I GSK 1883/22

I GSK 1883/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Wach
Jacek Boratyn
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15gga
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 3705/21 w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie na rzecz L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3705/21 po rozpoznaniu skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca", "spółka"), uchylił rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr FGŚP.III.4220.8205.2021.MBK w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników w następstwie wystąpienia COVID-19 i zasądził od Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie na rzecz L. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Skarżąca w dniu 30 marca 2021 r. złożyła do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie wniosek o otrzymanie świadczenia na podstawie art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm.), dalej "ustawa COVID" na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Pismem z dnia [...] kwietnia br. poinformowano skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu wniosku. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, iż zgodnie z art. 15gga ust. 1 i 2 w związku z art. 15ggb ustawy COVID oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371), dalej "rozporządzenie", możliwość uzyskania wsparcia dotyczy wyłącznie tych podmiotów, które na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziły działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, z kodem wymienionym w ww. rozporządzeniu, jako rodzaj przeważającej działalności. Organ podkreślił, że weryfikacja kodu PKD przeważającej działalności dała wynik negatywny. Skarżąca nie prowadziła działalności z przeważającym kodem PKD 55.10.Z. określonym w ww. wniosku. Oznacza to, że na dzień 30 listopada 2020 r. wiodącym PKD działalności był kod niekwalifikujący się do wsparcia ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach art. 15gga ustawy COVID.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3705/21 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu I instancji wpis w rejestrze REGON nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o wsparcie na pewno spełnia wymagane kryterium, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie składane we wniosku (dodatkowo pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń).
Zdaniem Sądu I instancji, przyjęcie, że wpis w rejestrze stanowi jedyny sposób oceny spełnienia warunku pomocy de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej kryterium spełniają (tzn. prowadzą na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalność wg podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym). Tak przyjęty sposób weryfikacji spełnienia warunku jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. W ocenie Sądu I instancji weryfikacja warunku nie powinna w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek ubiegania się o pomoc spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Przyjęte rozwiązanie, zdaniem Sądu I instancji, prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP, tj. równego dostępu do pomocy podmiotów, które znajdują się w tej samej sytuacji. Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej wg podanego PKD i ich sytuacji, po zastosowaniu wprowadzonego sposobu weryfikacji ww. wymogu, tj. wpisu w rejestrze. Wprowadzenie tylko tego sposobu weryfikacji spełnienia warunku powoduje więc w skutkach nierówny dostęp do pomocy i pozbawia dostępu do środków pomocy podmioty, które prowadzą przeważającą działalność gospodarczą we wskazanym zakresie wg PKD, jednakże informacja w tym zakresie nie została wpisana do rejestru.
Następnie organ, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329) dalej "p.p.s.a." zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r. (sygn. akt. V SA/Wa 3705/21) i wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie wyroku reformacyjnego oddalającego skargę w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- zasądzenie kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego) według norm przepisanych.
W oparciu o art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Dyrektor WUP w Warszawie zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:
a) art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporz wydanego na podstawie art. 15ggb ust 1,15zt ust. 1, art.15 ze ust. 1 oraz art. 31zy ustawy COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że kryterium prowadzenia przez przedsiębiorcę przeważającej działalności oznaczonej kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 wskazanym w § 1 ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia może być weryfikowane na podstawie innych niż cytowane przepisy dokumentów i danych, i pominięcie faktu, że przepis kryterium przeważającej działalności odnosi się wprost do przedsiębiorcy i zapisu ujawnionego w rejestrze REGON.
b) art. 146 § 1 w związku z 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w związku z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia wydanego na podstawie art. 15ggb ustawy COVID, poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie trybu weryfikacji kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy wskazanego w § 1 ust. 2 rozporządzenia, w następstwie czego WSA nie wziął pod uwagę niespełniania przez skarżącego jednej z ustawowych przesłanek uzyskania wsparcia przewidzianego przez § 1 ust. 1 rozporządzenia, tj. konieczności ustalenia przeważającej działalności przedsiębiorcy na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. zasady, że kontrola sądowa działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, oraz art. 8 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie powołanej w skarżonym wyroku zasady równości wobec prawa oraz błędne zastosowanie do przepisów o charakterze bezwzględnie obowiązującym pozaprawnego, nieokreślonego kryterium "kontekstu społecznego".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi na rozprawie, przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę skarżąca w pełni poparła stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ organ zrzekł się rozprawy, a skarżąca w terminie wynikającym z tego przepisu nie zażądała jej przeprowadzenia.
W związku z treścią zarzutów skargi należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez kasatora naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały.
W myśl przytoczonej wyżej regulacji granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania kasacyjnego, zakreślają, co do zasady, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zdefiniowane poprzez wskazanie przez jej autora konkretnych jednostek redakcyjnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone, a także oparte na tych przepisach twierdzenia, dotyczące mających według skarżącego kasacyjnie miejsce uchybień regulacjom prawa materialnego czy procesowego.
W związku ze związaniem granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony ani tym bardziej zobowiązany do modyfikowania czy też uzupełniania za strony wadliwie skonstruowanych zarzutów skargi kasacyjnej. Nie może także domniemywać ich pełnej treści czy postaci, jak również intencji stron, które przyświecały im przy ich formułowaniu.
W przedmiotowej sprawie, w której nie stwierdzono nieważności postępowania ani podstaw do umorzenia postępowania czy też odrzucenia skargi, formułując zarzuty skargi kasacyjnej jej autor zarzucił Sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, które w jego ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię.
Ze swej istoty zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, co do zasady, winny być rozpoznane w pierwszej kolejności, gdyż ocenę prawidłowości subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przeprowadzić dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).
Przechodząc do oceny podniesionych przez kasatora zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania ich zasadności. Kasator zarzucił bowiem naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tj. zasady, że kontrola sądowa działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, oraz art. 8 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie powołanej w skarżonym wyroku zasady równości wobec prawa oraz błędne zastosowanie do przepisów o charakterze bezwzględnie obowiązującym pozaprawnego, nieokreślonego kryterium "kontekstu społecznego".
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1-2, art. 151, czy art. 145 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów ogólnych (blankietowych) jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. nie powołano. Wprawdzie uzasadniając zarzut organ zawarł zdanie o braku podstaw do zastosowania art. 8 k.p.a., jednak wskazanie to jest zbyt ogólnikowe, a Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować kasatora i uzasadniać za autora skargi kaucyjnej jego stanowiska.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do kolejnych, w ocenie kasatora, naruszonych przez Sąd I instancji przepisów procesowych podkreśla, że przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Natomiast taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto wskazać należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei przepis art.3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę uchyli się od obowiązku wykonania kontroli zaskarżonej decyzji, natomiast okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem tej kontroli nie stanowi naruszenia tego przepisu prawa.
Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego w ocenie Naczelnego Sądu administracyjnego są one bezpodstawne. Co istotne dotyczą one tożsamego zagadnienia, czyli błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. (zmienionego Rozporządzeniem RM z dnia 16 kwietnia 2021 r.), wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna je łącznie.
Na wstępie należy przypomnieć, że dofinansowanie miejsc pracy zostało przewidziane w art. 15gga ustawy COVID ze względu na fakt, iż przedsiębiorcy bardzo dotkliwie odczuli skutki światowej pandemii koronawirusa. Biorąc bowiem pod uwagę wykładnię celowościową ustawy COVID w obliczu światowej pandemii i konieczności udzielenia pomocy dla przedsiębiorców zagrożonych kryzysem gospodarczym rozstrzygnięcia w przedmiocie pomocy w postaci dofinansowania ochrony miejsc pracy powinny być objęte jak najszerszą ochroną sądowoadministracyjną. Nie może bowiem w demokratycznym państwie prawa dochodzić do sytuacji, w której podmioty administracji publicznej z jednej strony zakazują prowadzenia działalności gospodarczej (w niniejszej sprawie dotyczy to prowadzenia działalności hotelarskiej) a z drugiej strony pozbawiają wsparcia ze względu na nieścisłości w rejestrze statystycznym. Przepis art. 15gga powinien być tak interpretowany, by wsparcie państwa stanowiło rekompensatę za wprowadzenie zakazów prowadzenia działalności hotelarskiej. Więcej, przepisy ustawy COVID powinny być więc interpretowane z uwzględnieniem interesu przedsiębiorców w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do instytucji państwowych a nie na odwrót.
W ocenie skarżącej, pomoc państwa w sprawie niniejszej była wyjątkowo jej potrzebna, ponieważ jako spółka prowadzi W.. Działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności kodem PKD 55.10.Z - Hotele i podobne obiekty zakwaterowania jest przeważającą działalnością skarżącej. Natomiast w Krajowym Rejestrze Sądowym skarżąca jako przedmiot swojej przeważającej działalności gospodarczej miała wpisany kod PKD 68.20.Z (wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi). Spółka podnosiła, że przychody z działalności hotelarskiej dominują w strukturze przychodów. W latach 2015 - 2019 r. około 70% jej przychodów pochodziło z tej działalności. Faktyczna i dominująca działalność skarżącej, co przyznaje na etapie złożonego wniosku, jest niezmienna i dotyczy działalności hotelarskiej.
Informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON potwierdza stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on więc stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane. Dane zawarte w rejestrze REGON w zakresie kodów PKD, w tym kodu "przeważającej działalności", mogą zatem nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu, nie tylko z powodu nieprawdziwego oświadczenia podmiotu rejestrującego działalność, ale również z braku aktualizacji wpisu w rejestrze REGON, po zmianie zakresu prowadzonej działalności, co może mieć miejsce z uwagi na zasadę stabilności przyjętą na potrzeby klasyfikacji działalności. Zgodnie z tą zasadą, wyrażoną w pkt 25 i 26 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885), aby uniknąć zbyt częstych zmian, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki, dana działalność przeważająca.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że weryfikacja przeważającej działalności gospodarczej za pomocą rejestru REGON powinna odbywać się pomocniczo by ułatwić i przyspieszyć proces weryfikacji, nie może być jednak wiążąca i ostateczna. Celem ustawodawcy było niewątpliwie udzielenie przedsiębiorcom szybkiej pomocy finansowej, jednakże w efekcie wielu przedsiębiorców zostało pokrzywdzonych przez taki system weryfikacji. Do tej pory rejestr REGON służył wyłącznie celom statystycznym i nie było żadnych sankcji za nieprawidłowości ujawnione w tym rejestrze a stanem faktycznym. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem zawartym w wyroku Sądu I instancji, że organ kierując się uznaniem administracyjnym powinien wyważyć interes jednostki i interes publiczny, który dla obu stron jest zbieżny. W sprawie trafnie Sąd I instancji skonstatował, że organ winien ustalić na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału, w tym dowodów przedłożonych przez skarżącą, jaką faktycznie przeważającą działalność skarżąca prowadziła na dzień 30 listopada 2020 r. Konsekwencją stwierdzenia, że działalnością tą była działalnością o kodzie PKD 55.10.Z, powinno być udzielenie wnioskowanego dofinansowania.
Naczelny Sąd Administracyjny, podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonym wyroku, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON. Ocena czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne, mające na celu uproszczenie postępowania o dofinansowanie.
Wprowadzane przez prawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a działania podjęte na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i dofinansowanie wynagrodzenia pracowników jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych, na co wskazywała spółka poprzez załączenie informacji o wystąpieniu o zmianę wpisu w rejestrze. Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku jest prawidłowe i skarżąca mogła ustawowe przesłanki wykazać wszelkimi środkami dowodowymi, w tym podważając formalne znaczenie klasyfikacji działalności w rejestrze podmiotów REGON.
Reasumując, w świetle powołanych wyżej argumentów należy uznać, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok nie dopuścił się zarzucanych przez kasatora uchybień, co czyni skargę kasacyjną niezasadną.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.).