I GSK 188/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-27
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowypaliwozbiornik paliwazwolnienie podatkowetransportprawo unijnekonsumpcja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku akcyzowego od paliwa przywiezionego w standardowych zbiornikach pojazdu, uznając, że jego zlanie i magazynowanie naruszyło warunki zwolnienia.

Skarżący kasacyjnie kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie podatku akcyzowego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sprawa dotyczyła zwolnienia od akcyzy paliwa przywiezionego w standardowych zbiornikach pojazdu, które zostało następnie zlane i zmagazynowane. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że takie działanie narusza warunki zwolnienia, a zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, oddalając skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 33 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że podatnik naruszył warunki zwolnienia od akcyzy paliw silnikowych przywożonych w standardowych zbiornikach. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym Ordynacji podatkowej, dotyczące wadliwej oceny dowodów i braku ustalenia ilości paliwa w zbiornikach. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności rozpoznał zarzuty procesowe. Stwierdził, że skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące zlania paliwa ze zbiornika pojazdu i jego magazynowania. Sąd uznał, że ustalony stan faktyczny, zgodnie z którym funkcjonariusze stwierdzili usunięcie 1336 litrów oleju napędowego ze zbiornika pojazdu i jego późniejsze zatankowanie po powrocie na teren kraju, jest prawidłowy i nie został skutecznie podważony. Sąd uznał za nieprzekonującą argumentację skarżącego, że zlanie paliwa miało na celu ustalenie ilości zużytego paliwa, wskazując na nieracjonalność takiego działania. W konsekwencji, zarzut naruszenia przepisów postępowania został uznany za nieusprawiedliwiony. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd stwierdził, że w sytuacji niepodważenia stanu faktycznego, należy przyjąć, iż skarżący naruszył warunki zwolnienia od akcyzy, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku. Sąd wyjaśnił również kwestię podwójnego opodatkowania, wskazując, że opodatkowanie paliwa w państwie członkowskim usunięcia ze zbiornika wynika z zasady opodatkowania w miejscu konsumpcji i jest sankcją za naruszenie przepisów unijnych i krajowych. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zlanie paliwa ze zbiornika pojazdu i jego magazynowanie, inne niż w przypadku naprawy pojazdu, narusza warunki zwolnienia od akcyzy, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zlanie paliwa ze zbiornika pojazdu i jego magazynowanie, nawet pod pozorem ustalenia ilości zużytego paliwa, jest działaniem nieracjonalnym i nieekonomicznym, które jednoznacznie narusza warunki zwolnienia określone w art. 33 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Takie działanie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego zgodnie z art. 33 ust. 6 tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.p.a. art. 33 § ust. 6

Ustawa o podatku akcyzowym

Naruszenie warunków zwolnienia od akcyzy (np. zlanie paliwa ze zbiornika pojazdu) skutkuje określeniem wysokości akcyzy według stanu z dnia naruszenia lub dnia stwierdzenia naruszenia.

u.p.a. art. 33 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Warunki zwolnienia od akcyzy paliw silnikowych przywożonych w standardowych zbiornikach, m.in. wykorzystanie wyłącznie przez środek transportu, w którym zostały przywiezione, i nieusuwanie ich z tego środka transportu (chyba że w celu naprawy).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

u.p.a. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Zwalnia od akcyzy nabycie wewnątrzwspólnotowe paliw silnikowych przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

u.p.a. art. 8 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 8 § ust. 2 pkt 1 b

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 13 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 88 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 89 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 212 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 33 ust. 6 u.p.a., poprzez zaniechanie prawidłowej kontroli sądowej i błędne uznanie, że podatnik naruszył warunki zwolnienia od akcyzy. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2 pkt 1 b, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 33 ust. 6, art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 6 i art. 212 ust. 1 u.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie, co doprowadziło do podwójnego opodatkowania. Naruszenie przepisów postępowania (Ordynacja podatkowa) poprzez dowolną ocenę dowodów i brak wnikliwej analizy, w szczególności w zakresie ustalenia ilości paliwa w zbiornikach i jego zużycia.

Godne uwagi sformułowania

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Za oczywiście niewiarygodną należy uznać wskazywaną przyczynę zlania paliwa. Jak wyżej już zauważono, za oczywiste należy uznać, że ustalenie ilości zużytego paliwa można dokonać poprzez dolanie paliwa do pełna i dokonanie kilku prostych działań matematycznych. Opodatkowanie paliwa w państwie członkowskim usunięcia wyrobu akcyzowego ze zbiornika wynika wprost z przepisów dyrektywy energetycznej.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Marek Sachajko

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków zwolnienia od akcyzy paliw przywożonych w standardowych zbiornikach pojazdów, w szczególności w kontekście ich zlania i magazynowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zlania paliwa ze zbiornika pojazdu i jego magazynowania, a nie rutynowego transportu paliwa w standardowych zbiornikach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatku akcyzowego od paliwa w transporcie, a interpretacja przepisów dotyczących zwolnień i potencjalnego podwójnego opodatkowania jest istotna dla firm z branży.

Czy zlanie paliwa z baku ciężarówki to już podwójne opodatkowanie? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 188/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Sachajko
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I SA/Bk 506/19 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2019-11-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
art. 8 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 5 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 506/19 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 506/19, oddalił skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1542; dalej: u.p.a.), poprzez zaniechanie prawidłowej kontroli sądowej decyzji organu podatkowego, w konsekwencji jego bezpodstawne zastosowanie, a tym samym błędne uznanie, iż podatnik naruszył warunki, o których mowa w ust. 5 ww. przepisu, co doprowadziło do uznania za prawidłową decyzję organu podatkowego, na mocy której określono kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu przedmiotowego towaru, kiedy w rzeczywistości nie można zastosować art. 33 ust. 6 wobec skarżącego, gdyż podlega on zwolnieniu od akcyzy nabycia wewnatrzwspólnotowego paliw silnikowych przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach;
2. art. 2 ust. 1 pkt. 1, art. 8 ust. 2 pkt lb, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 33 ust. 6, art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 6, art. 212 ust. 1 u.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, a tym samym utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję – bezpodstawnie obciążając podatnika podatkiem akcyzowym z tytułu importu towaru, co do którego podatek akcyzowy został już opłacony, przez co doszło do sytuacji podwójnego opodatkowania nabycia wewnatrzwspólnotowego wyrobów energetycznych.
II. Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 124 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651; dalej: o.p.), poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak wnikliwej analizy sprawy, co doprowadziło do:
a) utrzymania decyzji organu podatkowego w mocy pomimo, iż zaniechał on ustalenia z jaką ilością paliwa w zbiorniku poszczególne ciągniki siodłowe wyjeżdżają "w trasę" oraz czy paliwo to zostało zużyte, czy też pozostawało w zbiorniku do daty powrotu pojazdu na teren Rzeczypospolitej Polskiej, zaś kierując się najdalej idącą ostrożnością procesową należy wskazać, iż nawet gdyby doszło do sytuacji, iż część paliwa zatankowanego na terenie innego państwa nie zostało zużyte, to olej napędowy zatankowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej uległa zmieszaniu z tym zatankowanym podczas realizacji frachtu, co uniemożliwia ustalenie czy to właśnie paliwo zatankowane poza granicami Polski pozostało w przedmiotowym zbiorniku,
b) błędnego uznania, iż podatnik nie spełnia warunków określonych w art. 33 ust. 1-5 u.p.a., przez co nie może zostać zwolniony od akcyzy w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, kiedy w rzeczywistości wszelkie dowody zebrane w sprawie - w szczególności dokumenty dobrowolnie złożone przez samego podatnika, zeznania przesłuchanych świadków w osobach pracowników, jak i funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, a także wyniki czynności sprawdzających prowadzonych na terenie przedsiębiorstwa A Sp. z o.o., m.in. protokół oględzin, wskazują na to, iż paliwo:
- było wykorzystywane wyłącznie przez środek transportu, którym zostało przywiezione,
- nie zostało usunięte z tego środka transportu, a jedynie zlane do zbiornika zastępczego w celu sprawdzenia ilości zużytego paliwa podczas trasy,
- nie zostało odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia,
w związku z czym podatnik podlega zwolnieniu od podatku akcyzowego nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przywiezionego podczas transportu w standardowym zbiorniku pojazdu o nr rej. [...].
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
Odnosząc się zatem do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów o postępowaniu, a konkretnie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazać należy, że zarzutem tym skarżący kasacyjnie kwestionuje de facto ustalenia faktyczne, a mianowicie dotyczące ustalenia, jaka ilość paliwa znajdowała się w zbiorniku przed opuszczeniem przez pojazd kraju, czy paliwo do zostało zużyte czy pozostało w zbiorniku. W konsekwencji kwestionuje ustalenia dotyczące tego, jakie paliwo znajdowało się w zbiorniku po powrocie do kraju, wskazując przy tym na zmieszanie paliwa poprzez dotankowywanie. Twierdzi również, że wszelkie dowody zebrane w sprawie wskazują na to, że paliwo to było wykorzystywane wyłącznie przez środek transportu, którym zostało przewiezione, nie zostało usunięte z tego środka transportu, a jedynie zlane do zbiornika zastępczego w celu sprawdzenia ilości zużytego paliwa podczas trasy, że nie zostało ono odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia.
Z powołanego zarzutu wynika zatem w sposób niewątpliwy, że skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia organów co do zlania ze środka transportowego spornego paliwa i w konsekwencji zaistnienia stanu jego przechowywania. Z zarzutem tym, w ocenie NSA, zgodzić się nie można.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez WSA stanu faktycznego sprawy wynika, że funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku stwierdzili, że [...] sierpnia 2015 r. nastąpiło usunięcie 1336 l oleju napędowego ze zbiornika ww. pojazdu. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że pojazd przebywał od [...] lipca 2015 r. do [...] sierpnia 2015 r. w trasie na terenie Unii Europejskiej. Na podstawie karty pracy kierowcy oraz listy tankowań stwierdzono, że na terenie L. zatankowano [...] sierpnia 2015 r. 606 l paliwa. Na podstawie przesłuchania świadka D. G. organ ustalił, że w firmie A przyjęta była zasada, zgodnie z którą wracający z kursu na bazę kierowcy na terenie zakładu dotankowują pojazdy do pełna. W przypadku ww. pojazdu, na podstawie karty pracy kierowcy i listy tankowań, stwierdzono, że po powrocie na teren zakładu w dniu [...] sierpnia 2015 r. kierowca V. S. zatankował 1218 l oleju napędowego uzupełniając zbiorniki do pełna w celu sprawdzenia ilości paliwa, jaka znajduje się w zbiorniku. Ustalono, że olej napędowy firma A zakupiła [...] sierpnia 2015 r. w firmie T J. P. w M. Na podstawie materiału dowodowego uznano, że olej napędowy zatankowany [...] sierpnia 2015 r. pochodził z legalnego obrotu, został zakupiony na rynku krajowym, za który podatek akcyzowy i opłata paliwowa zostały uiszczone.
Powyższe potwierdzone jest nawet w zarzucie procesowym gdzie wskazano, że paliwo zostało "zlane do zbiornika zastępczego w celu sprawdzenia ilości zużytego paliwa podczas trasy". Za oczywiście niewiarygodną należy uznać wskazywaną przyczynę zlania paliwa. Gdyby skarżącemu kasacyjnie faktycznie chodziło o ustalenie ilości zużytego paliwa wystarczyłoby zatankować zbiornik do pełna i dokonać kilku prostych działań matematycznych. Usunięcie ze zbiornika 106 litrów oleju napędowego nie mogło mieć związku z ustalaniem ilości paliwa.
W ocenie NSA, ustalony przez organy i zaakceptowany przez Sąd I instancji stan faktyczny należało uznać za prawidłowy.
Skarżący kasacyjnie nie podważył tego stanu faktycznego. Jego argumentacja jest ogólnikowa. Nie kwestionuje w sposób konkretny ustalonego stanu faktycznego. Sam przyznaje, że do zlania paliwa ze zbiornika samochodowego doszło. Motywy zlania tego paliwa nawiązujące do ustalenia zużycia paliwa podczas jazdy pojazdu są nieprzekonujące. Jak wyżej już zauważono, za oczywiste należy uznać, że ustalenie ilości zużytego paliwa można dokonać poprzez dolanie paliwa do pełna i dokonanie kilku prostych działań matematycznych. Nie trzeba do tego ustalenia zlewać paliwa ze zbiornika pojazdu. Takie działanie byłoby kompletnie nieekonomiczne i nieracjonalne. Żaden racjonalnie prowadzący działalność gospodarczą przedsiębiorca, a nawet nieprofesjonalny kierowca nie zlewałby paliwa ze zbiornika samochodu w celu obliczenia ilości zużytego paliwa podczas przebytej trasy.
Tym samym postawiony zarzut procesowy należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 6 w zw. z art. 33 ust. 5 u.p.a. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, stwierdzić przede wszystkim należy, że w sytuacji niepodważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji, poprzez brak prawidłowo sformułowanych, czy też nieskutecznych zarzutów procesowych (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd I instancji i nie ma podstaw do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I GSK 287/17, LEX nr 2754933).
W konsekwencji powyższego, a mianowicie niepodważenia stanu faktycznego, należy przyjąć, że skarżący kasacyjnie naruszył warunki zwolnienia, co powinno skutkować zastosowaniem powołanego w zarzucie art. 33 ust. 6 w zw. z ust. 5 u.p.a. Doszło bowiem do zlania paliwa ze zbiornika w pojeździe i przemieszczenia tego paliwa do podziemnego zbiornika, co wiąże się w sposób jednoznaczny z posiadaniem tego paliwa przez podatnika poza zbiornikiem pojazdu, w którym paliwo wjechało na terytorium kraju.
Słusznie zatem Sąd I instancji wskazał, że powyższe okoliczności w sposób bezsporny potwierdzają, iż podatnik naruszył warunki zwolnienia od akcyzy paliwa silnikowego zakupionego w innym państwie członkowskim i przemieszczonego na teren kraju w zbiorniku samochodu.
Zasadnie też WSA zauważył, iż rację ma organ wykazując, że działanie skarżącego w sposób bezsporny naruszyło drugi z warunków zwolnienia określonych w art. 33 ust. 5 u.p.a. Skarżący usunął paliwo ze środka transportu i zmagazynował je w podziemnym zbiorniku, a czynność ta nie była uzasadniona naprawą środka transportu, lecz działaniem biznesowym związanym z gospodarką paliwami prowadzoną przez skarżącego (używanie tańszego paliwa zza granicy).
Tym samym postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego bezpodstawne zastosowanie należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W zakresie drugiego zarzutu skargi kasacyjnej odnoszącego się do naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 2 pkt 1 b, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 33 ust. 6, art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 6 i art. 212 ust. 1 u.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie polegające – ogólnie rzecz ujmując – na tym, iż podatek akcyzowy został już zapłacony, przez co doszło do sytuacji podwójnego opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów energetycznych, stwierdzić należy, że zarzut ten także nie jest usprawiedliwiony.
Oceniając ten zarzut wypada w pierwszej kolejności powtórzyć, że niepodważenie stanu faktycznego ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji skutkuje tym, iż Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną, jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd I instancji i nie ma podstaw do ich kwestionowania. Tym samym już z tego powodu postawiony zarzut kasacyjny należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Tym niemniej, pomimo powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do podniesionego zagadnienia podwójnego opodatkowania, gdyż skarżący kasacyjnie w istocie upatruje w tym wadliwości zaskarżonego wyroku w aspekcie regulacji unijnych. Należy zatem przede wszystkim zauważyć, że podstawową zasadą podatku akcyzowego jest opodatkowanie wyrobów akcyzowych na etapie przeznaczenia wyrobów akcyzowych do konsumpcji. Oznacza to, że zatankowane paliwo do zbiorników pojazdów silnikowych oraz statków powietrznych i jednostek pływających w innym państwie członkowskim, co do zasady, będzie już opodatkowane podatkiem akcyzowym. Dlatego też w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania akcyzą paliw silnikowych w art. 24 dyrektywy energetycznej zawarty został zakaz opodatkowania akcyzą takiego paliwa w wypadku przywozu (przemieszczenia) go na terytorium kraju.
W myśl bowiem art. 24 ust. 1 dyrektywy energetycznej produkty energetyczne przekazane do zużycia w Państwie Członkowskim, znajdujące się w standardowych zbiornikach użytkowych pojazdów silnikowych i przeznaczone do wykorzystania jako paliwo przez te same pojazdy, jak również w specjalnych kontenerach, i przeznaczone do wykorzystania w trakcie transportu dla funkcjonowania systemów w jakie wyposażone są te kontenery, nie podlegają opodatkowaniu w żadnym innym Państwie Członkowskim. Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego artykułu dla celów niniejszego artykułu: "zbiorniki standardowe" oznaczają zbiorniki trwale zamontowane przez wytwórcę we wszystkich pojazdach silnikowych tego samego rodzaju jak dany pojazd i których trwałe zamontowanie umożliwia bezpośrednie wykorzystanie paliwa, zarówno w celu napędu, jak i w odpowiednim przypadku, funkcjonowania systemów chłodniczych lub innych systemów, podczas transportu. Zbiorniki gazu zamontowane w pojazdach silnikowych zaprojektowanych dla bezpośredniego wykorzystania gazu jako paliwa oraz zbiorniki zamontowane w innych systemach, w jakie pojazd ten może być wyposażony, są również uważane za zbiorniki standardowe.
Zasada ta będzie miała zatem zastosowanie pod warunkiem, że paliwo znajduje się w zbiorniku pojazdu i będzie wykorzystywane do napędu tego pojazdu lub jako paliwo potrzebne do prawidłowego funkcjonowania kontenera technicznego.
Wyłączenie jurysdykcji podatkowej państw innych niż państwa dopuszczenia do konsumpcji ma miejsce tylko wówczas, gdy paliwo znajduje się w zbiorniku pojazdu i będzie wykorzystywane do napędu tego pojazdu (por. K. Lasiński-Sulecki, W. Morawski, w: K. Lasiński-Sulecki (red.), Z. Liptak, I. Mirek, W. Morawski, G. Musolf, T. Oczkowski, A. Orłowska, P. Pietrasz, W. Pławiak, P. Stanisławiszyn, Akcyza w prawie Unii Europejskiej. Komentarz, LEX, Wolters Kluwer SA, 2014, s. 811).
Powołany przepis dyrektywy energetycznej został implementowany przez prawodawcę krajowego do systemu podatku akcyzowego w art. 33 u.p.a. Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.p.a. zwalnia się od akcyzy nabycie wewnątrzwspólnotowe paliw silnikowych przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach: użytkowych pojazdów silnikowych (pkt 1); zamontowanych w pojemnikach specjalnego przeznaczenia (pkt 2); statków powietrznych lub jednostek pływających (pkt3). W myśl ust. 5 zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie, pod warunkiem że paliwa silnikowe: są wykorzystywane wyłącznie przez środek transportu, w którym zostały przywiezione (pkt 1); nie zostaną usunięte z tego środka transportu ani nie będą magazynowane, chyba że jest to konieczne w przypadku jego naprawy (pkt 2); nie zostaną odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia (pkt 3). W ust. 6 ustawodawca postanowił zaś, że w przypadku naruszenia warunków, o których mowa w ust. 5, wysokość akcyzy określa się według stanu z dnia naruszenia tych warunków, a jeżeli tego dnia nie da się ustalić – z dnia stwierdzenia ich naruszenia.
W konsekwencji przywołanych regulacji stwierdzić należy, że jedynie paliwo silnikowe przemieszczane w zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 u.p.a. może korzystać ze zwolnienia z akcyzy. Co istotne, to paliwo może być wykorzystywane tylko w tym środku transportowym, w którym paliwo to zostało przywiezione. Jedynym przypadkiem nienaruszającym zwolnienia od akcyzy jest usunięcie paliwa z danego środka transportowego w przypadku naprawy tego pojazdu. Usunięcie paliwa ze zbiornika z innej przyczyny, np. w celu ustalenia ilości zużytego paliwa podczas transportu towarów, skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego. Nie ma też znaczenia czy paliwo to zostanie wydane innej osobie odpłatnie czy też bez jakiegokolwiek ekwiwalentu, czy też nawet przepompowane do innego środka transportu. Zawsze w takim przypadku powstanie obowiązek uregulowania podatku akcyzowego.
Zatem, jeżeli na terenie kraju zostanie usunięte ze zbiornika paliwo nabyte w innym państwie członkowskim ze względu na niedotrzymanie warunku zwolnienia z podatku akcyzowego skutkuje to obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego. Nie ma w tym przypadku znaczenia opodatkowanie tego wyrobu akcyzowego podatkiem akcyzowym na terenie innego państwa członkowskiego w którym doszło do jego nabycia. Opodatkowanie paliwa w państwie członkowskim, w którym doszło do usunięcia paliwa ze zbiornika trwałe zamontowanego w pojeździe, powiązane jest z podstawową zasadą opodatkowania wyrobów akcyzowych – opodatkowania ich na etapie przeznaczenia do konsumpcji. W państwie członkowskim w razie usunięcia paliwa ze zbiornika dochodzi bowiem do konsumpcji wyrobu akcyzowego. Jest to sankcja o charakterze podatkowym za usunięcie wbrew przepisom unijnym (art. 24 dyrektywy energetycznej), także krajowym (art. 33 ust. 6 u.p.a.) paliwa ze zbiornika trwale zamontowanego w pojeździe. Podkreślenia wymaga to, że to opodatkowanie paliwa w państwie członkowskim usunięcia wyrobu akcyzowego ze zbiornika wynika wprost z przepisów dyrektywy energetycznej. Nie ma w tym przypadku również żadnego znaczenia czy akcyza zapłacona w państwie członkowskim nabycia paliwa będzie zwrócona. Nie można w tych okolicznościach skutecznie mówić o naruszeniu zasady podwójnego opodatkowania akcyzą.
Tym samym, jak wyżej to już stwierdzono, postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2725).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI