I GSK 1923/22

I GSK 1923/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący/
Michał Kowalski /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 545/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-07
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Moniak Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 545/22 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r. nr ONW/12/22 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. M. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 545/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r. nr ONW/12/22 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 16 maja 2011 r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Giżycku wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej ONW) na rok 2011.
Po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku wydał decyzję z dnia 14 października 2011 r. o przyznaniu stronie płatności ONW w wysokości 13176,19 zł. Płatność została realizowana w dniu 9 listopada 2011 roku.
W dniu 18 maja 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2012. Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku decyzją z dnia 25 września 2012 r. przyznał stronie płatność ONW w kwocie 13176,19 zł. Płatność została zrealizowana w dniu 22 października 2012 r.
W dniu 15 maja 2013 roku skarżąca złożyła wniosek o płatności ONW na rok 2013. W dniu 21 lipca 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku wydał decyzje nr 0189-2014-000004663 o przyznaniu płatności ONW w wysokości 13 533,29 zł. Płatność została zrealizowana w dniu 4 sierpnia 2014 roku.
Postanowieniami z dnia 14 sierpnia 2015 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku, wznowił z urzędu postępowania zakończone decyzjami o przyznaniu płatności ONW za lata 2011, 2012 i 2013.
Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu decyzją z dnia 23 września 2019 roku wydał decyzję o stwierdzeniu, że decyzja z dnia 14 października 2011 roku o przyznaniu skarżącej płatności ONW na rok 2011 została wydana z naruszeniem prawa. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego w Warszawie decyzją z dnia 19 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu decyzją z dnia 23 września 2019 roku wydał decyzję o stwierdzeniu, że decyzja z dnia 25 września 2012 roku o przyznaniu skarżącej płatności ONW na rok 2012 została wydana z naruszeniem prawa. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego w Warszawie decyzją z dnia 12 lutego 2020 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu decyzją z dnia 19 lutego 2019 roku wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia 21 lipca 2014 roku o przyznaniu skarżącej płatności ONW na rok 2013 i odmówił przyznania wsparcia.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 10 stycznia 2022 roku o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2011 -2013 w łącznej kwocie 39885,67 zł.
W dniu 18 października 2021 roku organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych kwot płatności ONW na lata 2011,2012, 2013.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła skarżąca.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 maja 2022 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2021, poz. 735 dalej jako kpa) w związku z art. 10 ust.2 oraz art. 29 ust.1.2, 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa( DZ.U z 2019 roku, poz. 1505 dalej ustawa o Agencji), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomiu z dnia 10 stycznia 2022 roku o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że biorąc pod uwagę definicję pojęcia nieprawidłowość- art. 1 ust.2 rozporządzenia 2988/95, według której oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo przez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
Sąd zgodził się z organem, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez doręczenie postanowienia o wznowieniu postępowania w przedmiocie przyznania płatności za roku 2013 oraz doręczenie decyzji o uchyleniu decyzji o przyznaniu płatności ONW za 2013 roku i uchyleniu tej decyzji tj. w datach 19 sierpnia 2015 roku oraz 19 marca 2019 roku. Tak więc w przedmiotowej sprawie dwukrotnie doszło do przerwania biegu przedawnienia w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności przez skarżącą w latach 2011 – 2013.
W związku z tym, że w ocenie Sądu pierwszej instancji datą rozpoczęcia biegu przedawnienia w przedmiocie ustalenia i zwrotu pobranych nienależnie płatności ONW na rok 2013 tj. 21 lipca 2014 roku, to w dacie 10 stycznia 2022 roku nie upłynął termin odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia art. 3 ust.1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95. W związku z tym zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia wskazanego art. 3 ust.1 powołanego rozporządzenia.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisu postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku dostatecznego uzasadnienia wyroku oraz sporządzeniu uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami przepisów prawa, w szczególności poprzez brak odniesienia się do istotnych zarzutów podniesionych w skardze (pkt I ppkt 2 i 3 oraz pkt 2 ppkt 2 petitum skargi) - co skutkowało brakiem możliwości ustalenia przesłanek, którymi kierował się Sąd I instancji, wydając zaskarżone orzeczenie;
Z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek niepodzielenia przez Sąd zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.:
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przez Sąd I instancji upływu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu płatności i przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty wydania decyzji o przyznaniu skarżącej płatności na rok 2013 (tj. od dnia 21 lipca 2014 r.), co skutkowało błędnym przyjęciem, że zwrot należności w kwocie 39.885,67 zł (kwota pobranych przez skarżącą płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich o innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2011-2013) nie uległ przedawnieniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od momentu dopuszczenia się nieprawidłowości (działania potencjalnie mogącego wyrządzić szkodę w budżecie - działania lub zaniechania, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub budżetach które są zarządzane przez Wspólnoty(...)), a więc od daty złożenia wniosku o przyznanie płatności, a w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się, termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała, tj. od dnia złożenia ostatniego wniosku, bowiem w sytuacji, gdy beneficjent składa wniosek o przyznanie płatności potencjalnie może spowodować szkodę; w konsekwencji Sąd I instancji powinien dojść do wniosku, że:
- wydanie decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności nastąpiło po upływie 8 lat od momentu ustania nieprawidłowości, której rzekomo dopuściła
się Skarżąca, tj. po upływie 8 lat od daty złożenia przez Skarżącą ostatniego wniosku o przyznanie jej płatności,
- zwrot należności w kwocie 39.885,67 zł uległ przedawnieniu,
- upływ terminu przedawnienia w oparciu o zasadę pewności prawa i zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uniemożliwił wydanie decyzji o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności.
b) art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z uwagi na jego błędne zastosowanie i zaakceptowanie rozstrzygnięć Organów o ustaleniu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, podczas gdy zwrot należności uległ przedawnieniu, co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy przejawiając się w nieuchyleniu ostatecznej decyzji, mimo upływu okresu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 Rozporządzenia; właściwe zastosowanie w/w przepisu prawa materialnego powinno polegać na odmowie jego zastosowania przez Sąd I instancji, z uwagi na brak przesłanek warunkujących jego zastosowanie.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone orzeczenie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja - będąca przepisem szczególnym - modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA.
W pierwszej kolejności, jako najdalej idący, oceniono zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W jego ramach skarżąca kasacyjnie podnosi brak odniesienia się przez Sąd I instancji do istotnych zarzutów podniesionych w skardze.
Zarzut jest niezasadny.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. zdanie pierwsze uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., II OSK 1683/17). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu określonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. WSA odniósł się do istotnych w sprawie zarzutów, te zaś wskazywane przez skarżącą kasacyjnie do takich nie należą. Przede wszystkim dotyczyły one kwestii, które są pochodnie związane z podstawowym w sprawie spornym zagadnieniem jakim była prawidłowość wykładni i zastosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.
Istota sporu w sprawie dotyczy prawidłowości wykładni oraz zastosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 w zakresie określenia biegu przedawnienia nieprawidłowości dotyczących płatności uzyskanych w ramach wsparcia bezpośredniego za lata 2011-2013. W sprawie niekwestionowane są przy tym ustalenia Sądu I instancji, że skarżąca dopuściła się nieprawidłowości ciągłej polegającej na corocznym składaniu wniosków o przyznanie płatności za ww. lata. oraz że w toku biegu terminu przedawnienia dochodziło do jego przerwania.
Powołany jako naruszony art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 stanowi: Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. (akapit pierwszy); W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. (akapit drugi); Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. (akapit trzeci); Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. (akapit czwarty).
W niniejszej sprawie - co jak już wyżej zaznaczono - nie podważano, że miała miejsce nieprawidłowość ciągła. W tym względzie jednak błędne jest stanowisko WSA, ponieważ coroczne składanie wniosków o płatność, która była nienależna wypełnia znamiona nieprawidłowości powtarzającej się (a nie, jak to wskazał Sąd I instancji, ciągłej), bowiem naruszenie nie polegało na notorycznym (trwającym) w pewnym okresie (tutaj - około 3 lat) trwaniu naruszenia prawa, ale na naruszaniu prawa w określonych odstępach czasu. Wadliwość ta jednak nie miała znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia, ponieważ bieg terminu przedawnienia (jego rozpoczęcie) zarówno w odniesieniu do nieprawidłowości powtarzających się, jak i ciągłych określony jest tak samo. Wracając do meritum - w myśl przywołanej regulacji art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie pierwsze rozporządzenia 2988/95 okres przedawnienia nieprawidłowości powtarzającej się (tak jak i ciągłej) biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Wykładnia odnośnie daty ustania nieprawidłowości musi uwzględniać dyspozycję art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95, który definiuje pojęcie "nieprawidłowości" jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa Unii wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii lub w budżetach zarządzanych przez nią (v. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE C-59/14, pkt 23).
Ustanie nieprawidłowości, o których mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie pierwsze rozporządzenia 2988/95 powodujące rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia oznacza wystąpienie dwóch przesłanek, tj.: 1) zaprzestania przez podmiot działań lub zaniechań, które stanowią naruszenie prawa Unii; 2) szkody lub potencjalnej szkody w budżecie Unii. W tym względzie - jakkolwiek do dopuszczenia się nieprawidłowości, a zatem nie mającej charakteru ciągłego lub powtarzającego się - wypowiadał się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku C-59/14 (por. jego pkt 24). Jednakże pogląd, że obok przesłanki ustania działań lub zaniechań, które stanowią naruszenie prawa Unii zaistnieć ma także szkoda lub potencjalna szkoda w budżecie Unii jest prawidłowy także w przypadku nieprawidłowości powtarzających się (lub ciągłych). W art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 odwołano się bowiem do nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, której definicja zamieszczona jest w art. 1 ust. 2.
Przywołać także trzeba i ten pogląd TSUE zawarty w wyżej przywołanym wyroku, że dies a quo znajduje się w chwili zdarzenia które miało miejsce jako ostatnie, to znaczy albo w dacie wystąpienia szkody, jeżeli szkoda ta powstała po działaniu lub zaniechaniu stanowiącym naruszenie prawa Unii, albo w dacie tego działania lub zaniechania, jeżeli dana korzyść została przyznana przed owym działaniem lub zaniechaniem. W ten sposób ułatwione zostaje osiągnięcie celu, jakim jest ochrona interesów finansowych Unii. (v. pkt 26 wyroku C-59/14). Odnosząc ten pogląd do nieprawidłowości powtarzających (lub ciągłych) należy dojść do wniosku, że zdarzeniem, które powoduje rozpoczęcie biegu terminu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95 jest albo data wystąpienia szkody (jeżeli szkoda ta powstała po zaprzestaniu przez podmiot działań lub zaniechań, które stanowią naruszenie prawa Unii) albo w dacie zaprzestania przez podmiot działań lub zaniechań, które stanowią naruszenie prawa Unii (jeśli korzyść została przyznana przed ustaniem nieprawidłowości) – w zależności od tego, które ze wskazanych zdarzeń miało miejsce jako ostatnie. Innymi słowy, bieg terminu przedawnienia określony w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie pierwsze rozporządzenia 2988/95 rozpoczyna się w dacie ostatniego ze zdarzeń, którymi są bądź to wystąpienie szkody (ewentualnie potencjalnej szkody) w budżecie UE bądź to ustanie nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się.
Skarżąca kasacyjnie wskazuje, że czteroletni (podstawowy) okres przedawnienia należy liczyć od dnia w którym złożono ostatni z wniosków o płatność, ponieważ to wówczas zaistniała potencjalna szkoda, wypłata środków staje się formalnością. Stanowisko to nie jest trafne, należy bowiem wskazać, że pomoc nie mogłaby być udzielona (w tym wypłacona) bez wydania w tym przedmiocie stosownej decyzji organu. W tym zakresie Sąd I instancji wskazał, że ustanie nieprawidłowości nastąpiło z dniem wydania decyzji przyznającej dopłatę za rok 2013, tj. 21 lipca 2014 r. Ustalenie to nie jest wadliwe, gdyż w tejże dacie doszło do zaistnienia potencjalnej szkody w budżecie UE, wypłata bowiem środków (a zatem szkoda realna) nastąpiła na podstawie tejże decyzji. Konsekwencją tego ustalenia jest uznanie, mające na uwadze niekwestionowane zaistnienie w sprawie przerwanie terminu przedawnienia - w odniesieniu do dokonanego przez organ ustalenia wobec skarżącej kasacyjnie zobowiązania z tytułu nienależnie pobranych płatności - że nie doszło do przedawnienia zobowiązania, nie upłynął bowiem maksymalny 8-letni termin przedawnienia. Przy czym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ów maksymalny termin nie upłynął w odniesieniu do dokonanego ustalenia zobowiązania zwrotowego przez organ II instancji, a nie jak to błędnie przyjął WSA - do wydania decyzji przez organ I instancji.
Powyższe powoduje nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy ARiMR, zgodnie z którym ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych następuje w drodze decyzji administracyjnej. Skoro bowiem nie upłynął termin przedawnienia, organ orzekł o zwrocie uzyskanych płatności.
Stąd też na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).