Orzeczenie · 2025-04-09

I GSK 187/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-09
NSAinneWysokansa
płatności unijnesystemy wsparcia bezpośredniegooszustwoprawo karnepostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaARiMRrolnictwosztuczne warunki

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej M. P. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Rolnik złożył wniosek o płatności, ale postępowanie zostało wznowione po zawiadomieniu o akcie oskarżenia przeciwko niemu i innym osobom o popełnienie przestępstw związanych z wyłudzeniem płatności. Kluczowe dla sprawy okazało się prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w Kielcach, które uznało M. P. za winnego popełnienia przestępstw, w tym oszustwa i poświadczenia nieprawdy, stwierdzając, że działał jako pracownik R. P., a nie samodzielny dysponent gruntów, i stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności. WSA w Kielcach podzielił stanowisko organów, uznając, że skarżący nie prowadził samodzielnie działalności rolniczej i nie miał decyzyjności w zarządzaniu gospodarstwem. NSA, związany ustaleniami sądu karnego, oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne i podkreślając, że sądy karne zanegowały wszystkie płatności otrzymane przez skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Związanie sądu administracyjnego ustaleniami sądu karnego w sprawach dotyczących płatności unijnych oraz zasady wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku wyłudzenia środków.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyłudzeniem płatności unijnych i prawomocnym wyrokiem karnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi prawomocnego wyroku sądu karnego w zakresie popełnienia przestępstwa przez stronę postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi wynikającymi z sentencji wyroku karnego, dotyczącymi osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia.

Uzasadnienie

Art. 11 p.p.s.a. nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego i zakazuje podważania tych ustaleń.

Czy stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności unijnych, potwierdzone wyrokiem karnym, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i odmowy przyznania płatności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności wskazujące na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności, które zostały potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i odmowy przyznania płatności.

Uzasadnienie

Nowo odkryte okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie były znane organowi, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Czy rolnik, który działał jako pracownik i nie posiadał faktycznej decyzyjności w zarządzaniu gospodarstwem, spełnia przesłanki do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rolnik, który nie posiadał faktycznej decyzyjności w zarządzaniu gospodarstwem, nie prowadził samodzielnie działalności rolniczej i działał jako pracownik na zlecenie innej osoby, nie spełnia podstawowych przesłanek do przyznania płatności.

Uzasadnienie

Warunkiem przyznania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntów i samodzielne prowadzenie działalności rolniczej, a nie jedynie pozorne posiadanie lub działanie w charakterze pracownika.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA w Kielcach.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, nieznanych organowi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Oszustwo.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

Poświadczenie nieprawdy.

k.k. art. 233 § § 6

Kodeks karny

Fałszywe zeznania.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § pkt 3

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95

Ochrona interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Posiadanie rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Związanie sądu administracyjnego ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego. • Stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności unijnych jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego. • Brak samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej i decyzyjności przez skarżącego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym błędne przeprowadzenie kontroli legalności i utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących posiadania i sztucznych warunków. • Brak podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie może zatem badać i we własnym zakresie oceniać, czy ustalenia te były prawidłowe i czy znajdowały potwierdzenie w zebranym przez sąd karny materiale dowodowym • skarżący stanowił dla R. P. jeden z podmiotów, którym posługiwał się w celu uzyskania wyższych korzyści z płatności do gruntów rolnych • M. P. wykonując prace rolne na tych gruntach, wykonywał je, jako pracownik, a nie dysponent

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Michał Kowalski

sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Związanie sądu administracyjnego ustaleniami sądu karnego w sprawach dotyczących płatności unijnych oraz zasady wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku wyłudzenia środków."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyłudzeniem płatności unijnych i prawomocnym wyrokiem karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok karny może wpłynąć na postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, a także ilustruje konsekwencje prób wyłudzenia środków unijnych.

Rolnik skazany za wyłudzenie milionów z UE. Sąd administracyjny potwierdza: nie prowadził gospodarstwa.

Dane finansowe

WPS: 410 845,84 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst