I GSK 188/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną rolnika M.P. od wyroku WSA w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uznając, że ustalenia sądów karnych dotyczące oszustwa finansowego są wiążące.
Rolnik M.P. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na decyzję o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne wznowienie postępowania i uznanie, że stworzył sztuczne warunki do uzyskania dopłat. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując na prawomocny wyrok sądu karnego, który uznał skarżącego za winnego oszustwa finansowego na kwotę ponad 410 tys. zł, co czyniło ustalenia sądów karnych wiążącymi dla sądu administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez rolnika M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR o uchyleniu wcześniejszej decyzji i odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne wznowienie postępowania administracyjnego mimo braku podstaw, oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów dotyczących płatności rolnych i ochrony interesów finansowych UE. Podnosił, że nie stworzył sztucznych warunków do uzyskania dopłat i faktycznie prowadził działalność rolniczą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego. Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach, potwierdzony przez Sąd Apelacyjny, uznał M.P. za winnego oszustwa finansowego na kwotę 410 845,84 zł, polegającego na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. W związku z tym NSA uznał, że nie ma podstaw do negowania tych ustaleń i oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi prawomocnego wyroku sądu karnego, w szczególności dotyczącymi sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie może badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia sądu karnego były prawidłowe. Związanie treścią wyroku karnego oznacza konieczność akceptacji ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (40)
Główne
Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1306/2013
Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 pkt a, b i c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 9
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § pkt 3
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1)
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2)
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o wspieraniu art. 21 § ust. 2 pkt 2 i pkt 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 233 § § 6
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
p.p.s.a. art. 193 § zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne wznowienie postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa materialnego, w tym błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących płatności rolnych i ochrony interesów finansowych UE. Stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie może badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia te były prawidłowe i czy znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądu podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący
Michał Kowalski
członek
Piotr Piszczek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Związanie sądu administracyjnego ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego w sprawach dotyczących płatności rolnych i oszustw finansowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ustalenia sądu karnego są kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny wpływa na postępowanie administracyjne, szczególnie w kontekście oszustw finansowych i płatności unijnych. Jest to ważny precedens dla rolników i organów wypłacających środki.
“Wyrok karny przesądził o losach unijnych dopłat: NSA oddala skargę rolnika.”
Dane finansowe
WPS: 410 845,84 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 188/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer /przewodniczący/ Michał Kowalski Piotr Piszczek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Ke 223/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-08-31 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 11, art. 174 , art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 223/21 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 2 lutego 2021 r. nr 9013-2020-000082 w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 223/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U.2024.935, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę M.P. (dalej też: strona, skarżący, rolnik, beneficjent) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej też: "DŚ OR ARiMR", "organ", "Dyrektor") z 2 lutego 2021 r., w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, po wznowieniu postępowania. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, a w razie stwierdzenia braku naruszeń przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i orzeczenie wyrokiem o uwzględnieniu skargi i uchyleniu w całości decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z 5 listopada 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) w zw. z art. 145 § 1 pkt 5) i art. 149 § 2 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez błędne przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, które doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nieważnej, a to z tego powodu, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), tj. a. zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji zostały wydane w wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania, zakończonego wcześniej prawomocną decyzją, mimo braku podstaw do wznowienia tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), w szczególności nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, b. przyczyna wznowienia wskazana w zaskarżonej decyzji (stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności) została błędnie wskazana i opisana, c. postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania, które doprowadziło do wydania decyzji przez organ I instancji a w następstwie do wydania zaskarżonej Decyzji organu II instancji, było prowadzone co do przyczyn niewskazanych w postanowieniu o wznowieniu postępowania (nowe dowody), doszło zatem do rozszerzenia podstawy wznowienia postępowania. Sąd I instancji-stosownie do brzmienia art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd I instancji winien był zauważyć, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, które uznać należy za istotne dla wyniku postępowania, co więcej naruszenie to jest rażące co przesądza o nieważności decyzji organu I i organu II instancji. Wobec powyższego Sąd I instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi II instancji; 2. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j., dalej: p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wyrażające się w nienależytym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego oraz bezkrytyczne przyjęcie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym przez organ oraz zajętego przez organ stanowiska prawnego, w szczególności biorąc pod uwagę, że były one kwestionowane przez stronę postępowania; 3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) oraz pkt 2) k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tzn. nie uchylił w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji ją poprzedzającej, pomimo że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na jej wynik, t.j. Sąd I instancji bezzasadnie przyjął, że ustalenia stanu faktycznego sprawy uzasadniały wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją, a w konsekwencji przeprowadzonego postępowania, uchylenie tej decyzji i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) a następnie utrzymanie w mocy w całości tej decyzji przez organ II instancji (art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., podczas gdy po wydaniu decyzji ostatecznej i po jej uprawomocnieniu się nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, o których Organ I instancji nie miałby wiedzy w dniu wydania decyzji; 4. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483) (dalej: Konstytucja), polegające na oddaleniu skargi skarżącego i utrzymaniu w mocy decyzji wzruszającej decyzję wydaną w sposób prawidłowy, przy braku ustawowych przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady trwałości decyzji i zasady ochrony praw słusznie nabytych jako prawa podmiotowego; 5. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z: a) art. 7, art. 8, art. 7a § 1 k.p.a. lub względnie art. 81a k.p.a., poprzez oddalenie skargi skarżącego i utrzymanie w całości w mocy zaskarżonej decyzji w sposób negatywny rozstrzygającej o prawach i obowiązkach strony w oparciu o dyspozycję art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z 2013.12.20) w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, dalej: "Rozporządzenie nr 1306/2013", pomimo że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik tego postępowania, tj. organ II instancji (powielając w ten sposób błędy organu I instancji), który wydał zaskarżoną decyzję dokonał selektywnego doboru faktów, dowodów i argumentacji, w sposób zmierzający do utrzymania powziętej tezy, a nie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz oparł tę decyzję organu I instancji jak i decyzji zaskarżonej na dowodach i dokumentach zgromadzonych w postępowaniu karnym, które nie zostało zakończone w sposób prawomocny, b) art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. a także art. 21 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2020.1371, dalej: ustawa o wspieraniu), poprzez oddalenie skargi skarżącego i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy przy jej wydaniu (oraz przy wydaniu decyzji przez organ I instancji) organ II instancji nie dopełnił obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, nie udowodnił łącznego spełnienia wszystkich przesłanek odmowy płatności, nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności brak rozpatrzenia całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podczas gdy obowiązkiem organu odwoławczego jest sporządzenie adekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, c) art. 15 k.p.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy organ II instancji, wydając decyzję nie rozpatrzył ponownie sprawy w sposób pełny i samodzielny, do czego był zobowiązany a ograniczył się do weryfikacji decyzji pierwszoinstancyjnej. Powyższe naruszenia wskazane w pkt. 5 lit. a) - c) (każde z osobna i wszystkie łącznie) doprowadziły do bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że skarżący wraz z innymi podmiotami stworzył sztuczne warunki poprzez podział gospodarstwa rolnego na kilka innych podmiotów w celu uzyskania maksymalnych kwot dopłat, w sytuacji kiedy okoliczności sprawy wskazują, że skarżący i inne podmioty powstawały niezależnie, a ich powstanie nie wynikało z podziału innego podmiotu. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego (na wypadek nieuwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania), tj.: a) art. 4 ust. 1 pkt a, b i c i art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, dalej: Rozporządzenie nr 1307/2013, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie za podstawą faktyczną przyjętego w decyzji rozstrzygnięcia zarzutów niespełnienia przez stronę przesłanek niewymienionych w zawartych w ww. przepisach definicjach "rolnika", "gospodarstwa" oraz "działalności rolniczej", mających zastosowanie do postępowań o przyznanie płatności; b) art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez jego błędne zastosowanie, tj.: • przyjęcie, że wskazana w nim sankcja ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie pomimo braku ziszczenia się ku temu wskazanych tam warunków i podstaw, • jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego zostały sztucznie stworzone podczas gdy okoliczności faktyczne sprawy i zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie dają ku temu podstaw; w sytuacji, gdy prawidłowa ocena zebranych dowodów oraz obiektywnie ustalony stan faktyczny, jednoznacznie wskazują, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący dopuścił się stworzenia sztucznych warunków a skarżący jest samodzielnym i odrębnym podmiotem, który faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne tj. kieruje nim i czerpie z niego korzyści. c) art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z 1995.12.23, dalej: Rozporządzenie nr 2988/95) poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że przewidziana w nim sankcja ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo oczywistego braku wystąpienia ku temu koniecznych przesłanek, określonych w hipotezie normy prawnej tamże wyrażonej; d) art. 336 kodeksu cywilnego poprzez uznanie wbrew definicjom ustawowym, że zachowanie skarżącego nie spełnia kryteriów posiadania i tym samym należy utożsamiać to ze sztucznie wytworzonymi warunkami, co w dalszej kolejności w ocenie sądu miało stanowić zamiar oszukańczy po stronie skarżącego podczas gdy już pobieżna analiza uznanego za wiarygodny w tej części materiału dowodowego w sprawie prowadzi do wniosku, że zachowanie skarżącego i manifestowane przez niego czynności na gruncie stanowią elementarne znamiona posiadania sensu largo jakim mowa w dyspozycji art. 336 kodeksu cywilnego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach nie skorzystał z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie W myśl art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany. Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 ). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia (vide art. 176 § 1pkt 2 p.p.s.a.). In principio – przechodząc do realiów niniejszej sprawy – wskazać należy, iż z akt I GSK 145/22, w szczególności uzasadnienia wyroku WSA w Kielcach z 31 sierpnia 2021r., sygn. akt I SA/Ke 220/21 wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach Wydział III Karny z 18 listopada 2020 r., sygn. II K190/19 M.P. został uznany za winnego zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, tj. że w okresie od 29 kwietnia 2016 r. do 11 marca 2019 r. działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, oraz w celu uzyskania świadczenia na określony cel gospodarczy w postaci płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wspólnie z inną osobą, będąc pozornym posiadaczem należących do R.P. działek rolniczych, aby uzyskać z tytułu ich powierzchni 100 % płatności, po uprzednim wprowadzeniu w błąd Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach, w wyniku przedłożenia po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, poświadczających nieprawdę dokumentów o istotnym znaczeniu dla uzyskania ww. wsparcia finansowego, w postaci wniosków o ww. płatności, zawierających fałszywe oświadczenia, że nie stwarza pozorów prowadzenia działalności rolniczej i na zadeklarowanych we wniosku gruntach, prowadzi działalność rolniczą przez cały rok, podczas gdy w rzeczywistości działalność taką prowadził dla R.P., również na gruntach innych beneficjentów, a także w wyniku udostępnienia rachunku bankowego w mBank S.A. z siedzibą w Warszawie, na który przekazywano płatności, czym stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy, doprowadził ww. Agencję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej w kwocie 410 845,84 złotych, winnym popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. i art. 233 § 6 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w związku z art. 12 § 1 k.k. W powyższym kontekście istotna jest kwestia związania - także Sądu II instancji – prawomocnym powyższym judykatem w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. Tak więc dostrzec wypada, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Sąd administracyjny nie może zatem badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia te były prawidłowe i czy znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 1979/18). Z kolei wynikające z art. 11 p.p.s.a. związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 2211/19). Z motywów wyroku wynika (vide str. 62), że Sąd Okręgowy w Kielcach doprecyzował, że skarżący kasacyjnie przypisanych przestępstw dopuścił się - działając wspólnie i w porozumieniu z R.P. - w okresie od 29 kwietnia 2016 r. (tj. daty wypełnienia wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych) do 11 marca 2019 r. (tj. daty wypłaty ostatniej transzy płatności), zaś łączna kwota niekorzystnego rozporządzenia mieniem wynosiła 410 845,84 zł. Ta konstatacja znalazła też adekwatne odzwierciedlenie w zastosowanym przez SO w Kielcach względem skarżącego kasacyjnie środku kompensacyjnym, a więc nałożonym obowiązku solidarnego naprawienia szkody poprzez wpłacenie na rzecz ARiMR w Warszawie w/w. kwoty (pkt XI wyroku). Powyższe orzeczenie zostało zmodyfikowane wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 26 czerwca 2013 r., sygn. II AKa 82/21 poprzez uchylenie powołanego wyżej pktu XI; z motywów tego judykatu wynika, że "uwzględniono dokonane wpłaty przez współoskarżonych na konto ARiMR w Kielcach" nie czyniąc żadnych modyfikacji w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych. Wielce znamienny jest fakt, iż oskarżony M.P. nie wniósł apelacji względem wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Mając na uwadze powyższe judykaty wskazać należy, że sądy karne zanegowały wszystkie płatności otrzymane przez skarżącego. Wyrok ten obejmuje również i płatność objętą niniejszym postępowaniem, zaś związanie treścią tych judykatów Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, iż nie istnieje jakakolwiek prawna podstawa do negacji tych rozstrzygnięć, które oceniał Sąd I instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji stawiane zarzuty skargi kasacyjnej (oceniane in gremio) - stosownie do treści art. 11 w zw. z art. 174 w zw. z art. 184 p.p.s.a. - należało uznać za bezzasadne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI