I GSK 1892/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję ARiMR, uznając, że pomoc finansowa dla producentów świń w związku z ASF powinna być obliczana za cały okres obowiązywania zakazu przemieszczania, a nie tylko za okres faktycznego braku możliwości wywozu.
Skarżący domagał się pomocy finansowej dla producentów świń w związku z ASF, kwestionując okres, za który przyznano rekompensatę. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że pomoc dotyczy tylko okresu bezwzględnego zakazu przemieszczania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok, stwierdzając, że pomoc powinna być obliczana za cały okres obowiązywania zakazu, niezależnie od możliwości uzyskania indywidualnej zgody na wywóz zwierząt do rzeźni.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pełnej pomocy finansowej producentowi świń, który ubiegał się o rekompensatę w związku z ograniczeniami wprowadzonymi na obszarze objętym afrykańskim pomorem świń (ASF). Organ administracji przyznał pomoc tylko za 30 dni, uznając, że jest to okres bezwzględnego zakazu przemieszczania świń. Producent twierdził, że zakaz obowiązywał dłużej (85 dni) i że nawet jeśli uzyskał zgodę na wywóz zwierząt do rzeźni, nie oznaczało to zniesienia zakazu w szerszym rozumieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję organu, uznając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące pomocy. Sąd wskazał, że pomoc powinna być obliczana za cały okres obowiązywania zakazu przemieszczania lub obrotu świniami, który wynikał z rozporządzeń wprowadzających obszar zagrożony ASF. Uzyskanie indywidualnej zgody na wywóz zwierząt do rzeźni nie wyłącza prawa do rekompensaty za cały okres trwania zakazu, ponieważ zakaz ten uniemożliwiał normalne prowadzenie działalności gospodarczej, w tym wolnorynkowy obrót zwierzętami. NSA nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wykładni, że pomoc należy obliczyć za cały okres od 13 czerwca 2017 r. do 5 września 2017 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Pomoc finansowa powinna być obliczana za cały okres obowiązywania zakazu, niezależnie od możliwości uzyskania indywidualnej zgody na wywóz zwierząt do rzeźni.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakaz przemieszczania świń lub obrotu nimi na obszarze zagrożonym ASF uniemożliwiał normalne prowadzenie działalności gospodarczej, co uzasadnia przyznanie rekompensaty za cały okres jego trwania. Uzyskanie indywidualnej zgody na wywóz do rzeźni nie znosiło tego szerszego zakazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r. art. 13o § ust. 1 pkt 3 lit. b, ust. 4 pkt 2, ust. 11 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Pomoc obliczana jako iloczyn średniej liczby sprzedanych świń i kwoty 0,36 zł oraz liczby dni obowiązywania zakazu przemieszczania lub obrotu świniami z siedziby stada.
rozporządzenie z 6 maja 2015 r. art. 9 § ust. 1 pkt 1 lit. a i b, ust. 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń
Określa zakazy wydawane przez PLW (wywóz z gospodarstwa, transport po drogach) oraz możliwość wyrażenia zgody na wywóz do rzeźni po określonym czasie.
rozporządzenie Nr 3/2017 PLW w Łosicach art. 2, 3
Rozporządzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łosicach Nr 3/2017
Regulowało sytuację prawną producentów w okresie od 13.06.2017 r. do 05.09.2017 r. w związku z ustanowieniem obszaru zagrożonego ASF.
rozporządzenie Nr 14/2017 PLW w Łosicach
Rozporządzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łosicach Nr 14/2017
Uchyliło rozporządzenie Nr 3/2017.
Pomocnicze
rozporządzenie z 6 maja 2015 r. art. 11 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń
Dotyczy sytuacji wydawania zgody na wywiezienie świń ze względu na wystąpienie kolejnych ognisk choroby.
rozporządzenie z 6 maja 2015 r. art. 12 § ust. 2, ust. 4 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń
Określa okres 30 dni od zakończenia wstępnego czyszczenia i odkażania jako podstawę do wydania zgody na wywóz świń.
k.p.a. art. 107 § § 4
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku uzasadniania decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o ochronie zdrowia zwierząt art. 45
Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
ustawa o ochronie zdrowia zwierząt art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc finansowa powinna być obliczana za cały okres obowiązywania zakazu przemieszczania świń lub obrotu nimi, a nie tylko za okres bezwzględnego zakazu wywozu. Uzyskanie indywidualnej zgody na wywóz zwierząt do rzeźni nie znosiło szerszego zakazu obrotu i przemieszczania świń z siedziby stada. Rozporządzenia PLW regulujące zakazy w związku z ASF obowiązywały w okresie od 13.06.2017 r. do 05.09.2017 r. i powinny być uwzględnione przy obliczaniu pomocy.
Odrzucone argumenty
Pomoc finansowa dotyczy wyłącznie sytuacji bezwzględnego braku możliwości przemieszczania i wywozu świń z gospodarstwa. Zakaz przemieszczania świń lub obrót świniami został zdefiniowany w sposób ograniczający, a zezwolenie na wywóz do rzeźni znosiło ten zakaz. Uchylenie zakazu przez rozporządzenie PLW nr 14/2017 z 05.09.2017 r. oznaczało koniec okresu objętego zakazem.
Godne uwagi sformułowania
rekompensata należna jest z tytułu wprowadzenia w roku 2017 zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym zgoda taka nie stanowi zezwolenia na dokonywanie obrotu świniami bądź przemieszczania świń na warunkach innych niż określone w zezwoleniu wolnorynkowy obrót był niedozwolony liczba dni obowiązywania zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami z siedziby stada
Skład orzekający
Elżbieta Kowalik-Grzanka
przewodniczący sprawozdawca
Izabella Janson
sędzia del. WSA
Ludmiła Jajkiewicz
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników w sytuacjach nadzwyczajnych (np. epidemie chorób zwierzęcych) oraz zasady obliczania rekompensat za okresy ograniczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń wykonawczych w sprawie ASF i może wymagać analizy kontekstu prawnego dla innych branż.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie przepisów dotyczących pomocy publicznej i jak sądy mogą korygować błędne interpretacje organów administracji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Rolnik wygrał z ARiMR: Pomoc za ASF musi uwzględniać cały okres zakazu, nie tylko dni bezwzględnego wywozu.”
Dane finansowe
WPS: 102 210,82 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1892/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2020-05-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-10-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący sprawozdawca/ Izabella Janson Ludmiła Jajkiewicz Symbol z opisem 6559 Sygn. powiązane V SA/Wa 143/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-23 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Izabela Janson po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 143/19 w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej dla producenta świń na obszarze objętym ograniczeniami w związku z ASF 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz S. H. kwotę 7 080 (siedem tysięcy osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 143/19 oddalił skargę S. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej dla producentów świń na obszarze objętym ograniczeniami w związku z ASF. Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym: S. H. (dalej: skarżący) 9 maja 2018 r. złożył do Kierownika Powiatowego Biura ARiMR wniosek wraz z załącznikami o udzielenie pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń. Decyzją z [...] października nr [...] organ I instancji przyznał stronie pomoc finansową o wartości brutto w wysokości: 102210,82 zł, stanowiącej równowartość 23810,38 euro i na podstawie art.107 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej: k.p.a.) odstąpił od uzasadnienia, ponieważ decyzja w jego ocenie w całości uwzględniła żądania strony. W odwołaniu skarżący wskazał, że nie zgadza się z decyzją w zakresie ilości dni objętych restrykcjami (zakazem przemieszczania świń) ze względu na wykrycie ognisk choroby w postaci Afrykańskiego Pomoru Świń (ASF) przyjętych przez organ I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia, a których dotyczy część B wniosku. Wskazał, że na podstawie złożonych dowodów powinno to być 85 dni a nie 30 dni jak przyjął organ. Na dowód przedstawił decyzję oraz zaświadczenie wydane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii dotyczącego innego rolnika S. C., który mieszka w powiecie bialskim. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR w W. decyzją z [...] listopada 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] października 2018 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor ustalił ponownie stan faktyczny w sprawie i wskazał, że tryb składania przedmiotowego wniosku o udzielenie pomocy finansowej reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015 r., poz. 187 z późn. zm. dalej rozporządzenie z 27 stycznia 2015 r.). Organ przytoczył treść § 2 ust. 1 pkt 6 , § 13o ust. 1-4, ust. 11 rozporządzenia i wskazał, że organ I instancji wziął pod uwagę zaświadczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii (PLW) z 21 maja 2018 r., które zostało złożone wraz z wnioskiem, gdzie jednoznacznie określono, że od 13 czerwca 2017 r. do 12 lipca 2017 r., tj. 30 dni obowiązuje bezwzględny zakaz przemieszczania świń m. in. do uboju. Wskazał, że co prawda w zaświadczeniu PLW z 21 maja 2018 r. widnieje termin od 13.06.2017 r. do 5.09.2017 r. (85 dni), na który powołuje się strona, jednakże wskazuje on tylko i wyłącznie, iż miejscowość S., gmina K. pozostawała w obszarze zagrożonym lub zapowietrzonym w związku ze stwierdzonymi ogniskami ASF. Natomiast w myśl art. 13o ust. 4 pkt. 2 cytowanego rozporządzenia pomoc jest udzielana na wyrównanie kwoty dochodu w związku z wprowadzeniem, w 2017 roku, na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, na którym znajduje się siedziba stada producenta świń. Tym samym organ zobligowany był wziąć pod uwagę datę wskazaną pismem PLW z dnia 21.05.2018 r. (30 dni). Dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 2 oraz ust. 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. 2015 poz. 754, dalej: rozporządzenie z 6 maja 2015 r.) Powiatowy Lekarz Weterynarii wydaje zakaz przemieszczania świń m. in. do ubojni na obszarze zapowietrzonym w związku z art. 9 ust. 4 na okres 30 dni, co oznacza, że za wiążący należy potraktować termin od 13.06.2017 r. do 12.07.2017 r. Podkreślił, że jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 4 września 2017 r. sprzedał 380 szt. świń. W związku z tym termin obowiązywania zakazu, tj. od 13.06.2017 r. do 5.09.2017 r. podnoszony w odwołaniu uznał za niewiarygodny, ponieważ skoro możliwa była sprzedaż zwierząt przez producenta przed jego końcem, tzn., że zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia z 6 maja 2015 r. PLW wydał zezwolenie na wywiezienie zwierząt z gospodarstwa m. in. do uboju, a zakaz zniesiono. Podkreślił, że mimo, że w postępowaniu odwoławczym strona przedstawiła dokumenty dotyczące innego producenta S. C., to nie mogą one być dowodem w tym postępowaniu. Wojewódzkie Sąd Administracyjny wyrokiem wskazanym na wstępie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd powołując treść § 13o ust. 1, § 13o ust. 11 powołanego rozporządzenia wskazał, że z treści przedstawionego przez skarżącego przy wniosku o przyznanie pomocy zaświadczenia PLW w Ł. z 21 maja 2018 r., w okresie od 13 czerwca 2017 r. do 5 września 2017 r. miejscowość S. gmina S. (w której znajdowała się siedziba stada świń należących do skarżącego ), pozostawała w obszarach zagrożonym lub zapowietrzonym wyznaczonych w związku ze stwierdzonymi ogniskami afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu bialskiego. W okresie od 13 czerwca 2017 r. do 12 lipca, tj. 2017 r. przez 30 dni obowiązywał zakaz przemieszczania świń m.in. do uboju. Natomiast w całym tym okresie, tj. od 13 czerwca 2017 r. do 5 września 2017 r. obowiązywał zakaz wynikający z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z 6 maja 2015 r. w sprawie pomoru świń dotyczący transportu świń po drogach publicznych i wewnętrznych, z wyłączeniem dróg wewnętrznych w gospodarstwach. Zakaz ten posiada wyłączenia, które umożliwiają przemieszczenie świń w obrębie obszarów zapowietrzonych i zagrożonych oraz wywóz z tych obszarów. Wyłączenia te nie przewidują możliwości wwozu świń spoza obszarów zapowietrzonych. Sąd zauważył, że pismo to ma związek z rozporządzeniem Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ł. z 13 czerwca 2017 r. nr 3/2017 r. opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego pod poz. 5361 ustanawiającym na terenie miejscowości (w tym w S.) wymienionych w § 1 rozporządzenia obszaru zagrożonego z ustaleniem wskazanych w nim zakazów. Rozporządzenie to wraz z dwoma innymi nr 7/2017 i 9/2017 , które objęły dalsze miejscowości i miały poza tym jednakową treść, zostało uchylone przez rozporządzenie PLW nr 14 /2017 z 5 września 2017 r. Zaznaczył, że wszystkie 3 rozporządzenia wprowadzające obszar zagrożony zostały wydane w oparciu o wskazane w nich przepisy art. 45 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1539 z późn. zm.). Podkreślił, że § 2 i § 3 rozporządzenia PLW w Ł. z 13 czerwca 2013 r. stanowi odpowiednik treści § 9 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 6 maja 2015 r. w sprawie pomoru świń, wydanego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Cytując § 12 ust. 1 rozporządzenia z 6 maja 2015 r. wskazał, że jakkolwiek zakaz dotyczący transportu świń po drogach publicznych i wewnętrznych za wyjątkiem dróg wewnętrznych w gospodarstwie został uchylony dopiero z dniem 5 września 2017 r., to przed tą datą po upływie 30 dni od wprowadzenia m.in. tego zakazu, możliwe było wystąpienie przez producenta do PLW o wyrażenie zgody na przemieszczenie zwierząt do rzeźni i ich sprzedaż, co jak wynika z faktury sprzedaży świń strona dokonała w dniu 4 września 2017 r. Na rozprawie 23 maja 2017 r. skarżący wyjaśnił, że ubieganie się o taką zgodę było możliwe wcześniej ale nie można było kupić świń i " zasiedlić chlewów". Istotnie z treści rozporządzenia z 6 maja 2015 r. w sprawie pomoru świń wynika, że wwóz świń na teren zagrożony, nie był możliwy. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla zasad przyznawania pomocy w przypadku określenia w 2017 r. obszaru zagrożonego. Stwierdzić bowiem należy, że istotnymi dla rozstrzygnięcia w zakresie wniosku skarżącego, był przepis § 13o rozporządzenia z 27 stycznia 2017 r. i jego ust. 1 pkt 3 lit. b, ust. 4 pkt 2 i ust. 11 pkt 2 – co jak wynika ze skargi, nie budzi również wątpliwości strony. Zdaniem Sądu I instancji pomoc obejmuje tylko rekompensatę związaną z zakazem przemieszczania lub obrotu świniami ale tylko z siedziby stada, nie dotyczy więc sytuacji wynikającej z poniesienia potencjalnych szkód związanych z brakiem możliwości kupienia świń i dokonania obsady chlewów w okresie objętym zakazem, który w tym wypadku jak wynika z przepisów rozporządzenia w sprawie pomoru świń, nie podlegał skróceniu. Skoro możliwe było po 12 lipca 2017 r. ubieganie się o wyrażenie zgody przez PLW na przemieszczenie świń i obrót nimi z siedziby stada, co skarżący uczynił w dogodnym dla siebie terminie, to należy uznać, że przyznanie pomocy w związku z wyrównaniem kwoty dochodu wyłącznie za okres 30 dni obowiązywania ścisłego zakazu w tym zakresie, a nie za cały okres 85 dni- było prawidłowe. W tej sytuacji więc, nawet jeśli ARiMR, który jak wynika ze skargi uprzedzał w trakcie weryfikacji wniosku, miał prawo dokonywać wpisów poprzez upoważnionego pracownika, w tzw. szarej części wniosku, w tym wypadku jego części B i określił wbrew woli skarżącego krótszy niż 85 dni okres obowiązywania zakazu wywozu i sprzedaży świń, to nie ma to wpływu na samo rozstrzygnięcie o wielkości przyznanej pomocy. Skargą kasacyjną skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) § 13 o ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit a i b rozporządzenia z dnia 6 maja 2015 r., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż: - rekompensata związana z zakazem przemieszczania świń lub obrotu świniami dotyczy wyłącznie sytuacji bezwzględnego braku możliwości przemieszczania świń i wywozu świń z gospodarstwa, w sytuacji gdy rekompensata należna jest z tytułu wprowadzenia w roku 2017 zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, na którym znajduje się siedziba stada producenta; - zakaz przemieszczania świń bądź obrót świniami został zdefiniowany w § 9 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia z dnia 6 maja 2015 r. jako ustanawiany przez Powiatowego Lekarza Weterynarii zakaz wywożenia świń oraz materiału biologicznego świń z gospodarstw zaś określonego lit b zakazu transportu świń po drogach publicznych lub wewnętrznych, z wyłączeniem dróg wewnętrznych w gospodarstwach, nie należy kwalifikować jako zakazu przemieszczania świń bądź zakazu obrotu świniami w sytuacji gdy żaden obowiązujący przepis nie wprowadza definicji bezwzględnego zakazu przemieszczania świń ani zakazu obrotu świniami; 2) § 9 ust. 4 oraz § 11 rozporządzenia z dnia 6 maja 2015 r., poprzez ich błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii wydaje bezwzględny zakaz przemieszczania świń na okres 30 bądź 40 dni, w sytuacji gdy, ze względu na dobrostan zwierząt lekarz ten, po spełnieniu przez hodowcę niezbędnych wymogów, może wyrazić jednorazową zgodę na wywiezienie świń w określonych warunkach do wyznaczonej rzeźni, co nie stanowi zezwolenia na dokonywanie obrotu świniami bądź przemieszczanie świń na warunkach innych niż określone w tymże zezwoleniu; 3) § 2 oraz § 3 rozporządzenia Nr 3/2017 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łosicach w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu łosickiego z dnia 13.06.2017r oraz rozporządzenia Nr 14/2017 Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łosicach z dnia 05.09.2017r uchylającego w/w rozporządzenie Nr 3/2017 w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu łosickiego, poprzez ich błędną wykładnię w zakresie ustanowionych zakazów w związku z ustanowieniem obszaru zagrożonego wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń oraz przy ustalaniu okresu obowiązywania zakazu przemieszczania świń, obrotu świniami na obszarze zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, podczas gdy w/w akty prawne regulowały sytuację prawną producentów w siedzibie stada prowadzonego przez skarżącego w okresie od 13.06.2017 r. do 05.09.2017 r.; II naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit c p.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy decyzja organu I instancji poprzez odstąpienie od uzasadnienia w zaistniałych okolicznościach sprawy została wydana z naruszeniem prawa w postaci art. 107 § 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie. W tym stanie rzeczy kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach postawionych Sądowi I instancji. Spór w sprawie dotyczy przede wszystkim naruszenia przepisów prawa materialnego tj. § 13o ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu [...] w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 roku w sprawie zwalczania afrykańskiego pomoru świń przez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że rekompensata związana z zakazem przemieszczania świń lub obrotu świniami dotyczy wyłącznie sytuacji bezwzględnego braku możliwości przemieszczania i wywozu świń z gospodarstwa, w sytuacji gdy rekompensata należna jest z tytułu wprowadzenia w roku 2017 zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, na którym znajduje się siedziba stada producenta (pkt 1 petitum) jak również naruszenia § 9 ust. 4 oraz § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 roku w sprawie afrykańskiego pomoru świń, w sposób szczegółowo opisany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej oraz § 2 i § 3 rozporządzeń nr 3/ 2017 z dnia 13.06.2017 r. i nr 14/2017 z dnia 05.09.2017 r. uchylającego wcześniejsze rozporządzenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łosicach w sposób szczegółowo określony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Komplementarny charakter sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego wymaga ich łącznego rozpoznania. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia z 6 maja 2015 roku w sprawie afrykańskiego pomoru świń, Powiatowy lekarz weterynarii (PLW) na podstawie tego przepisu wydaje zakaz wywożenia świń oraz materiału biologicznego świń z gospodarstw – lit. a) oraz lit. b) transportu świń po drogach publicznych i wewnętrznych, z wyłączeniem dróg wewnętrznych w gospodarstwach. W myśl § 9 ust. 4 wymienionego rozporządzenia PLW może po upływie 40 dni (30 dni- § 12 ust. 4 pkt 1 ) od zakończenia wstępnego czyszczenia i odkażania w ognisku choroby, wyrazić zgodę na wywiezienie, w zaplombowanych przez niego środkach transportu, świń z gospodarstwa do miejsc określonych w pkt 1-3, m.in. do wyznaczonej przez niego rzeźni w celu niezwłocznego dokonania ich uboju, przy czym jeżeli jest to możliwe, powinna to być rzeźnia znajdująca się na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym (pkt 1). Natomiast § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia normuje sytuację, gdy środki o których mowa w § 9, są utrzymywane ze względu na wystąpienie kolejnych ognisk choroby, wówczas lekarz weterynarii, na wniosek posiadacza świń, biorąc pod uwagę dobrostan zwierząt, może wydać zgodę na wywiezienie świń, w zaplombowanych przez niego środkach transportu, z gospodarstwa do miejsc określonych w pkt 1-3 tego przepisu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgoda taka nie stanowi zezwolenia na dokonywanie obrotu świniami bądź przemieszczania świń na warunkach innych niż określone w zezwoleniu. Oznacza to, że producent nie może dokonywać obrotu świniami z siedziby stada (np. sprzedawać ich na rynku). Prawidłowe jest stanowisko kasatora, że rozporządzenia Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łosicach wskazane w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej regulowały sytuację prawną w okresie od 13.06. 2017 r. do 05.09. 2017 r. producentów, w tym siedzibie stada prowadzonego przez skarżącego kasacyjnie. Z zaświadczenia PLW w Łosicach z dnia 21 maja 2018 r. wynika, że ograniczenia w przemieszczaniu i obrocie świniami były spowodowane, pozostawaniem w okresie od 13 czerwca 2017 roku do 5 września 2017 roku, miejscowości S. w obszarach zagrożonym lub zapowietrzonym, wyznaczonych w związku ze stwierdzonymi ogniskami afrykańskiego pomoru świń na terenie powiatu bialskiego. We wskazanym okresie wolnorynkowy obrót był niedozwolony, skarżący otrzymał zgodę na przewiezienie świń do wyznaczonej na obszarze zagrożonym rzeźni, która zakupiła świnie za ustaloną przez siebie cenę. Zauważyć należy, że § 13o ust. 11 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku, stanowi sposób obliczania pomocy udzielonej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producentów świń w 2017 roku w związku z wprowadzeniem, w tym roku, na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, na którym znajduje się siedziba stada producenta świń - stanowi iloczyn średniej dziennej liczby świń sprzedanych w latach 2014-2016 albo średniej liczby świń sprzedanych w ciągu trzech lat w okresie pięcioletnim bezpośrednio poprzedzającym 2017 r., z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości sprzedaży świń, i kwoty 0,36 zł oraz liczby dni obowiązywania zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami z siedziby stada, o której mowa w ust. 1 pkt 3. A zatem warunki uzyskania pomocy przez wskazanie m.in. "liczby dni obowiązywania zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami z siedziby stada" nie zostało powiązane przez ustawodawcę z ilością sprzedanej trzody. Wystarczające dla uzyskania pomocy jest stwierdzenie obiektywnej okoliczności, uniemożliwiającej prowadzenie przez producenta normalnej działalności (na co składa się również obrót świniami z siedziby stada), w związku z wprowadzonym zakazem. Nie budzi wątpliwości Sądu drugiej instancji, że obowiązujący od dnia 13.06.2017r. do 05.09.2017r. zakaz PLW był przeszkodą dla prowadzenia obrotu świniami z siedziby stada, co implikuje wniosek, że rekompensata powinna uwzględniać wskazany okres. Sąd I instancji, podzielając stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, dokonał błędnej wykładni ww. przepisów prawa materialnego, przyjmując, że wystąpienie przez skarżącego kasacyjnie z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na sprzedaż hodowanych od kilku miesięcy zwierząt (uwzględnionym przez PLW z uwagi na dobrostan zwierząt ) skutkuje zniesieniem zakazu. Tymczasem określenie obrotu świń z siedziby stada winno być interpretowane jako obrót świniami na obszarze objętym ograniczeniami w związku z ASF, na którym znajduje się siedziba stada producenta. Obrót świniami z siedziby stada na terenie zagrożonym lub zapowietrzonym nie może być interpretowany wyłącznie jako zakaz wywozu świń z gospodarstwa. Jak wcześniej wskazano, brak oparcia we wskazanych przepisach, dla twierdzenia, że ustawodawca uzależnił finansowe wsparcie producentów od ilości sprzedanych w 2017 roku świń z siedziby stada. W konkluzji zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w skardze kasacyjnej okazały się usprawiedliwione. Zdaniem NSA nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa procesowego sformułowany w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Jego istota sprowadza się do zaakceptowania przez Sąd I instancji wadliwego, bo z naruszeniem art. 107 § 4 k.p.a. przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się szczegółowo do wskazanego naruszenia procedury, uznając, że odstąpienie od uzasadnienia decyzji w okolicznościach faktycznych sprawy było bezzasadne i stanowiło naruszenie art. 107 § 4 k.p.a., to jednak nie stanowiło przeszkody dla "podjęcia obrony przez skarżącego". Tym samym uznać należy, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Związku między naruszeniem i jego wpływem na wynik sprawy, nie wykazuje w żaden sposób skarżący kasacyjnie. Wskazać trzeba, że NSA uznał, że może w niniejszej sprawie skorzystać z uregulowania zawartego w art. 188 p.p.s.a., który to przepis ma zastosowanie zarówno w sytuacji, gdy strona skarżąca skutecznie zarzuca jedynie naruszenie prawa materialnego, jak i wówczas, gdy opiera skargę kasacyjną na obydwu podstawach, ale naruszenie przepisów postępowania bądź nie miało miejsca, bądź też wystąpiło, jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Przepisem tym objęte są także sytuacje, w których strona stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania nie wykazała w ogóle lub nie wywiodła skutecznie istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy, tak jak miało to miejsce w tej sprawie. Wobec tego, że istota sprawy została należycie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok Sądu I instancji, postanowił na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznać skargę, którą w świetle przedstawionych powyżej argumentów, jako zasadną należało uwzględnić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany będzie rozpoznając wniosek skarżącego uwzględnić zaprezentowaną wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię przepisów prawa materialnego i przy obliczaniu wysokości należnej pomocy obliczyć ją na podstawie § 13o ust. 11 pkt rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 roku za cały okres trwania zakazu tj. od 13 czerwca 2017 roku do 5 września 2017 roku. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji wyroku. Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wpis od skargi (1053 zł.), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w postępowaniu przed Sądem I instancji – 100% stawki minimalnej ( 3600 zł.), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku I instancji (100 zł.), wpis od skargi kasacyjnej (527 zł.), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej – 50% (1800 zł.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI