Orzeczenie · 2025-10-29

I GSK 1978/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ZUSskładkiumorzenienależnościubezpieczenia społecznepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja ZUS odmówiła wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwą kontrolę legalności decyzji organu oraz zignorowanie naruszeń prawa popełnionych przez ZUS. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu badając przesłanki nieważności postępowania, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo ocenił legalność decyzji ZUS, która odmówiła wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., uznając, że wniosek skarżącego nie mógł być merytorycznie rozpoznany. NSA wskazał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogły być skutecznie podniesione w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS (art. 61a k.p.a.) oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS w sprawie umorzenia należności składkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność decyzji ZUS odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności składkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność decyzji ZUS.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a., uznając, że wniosek o umorzenie należności składkowych nie mógł być merytorycznie rozpoznany, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji są uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1 i § 2 pkt 1) p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ prawidłowo ocenił legalność zaskarżonej decyzji i rozpoznał sprawę w granicach jej kognicji.

Czy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 61a § 1 k.p.a.) mógł być skutecznie podniesiony w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego mógł być skutecznie podniesiony jedynie w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa materialnego musi być oparty na art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a nie na podstawie naruszenia przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 28

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 28 § 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 28 § 3a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 30

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena legalności decyzji ZUS przez sąd pierwszej instancji. • Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. jako podstawy odmowy wszczęcia postępowania. • Nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a.). • Naruszenie przepisów k.p.a. przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Rozstrzygnięcie przewidziane w części dyspozytywnej art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależnione od uznania organu administracji publicznej, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. • Omawiana tutaj instytucja, w razie bezpodstawnego jej zastosowania wpływa negatywnie na prawo strony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Kraczowski

członek

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS (art. 61a k.p.a.) oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS w sprawie umorzenia należności składkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z odmową wszczęcia postępowania przez ZUS i kontrolą sądową, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa ubezpieczeń społecznych.

Kiedy ZUS może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek? Wyrok NSA wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst