I GSK 1955/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej pomoc na zalesianie małoletniemu M. Ł. Skarga kasacyjna opierała się głównie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wskazując na brak zgody sądu rodzinnego na złożenie wniosku o przyznanie pomocy przez rodziców w imieniu małoletniego. Sąd niższej instancji uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności, uznając, że brak zgody sądu nie stanowił podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej pomoc, zwłaszcza po upływie znacznego czasu i uzyskaniu przez rodziców zgody sądu w późniejszym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie służy ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu sprawy, a jego stosowanie powinno być ostrożne. Sąd odwołał się do zasady trwałości decyzji, zasady zaufania obywateli do organów państwa (art. 2 Konstytucji RP) oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że organy państwa nie mogą przerzucać konsekwencji własnych zaniedbań na stronę, szczególnie gdy strona nabyła określone uprawnienia. NSA zaznaczył, że małoletni uzyskał status producenta rolnego i środki finansowe, a teren został przekształcony w las, co przemawiało za stabilizacją stanu prawnego. Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji prowadziłoby do windykacji środków, co stałoby w sprzeczności z celem ustawodawcy i sądu rodzinnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej, zasady trwałości decyzji, zaufania obywateli do państwa oraz postępowania z wnioskami o pomoc finansową składanymi w imieniu małoletnich.
Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania pomocy na zalesianie w ramach PROW, ale ogólne zasady prawne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak zgody sądu rodzinnego na złożenie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie przez rodziców w imieniu małoletniego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej tę pomoc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak wcześniejszej zgody sądu rodzinnego nie stanowi bezwzględnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, zwłaszcza gdy późniejsze postępowanie wykazało zgodę sądu, a decyzja przyznająca pomoc była korzystna dla strony i przyczyniła się do stabilizacji stanu prawnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny i nie służy do korygowania błędów organów. Zastosowanie tej instytucji powinno być ostrożne, z uwzględnieniem zasady trwałości decyzji, zaufania obywateli do państwa i pewności prawa. Organ nie może przerzucać konsekwencji własnych zaniedbań na stronę.
Czy organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może merytorycznie rozpatrzyć sprawę, która była przedmiotem wcześniejszego postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest związany zakresem określonym w art. 156 § 1 k.p.a. i nie może rozstrzygać sprawy co do istoty.
Uzasadnienie
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, który nie może być wykorzystywany do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy czy korekty błędów organu.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym w przypadku rażącego naruszenia prawa lub wydania przez organ niewłaściwy miejscowo. Sąd uznał, że brak zgody sądu rodzinnego nie stanowił rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności.
k.r.o. art. 101 § § 3
Ustawa - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wymaga zgody sądu opiekuńczego na dokonanie przez przedstawiciela ustawowego czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletniego. Sąd uznał, że brak tej zgody nie był wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia.
rozporządzenie zalesieniowe art. 4 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Szczegółowe warunki przyznawania pomocy na zalesianie.
p.p.s.a. art. 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada trwałości decyzji administracyjnej. • Zasada zaufania obywateli do organów państwa. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • Organ nie może przerzucać konsekwencji własnych zaniedbań na stronę.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez WSA, polegające na błędnej wykładni art. 101 § 3 k.r.o. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że brak zgody sądu rodzinnego na złożenie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie przez rodziców w imieniu małoletniego nie stanowił oczywistego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie służy temu, aby otworzyć organowi drogę do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • Nie można wykorzystywać tej instytucji do usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ, czy też w celu korekcji błędów organu, które wynikały z niedopełnienia obowiązków przez organ, szczególnie, jeżeli negatywne skutki decyzji nieważnościowej obciążają stronę. • Naruszenie omawianych zasad ma miejsce w przypadku, gdy organ konsekwencje własnych zaniedbań usiłuje przerzucić na stronę.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sprawozdawca
Małgorzata Kowalska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnej, zasady trwałości decyzji, zaufania obywateli do państwa oraz postępowania z wnioskami o pomoc finansową składanymi w imieniu małoletnich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania pomocy na zalesianie w ramach PROW, ale ogólne zasady prawne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych i ochrony praw obywateli, zwłaszcza małoletnich, w kontekście środków unijnych. Pokazuje, jak sądy interpretują granice postępowania nadzwyczajnego i zasadę zaufania do państwa.
“Czy błąd urzędnika może pozbawić obywatela należnych środków? NSA stawia granice postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.