I GSK 1934/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie przysługuje w przypadku uchybienia terminom płatności składek dotyczących wszystkich pracowników, a nie tylko niepełnosprawnych.
Sprawa dotyczyła odmowy dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przez PFRON z powodu rzekomego uchybienia terminów płatności składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, przyjmując, że warunek terminowego ponoszenia kosztów płacy dotyczy wszystkich pracowników, a nie tylko niepełnosprawnych, i że kluczowe jest faktyczne poniesienie kosztów, a nie ich rozliczenie przez ZUS.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję PFRON o nakazie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Organ zarzucał spółce E. Sp. z o.o. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 pkt 4a i art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji) poprzez błędną wykładnię definicji kosztów płacy i obowiązku terminowego ich ponoszenia, twierdząc, że dotyczy to wszystkich pracowników, a nie tylko niepełnosprawnych. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie wyroku WSA) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z przepisami K.p.a. (błędne ustalenia faktyczne i prawne WSA). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, warunek terminowego ponoszenia kosztów płacy dotyczy wyłącznie kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie wszystkich pracowników. Kluczowe jest faktyczne poniesienie tych kosztów przez pracodawcę, a nie ich późniejsze rozliczenie przez ZUS. NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy i dokonał właściwych ustaleń faktycznych, dlatego skarga kasacyjna organu nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Warunek terminowego ponoszenia kosztów płacy dotyczy wyłącznie kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, do których wynagrodzeń przyznano dofinansowanie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym przepis art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji odnosi się do kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie wszystkich pracowników. Kluczowe jest faktyczne poniesienie tych kosztów, a nie ich rozliczenie przez ZUS.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.o.r. art. 2 § 4a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r. art. 26a § 1a1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r. art. 26a § 1a1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Warunek terminowego ponoszenia kosztów płacy dotyczy wyłącznie kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie wszystkich pracowników. Kluczowe jest faktyczne poniesienie tych kosztów, a nie ich rozliczenie przez ZUS.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek terminowego ponoszenia kosztów płacy dotyczy wyłącznie kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie wszystkich pracowników. Kluczowe jest faktyczne poniesienie kosztów płacy przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS.
Odrzucone argumenty
Organ twierdził, że definicja kosztów płacy obejmuje wszystkich pracowników, a uchybienie terminom płatności składek przez kogokolwiek dyskwalifikuje prawo do dofinansowania. Organ argumentował, że istotne jest rozliczenie składek przez ZUS, a nie faktyczna zapłata przez pracodawcę.
Godne uwagi sformułowania
poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS. nadinterpretację związaną z przekroczeniem granicy wykładni językowej w ramach możliwego sensu słów użytych w analizowanym przepisie prawa. Nie można przecież wykluczyć, że na skutek rozliczeń dokonywanych przez ZUS (...) wpłaty dokonywane przez pracodawcę byłyby przeksięgowywane wielokrotnie i zaliczane na najstarsze zaległości w ZUS, w tym również zaległości przedawnione.
Skład orzekający
Anna Apollo
sprawozdawca
Hanna Kamińska
przewodniczący
Henryk Wach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w szczególności definicji kosztów płacy i warunku terminowości ich ponoszenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego wydania i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla zatrudniania osób niepełnosprawnych i wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne dotyczące terminowości płatności składek, co jest istotne dla wielu pracodawców.
“Czy uchybienie terminowi płatności jednej składki ZUS przez pracodawcę pozbawia go dofinansowania do wynagrodzeń wszystkich niepełnosprawnych pracowników?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1934/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-10-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Apollo /sprawozdawca/ Hanna Kamińska /przewodniczący/ Henryk Wach Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane V SA/Wa 85/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-06-07 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 141 par 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Henryk Wach sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 20 listopada 2018 r. nr [...] L.dz. [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz E. Sp. z o.o. w W. 7500 (siedem tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1286/20, po rozpoznaniu skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. ( dalej określanej jako Spółka) uchylił decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 20 listopada 2018 r. nr [...] L.dz. [...] w przedmiocie zwrotu przez Spółkę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz zasądził od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniósł Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaskarżając ww. wyrok WSA w Warszawie w całości. I. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 16340, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, to jest naruszenie przepisu art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 511, obecnie z 2023 r. poz. 100, zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji") polegające na przyjęciu, że definicja legalna kosztów płacy sformułowana w tym przepisie dotyczy wyłączne kosztów płacy pracowników będących osobami niepełnosprawnymi, a w konsekwencji obowiązek terminowego poniesienia kosztów płacy określony w art. 26a ust. 1a, pkt 3 ustawy o rehabilitacji, stanowiący warunek uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych dotyczy terminowego poniesienia kosztów płacy wyłącznie osób niepełnosprawnych, podczas gdy definicja legalna pojęcia kosztów płacy, o której mowa w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji nie zawiera żadnego ograniczenia w tym zakresie, a obowiązek terminowego poniesienia kosztów płacy określony w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, stanowiący warunek uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, dotyczy poniesienia terminowego kosztów płacy wszystkich pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy ubiegającego się o to dofinansowanie; II. Na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucam naruszenie przepisów postępowania, to jest: 1. naruszenie przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, tj. braku uzasadnienia prawnego w zakresie wskazania podstawy prawnej i wyjaśnienia toku rozumowania Sądu, które pozwoliłoby zrozumieć adresatom, dlaczego Sąd uznał, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jest obowiązany do samodzielnych ustaleń związanych z zakresem działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia terminów i wysokości ponoszenia przez pracodawcę kosztów płacy w stosunku do obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na użytek postępowania o wypłatę miesięcznego dofinansowania pracodawcy do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON, co nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, natomiast w przypadku zastosowania się organu do poglądu Sądu może doprowadzić do załatwienia sprawy niezgodnie z obowiązującym prawem; 2. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, zwanego dalej K.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku błędnego uznania, że w postępowaniu prowadzonym w celu ustalenia, czy strona zgodnie z prawem uzyskała dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, Organ nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów i nie dokonał na ich podstawie ustalenia, czy strona poniosła koszty płacy pracowników niepełnosprawnych z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem gdyby Sąd przyjął (zgodnie z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego), że Organ w istocie zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i w świetle obowiązujących przepisów w sposób prawidłowy poczynił te ustalenia, to w konsekwencji oddaliłby skargę; 3. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 8 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi w wyniku błędnego uznania, że w przedmiotowym postępowaniu Organ zmienił interpretację przepisów art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji i nie uzasadnił, dlaczego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem gdyby Sąd przyjął (zgodnie z zasadami logiki, wiedzy oraz na podstawie przepisów prawa), że w realiach prowadzonego postępowania i w obowiązującym stanie prawnym niespełnienie warunków z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji w stosunku do kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych jest równoznaczne z niespełnieniem ich również w takim samym stopniu i zakresie w stosunku do kosztów płacy wszystkich osób zatrudnionych, zatem nie doszło do zmiany interpretacji przepisów ustawy o rehabilitacji, to w konsekwencji oddaliłby skargę; 4. przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ogólnikowe, lakoniczne i niespójne - wewnętrznie sprzeczne, bez wskazania zastosowanych przepisów oraz wyjaśnienia przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania uzasadnienie wyroku, w szczególności poprzez wskazanie na braki w postępowaniu dowodowym polegające na przyjęciu za podstawę w rozpoznaniu sprawy przez organ wyłącznie dokumentu urzędowego i powołanie się na nieustalenie okoliczności istotnych w sprawie, a następnie - bez wyjaśnienia podstaw takiego wnioskowania i bez wskazania na treści jakich przepisów oparł się Sąd - wskazanie, w sposób wiążący organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że organ ustali i jeśli taki fakt będzie miał miejsce, przedstawi informacje o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdego z niepełnosprawnych pracowników, podczas gdy wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, natomiast w przypadku zastosowania się organu do poglądu Sądu może doprowadzić do załatwienia sprawy niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący kasacyjnie organ na podstawie art. 176 w zw. z 185 § 1 P.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Działając na podstawie przepisu art. 176 § 2 P.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Wniósł o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania. Przed szczegółowym odniesieniem się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, biorąc pod uwagę, że zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie jest ustalenie, czy Spółka uchybiła terminom do uiszczania należnych składek od zatrudnianych przez siebie pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, należy na wstępie wskazać przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie, a które jednocześnie wyznaczają zakres postępowania dowodowego i jednocześnie pozwalają na ocenę postepowania przeprowadzonego w rozpatrywanej sprawie w kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest bowiem od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. To przepisy prawa materialnego determinują przebieg postępowania dowodowego (określają, co i jakimi środkami dowodowymi powinno zostać dowiedzione), które jest przecież prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. W świetle powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowany w pkt. I petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zgodnie art. 2 pkt 4a wyżej powołanej ustawy w brzemieniu obowiązującym do 29 marca 2020 r. ilekroć w ustawie jest mowa o kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z kolei zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji zaprezentował odmienną od Prezesa PFRON wykładnię przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. W ocenie Sadu dla ustalenia zachowania terminu do uiszczenia należnych składek wystarcza uiszczenie w terminie lub co najwyżej z 14 dniowym jego uchybieniem składek należnych od wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Z kolei z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu, dla ustalenia terminów opłacenia składek należy przyjąć daty rozliczenia składek przez ZUS na poszczególne fundusze, zgodnie z zasadami wynikającymi z rozporządzaniem Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Rozstrzygając tak zarysowany spór i dokonując wykładni art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji należy mieć na względzie stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in w uzasadnieniu wyroku z 8 grudnia 2021 r. o sygn. akt I GSK 975/21 ( publ. CBOiS) zgodnie z którym, z perspektywy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS. Przyjęcie przez organy administracyjne, że poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy w rozumieniu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji oznacza dopiero ich rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS stanowi, w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego nadinterpretację związaną z przekroczeniem granicy wykładni językowej w ramach możliwego sensu słów użytych w analizowanym przepisie prawa. Stanowisko organu administracyjnego w tej sprawie byłoby zasadne, gdyby ustawodawca uzależnił dofinansowanie miesięczne nie od poniesienia miesięcznych kosztów płacy, ale od wygaśnięcia zobowiązań związanych z miesięcznymi kosztami pracy. W polskim prawie finansowym pojęcia "poniesienia kosztów płacy" nie można utożsamiać z pojęciem "wygaśnięcia zobowiązań związanych z kosztami pracy". Przyjęcie poglądu przeciwnego może doprowadzić do niepożądanego stanu polegającego na ciągłej niepewności pracodawcy w zakresie terminowego poniesienia składek. Nie można przecież wykluczyć, że na skutek rozliczeń dokonywanych przez ZUS (tak z urzędu, jak i w wyniku korekt składanych przez płatnika), wpłaty dokonywane przez pracodawcę byłyby przeksięgowywane wielokrotnie i zaliczane na najstarsze zaległości w ZUS, w tym również zaległości przedawnione, zatem nie rodzące żadnych negatywnych konsekwencji z punktu widzenia płatnika składek, natomiast zmieniające jego sytuację z perspektywy pracodawcy, który otrzymał dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Nadto z literalnego brzmienia art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji nie wynika, by jego dyspozycją objęte zostało posiadanie przez pracodawcę "zaległości" z tytułu opłacania składek w rozumieniu przepisów u.s.u.s. Ustawodawca postanowił bowiem, że pracodawca traci uprawnienie do dofinansowania nie z chwilą powstania zaległości w ZUS, ale dopiero wraz z przekroczeniem terminu poniesienia składek o 14 dni. Pozwala to zatem przyjąć, że to nie kwestia posiadania zaległości w ZUS jest przedmiotem postępowania w sprawie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Prezes PFRON ma kontrolować jedynie to czy pracodawca ponosi koszty płacy za dany okres rozliczeniowy w terminie wynikającym z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, a nie to, czy pracodawca posiada zaległości składkowe i z jakich wpłat są one rozliczane (pokrywane) przez ZUS. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, nie można traktować przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji jako elementu systemu ubezpieczeń społecznych sensu stricto, będącego niejako dodatkowym instrumentem wykorzystywanym dla zapewnienia prawidłowości rozliczenia kont płatnika/ubezpieczonego przez ZUS. W tym zakresie kompetencje Prezesa PFRON i ZUS nie pokrywają się, a postępowania prowadzone przez te organy nie są tożsame. Należy również pamiętać, że omawiany przepis dotyczy wyłącznie składek należnych za okres objęty wnioskiem o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. A contrario nieterminowe ponoszenie kosztów płacy za okresy nieobjęte wnioskiem o dofinansowanie, jak również nieterminowe ponoszenie kosztów płacy za innych pracowników aniżeli pracownicy niepełnosprawni wymyka się z dyspozycji przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Wskazać także należy, że w orzecznictwie, także Naczelnego Sadu Administracyjnego ukształtował się jednolity pogląd, zgodnie z którym, koszty płacy, o których mowa w przywołanym przepisie, to wyłącznie koszty płacy pracownika niepełnosprawnego, nie zaś innego pracownika zatrudnianego przez pracodawcę (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2020 r. o sygn. akt I GSK 354/20). Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji należało uznać za nieuzasadniony. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych w pierwszej kolejności należało rozważyć naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane w tym przepisie elementy. W szczególności Sąd I instancji przedstawił przyjęty stan faktyczny i stanowiska stron. Dokonał wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, odnosząc je do przyjętego stanu faktycznego, zatem przedstawił i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zauważyć ponadto należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1318/18; 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11), co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Analiza treści zaskarżonego wyroku, zarówno w odniesieniu do warstwy faktycznej, jak i prawnej, nie daje podstaw, aby twierdzić, że nie spełnia on określonych przywołanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Fakt, że skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się co do meritum z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie stanowi podstawy do kwestionowania tego orzeczenia. Wdanie się przez skarżący kasacyjnie organ w polemikę z wykładnią zaprezentowaną przez Sąd I instancji potwierdza tylko, że uprzednio tenże sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraził swój pogląd, i to w stopniu pozwalającym organowi wdanie się we wspomnianą polemikę. Za niezasadne należy także uznać zarzuty sformułowane w pkt II.ppkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej. To jest zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Zaprezentowana wyżej wykładnia art. art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji pozwala na wniosek, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie daty rzeczywistej zapłaty przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy, a nie daty ich rozliczenia czy zaksięgowania przez ZUS. Nadto istotne jest ustalenie, kiedy poniesiono koszty pracy pracowników niepełnosprawnych. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie organy administracyjne oparły się na informacjach z ZUS odnoszących się do rozliczenia i zaksięgowania przez ten podmiot poszczególnych wpłat dokonanych przez Spółkę. Z samego wykazu wynika, ze część wpłat było dokonanych z zachowaniem właściwych im terminów. Zatem organ winien był zbadać i ustalić, czy w grę wchodziły składki naliczane i odprowadzane do ZUS od wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. W następstwie wadliwej wykładni pojęcia kosztów płacy, o którym mowa w art. 2 pkt 4a (w związku z art. 26a ust. 1a1 pkt 3) ustawy o rehabilitacji organ administracji publicznej wadliwie określił zakres koniecznych do ustalenia w sprawie faktów, co polegało na przyjęciu, że nieprawidłowością uzasadniającą żądanie zwrotu środków Funduszu jest uchybienie przez pracodawcę terminom ponoszenia kosztów płacy w ogólności, nie zaś - jak prawidłowo należało to przyjąć - uchybienie terminom ponoszenia kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, do wynagrodzenia których otrzymał on dofinansowanie. Zatem brak jest podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji w nieuzasadniony sposób przypisał temu organowi wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wręcz odwrotnie, za uzasadnione trzeba uznać stanowisko Sądu I instancji kwestionujące prawidłowość ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, co oznacza, że za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało również uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 7.500 złotych obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej Spółki będącego radcą prawnym, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI