I GSK 199/25

I GSK 199/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Jacek Surmacz
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
III SA/Gl 833/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-11-18
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, stwierdzono,że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Fundacji R. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 833/24 w sprawie ze skargi Fundacji R. w K. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 24 września 2024 r. nr ZP-08-118-1/JZ/2024 w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę właściwej instytucji do ponownego rozpatrzenia; 3. zasądza od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach na rzecz Fundacji R. w K. 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 18 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 833/24 oddalił skargę F. w K. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z 24 września 2024 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
F. w ramach naboru nr FESL. 10.20-IP.02-074/23 złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Moja firma".
Pismem z 26 sierpnia 2024 r. Fundacja otrzymała od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach informację, że jej wniosek uzyskał negatywną ocenę Komisji Oceny Projektów i nie został przyjęty do realizacji.
Fundacja w dniu 9 września 2024 r. złożyła protest od negatywnej oceny projektu w celu ponownego sprawdzenia złożonego przez nią wniosku o dofinansowanie w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów formułując zarzuty do oceny kryteriów wyboru projektów wraz z uzasadnieniem.
Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach pismem z 24 września 2024 r. poinformował Fundację, że protest od negatywnego wyniku oceny formalno-merytorycznej złożonego przez nią wniosku o dofinansowanie nie został uwzględniony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że cel projektu powinien być spójny z wszystkimi częściami wniosku, w tym z zakładanymi rezultatami, które są wyrażone poprzez wskaźniki w części O wniosku. Zdaniem organu założenie wskazane przez Fundację, iż tylko 85% uczestników założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą, nie jest poprawne. We wniosku zapewniono dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla wszystkich uczestników projektu.
Organ przypomniał, że zgodnie z zapisami Regulaminu wyboru każdy wniosek o dofinansowanie podlega ocenie przez dwóch członków KOP. Oceniający uzasadnia ocenę każdego kryterium punktowego wskazując wszystkie okoliczności, które doprowadziły do przyznania określonej liczby punktów. Jest to ocena subiektywna i oparta na zapisach wniosku o dofinansowanie. Organ nie znalazł podstaw by uznać, iż nastąpiło uchybienie w tym zakresie. Oceniający uzasadnili przyznaną liczbę punktów w ramach każdego z kryteriów, wskazując podobne, ale nie identyczne uwagi.
Organ wskazał, że godnie z wzorem KOF-M, w przypadku kryteriów zero-jedynkowych jest możliwość uznania za spełnione kryterium poprzez odznaczenie "TAK", skierowania do uzupełnienia - "NIE-do uzupełnienia/ poprawy na etapie negocjacji" oraz oceny negatywnej - wskazując "NIE". Oceniający uznali, iż kryterium nie zostało spełnione i wskazali okoliczności, które doprowadziły do jego negatywnej oceny.
W konsekwencji organ wskazał, że po rozpatrzeniu podniesionych w proteście zarzutów i w oparciu o wyniki oceny formalno-merytorycznej oraz stan prawny i faktyczny w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej protest nie został uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Sąd doszedł do przekonania, że ocena wszystkich kryteriów dokonanych przez oceniających przedmiotowy projekt została przeprowadzona w sposób prawidłowy i nie może być uznana za nierzetelną bądź nieobiektywną. Nie sposób też uznać tak dokonanej oceny za nieprzejrzystą.
WSA wskazał, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny rozstrzygnięcia organu dotyczących wszystkich kryteriów naboru.
Sąd uznał, iż oceniający organ uzasadnił ocenę każdego kryterium punktowego wskazując wszystkie okoliczności, które doprowadziły do przyznania określonej liczby punktów. W związku z tym, iż uwagi dotyczące kwestii związanej z założeniem i prowadzeniem działalności gospodarczej dla wszystkich 65 osób, tj. 100% uczestników projektu, związane są z poprawnością sformułowania celu projektu, założonymi wskaźnikami, mają wpływ na zadania oraz budżet projektu, zostały wskazane w poszczególnych częściach karty oceny formalno-merytorycznej. Zgodnie z powyższym, cel projektu powinien być spójny z wszystkimi częściami wniosku, w tym z zakładanymi rezultatami, które są wyrażone poprzez wskaźniki. Tym samym założenie, iż tylko 85% uczestników założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą, nie jest poprawne. We wniosku zapewniono dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla wszystkich uczestników projektu.
Zdaniem Sądu zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu celem naboru był wybór projektów do dofinansowania w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (FE SL 2021-2027). We wniosku o dofinansowanie szczegółowo został opisany proces rekrutacji uczestników do projektu, w tym również zasady tworzenia listy podstawowej i rezerwowej. W związku z powyższym, w uzasadnionych przypadkach skarżąca miałaby możliwość kwalifikowania do projektu osoby z listy rezerwowej. Tym samym argumentacja skarżącej dotycząca założenia celu projektu na poziomie 85% w przypadku niespełnienia przez uczestników warunków do otrzymania dotacji na rozpoczęcie działalności, m.in. ze względów losowych, siły wyższej lub gdy biznes plan nie otrzymał wymaganej liczby punktów, nie była zasadna.
Odnośnie zarzutów skarżącej dotyczących oceny kryteriów Sąd zauważył, że kryteria: D.9, D.14, D.16., nie zostały przez nią spełnione. Zdaniem WSA, nie bez znaczenia była okoliczność, że Fundacja przystępując do konkursu zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących (w tym ekspertów oceniających) aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych. Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności.
Sąd podzielił stanowisko organu w zakresie zarzutu skarżącej dotyczącego wskazania błędnych przesłanek do oceny celu projektu przez rozpatrującego protest, iż zgodnie z definicją kryterium D.2 Cel projektu został sformułowany prawidłowo.
W ramach kryterium oceniane było, czy w części B.2 wniosku o dofinansowanie - Cel projektu i krótki opis jego założeń, wskazano: - prawidłowo sformułowany cel projektu (tj. cel określa, jaki problem jest do rozwiązania i jaki rezultat zostanie osiągnięty dzięki realizacji projektu), - okres realizacji projektu, - grupę docelową, do której projekt jest skierowany, - obszar realizacji projektu, - główne zadania i sposoby ich realizacji (metoda, forma), - zakładane efekty (rezultaty) projektu.
Odnosząc się do zarzutów o charakterze proceduralnym, Sąd I instancji wskazał, że w wytycznych wyjaśniono, ze osoby oceniające nie kierują się innymi przesłankami niż merytoryczne. Sąd zauważył, że pracownicy organu, przed przystąpieniem do oceny projektów, złożyli oświadczenie o braku przesłanek dotyczących wyłączenia pracowników organu, o których mowa w art. 24 § 1 i 2 k.p.a., spełniając tym samym formalne kryterium bezstronności.
Natomiast w zakresie zarzutów skarżącej dotyczącej dokonania subiektywnej oceny przez oceniających Sąd podzielił argument organu, iż chodziło o indywidualną ocenę przeprowadzoną przez każdego z oceniających, a nie o potoczne rozumienie subiektywności oceny.
W związku z tym WSA nie zgodził się ze skarżącą, iż oceny były takie same, tak samo nielogiczne i sprzeczne z zapisami Standardu usług oraz Regulaminu konkursu ponieważ każdy z oceniających przeprowadził niezależną, indywidualną ocenę projektu na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie oraz dokumentacji konkursowej. Fakt, że oceniający podnieśli podobne zarzuty, ale inaczej sformułowane, nie przesądza o tym, że ocena nie została przeprowadzona w sposób bezstronny i obiektywny, tylko świadczy o tym, że zwrócili uwagę na te same błędy w treści wniosku o dofinansowanie.
Ponadto, zdaniem Sądu nieuzasadnione było odnoszenie się przez skarżącą do uwag oceniających dotyczących partnerstwa, ponieważ w wyniku rozpatrzenia protestu uznano przecież, że kryterium D.10 zostało spełnione.
Mając powyższe uwagi na względzie oraz dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu protestu Fundacji, Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem i nie doszło więc do naruszenia przez organ zarówno art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, jak i art. 63 ust. 1 oraz art. 67 ust.2 ustawy wdrożeniowej, a to poprzez niedokonanie oceny projektu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Organ prawidłowo również uznał na podstawie złożonego wniosku, że Fundacja nie spełniła kryteriów formalnych: D.9, D.14, D.16., projektu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935; dalej p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 43 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w zw. z załącznikiem nr 1 do Regulaminu wyboru projektów (kryteria wyboru projektów) przez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z faktu przyjęcia przez sąd, że nieuwzględnienie protestu od negatywnej oceny wniosku odpowiada prawu, gdyż we wniosku nie zostały spełnione kryteria, co było błędną oceną legalności protestu, gdyż:
1. w ramach Kryterium D.9. (pt. "Cel projektu został sformułowany prawidłowo")
a. pominięto kryterium jakie przy ocenie należało zbadać, a mianowicie, czy wnioskodawca wskazał jaki problem jest do rozwiązania oraz jaki rezultat jest do osiągnięcia - co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż kryterium zostało spełnione przez wnioskodawcę, który w części B.2 wniosku wpisał problemy i rezultaty (efekty) jak chce osiągnąć;
jednocześnie
b. bezpodstawnie dokonano oceny kryterium, którego nie powinno się badać, w postaci oceny "procentowego wskaźnika przyznania środków" (gwarancji wydatkowania 100 % środków), przy czym;
c. pomylono wskaźnik minimalny z maksymalnym i wadliwie je przyporządkowano uznając, że wskaźnik minimalny (55 os.) jest wiążący, podczas gdy o możliwości rozdysponowania wszystkich środków świadczy wskaźnik maksymalny, czyli wskazane we wniosku założenia max dla 65 os., tj. ile maksymalnie osób może uzyskać dofinansowanie, a zatem błędnie uznano, że odnosząc się do min. 55 osób nie objęto wszystkich 65 osób, gdy tymczasem wpisanie wartości minimalnej oznacza, że Fundacja zakłada wsparcie dla każdej z 65 osób, jednak gwarantuje, iż co najmniej 55 osób otrzyma pełne wsparcie;
d. błędnie uznano, iż wnioskodawca powinien gwarantować realizację efektów w stosunku do 100% uczestników (65 osób), co narusza założenia samego Regulaminu konkursu wraz z załącznikiem Nr 2 do Regulaminu, który:
- w ogóle nie wprowadza minimalnego wskaźnika Rezultatu,
wręcz przeciwnie
- zakłada możliwość wsparcia dla mniejszej liczby osób, niż liczba początkowo zgłoszonych (100 %), gdyż wskazuje że: "Faktyczna wysokość udzielonej dotacji na etapie realizacji projektu będzie uzależniona od uczestnika / uczestniczki projektu", w tym zakłada warunki jakie musi spełnić uczestnik, chociażby w zakresie sporządzenia prawidłowego biznesplanu oraz uczestnictwa w szkoleniach.
W konsekwencji naruszeń w pkt 1 (dotyczących kryterium celu) doszło także do wadliwej oceny protestu w zakresie kryteriów D.13 (powiązanie z celem), D. 14A (adekwatność wskaźników w zakresie progu minimalnego), D. 14B (celu w kontekście utworzonych miejsc pracy) oraz D.16 i 17 (Budżetowania zgodnego z celem, w tym zagwarantowania wsparcia dla uczestników, wkładu własnego, monitorowania, liczby osób);
2. w ramach kryteriów D.13 (pt. Zadania w projekcie zostały zaplanowane i opisane w sposób zgodny z zaplanowanym wsparciem), wadliwie uznano, że zadanie nie zostały powiązane z celem, w tym:
a. bezpodstawnie wprowadzono do oceny element biznesplanów, pomimo, że biznesplanów w ramach tego kryterium nie ocenia się, a jednocześnie;
b. pominięto fakt, iż kryterium oceny biznesplanów oraz wymiar 8 godzin szkoleniowych są prawidłowe;
c. uznano że powiązanie zadań i celów nie jest adekwatne, pomimo iż opisaną we wniosku ścieżkę wsparcia jako odrębne kryterium D.7 zostało przez organ ocenione pozytywnie;
- przy czym sąd zgodził się z organem rozpatrującym protest, choć rozstrzygnięcie protestu jest niespójne, z jednej strony bowiem przyznano 2 punkty wnioskodawcy, z drugiej strony przyznano rację oceniającemu Nr 1, który twierdził, że biznesplanów się nie ocenia.
3. w ramach kryterium D. 14 w zakresie (osób pracujących w górnictwie) wadliwie ustalono, iż wartości docelowych wskaźników produktu i rezultatu nie są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie, gdy tymczasem:
a. wskaźniki liczbowe są adekwatne do celów, gdyż wskazana wartość liczbowe to próg minimalny (55 osób) a zatem dotyczy wszystkich 65 uczestników, zgodnie z zasadą "zakładamy wsparcie dla wszystkich 65 osób-ale jako cel projektu gwarantujemy, że minimum 55 osób pozytywnie przejdzie cały proces";
b. liczba utworzonych miejsc pracy jest prawidłowo wskazana i odpowiednia do budżetu.
4. w ramach kryterium budżetowych D. 16 "Budżet projektu" oraz D. 17 "Kwalifikowalność wydatków budżetowych" - wadliwie ustalono, iż budżet projektu nie jest zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków w zakresie:
a. gwarantowania pełnego wsparcia, podczas gdy:
- zagwarantowanie przez wnioskodawcę pełnego wsparcia w rozumieniu sądu oraz organu rozpoznającego protest oznacza, iż każdy musi dostać dotację, nawet gdy nic nie zrobił, tzn. nie weźmie udziału w szkoleniach, nie przygotuje odpowiedniego biznesplanu, oraz gdy dojdzie do zdarzeń losowych za które Fundacja nie może ponosić odpowiedzialności;
- Regulamin oraz inne dokumenty konkursowe w ogóle nie zakładają obowiązku gwarantowania pełnego wsparcia, a ponadto;
- konieczności wypłacenia dotacji wszystkim zakwalifikowanym na początku procesu (pełne wsparcie), bez względu czy spełniają stawiane w regulaminie warunki na dalszych etapach procesu, stwarza ryzyko nadużycia wydatkowania środków unijnych;
b. wskazania na konieczność utworzenia listy rezerwowej, co jest wadliwe, gdyż to właśnie osoby z listy rezerwowej wydłużą proces (bo trzeba dla nich zorganizować dodatkowe szkolenia), spowodują niespójność budżetową (bo środki wydane na szkolenie osoby, które już po szkoleniu odejdzie z projektu nie spełniając dalszych wymogów nie mogą być przecież ponownie wydatkowane na osobę z listy rezerwowej):
c. możliwości wprowadzenia wkładu własnego od uczestników w tym kwalifikowania wkładu własnego jako niepieniężnego;
d. kwalifikowania wydatków w zakresie aktywnego monitorowania;
e. uznanie, że zwiększenia w zadaniu 3.3 doradztwa (z 8 godzin na 12 godzin/osobę) oraz zmniejszenie liczebności grupy wydłużą proces szkolenia;
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zbyt ogólnikowym, niejasnym, wybrakowanym i wewnętrznie sprzecznym uzasadnieniu wyroku, pozbawiające skarżącą informacji o przesłankach rozstrzygnięcia oraz uniemożliwiające dokonanie kontroli instancyjnej wyroku, a w szczególności:
a. brak wyjaśnienia dlaczego zdaniem sądu rozpoznane w proteście uwagi skarżącej nie są zasadne, co skutkowało uznaniem działania organu za legalne;
b. brak odniesienia się do wszystkich zarzutów Skarżącej podniesionych zarówno w skardze do sadu jak i zarzutów jakie w proteście zostały wskazane.
2. art. 73 ust. 8 pkt 1a ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 63 ustawy wdrożeniowej oraz art. 3 § 3 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP- poprzez przyjęcie, iż:
a. sąd nie dokonuje oceny merytorycznej zweryfikowanych w sprzeciwie kryteriów;
b. istnieje domniemanie, że skoro dokonywano oceny odrębnie do każdego kryterium, to należy przyjąć, iż taka ocena zawsze jest prawidłowa:
- przez co sąd zwolnił się z obowiązku weryfikacji legalności protestu pod kątem merytorycznym, w odniesieniu do podniesionych w nim zarzutów.
Wskazany zarzut, ze względu na uznanie iż prawo do rzetelnego procesu jakie wynika z ustawy zasadniczej jest prawem podmiotowym, stanowi w tym zakresie zarazem zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, a którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
3. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z wytycznymi dotyczącymi wyboru projektów na lata 2021-2027 (Podrozdział 3.3 pkt. 1) poprzez naruszenia zasady bezstronność w zakresie zweryfikowania wykonanej oceny przez oceniającego 1 oraz oceniającego 2 w kontekście rozpoznania sprzeciwu oraz uznania przez sąd legalności, w tym w szczególności poprzez wadliwe przyjęcie przez sąd, że:
a. bezstronność należy udowodnić, gdy tymczasem wystarczy ją uprawdopodobnić;
b. subiektywna ocenę należy rozumieć jedynie jako indywidualną ocenę;
c. ten sam rodzaj oraz liczba błędów popełnionych przez oceniających świadczy o rzetelności i bezstronności, podczas gdy uprawdopodobnia jej brak.
4. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenia zasady równego traktowania i konkurencyjności, co miało istotny wpływ na dokonane rozstrzygnięcie, gdyż w tym samym projekcie w stosunku do innych podmiotów nie wymagano zagwarantowania wydatkowania na poziomie 100 % uczestników.
9. art. 140 p.p.s.a. w zw. z art. 177 p.p.s.a. w zw. z art. 74 ust 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez wadliwe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skarg kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. NSA z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Niemniej jednak NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za zasadne.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku Sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle ważkie, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z 22 czerwca 2016r., sygn. I GSK 1821/14, z 6 marca 2019r., sygn. II GSK 985/17).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód nie pozwala w sposób wystarczająco logiczny i jasny zrekonstruować stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. WSA wyłącznie na str. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku odniósł się do istoty sprawy z całkowitym pominięciem zarzutów skarżącej przedstawionych w skardze.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA z 18 listopada 2016r., sygn. II GSK 702/15; z 19 czerwca 2018r., sygn. II GSK 2336/16; z 18 kwietnia 2018r., sygn. II GSK 2671/16; z 4 października 2018r., sygn. II GSK 2983/16). W rozpoznawanej sprawie, argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji nie spełnia jednak wskazanego wyżej wymogu całościowej oceny zarzutów Fundacji podniesionych w skardze do WSA oraz konieczności zawarcia wywodów dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Znaczenie procesowe tych elementów uzasadnienia jest o tyle istotne, że ma on dać rękojmię, iż sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia; ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne i ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie skutków prawnych wyroku (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 942/15, LEX nr 2249327).
Sad I instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że kryteria konkursowe D.9., D.14., D.16., nie zostały spełnione przez Fundację. Nie wyjaśniono jednak w sposób wystarczająco przekonujący z czego wynikała negatywna ocena wskazanych kryteriów. Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak, w konsekwencji uwzględnienia skargi kasacyjnej w powyższym zakresie, NSA uznał, że istota sprawy, którą jest ocena poszczególnych kryteriów konkursowych, jest dostatecznie wyjaśniona, co pozwoliło na zastosowanie w sprawie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie wyroku Sądu I instancji oraz rozstrzygnięcia protestu.
Wskazać należy, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu konkursu stanowiącym o kryteriach wyboru projektów do dofinansowania, aby uznać, że kryterium D.9. zostało spełnione w części B.2. wniosku o dofinansowanie należy wskazać, m.in. prawidłowo sformułowany cel projektu. Fundacja w części B.2. wskazała, że celem projektu jest założenie i prowadzenie działalności przez minimum 55 osób dotkniętych procesem transformacji w Województwie Śląskim. Wskazano także, że maksymalna założona liczba osób, która otrzyma dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej to 65 osób. Organ, a za nim Sąd I instancji przyjęły, że założenie, iż tylko 85% uczestników założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą, nie jest poprawne. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
Odczytując opis celu projektu przedstawiony w wniosku przez Fundację nie sposób dojść do przekonania, że cel projektu dotyczy wyłącznie 55 z 65 osób, na które przewidziano dofinansowanie, i że wyłącznie 55 osób będzie prowadzić działalność gospodarczą. We wniosku wskazano, że minimum 55 osób dotkniętych procesem transformacji w Województwie Śląskim, z 65 objętych dla których przewidziano pomoc, może osiągnąć rezultat w postaci wypełnienia wszystkich wymagań do objęcia pomocą. Jednakże wsparcie i możliwość zrealizowania celu zapewniono każdej z 65 osób, w tym zapewniono środki w budżecie. A zatem przyjąć należy, że cel projektu został przez organ błędnie oceniony. Zasadnie zatem wskazywała Fundacja w toku postępowania, że przyjęta przez nią wielkość minimalna 55 osób jest czynnikiem nie mającym wpływu na założenia celu projektu w maksymalnej wysokości, tzn. przyjęcie udzielenia pełnego wsparcia i zagwarantowania środków w budżecie dla całej grupy 65 osób.
Tok rozumowania Fundacji znajduje swoje uzasadnienie, m.in. w § 3 pkt 21 ppkt. c), d), e) i f) Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej (zał. Nr 2 do standardu realizacji usług w projekcie), zgodnie z którymi: warunkami obligatoryjnymi podpisania umowy o udzielenie wsparcia finansowego są (łącznie):
c) udział we wsparciu szkoleniowo-doradczym (minimum 80% godzin szkoleń przewidzianych w umowie uczestnictwa),
d) złożenie zakwalifikowanego biznesplanu wraz z załącznikami,
e) zarejestrowanie działalności gospodarczej [...],
f) wniesienie zabezpieczenia.
Zatem tylko spełnienie łącznie wszystkich wymogów, o których mowa w cytowanym przepisie, gwarantuje przyznanie pełnego wsparcia w celu zaaktywizowania określonej zawodowo grupy z obszaru Województwa Śląskiego. Pamiętać jednak należy, że obowiązki nałożone tym przepisem skierowane są do uczestników programu, a nie Fundacji zapewniającej im wsparcie. Powyższe wyraźnie wskazuje, że poczynienie założenia wypłaty pełnego wsparcia 65 osobom może okazać się niewykonalne choćby z powodu wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Organy nie mogą pomijać, że zdarzenie losowe nie powinny wywoływać wobec skarżącej negatywnych konsekwencji. Nawet pomijając zdarzenia losowe lub nadzwyczajne okoliczności w realiach prowadzonego przez Fundację wsparcia może przecież dojść do sytuacji, gdy z winy samego zainteresowanego nie zostanie wypełniony warunek udziału we wsparciu szkoleniowo-doradczym w wymiarze minimum 80% godzin szkoleń lub nie zostanie zakwalifikowany biznesplan.
Końcowo wskazać także należy, że kryterium D.9. wiąże się z pozostałymi kryteriami zakwestionowanymi przez organ i Sąd I instancji, tj. D.9, D.14, D.16. Zatem niezbędne jest ponowne dokonanie przez organ oceny wskazanych kryteriów.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Rozstrzygając ponowne protest instytucja uwzględni powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
O kosztach postępowania sądowego NSA postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).