II GSK 1005/15

II GSK 1005/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Anna Stec /przewodniczący/
Magdalena Maliszewska
Małgorzata Rysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Ol 795/14 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2014-12-11
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 718
art. 133 par.1 i 3, art. 45 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 34 ust. 1, art. 75 ust. 1, art. 73
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agata Zdunek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 795/14 w sprawie ze skargi Dawida Pilasa na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. P. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014r., sygn. akt I SA/Ol 795/14, oddalił skargę D. P. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 16 kwietnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. przyznał D. P.w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r., jednolitą płatność obszarową (dalej: JPO) w wysokości 42.753 zł.
Dyrektor Warmińsko–Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że w wyniku przeprowadzonej od 6 do 14 sierpnia 2013 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego stwierdzono nieprawidłowości odnoszące się do działek rolnych oznaczonych we wniosku o przyznanie płatności literami A i B. Polegały one m. in. na: braku możliwości identyfikacji granic działki (kod DR25), zadeklarowaniu granic uprawy poza granicami działki referencyjnej (kod DR50), jak również obszaru tymczasowo niekwalifikującego się do płatności (kod DR51), czy zmniejszeniu zasięgu pola zagospodarowania (kod DR53). W oparciu o wyniki kontroli ustalono powierzchnię kwalifikowaną do przyznania płatności za 2013 r. w wysokości 52,53 ha, tj. 1,17 ha mniejszą aniżeli zadeklarowana przez stronę we wniosku.
Odnosząc się do argumentów odwołania, wskazał, że zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w mającym zastosowanie do sprawy rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009. Analiza sporządzonego w niniejszej sprawie protokołu z czynności kontrolnych, w tym także dokumentacji fotograficznej, wskazywała, że kontrola na miejscu została przeprowadzona w sposób właściwy i zgodny z przepisami, co potwierdzało pismo Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Warmińsko–Mazurskiego OR ARiMR w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2014 r. W piśmie tym wskazano, że w związku z faktem położenia działki rolnej w kompleksie o jednolitym sposobie użytkowania i braku możliwości wyodrębnienia granic działki rolnej A oraz należącej do innego rolnika działki rolnej J, w toku kontroli na miejscu przyjęto kod DR25 - brak możliwości identyfikacji granic działki rolnej, a jako powierzchne stwierdzone wpisano powierzchnie deklarowane przez producentów (działka A - 8,98 ha, działka J – 19,28 ha). Jednocześnie stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana przez obu beneficjentów w granicach działki referencyjnej nr 1/37 jest zawyżona na skutek błędnego oszacowania powierzchni wyłączeń. Ponadto powierzchnia kompleksu działek rolnych A i J wychodziła poza granice deklarowanej we wniosku działki referencyjnej (kod informujący DR50). W wyniku porównania dołączonego do odwołania szkicu geodety A. H. ze szkicami powstałymi podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że granice użytków rolnych na dzień kontroli miały inny przebieg niż na szkicu sporządzonym przez wymienionego geodetę. Wskazano też, że kontrola na miejscu została przeprowadzona w dniach od 6 do 14 sierpnia 2013 r., natomiast geodeta ten dokonał pomiarów działek rolnych na przełomie marca i kwietnia 2014 r. Z pisma Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 3 czerwca 2014 r. wynikało przy tym, że producent, już po przeprowadzeniu kontroli dokonał nasadzeń jabłoni oraz przywrócił do użytkowania tereny niekwalifikujące się do płatności, stwierdzone w dniu kontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uzasadniając oddalenie skargi D. P. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że w jego ocenie Dyrektor OR ARiMR nie naruszył przepisów i zasad postępowania administracyjnego. Wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, wskazał właściwe przepisy prawa materialnego i nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wydał decyzję zasadnie zmniejszającą skarżącemu o wskazaną w decyzji wartość, kwotę przyznanej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok.
Sąd przypomniał, że w myśl art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164; dalej: ustawa o płatnościach), ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, stąd, wobec ujawnienia w związku z kontrolą niezgodności danych zawartych we wniosku skarżącego, ze stanem rzeczywistym stwierdzonym w toku kontroli na miejscu i opisanym w raporcie z czynności kontrolnych, w interesie producenta rolnego było złożenie wyjaśnień oraz przedstawianie dowodów podważających te ustalenia.
Dokonana przez organy identyfikacja działek rolnych w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, Nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Nr L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r.; s. 16; dalej: rozporządzenie nr 73/2009), oparte na pomiarze powierzchni działek tzw. metodą punktową (czyli na podstawie oznaczenia granic danej działki punktami załamania i innymi charakterystycznymi na tych granicach), nie budzą zdaniem Sądu, zastrzeżeń. Organy w sposób przekonywujący wykazały, iż granice deklarowanych przez skarżącego użytków rolnych na dzień kontroli mają inny przebieg niż stwierdzony przez organ, zarówno z uwagi na występujące nasadzenia drzew i większe obszary niekwalifikujące się do dopłat, jak i stwierdzenie, że powierzchnie działek rolnych zmierzone podczas kontroli na miejscu, znajdują się na niedeklarowanych działkach ewidencyjnych. Wbrew zarzutom skargi, z uwagi na taką właśnie metodę pomiaru (w przeciwieństwie do pomiaru tzw. metodą ciągłą), dopuszczalnym było poruszanie się w jego czasie, samochodem. Skutkiem prawidłowych ustaleń organu odnośnie do deklarowanych powierzchni we wniosku o przyznanie płatności, było zaś stwierdzenie ich zawyżenia o 1,17ha. Zarzuty skargi odnośnie do wadliwego sposobu pomiaru gruntów przy użyciu samochodu, czy przerzucenia na rolnika "ciężaru dowodu, że podał właściwe powierzchnie we wniosku", Sąd uznał tym samym za pozostające bez wpływu na ocenę okoliczności sprawy.
Sąd I instancji stwierdził, że w związku ze złożonym wnioskiem, producent rolny zobowiązany był, stosownie do zawartego tam pouczenia, do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej. Obowiązku tego, jak wynika z akt sprawy, skarżący nie dopełnił. Również mimo przesłania pismem z dnia 23 września 2013 r. raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach od 6 do 14 sierpnia 2013 r., nie zgłosił uwag i zastrzeżeń, kwestionując ustalenia kontroli dopiero w złożonym odwołaniu z dnia 29 kwietnia 2014 r. od decyzji organu I instancji.
Za prawidłowe Sąd I instancji uznał stanowisko Dyrektora OR ARiMR, iż nie mogą mieć znaczenia dla oceny poczynionych przez organy ustaleń, dołączone do odwołania mapy z wynikami pomiarów spornych działek rolnych, dokonanych przez uprawnionego geodetę A. H.dopiero na przełomie marca - kwietnia 2014r., a więc po ponad siedmiu miesiącach od kontroli na miejscu w gospodarstwie D. P. i po wykonaniu przez rolnika nasadzeń jabłoni oraz przywróceniu do użytkowania terenów, które nie kwalifikowały się do płatności. Stan zgłoszonych przez producenta rolnego do płatności działek rolnych uległ bowiem w tym czasie zmianom. Organy muszą natomiast rozstrzygać sprawę zainicjowaną wnioskiem producenta rolnego o przyznanie płatności rolnych według stanu na dany rok. Rozstrzygające dla sprawy są ustalenia faktyczne dotyczące roku, za który wnioskowano o płatność.
W związku z zarzutami skargi WSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, jakie konkretnie przyczyny związane z wystąpieniem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009, stanowić mogły podstawę zastosowania w sprawie regulacji art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE Nr L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r.; s. 65; dalej: rozporządzenie nr 1122/2009) i zachowania przez rolnika prawa do pomocy w odniesieniu do całego zadeklarowanego obszaru.
Za prawidłową Sąd uznał również ocenę organu odnośnie do braku podstaw do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009. Z materiałów sprawy nie wynika bowiem, aby w związku z ujawnieniem przez organy nieprawidłowości w zakresie deklarowania powierzchni nieuprawianych gruntów, strona wykazała w toku postępowania, iż nie jest winna tych uchybień, a więc, że doszło do nich z przyczyn od niej niezależnych. Z kolei do kwestii tej – zdaniem WSA - w sposób dokładny i przekonywujący odniósł się Dyrektor OR ARiMR, trafnie zwracając uwagę w uzasadnieniu decyzji, na co najmniej niedbalstwo skarżącego w ramach podjętego działania, i to, że każda osoba zamierzająca ubiegać się o przyznanie płatności powinna we własnym interesie, przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności, dokładnie zapoznać się z zasadami ich przyznawania.
W świetle treści art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach oraz zmiany zasad i reguł w postępowaniu o przyznanie płatności - w odniesieniu do uregulowań kpa - prowadzącej do ograniczenia zadań organu w zakresie obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego, czy zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, na uwzględnienie nie mogły w ocenie Sądu I instancji zasługiwać również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 78 kpa. Dalej, WSA wyjaśniał, że z akt nie wynika, aby w związku z przesłaniem raportu z czynności kontrolnych skarżący podjął niezwłoczne działania w celu zweryfikowania opisanych tam ustaleń. Nie występował również z żądaniem zapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, czy umożliwienia przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. P. zaskarżając to orzeczenie w całości, domagając się uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. Art. 51 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE Nr L 277 z dnia 21 października 2005 r.; s. 1; dalej: rozporządzenie nr 1698/2005), poprzez jego pominięcie, podczas gdy redukcję lub wykluczenie z płatności można zastosować jedynie po stwierdzeniu winy lub zaniechania beneficjenta a tego z protokołów kontroli wywnioskować nie można. Ponadto nawet w wyniku zaniedbania redukcja nie może przekroczyć 5% i tylko w przypadku niepodjęcia po wezwaniu działań naprawczych. W żadnej części decyzji i jej uzasadnienia nie wykazano, że nieprzestrzeganie wymogu jest winą lub zaniechaniem beneficjenta, a w sprawie ustalono wystąpienie siły wyższej decyzją wydaną już po wyroku WSA.
2. Art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 zgodnie z którym organ winien stosować strefę buforową 1,5 metra, a nie jak w niniejszej sprawie 0,5 metra. Szerokość strefy nie była znana skarżącemu na etapie postępowania przed organami i w jego przypadku zastosowanie winna mieć strefa 1,5 m.
3. Art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173). Skarżący podniósł, że organy nie mogą, tak jak uczyniły to w niniejszej sprawie, z jednej strony przerzucać ciężaru dowodu na skarżącego jako stronę postępowania, a z drugiej strony kwestionować potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez niego dowodów, czy wręcz stwierdzając, że nie mają one znaczenia dla sprawy i służą jedynie przewlekłości postępowania.
4. Art. 15 ust. 1, art. 17 i art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009.
5. Art. 12 ust. 1 lit. d i ust. 3, art. 73 i art. 74 rozporządzenia nr 1122/2009 przez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności nieuprawnione przyjęcie, że definicja działki rolnej określona w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 nie obejmuje kontrolowanych upraw jabłoni w rozstawie rzędów oddalonej od granicy działki rolnej większym niż 6 mb, ponieważ taki obszar uprawy nie ma charakteru zwartego w rozumieniu definicji, przy jednoczesnym braku powołanego przepisu w podstawie zaskarżonej decyzji, przez co pomniejszono obszar działek rolnych, ucinając ich powierzchnię na ostatnim rzędzie drzew jabłoni, zapominając o konieczności zachowania strefy ochronnej i wymaganej przy koszeniu i nawrotach, co obrazują wprost zdjęcia uprawy i cięcia na ortofotomapie lub pomniejszając za ich brak, podczas gdy organ uznał w toku sprawy siłę wyższą, co skutkować winno odstąpieniem od sankcji.
6. Błędy w ustaleniach faktycznych skutkujące zastosowaniem niewłaściwej podstawy prawnej i odmowę płatności, co w okolicznościach sprawy pozwala przyjąć, że decyzja skarżona, przy prawidłowym jej przeanalizowaniu - nie może ostać się w obrocie prawnym.
7. Art. 133 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym albowiem organ przekazał niekompletne dokumentny naruszając tym samym art. 45 § 2 p.p.s.a., pomijając fakt zgłoszenia siły wyższej przez skarżącego, co potwierdza załączona decyzja wydana w sprawie płatności rolnośrodowiskowej, a ta okoliczność ma ogromny wpływ na ocenę sprawy i nałożone na skarżącego sankcje w płatnościach.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Z kolei w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Wywołane zatem skargą kasacyjną postępowanie nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli orzeczenia Sądu I instancji w zakresie wskazanym w zarzutach sformułowanych w ramach powołanych podstaw kasacyjnych.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga z kolei ich prawidłowego określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego, uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Trzeba podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub formułowania hipotez co do przepisu, który mógłby ewentualnie zostać naruszony przez wojewódzki sąd administracyjny. Warunek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepis postępowania mógł zostać naruszony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1935/10; dostępny w CBOSA).
Mając na uwadze powyższe uwagi, należy wskazać, że kasator w petitum skargi kasacyjnej (zarzut nr 3) zarzucił naruszenie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 173) W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z przepisów prawa krajowego zastosowanie w sprawie miały, przywołane w decyzjach organów obu instancji, przepisy ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Przepisy tej ustawy trafnie zostały przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie miały natomiast zastosowania w sprawie, błędnie powołane przez autora skargi kasacyjnej, przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, bowiem przepisy tej ustawy nie regulują wspierania przedsięwzięć, w których przedsiębiorcy rolni otrzymują dopłaty bezpośrednie. Wobec tego, że decyzje administracyjne nie zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. bezzasadny jest zarzut naruszenia jej przepisów.
Z tych samych powodów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nr 1 skargi kasacyjnej, w którym kasator dopatruje się naruszenia art. 51 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wiążąc go z naruszeniem art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Jak już powyżej wskazano ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich nie miała w sprawie zastosowania. Również art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 nie miał w sprawie zastosowania. Rozporządzenie to nie ma bowiem zastosowania do płatności bezpośrednich, będących przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 51 w zw. z art. 36 tego rozporządzenia - stosuje się go do wymienionych programów takich jak: płatności z tytułu naturalnych utrudnień dla rolników na obszarach górskich; płatności z tytułu naturalnych utrudnień dla rolników na obszarach innych niż obszary górskie; płatności dla obszarów Natura 2000 i płatności związane z dyrektywą 2000/60/WE; płatności rolnośrodowiskowe; płatności z tytułu dobrostanu zwierząt; wsparcie na rzecz inwestycji nieprodukcyjnych; pierwsze zalesianie gruntów rolnych; płatności dla obszarów Natura 2000.
Skoro więc przepisy objęte tym zarzutem nie miały w sprawie zastosowania, zatem zarzut ich naruszenia poprzez pominięcie jest niezasadny.
Nie mogą być również uwzględnione zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1, art. 17 i art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 (zarzut nr 4), gdyż autor skargi kasacyjnej nie precyzuje na czym polegało uchybienie tym przepisom, nie wskazuje czy Sąd I instancji dokonał ich błędnej wykładni, czy niewłaściwego zastosowania, lub w przypadku gdy kasator uznał je za przepisy postępowania, czy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Kasator postawił wyrokowi Sądu I instancji również zarzuty, które w istocie zmierzają do podważenia prawidłowości ustaleń stanu faktycznego co do obszaru działek kwalifikujących się do przyznania płatności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są zasadne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, należy zauważyć, że także w tym wypadku autor skargi kasacyjnej nie wskazał w jaki sposób naruszono powyższy przepis. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi mu o niezastosowanie go w odniesieniu do działek skarżącego, ale nie precyzuje jakie znaczenie miałoby to mieć w niniejszej sprawie.
Sąd I instancji nie analizował czy organy przyjęły prawidłową strefę buforową i czy została ona wyznaczona w prawidłowej wysokości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten nie może stanowić podstawy zarzutu błędnego ustalenia powierzchni działek do których przysługiwała płatność bezpośrednia. Słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że w sprawie zostały zmierzone powierzchnie zgodne z deklaracją. Pomniejszenie płatności nie wynikało natomiast ze stwierdzenia, że pomiary tych samych działek dokonane przez producenta i kontrolerów były odmienne, co można by ewentualnie skorygować poprzez uwzględnienie tzw. tolerancji pomiaru, o której mowa w art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009. W sprawie płatności bezpośrednich Dawida Pilasa na rok 2013 stwierdzono natomiast – brak możliwości identyfikacji granic działki rolnej, ponieważ jest ona położona na znacznie większym obszarze od zadeklarowanej powierzchni ( DR 25), granice uprawy wykraczają poza granice działki/ek referencyjnych zadeklarowanej we wniosku ( DR 50), stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności ( DR 51) i zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania ( DR 53). W konsekwencji, skoro zgłoszone powierzchnie zostały podane do działek, których rolnik nie deklarował we wniosku, skutkowało to nieuwzględnieniem – przy płatnościach - powierzchni, które znajdują się na działkach niezgłoszonych do tej płatności. Analogicznie – nie uwzględniono powierzchni nieuprawianych. Nie można natomiast przepisu art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 rozumieć w ten sposób, że bez względu na stwierdzone uchybienia, w każdym wypadku do stwierdzonej przez kontrolerów powierzchni będzie podlegała doliczeniu strefa buforowa, o której mowa w tym przepisie.
Zamierzonego skutku nie mogą również odnieść zarzuty naruszenia art. 12, art. 73 i art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, podniesione w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej.
Wymaga podkreślenia, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie zgłaszał okoliczności, które mogłyby skutkować zastosowaniem art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentację wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Odnosząc powyższe rozważania do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazywał przesłanek wynikających z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Tym samym twierdzenia skarżącego zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie mogły stanowić podstawy do uznania, że zachował on prawo do pomocy w odniesieniu do części działek rolnych na których wystąpiła rzekoma siła wyższa.
Naczelny Sad Administracyjny w zakresie naruszania art. 73 rozporządzenia 1122/2009, stwierdza również, że z akt sprawy nie wynika, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji, że po ujawnieniu przez organ nieprawidłowości w zakresie deklarowania powierzchni nieuprawianych gruntów, skarżący w toku postępowania wykazał, że nie ponosi winy uchybień zawartych we wniosku, a zatem, że do tych uchybień doszło z przyczyn od niego niezależnych.
Odnosząc się do zarzutu nr 6, należy wskazać, że jego konstrukcja powoduje, że nie jest możliwe jego rozpoznanie. Przede wszystkim nie został wskazany żaden przepis, którego naruszenia dopatruje się kasator, nie zostało wyjaśnione jakie błędy zostały poczynione w ustaleniach faktycznych, która z podstaw prawnych została błędnie zastosowana oraz w stosunku do czego ten zarzut jest kierowany - czy w stosunku do zaskarżonego wyroku czy decyzji organu. Takie sformułowanie podstawy kasacyjnej nie odpowiada wymaganiom materialnym skargi kasacyjnej, określonym w art. 176 p.p.s.a., wobec czego jest on oczywiście bezzasadny.
Usprawiedliwienia nie znajduje w końcu oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 133 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia opierając się na niepełnym materiale dowodowym, albowiem organ przekazał niekompletne dokumentny naruszając tym samym art. 45 § 2 p.p.s.a., pomijając dokumentację dotyczącą zgłoszenia przez skarżącego siły wyższej.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 133 § 1, zdanie pierwsze p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2.
Uzasadnienie omawianej podstawy kasacyjnej wskazuje jednak, że zarzut dotyczy nie tyle przekazania Sądowi niekompletnych akt, na podstawie których wydano kontrolowane rozstrzygnięcie, co nieuwzględnienia (nieprzeprowadzenia) dowodów z akt sprawy zakończonych inną decyzja z dnia 13 stycznia 2015 r.
Wyjaśnienia wymaga zatem przede wszystkim, że z art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zasadnie wywodzi się, że obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - wyprowadzany z art. 7 i 77 § 1 kpa - został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w powołanych przepisach kpa, organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. To strona w postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich została zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego, pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2011 r. II GSK 192/10, z dnia 4 marca 2015 r. II GSK 98/14, z dnia 28 października 2015 r. II GSK 1884/14). Skoro na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie formułował takiego wniosku, to organowi nie można zarzucić, że działał na niepełnym materiale dowodowym.
Zarzut naruszenia art. 133 § 3 p.p.s.a. - w myśl którego rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu – w ogóle nie został uzasadniony, przez co w istocie nie poddaje się kontroli. Nawet jednak gdyby przyjąć, że zarzut ten wiąże się ze wskazaniem przez stronę na fakt wydania w innej sprawie decyzji z 13 stycznia 2015 r. to trzeba podkreślić, że decyzja ta wydana została po dacie wydania zaskarżonego wyroku.
Wobec powyższego, skoro żadna z podstaw kasacyjnych nie znajduje usprawiedliwienia, skarga kasacyjna - jako niezasadna - podlega oddaleniu.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.