I GSK 1898/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające zwolnienia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej, która miała zostać przeznaczona na wypłatę wynagrodzeń pracownikom. Sąd I instancji uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy konfliktu między interesem wierzyciela a ważnym interesem zobowiązanego, jakim jest wypłata wynagrodzeń. Podkreślono szczególną ochronę wynagrodzeń za pracę oraz potrzebę rozważenia przepisów dotyczących egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.), zwłaszcza w kontekście znacznej wysokości wierzytelności przysługującej spółce od dłużnika. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS, podzielił w dużej mierze argumentację WSA. Stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo skontrolował zaskarżone postanowienie, nie przekraczając ram postępowania kontrolnego i wskazując na naruszenia przepisów proceduralnych przez organy. NSA uznał, że organy nie rozważyły wystarczająco specyfiki ochrony wynagrodzeń oraz potencjalnych mechanizmów egzekucyjnych wobec dłużnika zajętej wierzytelności, co mogło wpłynąć na ocenę wniosku o zwolnienie. Sąd kasacyjny uchylił jednak zaskarżony wyrok w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego, uznając, że w sprawach dotyczących egzekucji należności z tytułu ubezpieczeń społecznych strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych, a wynagrodzenie pełnomocnika powinno być ustalone według niższej stawki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia, analiza uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, zasady ustalania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i egzekucji administracyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną należności ZUS oraz zwolnieniem wierzytelności na wynagrodzenia. Interpretacja kosztów sądowych może być przedmiotem dalszych dyskusji w kontekście konkretnych przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności pieniężnej, która miała zostać przeznaczona na wypłatę wynagrodzeń pracownikom, uwzględniając interes wierzyciela i ważny interes zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nieprawidłowo odmówił zwolnienia, gdyż nie przeprowadził wnikliwej analizy interesów i nie rozważył wszystkich aspektów sprawy, w tym przepisów dotyczących egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności oraz szczególnej ochrony wynagrodzeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia wymagała szczególnie starannego wyważenia interesów i uzasadnienia, a organy nie wykazały, że przyznanie ulgi byłoby sprzeczne z interesem wierzyciela w sposób niebudzący wątpliwości. Podkreślono szczególną ochronę wynagrodzeń i potrzebę rozważenia przepisów art. 71a i 71b u.p.e.a.
Czy w sprawach dotyczących egzekucji należności z tytułu ubezpieczeń społecznych strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych i czy wynagrodzenie pełnomocnika powinno być ustalone według niższej stawki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych, a wynagrodzenie pełnomocnika powinno być ustalone według niższej stawki, zgodnie z wykładnią celowościową i systemową przepisów.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę składu 7 sędziów NSA (II GPS 2/15) oraz wykładnię celowościową i systemową przepisów, stwierdził, że sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące tytułów wykonawczych ZUS lub KRUS należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, co skutkuje zwolnieniem strony skarżącej z kosztów sądowych. Podobnie, brak 'należności pieniężnej' w rozumieniu rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych oraz uprzywilejowany charakter tych spraw uzasadniają ustalenie kosztów według niższej stawki.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Jest to uznanie administracyjne, które wymaga wszechstronnego postępowania i starannego uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 239 § pkt 1 lit. e)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie strony skarżącej z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego w sprawach, gdzie nie występuje 'należność pieniężna'.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 81 § § 4 i § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy te dotyczą szczególnej ochrony wynagrodzeń za pracę, w tym możliwości wypłat z rachunku bankowego mimo zajęcia.
u.p.e.a. art. 71a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje postępowanie w przypadku bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania środków organowi egzekucyjnemu.
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umożliwia ściągnięcie zajętej wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej w przypadku bezpodstawnego uchylania się od jej przekazania.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa przedstawioną w orzeczeniu NSA.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa analiza interesów wierzyciela i zobowiązanego przez organy egzekucyjne przy odmowie zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia. • Potrzeba rozważenia przepisów dotyczących egzekucji od dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.). • Szczególna ochrona wynagrodzeń za pracę. • Zwolnienie strony skarżącej z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i właściwe ustalenie kosztów zastępstwa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu kasacyjnego dotyczące naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. itd.) poprzez błędną ocenę sprawy, przekroczenie ram kontroli i ocenę przez pryzmat słuszności lub celowości.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie za pracę w systemie prawnym chronione jest w sposób szczególny, bezwzględny... • Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić... składniki majątkowe zobowiązanego. • Zwolnienie określonych składników majątkowych spod egzekucji następuje zatem w ramach uznania administracyjnego. • Zastosowanie wykładni językowej bez uwzględnienia wykładni systemowej, wykładni celowościowej godzi w wartości demokratycznego państwa prawnego.
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sprawozdawca
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia spod egzekucji wierzytelności na wynagrodzenia, analiza uznania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, zasady ustalania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z egzekucją administracyjną należności ZUS oraz zwolnieniem wierzytelności na wynagrodzenia. Interpretacja kosztów sądowych może być przedmiotem dalszych dyskusji w kontekście konkretnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony wynagrodzeń pracowników w kontekście egzekucji administracyjnej oraz złożonej kwestii ustalania kosztów sądowych w sprawach związanych z ubezpieczeniami społecznymi i egzekucją.
“Czy pracownicy mogą stracić wynagrodzenie przez błędy organów w egzekucji? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.