I GSK 1941/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą klasyfikacji taryfowej tłuszczów roślinnych, uznając prawidłowość ustaleń organów celnych i sądu niższej instancji.
Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej tłuszczów roślinnych AKOFECT SP-20 Colli i AKOLIQ S-22. Skarżący domagał się zakwalifikowania towaru do pozycji PCN 1516, podczas gdy organy celne i WSA uznały, że właściwa jest pozycja PCN 1517. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając, że importowany towar jest mieszaniną olejów jadalnych, a nie pojedynczym tłuszczem, co uzasadnia klasyfikację do pozycji 1517.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...] S. A." od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru. Spór dotyczył zakwalifikowania tłuszczów roślinnych AKOFECT SP-20 Colli i AKOLIQ S-22. Organy celne i WSA uznały, że towar powinien być zaklasyfikowany do pozycji PCN 1517 90 93 0 (margaryna, jadalne mieszaniny tłuszczów) ze stawką 30%, a nie do pozycji PCN 1516 20 98 0 (tłuszcze i oleje roślinne, częściowo lub całkowicie uwodornione) ze stawką 14,2%. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko sądu niższej instancji, podkreślając, że pozycja 1516 obejmuje tłuszcze i oleje, podczas gdy pozycja 1517 obejmuje mieszaniny tych tłuszczów i olejów. Uznano, że importowany produkt jest mieszaniną olejów jadalnych. Sąd oddalił wniosek o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, argumentując, że sprawa dotyczy stanu faktycznego i prawnego ukształtowanego przed akcesją Polski do UE, a decyzja była ostateczna przed tym terminem. W związku z tym, polskie prawo celne obowiązujące w dacie wydania decyzji było właściwe do oceny sprawy. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani procesowego, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Towar powinien być zaklasyfikowany do pozycji 1517 jako mieszanina olejów jadalnych, a nie do pozycji 1516, która obejmuje pojedyncze tłuszcze i oleje.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na brzmieniu pozycji 1516 i 1517 oraz uwag do działu 15 Taryfy Celnej, wskazując, że pozycja 1516 nie obejmuje mieszanin, a pozycja 1517 obejmuje jadalne mieszaniny lub wyroby z tłuszczów lub olejów roślinnych. Importowany produkt został uznany za mieszaninę olejów jadalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 262
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
TWE art. 234
Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7 września 2004 r.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26
Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi art. 68
Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi art. 69
Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 2 pkt c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klasyfikacja towaru do pozycji 1517 jako mieszaniny olejów jadalnych. Brak zastosowania prawa wspólnotowego do stanu faktycznego i prawnego ukształtowanego przed akcesją Polski do UE. Niewiążący charakter WIT wydanej przez organy celne innego państwa członkowskiego w okresie przedakcesyjnym dla polskich organów celnych.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia Nomenklatury Systemu Zharmonizowanego (kody CN 1516 i 1517). Obowiązek wystąpienia przez Sąd I instancji lub NSA z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Zastosowanie przepisów wspólnotowych do oceny decyzji wydanej przed akcesją Polski do UE.
Godne uwagi sformułowania
Pozycja 1516 nie obejmuje mieszanin, a tylko tłuszcze i oleje. Pozycja 1517 obejmuje mieszaniny wskazanych tłuszczów lub olejów. Kontrola stanu całkowicie ukształtowanego przed akcesją i kontrola, czy decyzja była zgodna z prawem w dacie jej wydania. Zasada działania prawa wspólnotowego może odnosić się do zdarzeń zaistniałych po akcesji, czyli poczynając od dnia 1 maja 2004 r. Zbliżanie ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa Wspólnoty nie jest tożsame ze stosowaniem tegoż ustawodawstwa i związanego z nim dorobku.
Skład orzekający
Czesława Socha
sprawozdawca
Joanna Kabat-Rembelska
przewodniczący
Urszula Raczkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów celnych dotyczących klasyfikacji taryfowej towarów, zwłaszcza w kontekście okresu przedakcesyjnego i stosowania prawa wspólnotowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klasyfikacji tłuszczów roślinnych i kwestii proceduralnych związanych z prawem wspólnotowym w okresie przejściowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z punktu widzenia prawników zajmujących się prawem celnym i międzynarodowym, szczególnie ze względu na analizę stosowania prawa wspólnotowego w okresie przedakcesyjnym.
“Prawo celne przed akcesją: Czy zagraniczne interpretacje wiążą polskie organy?”
Dane finansowe
WPS: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1941/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Czesława Socha /sprawozdawca/ Joanna Kabat-Rembelska /przewodniczący/ Urszula Raczkiewicz Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny Hasła tematyczne Celne postępowanie Celne prawo Sygn. powiązane III SA/Gl 105/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-03-07 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędziowie NSA Urszula Raczkiewicz, Czesława Socha (spr.), Protokolant Małgorzata Suchocka, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...] S. A. w Raciborzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 105/05 w sprawie ze skargi Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. w Raciborzu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 27 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru I. oddala skargę kasacyjną II. zasądza od Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" S.A. w Raciborzu na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie kwotę 1800 zł. (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 marca 2005 r. o sygnaturze III SA/Gl 105/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Zakładów Przemysłu Cukierniczego "[...]" Spółki Akcyjnej w Raciborzu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 27 stycznia 2003 r. o nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 22 października 2002 r. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 25 października 1999 r. o nr [...] objęte procedurą dopuszczenia do obrotu w zakresie klasyfikacji towaru nie było prawidłowe. Należało zatem towar - tłuszcze roślinne AKOFECT SP-20 Colli i AKOLIQ S-22 zakwalifikować do pozycji PCN 1517 90 93 0 jako obejmujące "margarynę: jadalne mieszaniny lub wyroby z tłuszczów lub olejów zwierzęcych lub roślinnych, lub z frakcji różnych tłuszczów, lub olejów z niniejszego działu, inne niż jadalne tłuszcze lub oleje lub ich frakcje z pozycji nr 1516" ze stawką celną autonomiczną 30%, a nie do kodu PCN 1516 20 98 0 obejmującego "tłuszcze i oleje zwierzęce lub roślinne i ich frakcje, częściowo lub całkowicie uwodornione, estryfikowane wewnętrznie, reestryfikowane lub elaidynizowane, rafinowane lub nie, ale dalej nieprzetworzone" ze stawką celną konwencyjną 14,2%. Powyższa ocena została sformułowana w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego. Weryfikujący zgłoszenie celne organy celne dysponowały certyfikatem z dnia 23 września 2002 r. dotyczącym składu surowcowego i procesów użytych przy produkcji tłuszczu, oryginałem świadectwa składu surowcowego, wyjaśnieniami procesów użytych przy produkcji tłuszczu roślinnego AKOFECT SP, interpretacją, wyjaśnieniami, zaleceniami GUC z 2 lutego 1995 r. oraz ekspertyzą z dnia 1 marca 2002 r. wydaną przez prof. K. Krygiera. Z treści certyfikatu producenta wynikało, że importowany tłuszcz jest rafinowanym, wybielonym, uwodornionym, dezodoryzowanym tłuszczem roślinnym uzyskanym z oleju rzepakowego i palmowego. Importer opierając się na wskazanej wyżej ekspertyzie oraz WIT nr GB 107648368 z dnia 14 grudnia 2001 r. wydanej przez organy celne Wielkiej Brytanii a dotyczące tłuszczu o identycznej nazwie handlowej oraz pochodzącego od tego samego producenta, zaklasyfikował sporny towar do pozycji PCN 1516 Taryfy celnej. Z tych informacji wynikało, że importowany produkt jest mieszaniną o 14% oleju palmowego i 84% oleju rzepakowego. Ta okoliczność uzasadniała zakwestionowanie przez organy celne klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Dowody zgromadzone w toku tego postępowania zostały poddane ocenie przez organy orzekające, które uznały ostatecznie, że nie było podstaw do zaklasyfikowania spornego towaru do kodu PCN 1516 20 98 0. Wobec tego ocena legalności zaskarżonej decyzji sprowadziła się w istocie do kontroli prawidłowości postępowania dowodowego i oceny dowodów dokonanej przez orzekające w sprawie organy celne. W ocenie Sądu nie ma podstaw do podważenia ustaleń i granic oceny dowodów. Rozważono całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów. Kodem PCN 1516 w Taryfie celnej objęte są tłuszcze i oleje zwierzęce lub roślinne i ich frakcje, częściowo lub całkowicie uwodornione, estryfikowane wewnętrznie, reestryfikowane lub elaidynizowane, rafinowane lub nie, ale dalej nieprzetworzone. Produktami najczęściej podstawowymi uwodornionymi są między innymi oleje roślinne. Całkowicie lub częściowo uwodornione oleje tego typu są często wykorzystywane jako składniki do wyrobów tłuszczów jadalnych objętych pozycją 1517, gdyż uwodornienie nie tylko zwiększa ich konsystencję, ale również powoduje, że stają się mniej podatne na niszczenie wskutek utleniania atmosferycznego oraz poprawia ich smak i zapach, a poprzez wybielanie nadaje im lepszy wygląd. Mieszaniny substancji zapachowych i mieszaniny (łącznie z roztworami alkoholowymi) oparte na jednej lub wielu takich substancjach, stosowane są jako surowce w przemyśle. Preparaty inne niż oparte na substancjach zapachowych stosowane są do wytwarzania napojów. Pozycja 1517 obejmuje margarynę, jadalne mieszaniny lub wyroby z tłuszczów lub olejów zwierzęcych lub roślinnych, lub z frakcji różnych tłuszczów lub olejów z tego działu, inne niż jadalne tłuszcze lub oleje, lub ich frakcje z pozycji 1516. Zalicza się do nich zazwyczaj mieszaniny lub produkty w postaci płynnej lub stałej wykonane z różnych olejów roślinnych albo ich frakcji, które mogły zostać wcześniej poddane uwodornieniu, mogą zostać poddane przetworzeniu przez emulgowanie, zmaślanie, teksturowanie oraz mogą zawierać niewielkie ilości dodatku lecytyny, skrobi lub innego tłuszczu z mleka. Brzmienie pozycji 1516 i uwag do działu 15 oraz uwagi do pozycji 1517 oznacza, że pozycja 1516 nie obejmuje mieszanin, a tylko tłuszcze i oleje. Pozycja 1517 i uwagi wskazują na to, że obejmuje ona mieszaniny wskazanych tłuszczów lub olejów. Prawidłowo zatem uznano, że importowany towar jest mieszaniną olejów jadalnych. Sąd przyznał, że właściwym do dokonania taryfikacji jest organ celny, który stosuje przepisy prawa celnego. O ile istnieją postawy do klasyfikacji w oparciu o Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej, nie ma wówczas potrzeby ustalania okoliczności faktycznych w oparciu o wiadomości specjalne dotyczące towaru, a więc o opinie biegłego. Za chybiony uznano zarzut pominięcia w ocenie materiału dowodowego treści ekspertyzy prof. K. Krygiera. Poddana została analizie, przy czym nie podzielono jej wywodów jako sprzecznych z zapisem Taryfy celnej i Wyjaśnieniami do Taryfy celnej. Nie było też potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań i analiz ani też żądania innych wiadomości specjalnych. Podzielił też Sąd I instancji argumentację dotyczącą braku związania polskich organów celnych w okresie przedakcesyjnym Wiążącą Informacją Taryfową Unii Europejskiej. Brytyjski WIT nie wiązał polskich organów celnych w tym czasie, a importer mógł uzyskać taką informację w trybie art. 5 § 1 Kodeksu celnego, czego nie uczynił. Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga podlegała oddaleniu. W skardze kasacyjnej Zakłady Przemysłu Cukierniczego [...] S.A. z siedzibą w Raciborzu zaskarżyły w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się zmiany wyroku poprzez uchylenie decyzji obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzuciła błędną wykładnię Nomenklatury Systemu Zharmonizowanego, stanowiącej załącznik do Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, sporządzonej w Brukseli w dniu 14.06.1983 r. oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. (Dz.U. UE L z dnia 7.09.1987 r.) w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7.09.2004 r. (Dz.U. UE L z dnia 30.10.2004 r.) zmieniającym załącznik 1 do ww. rozporządzenia Komisji oraz Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN - przez błędną wykładnię kodu CN 1516 i 1517 i stwierdzenie, że towar o nazwie AKOFECT SP należy zaklasyfikować do kodu CN 1517. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 120, 121 § 1, 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), a także art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), polegające na braku wystąpienia Sądu I instancji z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości - czy wobec braku zakończenia prawomocnie niniejszej sprawy przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej mają zastosowanie przepisy Unii, a w przypadku odpowiedzi pozytywnej, jak należy interpretować rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. (Dz.U. UE L z dnia 7 września 1987 r.) w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7 września 2004 r. (Dz.U. UE L z 30 października 2004 r.) zmieniającym załącznik 1 do ww. rozporządzenia Komisji, w szczególności przez wykładnię kodu CN 1516 i 1517 celem stwierdzenia, czy towar o nazwie AKOFECT SP należy zakwalifikować do pozycji CN 1516, czy 1517. Nadto o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości z powyższym pytaniem prejudycjalnym. W uzasadnieniu podano, że wydany wyrok narusza przepisy. Chodzi w pierwszej kolejności o to, że organy celne Wielkiej Brytanii wydały producentowi tłuszczu AKOFECT - WIT (BTJ) o zaklasyfikowaniu tego tłuszczu do kodu CN 1516. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r., jak też art. 250 Wspólnotowego Kodeku Celnego decydują, że podjęte decyzje, przyjęte środki identyfikacyjne oraz dokumenty wydane przez organy celne jednego państwa członkowskiego mają takie same skutki prawne w innych państwach członkowskich. Wykładnia zatem przepisów prawa europejskiego w tym zakresie przez Trybunał Sprawiedliwości jest niezbędna. Z tych też powodów Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest zwrócić się z powyższym pytaniem prejudycjalnym. W ocenie skarżącego, złożone dowody i opinie w całym postępowaniu potwierdzają, że tłuszcze należało zaklasyfikować do kodu CN 1516. Tłuszcz ten nie jest mieszaniną, a nowym produktem, skoro poddany został procesom technologicznym. Nie jest produktem finalnym, bo wymaga dalszego przetworzenia. Nie można zaklasyfikować do pozycji 1517, bo nie spełnia takich kryteriów. Wskazane w tej pozycji produkty nie są tłuszczami, skoro zawierają wodę i są kwalifikowane jako emulsje. Decydującym rozróżnieniem są procesy chemiczne, którym składniki podlegają, a nie skład surowców. Nie są to te same procesy. Złożony certyfikat potwierdza ocenę skarżącej. Podobnie jak ekspertyza prof. dr hab. K. Krygiera. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że wydany wyrok jest zgodny z prawem, a zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wymaga uzasadnienia podjęte na rozprawie na podstawie art. 162 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) postanowienie Sądu oddalające wniosek strony skarżącej o zwrócenie się przez Sąd orzekający do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu w celu rozpatrzenia pytania prejudycjalnego. Stanowiący podstawę wniosku przepis art. 234 (dawny art. 177) Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zał. nr 2, Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 Tom II, str. 613) stanowi, że Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym, a mianowicie: w przedmiocie wykładni Traktatu, ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i Europejski Bank Centralny, a także o wykładnię statutów organów utworzonych aktem Rady, w przypadkach gdy statuty to przewidują. W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, Sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed Sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, Sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości. Z treści tego przepisu wynika, że w każdym z wyżej wymienionych wypadków sąd państwa członkowskiego może lub jest zobowiązany zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o rozpatrzenie podniesionego pytania, jeżeli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku. Dokonanie oceny tego wniosku wymaga zatem przeprowadzenia analizy sformułowanego przez stronę skarżącą pytania, jak i jego uzasadnienia. Strona skarżąca podniosła, że Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o wyjaśnienie wątpliwości, w których stan faktyczny i prawny ukształtowany został przed datą akcesji i powinien uwzględniać przepisy wspólnotowe oraz wykładnię tych przepisów i praktykę ich stosowania w Unii Europejskiej. Chodzi także o to, że sądowa kontrola legalności tych decyzji ma miejsce już po dniu 1 maja 2004 r., a więc w okresie kiedy Polska jest już członkiem Unii Europejskiej a wewnętrzne przepisy przejściowe (art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne - Dz.U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) nie regulują powyższej kwestii. Odnosząc się do tak postawionego pytania należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie tylko stan faktyczny ukształtowany został przed datą akcesji, ale również przed datą akcesji wydana została decyzja ostateczna (2003 r.). W sprawie występuje zatem sytuacja ustalona, zamknięta, której skutki zostały wyczerpane pod rządami prawa dotychczasowego. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to w przedmiotowej sprawie, że chodzi o kontrolę stanu całkowicie ukształtowanego przed akcesją i o kontrolę, czy decyzja była zgodna z prawem w dacie jej wydania (por. glosa E. Łętowskiej do wyroku NSA z dnia 21.10.2004 r. sygn. akt FSK 571/04, cz. III, pkt 2). Podkreślić przy tym należy, że unormowania ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), stanowiące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę oceny rozstrzygnięć organów celnych, opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), które recypowane zostały do Kodeksu celnego. W konsekwencji, oparte na przepisach Kodeksu celnego rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie może być poczytane za naruszające prawo wspólnoty. Sądowa zaś kontrola decyzji administracyjnych, jak już wyżej podano, jest kontrolą ich legalności. Zakłada odniesienie zaskarżonych decyzji do systemu prawnego obowiązującego w chwili ich wydania. Kontrolowana decyzja zapadła przed dniem 1 maja 2004 r., kiedy to prawo unijne nie było stosowane bezpośrednio przez polskie organy administracyjne i sądy. Zasada działania prawa wspólnotowego może odnosić się do zdarzeń zaistniałych po akcesji, czyli poczynając od dnia 1 maja 2004 r. Istniejący wyjątek dotyczy sytuacji, gdy przepisy wspólnotowe nawiązują do dawnych zdarzeń, określając zakres uprawnień nabytych po akcesji. W rozpatrywanej sprawie chodzi o klasyfikację towarową. Oznacza to, że skutek kwestionowanej decyzji nastąpił przed dniem akcesji, co też wyłącza możliwość zastosowania przepisów prawa wspólnotowego do sytuacji przedakcesyjnej. Analiza zgłoszonego pytania wskazuje, że pozostaje poza zakresem kognicji Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, gdyż nie odnosi się do sytuacji związanej bezpośrednio z rozpatrywaną sprawą. W ocenie Sądu, zastosowanie powołanych przez stronę skarżącą rozporządzeń wspólnotowych do rozpatrywanej sprawy jest nieuzasadnione zarówno ze względu na brak wyjątku od zasady nieretroakcji prawa wspólnotowego, jak i na brak skutków zakończonej decyzji powstałych po dniu akcesji. Wobec tego, że zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zgłoszonym przez stronę skarżącą pytaniu, nie jest niezbędne do wydania wyroku w przedmiotowej sprawie oraz z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy prawa wspólnotowego - oddalono wniosek o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego. Po wyjaśnieniu sprawy w zakresie procesowym, Sąd mógł dokonać oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione. Skarżący powołując naruszenie przepisów postępowania jako mających istotny wpływ na wynik sprawy, wskazał art. 120, 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeksu celnego (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.). Powołał przy tym także brak wystąpienia Sądu I instancji z pytaniem prejudycjalnym w zakresie wyżej wskazanym. Oznacza to, że nie zostały przytoczone żadne inne przepisy proceduralne, pod rządami których został wydany zaskarżony wyrok. Znaczenie powyższe polega na tym, że w postępowaniu kasacyjnym nie rozpatruje się danej sprawy po raz drugi od początku do końca z urzędu. O ile ocenia się sprawę, to jedynie w granicach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, jak to już podano na wstępie niniejszych rozważań. Chodzi wówczas o wykazanie naruszenia prawa przez Sąd I instancji, czyli przepisów postępowania sądowego określonych w cytowanej już wyżej ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie postępowania przed organami administracji publicznej. W ramach tej podstawy kasacyjnej skarżący jest zobligowany powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe wskazuje, że wobec braku sformułowania podstawy kasacji dotyczącej naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), podniesione zarzuty w tym zakresie z powyższych powodów pozostały poza oceną w niniejszym postępowaniu, jako prawnie nieskuteczne. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy, będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut procesowy dotyczący braku wystąpienia Sądu I instancji z pytaniem prejudycjalnym. Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie niniejszych rozważań podał z jakich powodów nie mają w sprawie zastosowania przepisy prawa wspólnotowego. Przytoczona argumentacja w tym zakresie była także aktualna przed Sądem I instancji, a to oznaczało, że zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości było zbędne do wydania wyroku w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku, tym bardziej że skarżący naruszenie tego prawa uzależniał od odpowiedzi pozytywnej na pytanie prejudycjalne. Odpowiedź negatywna powoduje, że podstawa ta jest nieuzasadniona, gdyż dotyczy tylko i wyłącznie oceny przepisów wspólnotowych nie mających zastosowania w niniejszej sprawie. Innych podstaw materialnoprawnych nie powołano. Podkreślić należy, że w sprawie trafnie znalazły zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeksu celnego (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Przepisy tej ustawy zawierają rozwiązania przyjęte w porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). W art. 68 i 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 z późn. zm.) określono warunek wstępnej integracji gospodarczej Polski ze Wspólnotą w okresie przedakcesyjnym. Chodziło o zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski z ustawodawstwem unijnym, które to zbliżanie obejmowało między innymi prawo celne. Polska zobowiązała się do podjęcia wszelkich starań w celu zapewnienia jej przyszłego ustawodawstwa z ustawodawstwem unijnym. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt K 33/03 (OTK-A 4/2004 poz. 31) wskazał na obowiązek dokonywania w okresie przedakcesyjnym interpretacji prawa uwzględniającej standardy europejskie, ale równocześnie podkreślił, że obowiązek stosowania się przez polskie organy do zasad interpretacji wynikających z dorobku wspólnotowego powstaje z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia stanowiska, że zbliżanie ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa Wspólnoty jest tożsame ze stosowaniem tegoż ustawodawstwa i związanego z nim dorobku (wykładni, interpretacji). Nie ma zatem podstaw do zarzucenia Sądowi naruszenia tych przepisów. Kodeks celny obowiązujący w Polsce do dnia akcesji uwzględnił w swoich przepisach zadanie "zbliżania" do przepisów wspólnotowych i był aktem prawnym wiążącym polskie organy i sądy. Był aktem prawa krajowego i nie można pominąć tej okoliczności, że zasady (unormowania prawne i ich wykładnia) obowiązujące Państwa Członkowskie w ramach wspólnego rynku, wspólnej polityki celnej itd. są jednak odmienne niż zasady obowiązujące w państwie, które znajdowało się dopiero na etapie stowarzyszenia ze Wspólnotą i podejmowało działania mające doprowadzić do akcesji do Wspólnoty. Stosowanie wykładni przepisów krajowych obowiązujących w Polsce w okresie przedakcesyjnym - stowarzyszeniowym w sposób przyjęty w praktyce wspólnotowej, traktowane jako obowiązek polskich organów i sądów oznaczałoby w istocie przyznanie mocy obowiązującej całego dorobku prawa Wspólnoty, a takiego rozwiązania nie przyjął ani Układ Europejski, ani Akt Akcesyjny. Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, 205 § 2, 3 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI