I GSK 186/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-14
NSAinneWysokansa
dofinansowanie UEfinanse publicznenieprawidłowościzwrot środkówumowa o dofinansowanieprocedurygminazarząd województwaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy O. od wyroku WSA w Gliwicach, utrzymując w mocy decyzję o zwrocie dofinansowania unijnego z powodu przedłożenia nieprawdziwych informacji.

Gmina O. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję o zwrocie dofinansowania unijnego. Gmina zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc m.in. że nie przedłożyła nieprawdziwych dokumentów i że organ nie miał podstaw do rozwiązania umowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że gmina przedłożyła dokumenty poświadczające nieprawdę, co stanowiło podstawę do rozwiązania umowy i żądania zwrotu środków.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o zobowiązaniu gminy do zwrotu dofinansowania z funduszy Unii Europejskiej. Gmina zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących finansów publicznych i rozporządzeń unijnych. Gmina argumentowała, że nie przedłożyła nieprawdziwych dokumentów, a organ nie miał podstaw do rozwiązania umowy o dofinansowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że gmina przedłożyła dokumenty poświadczające nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, co stanowiło podstawę do rozwiązania umowy zgodnie z jej postanowieniami i przepisami ustawy o finansach publicznych. Sąd podkreślił, że nieprawidłowość definiuje się jako naruszenie prawa wspólnotowego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie UE, a przedłożenie nieprawdziwych informacji spełnia tę definicję. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących aneksu do umowy, postępowania karnego i naliczania kar umownych, uznając je za niezasadne lub nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedłożenie dokumentów poświadczających nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, stanowi naruszenie umowy i podstawę do jej rozwiązania oraz żądania zwrotu dofinansowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja nieprawidłowości w kontekście funduszy UE obejmuje działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powodują lub mogłyby spowodować szkodę w budżecie UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku. Przedłożenie informacji odbiegających od rzeczywistości, nawet jeśli dokumenty nie są sfałszowane, spełnia tę definicję i uprawnia Instytucję Zarządzającą do rozwiązania umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

Przedłożenie nieprawdziwych informacji lub dokumentów poświadczających nieprawdę stanowi podstawę do żądania zwrotu dofinansowania.

u.z.p.p.r. art. 25 § pkt 1

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

u.z.p.p.r. art. 26 § ust. 1 pkt 15 i 15 a

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Błędna wykładnia przepisów dotyczących naruszenia procedur i uzasadniająca zwrot dofinansowania.

ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7 i art 98

Definicja nieprawidłowości jako naruszenia prawa wspólnotowego powodującego lub mogącego spowodować szkodę w budżecie UE. Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych w związku z nieprawidłowościami.

Pomocnicze

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Niezastosowanie przepisu i nieuchylenie decyzji wraz z jednoczesnym umorzeniem postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niezastosowanie przepisu i nieuchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Błędna ocena stanu faktycznego sprawy.

Ustawa o samorządzie gminnym art. 46 § ust. 3

Konieczność kontrasygnaty skarbnika gminy dla czynności prawnych mogących spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych.

Ordynacja podatkowa art. 54 § § 1 pkt 3 i 7

Ordynacja podatkowa

Niezastosowanie przepisów dotyczących sposobu naliczania odsetek za zwłokę.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przedłożenie nieprawdziwych dokumentów. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących finansów publicznych i funduszy UE. Błędna ocena stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji. Nieskuteczność aneksu do umowy o dofinansowanie. Brak konieczności uwzględnienia postępowania karnego w zakresie błędów pisarskich. Nieistotność wykonania projektu dla rozstrzygnięcia o zwrocie środków. Nieskuteczność powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego w kontekście postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Dokumenty przedkładane przez skarżącą były prawdziwe, ale poświadczały nieprawdę, co do okoliczności, które miały znaczenie prawne. nieprawidłowość definiuje się jako: Jakiekolwiek naruszenie prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Dudra

sędzia

Izabella Janson

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieprawidłowości' w kontekście funduszy UE, zasady zwrotu dofinansowania w przypadku przedłożenia informacji poświadczających nieprawdę, znaczenie aneksu do umowy o dofinansowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia warunków umowy o dofinansowanie z funduszy UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu środków unijnych i interpretacji 'nieprawidłowości', co jest istotne dla samorządów i beneficjentów funduszy UE. Pokazuje konsekwencje nieuczciwego postępowania.

Gmina musi zwrócić miliony z UE przez "poświadczanie nieprawdy" w dokumentach. NSA wyjaśnia, co to oznacza.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 186/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Izabella Janson
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 550/18 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2018-10-04
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 207 ust 1 pkt 2 i ust 9 pkt 1 i ust 12a pkt 1 w zw. z art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 383
art. 25 pkt 1 i art. 26 ust 1 pkt 15 i 15 a
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 2 pkt 7 i art 98
ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 550/18 w sprawie ze skargi Gminy O. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy O. na rzecz Zarządu Województwa Śląskiego kwotę 7500 (siedem tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 4 października 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 550/18 oddalił skargę Gminy O. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Gmina O. wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie skargi i na tej podstawie umorzenie postępowania w całości, ze względu na brak zaistnienia przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji nakazującej zwrot środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (art. 207 § 1 u.f p.). W przypadku niestwierdzenia dostatecznych podstaw, umożliwiających wydanie orzeczenia reformatoryjnego, o którym mowa w art. 188 p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, z jednoczesnym przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanej z uchybieniem przepisów procedury administracyjnej, to jest przede wszystkim z uchybieniem:
- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. - dalej jako "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie i nieuchylanie decyzji wraz z jednoczesnym umorzeniem postępowania, pomimo braku zaistnienia dostatecznych przesłanek warunkujących możliwość ubożenia na skarżącą obowiązku dokonania zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na:
- zaakceptowaniu przez Sąd stanowiska organu i błędnym przyjęciu, że skarżąca w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji projektu przedstawiła dokumenty nieprawdziwe, w związku z czym uznaniu, że naruszyła § 2 ust. 7 i 8 oraz § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie, podczas gdy z zebranych w sprawie dowodów nie wynika jakoby skarżąca złożyła nieprawdziwe dokumenty;
- niedostrzeżeniu przez Sąd faktu, że wniosek o nr [...] był sprawdzany przez organ, o czym świadczy pismo z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] z informacją o zakończeniu weryfikacji wniosku, oraz okoliczności ,iż jednocześnie organ nie wezwał skarżącej do złożenia jakichkolwiek wyjaśnień co do treści wniosku, a dopiero na etapie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków finansowych organ wskazał swoje wątpliwości w tym zakresie nieprawdziwości informacji zawartych w tym wniosku;
- nieuwzględnieniu przez Sąd faktu, że skarżąca zwróciła się do organu pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] z prośbą o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu realizacji projektu i organ pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wyraził zgodę na przedłużenie zakończenia rzeczowego umowy o dofinansowanie z dnia [...] czerwca 2012 r.,
- przyjęciu przez Sąd, że Beneficjent zataił fakt podpisania aneksu do umowy z wykonawcą na roboty budowlane przedłużającego termin realizacji robot z dnia 31 grudnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. i uznaniu przez Sąd, że bez znaczenia jest skuteczność tego aneksu, pomimo okoliczności wykazanych w toku postępowania karnego przed Sądem Okręgowym w Gliwicach tj. że aneks, o którym mowa powyżej nigdy nie obowiązywał, albowiem na żadnym etapie realizacji projektu nie doszło do jego skutecznego podpisania przez obie strony umowy,
- nieuwzględnieniu przez Sąd okoliczności, że w systemie informatycznym wykorzystywanym przez skarżącą do rozliczania projektu figuruje obecnie zgoda na zmiany terminów realizacji projektu rzeczowego zakończenia realizacji projektu na 30 lipiec 2014 r. oraz finansowego zakończenia realizacji projektu na 30 sierpnia 2014 r., co jednoznacznie wskazuje, iż organ faktycznie wyraził zgodę na przedłużenie realizacji projektu.
- niedostrzeżeniu przez Sąd, że J. P. został uznany za winnego w zakresie m.in. przedłożenia poświadczających nieprawdę wniosków o płatność nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., natomiast wniosek o nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nigdy nie był przedłożony organowi przez skarżącą, ponieważ wniosek o takim numerze nie istnieje.
- nieuwzględnieniu przez Sąd faktu, że kwota kary umownej w wysokości 8.034,74 zł stanowi faktycznie zapłaconą przez wykonawcę karę oraz że organ przy ocenie formalnej wniosku o płatność końcową [...] w systemie informatycznym nie wskazał zastrzeżeń dotyczących naliczenia kar umownych, natomiast zwrócił się o wyjaśnienie innych kwestii, a ponadto okoliczności, że na żadnym etapie realizacji postępowania organ nie wskazał jaka ma być "pełna" kwota kary umownej,
- pominięciu przez Sąd I instancji faktu, że projekt pn. "Rozbudowa i przebudowa Szkoły [...] o obiekt sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi [...] został w całości wykonany;
- niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji okoliczności dotyczącej nieskutecznego rozwiązania umowy o dofinansowanie przez organ administracji;
- pominięciu przez Sąd I instancji okoliczności, że przed Sądem Okręgowym w Katowicach, pod sygn. akt II C 500/18, toczy się sprawa wszczęta przez skarżącą o ustalenie istnienia pomiędzy skarżącą a Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego stosunku obligacyjnego wynikającego z zawartej w dniu [...] czerwca 2012 r. umowy o dofinansowanie projektu "Rozbudowa i przebudowa Szkoły [...] o obiekt Sali gimnastycznej wraz z pomieszczeniami dydaktycznymi [...]" nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 Priorytet VIII "Infrastruktura edukacyjna" Działanie 8.2 "Infrastruktura placówek oświaty" nr projektu – [...] (Za wyjątkiem Działania 1.2 Mikroprzedsiębiorstwa i MŚP; Poddziałania 3.1.1. Infrastruktura zaplecza turystycznego/przedsiębiorstwa; Poddziałania 3.2.1. Infrastruktura okołoturystyczna/przedsiębiorstwa), a tym samym stwierdzenia, iż pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], jak również uchwała nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. w sprawie rozwiązania umowy nr [...] nie wywołały skutków prawnych;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest:
1. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 z poźn. zm. dalej: "u.f.p.") oraz art. 2 pkt 7 i 98 rozporządzenia nr 1083/2006 w zw. z pkt. 6.2. Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 oraz pkt 5.3. i 5.4. Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków RPO WSL na lata 2007-2013 stanowiących załącznik nr 2 do Szczegółowego opisu priorytetów RPO WSL na lata 2007-2013 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że środki pobrane na realizację projektu zostały wydatkowane z naruszeniem procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków przyznanych skarżącej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu oraz uznaniu tych wydatków za niekwalifikowalne w oparciu o przepisy krajowe oraz poprzez uznanie, że spełnione zostały przesłanki definicji "nieprawidłowości", podczas gdy brak jest ku temu przesłanek;
2. art. 67 u.f.p. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 poz. 138, dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez ich niezastosowanie i nierozstrzygnięcie prawidłowo o sposobie naliczania odsetek za zwłokę od nieterminowego zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich; oraz nieuwzględnienie okoliczności, że w świetle obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej istnieją okresy, za które nie można naliczać odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych;
3. art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r. w związku z art. 98 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżąca naruszyła obowiązujące procedury, co stanowi nieprawidłowość uzasadniającą niejako mechaniczne zwrotu całości dofinansowania, bez potrzeby analizy i wykazania na tle konkretnego stanu faktycznego, że stwierdzone uchybienie miało bądź mogło mieć jakikolwiek wpływ na powstanie szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, a w efekcie oddalenie skargi.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Zarząd Województwa Śląskiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w treści zarzutu opisanego w punkcie I petitum skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zastosowanie przez WSA w Gliwicach wynikowego przepisu art. 151 p.p.s.a., było konsekwencją uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tej sytuacji oczywistym jest, że brak było podstaw do zastosowania przepisu art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stąd Sąd pierwszej instancji tego przepisu nie stosował (zarzut I.1)
Z kolei zarzuty opisane w punkcie I.2 stanowią powielenie dotychczasowego stanowiska skarżącej, która przedstawia w nich własną wersję wydarzeń oraz ich interpretację w oderwaniu od stanowiska Sądu pierwszej instancji a wcześniej organu.
Należy więc przypomnieć, że organ uzasadniał, co następnie trafnie zaakceptował WSA w Gliwicach, że istotą stwierdzonego naruszenia jest przedkładanie nieprawdziwych informacji, dokumentów poświadczających nieprawdę nie zaś przedkładanie nieprawdziwych dokumentów. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji przypisuje Skarżącej Gminie, że przedłożyła dokumenty nieprawdziwe. Sąd wskazał w uzasadnieniu zapisy umowy, które uzasadniały możliwość jej rozwiązania w przypadku wystąpienia przesłanek tam wskazanych. Nie jest więc prawdą twierdzenie postawione w zarzucie, że WSA w Gliwicach przyjął, że dokumenty przedkładane do IZ RPO WSL były nieprawdziwe. Zasadnie organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną odwołuje się do orzecznictwa, które w sposób wyraźny odróżnia poświadczenie nieprawdy i przekazanie nieprawdziwych informacji od przedłożenia nieprawdziwego dokumentu.
Dokumenty przedkładane przez skarżącą były prawdziwe, ale poświadczały nieprawdę, co do okoliczności, które miały znaczenie prawne, bowiem gdyby Skarżąca ujawniła rzeczywisty postęp przebiegu prac, wskazała że o opóźnieniu wiedziała już wcześniej, wydłużyła aneksem termin realizacji robót, nałożyła kary umowne i przyjęłaby obciążenie stosowną korektą finansową byłoby to z punktu widzenia dofinansowania z środków unijnych działaniem prawidłowym.
Tym samym trzeba wyraźnie stwierdzić, że konstrukcja wzmiankowanego zarzutu kasacyjnego jest oparta o sytuację, która nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Stąd za niezasadny należy uznać zarzut, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował błędny pogląd organu, iż Skarżąca złożyła nieprawdziwe dokumenty
Nie może się również ostać zarzut "niedostrzeżenia przez Sąd faktu, że wniosek o nr [...] był sprawdzany przez organ"
Pomijając nawet, że nie wskazano jakie znaczenie miałaby ta okoliczność dla sprawy to należy przypomnieć, że Instytucja Zarządzająca - zarówno zawiera umowy o dofinansowanie, wypłaca środki, kontroluje jak i wydaje decyzje o zwrocie dofinansowania w sytuacji gdy zajdą ku temu przesłanki. Działania IZ, mają oparcie wprost w przepisach ustawy o finansach publicznych. Stosownie zaś do art. 37 ustawy o zasadach realizacji: do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Wskazać należy, że wszystkie okoliczności sprawy ujawniło dopiero prowadzone postępowanie karne i kontrola Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Dowody zebrane w tych postępowaniach stanowiły materiał, który był rozpatrywany w aspekcie przepisów o zwrocie dofinansowania. W kontekście powyższego ewentualne niedostrzeżenie faktów, które nie miały znaczenia dla sprawy nie mogą stanowić skutecznego zarzutu skierowanego do orzeczenia wydanego przez Sąd I instancji.
Gdy chodzi o zarzut nieuwzględnienia faktu wyrażenia zgody na przedłużenie terminu realizacji projektu to zarzut ten nie ma również znaczenia dla sprawy. Zgoda organu na zmianę terminów realizacji projektu miała zostać zrealizowana po zawarciu aneksu do umowy o dofinansowanie, zmieniającego terminy zgodnie z treścią zgody, do czego jednak nigdy nie doszło z powodu wykrycia nieprawidłowości stanowiącej podstawę do wydania decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu całości dofinansowania. Tym samym nietrafnie strona interpretuje znaczenie pisma organu z dnia [...] grudnia 2013 r. za wiążącą zgodę organu na zmianę terminów realizacji projektu. Tym bardziej, że zgoda ta jest tylko pisemną deklaracją możliwości wprowadzenia zmian do umowy, przybierającą formę aneksu podpisanego zgodnie z zasadami reprezentacji. O formie zmian do umowy o dofinansowanie stanowi § 19 ust. 1 tejże umowy, w tym zakresie postanowienia umowy o dofinansowanie nie zostały zmienione aneksami. Zapis ten stanowi, że zmiany umowy wymagają zgodnego oświadczenia Stron Umowy, stronami były zaś Województwo Śląskie i Gmina O. właściwie reprezentowane. Nadto o sposobach i trybie wprowadzenia zmian stanowi Podręcznik Procedur Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 - 2013 (wersja dwudziesta trzecia). Tryb jaki obowiązuje przy zmianie warunków dofinansowania był znany Skarżącej kasacyjnie, gdyż podpisała oświadczenie wiedzy o zapoznaniu się z regulaminem naboru oraz innymi dokumentami zawartymi w ogłoszeniu o naborze (strona 26 wniosku o dofinansowanie WND – [...] z dnia [...] października 2012 r. pkt. 7). Jednocześnie, pisemna zgoda została wydana na wypadek gdyby Skarżąca, zgodnie z zasadami chciała dokończyć realizację projektu, w tym godząc się na nałożenie korekty finansowej.
W tym miejscu należy wskazać, że analiza zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienie prowadzi do wniosku, że Skarżąca akcentuje przyjęte przez siebie założenie, iż nie doszło do skutecznego zawarcia aneksu. Tymczasem kwestia obowiązywania aneksu – jak podał organ- jest kwestią drugorzędną, co słusznie zaakceptował WSA w Gliwicach. Nie zmienia to jednak faktu, że dokument został ukryty - zatajony i było to jednym z elementów planu mającego na celu symulowanie odbiorów i zgłaszanie usterek. Jednocześnie, w treści aneksu widniały podpisy zarówno wykonawcy jak i zamawiającego. Trudno wyobrazić sobie sytuację w której Wójt gminy jak i wykonawca podpisują dokument, przekazują do parafowania swoim pracownikom tylko po to, by zatwierdzić projekt aneksu. Należy też wskazać przepis art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym: Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby przez niego upoważnionej. Istotną jest więc okoliczność, że czynność prawna musi powodować powstanie zobowiązań pieniężnych. Jak wynika z treści zawartego aneksu - nie powodował on powstania zobowiązań pieniężnych. Nie zwiększał on wynagrodzenia wykonawcy w żadnej części. Dokonana nim zmiana dotyczyła okoliczności terminu zakończenia umowy z 31.12.2013 r. na 30.06. 2014 r, co wyklucza konieczność uzyskania kontrasygnaty skarbnika gminy, z tego właśnie powodu że aneks do umowy nie wywoływał konsekwencji finansowych, wydłużał tylko okres w jakim umowa miała być wykonaną. W niniejszej sprawie - istotnym jest, że Skarżąca wiedząc że zawiera aneks, który zgodnie z pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. ([...]- w aktach sprawy) mógł prowadzić do nałożenia korekty finansowej w wysokości 10%, ukryła go i wybrała drogę symulowania odbiorów końcowych i wskazywania usterek, by uniknąć wspomnianej korekty finansowej, co stało się drugą podstawą decyzji stwierdzającej nieprawidłowość.
Odnośnie zarzutu niedostrzeżenia, że J. P. został uznany winnym w postępowaniu karnym w zakresie min przedłożenia poświadczającego nieprawdę wniosku z [...] lutego 2014r. o konkretnym numerze, a wniosek o takim numerze nie istnieje należy stwierdzić, że sąd administracyjny związany jest, w oparciu o art. 11 p.p.s.a. wyrokiem sądu karnego w zakresie wynikającym z sentencji tego wyroku dotyczącym osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Wszelkie błędy pisarskie i omyłki w wyroku karnym prostuje sąd karny.
Za nietrafny należy uznać także zarzut nie dostrzeżenia przez Sąd braku wyliczenia dokładnej kwoty kary umownej. Zasadnie organ twierdzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że umowa została rozwiązana, w związku z czym organ zażądał zwrotu całości dofinansowania, z tego powodu wartość żądanego do zwrotu dofinansowania, pochłonęła wszystkie inne żądania organu i wyliczanie tych kwot byłoby zupełnie bezcelowe.
Z kolei zarzut pominięcia, że finalnie projekt został wykonany nie ma znaczenia dla wyniku tej sprawy. Stwierdzone uchybienie nie dotyczyło niewykonania projektu, a powodem żądania zwrotu było nielojalne działanie Beneficjenta.
Ostatnie dwa zarzuty są związane z pominięciem przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżąca wytoczyła powództwo o ustalenie istnienia umowy z dnia [...] czerwca 2012 r. Również i te zarzuty nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Wytoczenie powództwa przez Gminę O., nie powoduje jeszcze żadnego skutku procesowego w toku postępowania administracyjnego, postępowania te nie są względem siebie konkurencyjne. Gmina żąda bowiem ustalenia istnienia stosunku prawnego pomiędzy nią a województwem Śląskim a tak sformułowane żądanie - powództwo o ustalenie istnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy o dofinansowanie jest cywilną drogą ochrony praw jaką wykorzystuje Skarżąca i nie może prowadzić do ustalenia że do wystąpienia nieprawidłowości nie doszło, tak jak postępowanie przed sądem administracyjnym nie może prowadzić do ustalenia że umowa o dofinansowanie dalej łączy strony. Tym samym zarzutów tych, jako nie mających znaczenia dla wyniku sprawy, uwzględnić nie można.
Gdy chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie ( pkt II petitum skargi kasacyjnej) na wstępie należy przytoczyć definicję nieprawidłowości, jako że ona jest przesłanką zwrotu środków przeznaczonych na realizacje programów finansowych i skorzystania z przepisu art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Stosownie do art. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L Nr 210, poz. 25 z późn. zm., dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006) nieprawidłowość definiuje się jako: Jakiekolwiek naruszenie prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Powyższy przepis wprost wskazuje na dwie postacie szkody:
• która została spowodowana czyli rzeczywista,
• która mogłaby zostać spowodowana czyli potencjalna.
Jednocześnie, przywołany przez Skarżącą przepis art. 98 w ustępie 2 wskazuje: Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości.
Jak trafnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie można z pola widzenia niniejszej sprawy stracić, niezależnie od intencji Skarżącej, że istotnym jest fakt, iż w treści wniosku o płatność zostały podane dane, które odbiegały od rzeczywistości. Tym samym, zgodnie z zapisem § 20 ust. 2 pkt 4 umowy o dofinansowanie mogło nastąpić i nastąpiło rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia (§ 20 ust. 2 pkt 4: "Instytucja Zarządzająca może rozwiązać Umowę bez wypowiedzenia, Jeżeli Beneficjent przedstawił IZ RPO WSL w toku wykonywanych czynności w ramach realizacji projektu nieprawdziwe, sfałszowane, podrobione, przerobione lub poświadczające nieprawdę albo niepełne dokumenty i informacje w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania w ramach umowy to może rozwiązać z nim umowę bez wypowiedzenia".
Wychodząc tylko z tego zapisu, przy założeniu że postanowienia umowy o dofinansowanie projektu stanowią procedurę w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych (wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków budżetu unijnego dokonywane są zgodnie z zapisami tejże umowy), Instytucja Zarządzająca była uprawniona a nawet zobowiązana do wypowiedzenia umowy o dofinansowanie i wycofania wkładu pochodzącego z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonego na ten projekt. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w żadnym razie nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w treści zarzutów opisanych w punkcie II1 i 3 petitum niniejszej skargi
Z kolei zarzut opisany w punkcie II.2 jest on nietrafny z tego powodu, że konieczność zapłaty odsetek wynika nie tylko z art. 207 ust.1 u.f.p. ale także z umowy o dofinansowanie.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 7500 zł, obejmujących koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika organu, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI