I GSK 722/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając zasadność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej ze względu na zbliżający się termin przedawnienia i wcześniejsze zachowanie podatnika.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "N." Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organ celny uprawdopodobnił niewykonanie zobowiązania podatkowego, biorąc pod uwagę krótki okres do przedawnienia oraz fakt, że spółka nie uregulowała dobrowolnie wcześniejszej zaległości podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "N." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Spółka kwestionowała zasadność nadania rygoru, argumentując, że organ nie uprawdopodobnił niewykonania zobowiązania. Sąd pierwszej instancji uznał, że przesłanki z art. 239b Ordynacji podatkowej zostały spełnione, wskazując na krótki okres do przedawnienia zobowiązania oraz na fakt, że spółka posiadała inną zaległość podatkową, którą uiściła dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma na celu ochronę interesów fiskalnych państwa i zapobieganie wygasaniu zobowiązań podatkowych na skutek przedawnienia. W ocenie NSA, organ celny prawidłowo uprawdopodobnił ryzyko niewykonania zobowiązania, biorąc pod uwagę zarówno zbliżający się termin przedawnienia, jak i dotychczasowe zachowanie spółki, która nie uiściła dobrowolnie innej zaległości podatkowej. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, krótki okres do przedawnienia, w połączeniu z innymi okolicznościami wskazującymi na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania (np. wcześniejsze zaległości i brak dobrowolnej zapłaty), stanowi wystarczające uprawdopodobnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja nadania rygoru ma chronić interesy fiskalne państwa przed przedawnieniem zobowiązań. Krótki termin do przedawnienia, w połączeniu z faktem złożenia odwołania i wcześniejszym zachowaniem podatnika (nieuiszczenie innej zaległości), uzasadnia obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane dobrowolnie przed upływem terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 239b § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 239b § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 139 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krótki okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) w połączeniu z innymi okolicznościami (np. wcześniejsze zaległości, brak dobrowolnej zapłaty) stanowi uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania. Złożenie odwołania od decyzji wymiarowej, w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia, może uzasadniać obawę o niewykonanie zobowiązania. Instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma na celu ochronę interesów fiskalnych państwa i zapobieganie wygasaniu zobowiązań podatkowych na skutek przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Organ nie uprawdopodobnił, że skarżąca nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie znajduje uzasadnienia i zostało dokonane z naruszeniem art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Ocena prawdopodobieństwa wykonania zobowiązania powinna być przeprowadzona po analizie sytuacji majątkowej strony skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia Celem wprowadzenia instytucji nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest unikanie wygasania zobowiązań podatkowych w inny sposób, aniżeli poprzez zapłatę.
Skład orzekający
Marzenna Zielińska
przewodniczący
Zofia Przegalińska
sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej w sytuacjach zbliżającego się terminu przedawnienia oraz w kontekście dotychczasowego zachowania podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji art. 239b Ordynacji podatkowej i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom podatkowym, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach podatkowych.
“Kiedy sąd może nadać decyzji podatkowej natychmiastową wykonalność? Kluczowa interpretacja NSA.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 722/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-04-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dorota Dąbek Marzenna Zielińska /przewodniczący/ Zofia Przegalińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane V SA/Wa 949/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-11-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 749 art.239b § 2, art. 239b § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "N." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 949/14 w sprawie ze skargi "N." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 949/14, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę N. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie z [...] października 2013 r., o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji podał, że decyzją z [...] października 2013 r., Naczelnik Urzędu Celnego w Pruszkowie określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju samochodu osobowego. Postanowieniem z 7 października 2013 r. Naczelnik Urzędu nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z [...] października 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na to, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju samochodu, jest krótszy niż trzy miesiące istnieje uzasadnione podejrzenie, że zobowiązanie podatkowe, wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie z [...] października 2013 r. nie zostanie wykonane przez stronę. Pismem z 21 października 2012 r. spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącej nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie znajduje uzasadnienia i dokonane zostało z naruszeniem art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Zdaniem spółki organ I instancji nie uprawdopodobnił, że skarżąca nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji. Postanowieniem z 17 stycznia 2014 r. Dyrektor Izby utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu z 7 października 2013r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że jest zobowiązany uwzględnić zarówno zmiany stanu prawnego jak i faktycznego, jakie zaszły w sprawie pomiędzy wydaniem orzeczenia przez organ I instancji a orzeczeniem organu odwoławczego. Organ II instancji stwierdził, że z informacji zawartych w systemie ZEFIR oraz poczynionych ustaleń wynika, iż na podatniku ciążyła inna zaległość podatkowa w wysokości 13.542 zł wynikająca z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie z [...] lipca 2013 r. za czerwiec 2008 r. Decyzja została doręczona spółce w dniu [...] lipca 2013 r. Odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji wpłynęło do Urzędu Celnego w Pruszkowie w dniu [...] sierpnia 2013 r. Decyzją z [...] listopada 2013 r. Dyrektor Izby utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Decyzja organu II instancji została doręczona spółce w dniu 5 grudnia 2013 r. Natomiast w dniu 12 grudnia 2013 r. Dyrektor Izby wystawił tytuł wykonawczy, który został doręczony zobowiązanemu w dniu 16 grudnia 2013 r. Dopiero w dniu 31 grudnia 2013 r. spółka dokonała wpłaty na konto Izby Celnej w Warszawie zobowiązania w wysokości 13.542 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W związku z powyższym w ocenie Organu spełniona została przesłanka art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej dająca podstawę do zastosowania instytucji nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia z tytułu innej należności toczyło się postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, że zarówno postępowanie egzekucyjne prowadzone w zakresie innych należności jak i krótki okres, w tym przypadku krótszy niż 3 miesiące do upływ terminu przedawnienia zobowiązania stanowił w rozpatrywanej sprawie uprawdopodobnienie, że strona zobowiązania nie wykona. Taką interpretację dodatkowo uzasadnia okoliczność, iż spółka od decyzji z [...] października 2013 r. określającej zobowiązanie podatkowe pismem z 22 października 2013 r. wniosła odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Zdaniem Sądu istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ celny wykazał istnienie drugiej przesłanki uzasadniającej nadanie decyzji ww. rygoru, tj. czy uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe określone w decyzji nieostatecznej organu pierwszej instancji nie zostanie wykonane przez skarżącą. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uzależnione przez ustawodawcę od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: 1) musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b Ordynacji podatkowej (jednym z nich jest krótszy niż trzy miesiące okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego); 2) organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Początek biegu trzymiesięcznego okresu przedawnienia należy liczyć od daty wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd wyjaśnił, że art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej posługuje się terminem uprawdopodobnienie, który jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia. W ocenie Sądu Dyrektor Izby uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co oznacza, iż w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Organ ustalił, od kiedy istniała zaległość podatkowa, i że – z uwagi na okoliczność niewystąpienia zdarzeń skutkujących przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego – przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym nastąpiłoby z dniem 31 grudnia 2013 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że w dniu, w którym organ pierwszej instancji postanowił o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, spełniona była przesłanka, określona w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż trzy miesiące. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo także powołał się na okoliczność przemawiającą na niekorzyść skarżącej spółki, że zaległość powstała kilka lat temu. Ponadto i najważniejsze wykazał również, że spółka posiadała inną zaległość wobec organu podatkowego, która po pierwsze istniała już w dacie wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności oraz, że spółka uiściła tę należność dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Skargą kasacyjną Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokowi zarzucono na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej tj. przyjęcie przez Sąd I instancji, że posiadanie przez stronę zaległości podatkowych z tytułu podatku akcyzowego od sprzedaży samochodów osobowych na terytorium RP uprawdopodabnia niewykonanie przez stronę obowiązku zapłaty kwoty zobowiązania podatkowego objętej decyzją, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Przesłanki do stwierdzenia nieważności postępowania w niniejszej sprawie nie zachodzą. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W odniesieniu do drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenia przepisów postępowania ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego. Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się do odmiennej oceny występowania w kontrolowanej sprawie przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, o której mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Niespornym natomiast jest, że w sprawie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, czyli że okres do upływu terminu przedawnienia jest krótszy niż 3 miesiące. Sama instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej w pierwszej instancji ma na celu umożliwienie wykonania wynikającego z niej obowiązku podatkowego zanim zostanie wydana i doręczona podatnikowi decyzja organu odwoławczego, która stosownie do art. 128 Ordynacji podatkowej jest decyzją ostateczną i podlega wykonaniu. Do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, konieczne jest zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, jak również, stosownie do § 2 tego przepisu, uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W literaturze podnosi się, że uprawdopodobnienie jest środkiem służącym ustaleniu jakiegoś faktu w oparciu o posiadane informacje (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221). Uprawdopodobnienie jest rozumiane jako środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, a więc niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 799/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1649/10, LEX nr 1069308). Przesłanka upływu terminu przedawnienia zobowiązania krótszego niż trzy miesiące ma charakter rozłączny, tak samo jak pozostałe enumeratywnie wymienione w przepisie art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Jej zaistnienie daje samodzielną podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, oczywiście w powiązaniu z przesłanką wymienioną w § 2 tego przepisu. Przesłanka ta, podobnie jak inne, od których zależy nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie jest bezpośrednio związana z treścią decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozpoznawanej sprawie za okoliczność uprawdopodabniającą, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, uznano możliwość jego przedawnienia. Krótszy niż trzymiesięczny okres pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia nie oznacza wprawdzie co do zasady, że zobowiązany nie wykona zobowiązania dobrowolnie lub że przed zakończeniem biegu tego terminu decyzja pierwszoinstancyjna nie stanie się ostateczna, co z kolei umożliwi jego wykonanie w drodze przymusu przed upływem tego terminu lub spowoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego. Niemniej jednak w niniejszej sprawie organ należycie uzasadnił prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez stronę skarżącą, zaś Sąd I instancji słusznie zaakceptował takie stanowisko. Wprawdzie samo uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w tym zakresie jest dość lapidarne, niemniej jednak wynika z niego w sposób wyraźny, że Sąd zaakceptował w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i uznał, że prawidłowo organ odwoławczy "konwalidował swoim postanowieniem braki w uzasadnieniu postanowienia Naczelnika Urzędu". W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazło się też odesłanie do innych wyroków sądów administracyjnych dotyczących tej przesłanki uzasadniającej rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd zaakceptował zatem stanowisko organu, że uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania wzmacnia okoliczność, iż strona skarżąca pismem z dnia 22 października 2013 r. wniosła odwołanie od decyzji wymiarowej. Należy podzielić trafność przyjętej w tej sprawie oceny, że zaistnienie stanowiącej podstawę prawną postanowienia przesłanki upływu terminu do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w kontekście czasu trwania postępowania odwoławczego, mogło spowodować trwałą utratę możliwości wykonania decyzji. Wydanie bowiem decyzji przez organ podatkowy lub wniesienie od niej odwołania nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy ta decyzja. Niewykonalność zaś takiej decyzji nie może być instrumentem doprowadzenia do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez przedawnienie w toku postępowania odwoławczego, ani też nie może doprowadzić do praktyki, w której odwołanie będzie wnoszone jedynie z pobudek związanych z wykonalnością decyzji, a nie w celu uzyskania merytorycznej weryfikacji decyzji w toku instancji. Strona skarżąca po otrzymaniu decyzji organu I instancji, nie podjęła żadnych działań, z których by wynikało, że zamierza uregulować zaległość podatkową. Złożyła ona bowiem w dniu 22 października 2013 r. odwołanie, zaś termin przedawnienia upływał w dniu 31 grudnia 2013 r. Co więcej, organy podatkowe, biorąc pod uwagę dotychczasowe zachowanie strony skarżącej, która nie uregulowała dobrowolnie zobowiązania wynikającego z innej decyzji ostatecznej, miały podstawy do przyjęcia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej także nie zostanie przez stronę wykonane dobrowolnie. Samo złożenie odwołania, łącznie z brakiem podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do zapłaty należności wynikających z decyzji, uzasadniało przypuszczenie, że strona skarżąca nie zamierzała wykonać dobrowolnie zobowiązania w wysokości wynikającej z decyzji, a decyzja organu pierwszej instancji, wskutek wniesienia w późniejszym terminie odwołania, przed terminem przedawnienia nie stałaby się ostateczna i nie podlegałaby wykonaniu. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że odwołanie jest wnoszone za pośrednictwem organu pierwszoinstancyjnego, trzeba też uwzględnić czas potrzebny na jego rozpoznanie oraz fakt, że związanie decyzją drugoinstancyjną następuje dopiero od daty jej doręczenia. Uwzględniając dodatkowo zachowanie strony skarżącej, która w innej sprawie, pomimo uzyskania przez decyzję wymiarową waloru ostateczności, nie wykonała dobrowolnie obowiązków z niej wynikających, uzasadnione było w tej sprawie przyjęcie przez organ, że również w tej sprawie zobowiązanie nie zostanie dobrowolnie wykonane przed upływem przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji nieostatecznej. Dla organu podatkowego, którego jednym z zadań jest unikanie sytuacji, w których zobowiązanie podatkowe ulegnie przedawnieniu, był to oczywisty sygnał, że strona skarżąca nie zamierza dobrowolnie uregulować należności. Działanie organów podatkowych było więc prawidłowe, biorąc pod uwagę dotychczasowe zachowanie strony skarżącej, która dobrowolnie nie regulowała zobowiązań wynikających z decyzji ostatecznych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, mogą zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okolicznością stwarzającą ryzyko niewykonania zobowiązania podatkowego, które wiąże się z krótszym niż 3-miesięczny okresem przedawnienia, może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko uruchomienia postępowania odwoławczego, a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1316/13, LEX nr 1569194). W kontekście art. 84 Konstytucji, ustanawiającego powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych oraz art. 217 Konstytucji, który ustanawia władztwo finansowe państwa, uznać należy, że art. 239 b §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej został wprowadzony w celu ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego, to jest niedopuszczenia do tego, żeby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stał się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego. Dlatego ustawodawca uznał potrzebę nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1807/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem wprowadzenia instytucji nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest unikanie wygasania zobowiązań podatkowych w inny sposób, aniżeli poprzez zapłatę. Ustawodawca wprowadzając przesłankę nadania rygoru w sytuacji, gdy do upływu terminu przedawnienia pozostało mniej niż trzy miesiące, dał wyraźny sygnał organom podatkowym, że mają zbadać, czy możliwe jest zakończenie postępowania podatkowego wydaniem decyzji ostatecznej przed upływem terminu przedawniania. Jeżeli brak jest przesłanek, że postępowanie takie zakończy się zanim zobowiązanie podatkowe ulegnie przedawnieniu oraz brak jest przesłanek uzasadniających przyjęcie, że podatnik dobrowolnie uiści podatek wynikający z decyzji wymiarowej, organ powinien skorzystać z uprawnienia nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wykazał, iż spółka nie uiściła podatku akcyzowego, a ponadto po wydaniu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz mimo jej doręczenia nie wykonywała tej decyzji, zaś wysokie prawdopodobieństwo niewykonania wiązało się ze zbliżającym się terminem przedawnienia tego zobowiązania, to wskazane w ten sposób przez organ odwoławczy okoliczności w dostateczny sposób uprawdopodabniają, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt I GSK 636/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy nadto zwrócić uwagę, że formułując zarzut kasacyjny, Spółka ograniczyła się jedynie do zarzucenia niewłaściwego zastosowania art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej z powodu nieprawidłowego przyjęcia posiadania przez stronę skarżącą zaległości podatkowych z tytułu podatku akcyzowego jako przesłanki uprawdopodabniającej niewykonanie przez stronę obowiązku podatkowego. W skardze kasacyjnej zupełnie pominięto zatem inne argumenty, które zostały przyjęte przez organ i zaakceptowane przez Sąd na uzasadnienie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak wskazano powyżej, w sprawie przyjęto ponadto, że zaległość wynikająca z innej decyzji wymiarowej została zapłacona dopiero po wszczęciu w stosunku do strony skarżącej postępowania egzekucyjnego. W skardze kasacyjnej pominięto także argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazującą na istnienie jeszcze innej okoliczności uprawdopodabniającej niewykonanie zobowiązania, a mianowicie bliski upływ terminu przedawnienia, który powodował ryzyko, że zobowiązanie wygaśnie bez jego zaspokojenia oraz że w sprawie zostało złożone odwołanie, a zatem strona skarżąca nie zamierzała regulować swoich zaległości po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wobec powyższego nie jest zasadny zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego z którego wynika, że jedyną przyjętą w sprawie okolicznością uprawdopodabniającą brak wykonania zobowiązania jest posiadanie zaległości w podatku akcyzowym. Nietrafny jest także argument powołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że przesłanką uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania były decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych za lata 2007 i 2008. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby oddalając skargę i przyjmując, że spełnione zostały przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej Sąd brał pod uwagę wydanie kilku decyzji. Sąd wziął pod uwagę jedynie jedną decyzję wymiarową, która po uzyskaniu waloru ostateczności była przedmiotem egzekucji administracyjnej. Słusznie Sąd wykazywał, że brak dobrowolnego zaspokojenia obowiązku wynikającego z tej decyzji uprawdopodabniał fakt, że strona skarżąca nie będzie dobrowolnie wykonywać również decyzji wydanej w niniejszej sprawie. Niezasadny jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut, że ocena prawdopodobieństwa wykonania zobowiązania winna była być przeprowadzona po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej strony skarżącej. Art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie wymaga badania sytuacji majątkowej strony i perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle jej stanu majątkowego. Przesłanka krótkiego czasu do upływu terminu przedawnienia związana jest z perspektywą wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji, nie zaś z sytuacją materialną strony. Skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, czy jego zasobów finansowych. Nawet przy dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji, może dojść do niewykonania zobowiązania bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, z powodu jego wygaśnięcia na skutek przedawnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I GSK 1929/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej jest niezasadny i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI