I GSK 194/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który odrzucił skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do sądu i niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania, argumentując, że sąd administracyjny powinien rozpoznać sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, przypomniał, że właściwość sądów administracyjnych jest określona ustawami i obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej. Wskazał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych, z wyjątkiem ściśle określonych przypadków. Sąd podkreślił, że od decyzji ZUS w sprawach ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W związku z tym, że sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a postanowienie WSA było prawidłowe. Wniosek o zadanie pytania prejudycjalnego do TSUE został uznany za bezzasadny z uwagi na niedopuszczalność skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych i odróżnienie ich od spraw należących do kognicji sądów administracyjnych.
Dotyczy głównie spraw, w których błędnie wniesiono skargę do sądu administracyjnego zamiast do sądu powszechnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych (sądów pracy i ubezpieczeń społecznych), a nie sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, jednakże sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są wyłączone z ich kognicji i należą do właściwości sądów powszechnych zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
Czy odrzucenie skargi przez sąd administracyjny z powodu braku właściwości narusza prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jej odrzucenie nie stanowi naruszenia prawa do sądu, lecz jest konsekwencją prawidłowego zastosowania przepisów o właściwości.
Uzasadnienie
Prawo do sądu gwarantuje dostęp do wymiaru sprawiedliwości, ale w ramach właściwości rzeczowej i miejscowej sądów. Skoro sprawa nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, jego odrzucenie jest zgodne z prawem.
Przepisy (30)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 9 § ust. 4c
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18 § ust. 8
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
u.s.u.s. art. 83a § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 59 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 63 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. • Odrzucenie skargi przez sąd administracyjny z powodu braku właściwości jest zgodne z prawem i nie narusza prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Sąd administracyjny powinien rozpoznać sprawę, ponieważ doszło do naruszenia prawa do sądu. • Niewłaściwe zastosowanie art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do zakresu spraw cywilnych podlegających postępowaniu sądowemu według przepisów k.p.c. • wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych • skarga wniesiona w takiej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. • skarga skarżącego spełniała dyspozycję tego przepisu, albowiem dotyczy sprawy, która nie podlega kognicji Sądu.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych i odróżnienie ich od spraw należących do kognicji sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których błędnie wniesiono skargę do sądu administracyjnego zamiast do sądu powszechnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię właściwości sądu w sprawach ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe skierowanie sprawy do odpowiedniego organu.
“ZUS i sądy: gdzie szukać sprawiedliwości w sprawach ubezpieczeń społecznych?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.