jednostek redakcyjnych zawierających odmienne regulacje prawne, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te nie zostały rozwinięte oraz art. 80 k.p.a. dotyczącego zasady swobodnej oceny dowodów. Skarżąca kasacyjnie nie dostrzega, że przepis art. 7 k.p.a. statuuje przede wszystkim zasadę prawdy obiektywnej, tj. zasadę dotyczącą prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, która to zasada nie może stać w sprzeczności z zasadą praworządności, czyli działania organu na podstawie i w granicach prawa. Skoro jednak w sprawie nie wykazano, by zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z prawem, to nie sposób twierdzić, że postanowienie to narusza art. 7 k.p.a. oraz zasadę określoną w art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania i brak uwzględnienia skargi w oparciu o twierdzenia abonenta o wyrejestrowaniu odbiornika.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy administracyjne w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, na jego podstawie oceniając, czy istotne dla sprawy okoliczności zostały udowodnione. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. i art. art. 18 u.p.e.a.
W konsekwencji, skoro postawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie okazały się zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego w kwocie [...]zł, stanowiących wynagrodzenie pełnomocnika organu za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie prowadzącego sprawy w I instancji orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z §14 ust 1 pkt 1 lit. c ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z [...] października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265).