I GSK 1845/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-25
NSArolnictwoŚredniansa
organizacja producentówowoce i warzywauznaniecofnięcie uznaniaARiMRprawo UErozporządzenie 2017/891rozporządzenie 1308/2013postępowanie administracyjneskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki G. P. W. A. C. Sp. z o.o. od decyzji cofającej uznanie organizacji producentów owoców i warzyw, uznając brak podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych i prawnych sądów niższych instancji.

Spółka G. P. W. A. C. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa ARiMR o cofnięciu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwą interpretację przepisów UE dotyczących kryteriów uznania organizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie wykazała istnienia usprawiedliwionych podstaw, a ustalenia faktyczne i prawne sądów niższych instancji są prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G. P. W. A. C. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o cofnięciu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Spółka zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151, 141 § 4, 7, 77 § 1, 80 k.p.a., wskazując na bezzasadne oddalenie skargi i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 59 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 oraz art. 154 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, kwestionując interpretację terminów i kryteriów uznania organizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania, której w tej sprawie nie stwierdzono. NSA odniósł się do zarzutów procesowych, wskazując, że WSA nie naruszył przepisów postępowania, a oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. było konsekwencją braku przesłanek do jej uwzględnienia. Sąd zwrócił uwagę na specyfikę postępowań prowadzonych przez ARiMR, gdzie stosuje się przepisy k.p.a. z wyłączeniem niektórych artykułów, co ogranicza możliwość zarzucania naruszenia np. art. 7 czy 77 § 1 k.p.a. NSA stwierdził, że organy ARiMR prawidłowo oceniły materiał dowodowy na podstawie art. 80 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego, NSA uznał, że spółka nie wykazała błędnej wykładni przepisów UE przez WSA ani nie przedstawiła własnej, prawidłowej wykładni. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie może być skutecznie oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, zasądzając od spółki na rzecz Prezesa ARiMR zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania. Organy ARiMR prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a spółka nie wykazała, aby naruszenia przepisów k.p.a. miały istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście ograniczeń stosowania niektórych przepisów k.p.a. w postępowaniach ARiMR.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. przez Sąd I instancji nie były zasadne, częściowo ze względu na specyfikę postępowania przed ARiMR, a częściowo dlatego, że spółka nie wykazała istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (38)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie del. 2017/891 art. 59 § ust. 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891

rozporządzenie del. 2017/891 art. 59 § ust. 3

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891

rozporządzenie del. 1308/2013 art. 154 § ust. 1 pkt b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § § 2 pkt 2 i 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 83 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 85 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie del. 2017/891 art. 59 § ust. 2

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.r.o.w. art. 2 § ust. 1 pkt 4) lit. b)

Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 września 2013 r. art. § 3

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 98 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c)

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji, w tym dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i braku należytej kontroli działalności administracji. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym błędnej wykładni przepisów UE dotyczących terminów i kryteriów uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Kwestionowanie ustaleń faktycznych dotyczących podjęcia środków naprawczych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady stronie, co nie wyłącza obowiązku organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 k.p.a. Kasator w istocie kwestionuje ustalenia z zakresu faktów, a nie błędną wykładnię tych przepisów oraz ich zastosowanie do stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

członek

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących organizacji producentów owoców i warzyw, w szczególności w zakresie terminów i środków naprawczych, a także stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach ARiMR."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów UE i procedur ARiMR, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów UE regulujących sektor rolniczy i procedury administracyjne, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Jednakże, szczegółowość zarzutów i specyfika branży mogą ograniczać zainteresowanie szerszej publiczności.

NSA rozstrzyga spór o cofnięcie uznania organizacji producentów owoców i warzyw: kluczowe terminy i środki naprawcze pod lupą.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1845/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4262/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-13
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P. W. A. C. Sp. z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4262/21 w sprawie ze skargi G. P. W. A. C. Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uznania organizacji producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. P. W. A. C. Sp. z o.o. w M. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r., V SA/Wa 4262/21 oddalił skargę [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 9 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
[...] (dalej: "skarżąca kasacyjnie", "Grupa") wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i uwzględnienia skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I Instancji. Ewentualnie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W każdym przypadku wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako "p.p.s.a"), a to:
I.1. naruszenie art. 151 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, j.t., z późn. zm., dalej: "p.u.s.a."), poprzez bezzasadne oddalenie skargi przez WSA w Warszawie, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, co odpowiada również zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., które błędnie nie zostały przez WSA zastosowane, mimo naruszenia przepisów postępowania, jak i materialnego, jakich dopuścił się Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przy wydawaniu zaskarżonej w sprawie decyzji.
1.2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.:
1.2.1. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem przyjęcia za prawidłowy stanu faktycznego sprawy, ustalonego przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej, wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji istotnego naruszenia przez nie ww. przepisów k.p.a. przy jego ustalaniu, polegającego na tym, że:
A. nie został dopełniony obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a organy administracji zaniechały w szczególności:
a. wzięcia pod uwagę faktu, że Skarżący zadośćuczynił obowiązkom nałożonym pismem z 2 października 2018 r.,
b. weryfikacji dokumentacji księgowej Skarżącego za lata 2018, 2019, podczas gdy została ona przedłożona przez Spółkę, a jej kopia znajduje się w posiadaniu organu,
c. określenia kwoty faktury wystawionej przez członka organizacji Pana Bogusława Rajdę, podczas gdy faktura (znajdująca się w posiadaniu organu) stanowi dowód na osiągnięcie przez Spółkę wymaganego progu rocznych dochodów i wdrożeniu przez Spółkę adekwatnych środków naprawczych,
d. wzięcia pod uwagę faktu, że [...] przedłożył organowi I instancji dwie faktury a nie jedną,
e. wzięcia pod uwagę faktu, że organizacja producentów składa się z 20 członków, którzy wytwarzają produkty za względu na które Grupa Producentów została uznana,
f. przesłuchania w charakterze świadków członków Grupy Producentów, którzy nie złożyli wyjaśnień na piśmie zgodnie z wezwaniem Prezesa ARiMR z 22 marca 2021 roku,
a także
g. weryfikacji dostarczenia przez Skarżącego dokumentacji księgowej za lata 2013, 2014 i 2015, podczas gdy zostały one przedłożone przez Spółkę, a ich kopie znajdują się w posiadaniu organu
B. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób pełny i wyczerpujący zebrać materiał dowodowy bowiem dopiero zbadanie całokształtu materiału dowodowego sprawy pozwala na stwierdzenie, że dana okoliczność została udowodniona lub też nie. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie dokonał pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, gdyż oparł swoje rozważania wyłącznie na sporządzonym przez organ I instancji raporcie, co oznaczało potwierdzenie tezy organu, lecz sprzeczne z zasadą wynikająca z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
1.2.1. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie ciężar dowodu spoczywał na stronie, podczas gdy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) to organ z urzędu zobowiązany jest do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy powinna była doprowadzić WSA do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości (wraz z decyzją poprzedzającą), co uprawnia również tym samym do postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który błędnie nie został przez WSA zastosowany; a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.
Przedmiotowe naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA dokonał prawidłowej analizy sprawy, to zauważyłby, że organy błędnie ustaliły nieprzestrzeganie przez Skarżącą kryteriów uznania do końca okresu zawieszenia, a wydanie zaskarżonych decyzji było nieprzystające do stanu faktycznego sprawy.
I.3. naruszenie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 k.p.a. i 67 § 2 pkt 2 i 3 k.p.a. art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 a § 1 k.p.a., art. 83 § 3 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, będące skutkiem przyjęcia za prawidłowy stan faktyczny sprawy, ustalonego przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej, wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji istotnego naruszenia przez nie ww. przepisów k.p.a. przy jego ustalaniu, polegającego na tym, że:
(a) w sprawie doszło do zastąpienia dowodów bezpośrednich (z przesłuchania świadków i oględzin) dowodami pośrednimi (z oświadczeń członków organizacji producenckiej), mimo że uzyskanie dowodów bezpośrednich było dla organu możliwe, co jest sprzeczne z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.,
(b) organ swoje ustalenia oparł wyłącznie na oświadczeniach członków organizacji producenckiej, a zatem na dokumentach prywatnych o niskiej wartości dowodowej, które korzystają jedynie z domniemania prawdziwości oznaczającego, że dokument ten pochodzi od osoby, która go podpisała (domniemanie usuwalne; wiarygodność oświadczeń była wielokrotnie podważana w toku postępowania administracyjnego przez Skarżącego); dokumenty tego rodzaju przed włączeniem okoliczności z nich wynikających do stanu faktycznego sprawy, winny zostać poddane ocenie przez organ w granicy swobodnej oceny dowodów, która nie została dokonana w toku postępowania administracyjnego, na co wskazuje treść zaskarżonej decyzji, w której uzasadnieniu organ bezrefleksyjnie przyjmuje za swoje dane wskazane w oświadczeniach członków organizacji i na tej podstawie (bez żadnej analizy, a tym bardziej oceny) dochodzi do wniosku, że organizacja nie skupowała warzyw od członków organizacji, ale miała taką możliwość, co jest sprzeczne z art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.,
(c) organ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków, tj. członków organizacji producenckiej, a w związku z tym nie dopełnił obowiązków:
a. uprzedzenia świadków o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń (co warunkuje możliwość przypisania odpowiedzialności z art. 233 § 1-3 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 Nr 88 poz. 553, ze zm.) w przypadku zeznania nieprawdy lub zatajenia prawdy, jeśli zeznania mają służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy) - co stanowiło naruszenie art. 83 § 3 k.p.a.
b. sporządzenia protokołu z zeznań świadków, mimo że okoliczności wynikające z oświadczeń były istotne dla sprawy, co stanowiło naruszenie art. 67 § 1 k.p.a. i 67 § 2 pkt 2 i 3 k.p.a.
c. uprzedniego zawiadomienia strony postępowania (Skarżącego) o terminie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, co ograniczyło Skarżącemu prawo czynnego udziału w postępowaniu i stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79 § 1 k.p.a.
(d) organ nie rozstrzygnął wątpliwości co do faktu posiadania dokumentacji księgowej Skarżącego za lata 2013, 2014, 2015, 2018 i 2019 na korzyść Skarżącego, mimo że Skarżący wskazał, że dokumentacja ta została przedłożona organowi w ramach innego postępowania i jest w posiadaniu organu, co stanowiło naruszenie art. 81 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy prawidłowa analiza sprawy powinna była doprowadzić WSA do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, co uprawnia również tym samym do postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który błędnie nie został przez WSA zastosowany; a także odpowiada zarzutowi naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej.
Przedmiotowe naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA dokonał prawidłowej analizy sprawy, to zauważyłby, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku naruszenia szeregu ww. przepisów k.p.a., a stan faktyczny został ustalony przez organ w sposób na tyle wadliwy, że nie nadający się do wydania rozstrzygnięcia w ramach postępowania administracyjnego.
I.4 naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak przekonującego wyjaśnienia rozstrzygnięcia przez WSA, w tym w szczególności w zakresie charakteru 2-miesięcznego terminu z art. 59 ust. 1 rozporządzenia del. 2017/891 (wg WSA termin ten nie jest terminem materialnym przy jednoczesnym braku stwierdzenia jaki charakter wg WSA termin ten ma). Jest to bardzo istotna okoliczność, która ma kategoryczne znaczenie dla legalności zaskarżonej decyzji. Bowiem charakter materialny tego terminu oznacza, że postępowanie administracyjne w sprawie w ogóle nie powinno się toczyć (winno zostać umorzone), co świadczy o istotnym wpływie formułowanego w zarzucie naruszenia na wynik sprawy.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
II.1. naruszenie art. 59 ust. 3 w zw. z art. 59 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r., uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (dalej jako rozporządzenie del. 2017/891) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, że termin dwumiesięczny, o którym mowa w art. 59 ust. 1 rozporządzenia del. 2017/891 obligujący organ do skierowania do Skarżącego pisma z ostrzeżeniem, w którym wymienił stwierdzone naruszenia, nie jest terminem materialnym, podczas gdy według Sądu I instancji terminy, o których mowa w art. 59 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia del. 2017/891 mają różne charaktery, tj. dwumiesięczny termin skierowany do organu jest przekraczaIny, natomiast czteromiesięczny i dwunastomiesięczny termin skierowany do Skarżącego jest nieprzekraczalny. Taka wykładnia jest skrajnie niesprawiedliwa i całkowicie niezrozumiała, w szczególności w sytuacji, kiedy to organ nie dochował ww. dwumiesięcznego terminu, a rzekome niedochowanie terminu czteromiesięcznego i dwunastomiesięcznego przez Stronę stanowiło podstawową okoliczność oddalenia skargi.
II.2. naruszenie art. 59 ust. 3 rozporządzenia del. 2017/891 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, mimo wdrożenia przez Skarżącego wszystkich środków naprawczych, wskazanych w piśmie organu z 2 października 2018 r.
II.3. naruszenie art. 154 ust. 1 pkt b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (dalej jako rozporządzenie del. 1308/2013) poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że spełnienie kryterium uznania określonego w ww. art. 154 ust. 11 pkt b następuje jedynie poprzez posiadanie minimalnej liczby członków [wytwarzanie minimalnej ilości lub wartości zbywalnej produkcji, gdyż państwo członkowskie może określić spełnienie tego kryterium w ten sposób, podczas sądy przepis art. 154 ust. 1 pkt b rozporządzenia del. 1308/2013 stanowi wprost, że organizacje producentów "mają minimalną liczbę członków lub wytwarzają minimalną ilość lub wartość - określaną przez dane państwo członkowskie - zbywalnej produkcji w sektorze, w którym działa", a więc na mocy prawa unijnego spełnienie kryterium uznania może nastąpić również poprzez posiadanie minimalnej liczby członków i niewytwarzanie minimalnej ilości lub wartości zbywalnej produkcji, a przepisy krajowe nie mogą wprowadzać bardziej rygorystycznych warunków, które musi dana organizacja producentów spełniać, niż warunki ustalone w ww. Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, które to ma pierwszeństwo przed prawem krajowym.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego oraz zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 13 kwietnia 2022 r., V SA/Wa 4262/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
[...] decyzją z 24 kwietnia 2015 r. otrzymała statut uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
W trakcie kontroli w siedzibie Grupy od 12 lipca 2018 r. do 26 lipca 2018 r. stwierdzono, że organizacja nie spełnia wszystkich kryteriów uznania. Wobec tego wezwano grupę do wprowadzenia działań naprawczych, w odniesieniu do wykrytych nieprawidłowości dotyczących kontrolowanego 2017 roku w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia wezwania oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających ich usunięcie.
Dyrektor Małopolskiego Oddziału ARiMR decyzją z 16 września 2019 r., nr [...] zawiesił uznanie organizacji producentów owoców i warzyw [...] od 11 lutego 2019 r. do 10 października 2019 r.
Prezes ARiMR po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 25 lutego 2020 r. nr 68/2019 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2021 r., V SA/Wa 1053/20, oddalił skargę Grupy na tę decyzję. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2025 r., I GSK 981/21 oddalił skargę kasacyjną Grupy.
Organ w dniach 26 – 29 czerwca 2020 r. przeprowadził kontrolę w siedzibie Grupy. W toku kontroli ustalono, że:
- Grupa nie składa się przynajmniej z 5 producentów, z których każdy wytwarza przynajmniej jeden z produktów wymienionych w grupach produktów, ze względu na które został uznany (§ 3 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia MRiRW z 19 września 2013 r. (Dz. U z 2017 r. poz. 1823. z późn. zm.),
- działalność główna Grupy nie jest związana z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków, w odniesieniu do których podmiot został uznany (art. 11 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891),
- ponad połowa przychodów ze sprzedaży produktów należących do grupy produktów, ze względu na którą OP została uznana, nie pochodzi ze sprzedaży tych produktów wytworzonych przez producentów zrzeszonych w tym podmiocie oraz sprzedaży tych produktów wytworzonych przez producentów będących członkami innej organizacji/zrzeszenia, w przypadku sprzedaży dokonanej za pośrednictwem danej organizacji (art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891).
- Grupa nie przechowuje przez co najmniej 5 lat rejestrów, w tym dokumenty księgowe, w których wykazuje, że zajmowała się koncentracją podaży i wprowadzała do obrotu produkty swoich członków, co stanowiło podstawę jej uznania (art. 11 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891),
- Grupa nie dysponuje wiedzą na temat produkcji członków (art. 7 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891).
Dyrektor Małopolskiego Oddziału ARiMR 22 września 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia uznania Grupy.
Organ I instancji decyzją z 23 listopada 2020 r. nr 7/OR06/6730/2020, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4) lit. b) ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2019 r. poz. 935), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1823, z późn. zm.), w związku z art. 59 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017, str. 4 z późń. zm.) oraz art. 104 k.p.a. - cofnął uznanie organizacji producentów owoców i warzyw [...]
Ustalono bowiem, że podczas kontroli Grupa nie przedstawiła dokumentacji finansowo-księgowej za lata objęte kontrolą: 2018 i 2019 r. Wyjaśniono, że brak przedstawienia wymaganej dokumentacji, stanowiło podstawę do stwierdzenia, że Grupa nie wdrożyła środków naprawczych na podstawie art. 59 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, co dało podstawę do cofnięcia uznania.
Po rozpoznaniu odwołania Grupy, Prezes ARiMR decyzją z 9 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Przed dokonaniem oceny podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że bezsporny był stan faktyczny sprawy, że uznanie Grupy producentów owoców i warzyw zostało zawieszone decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 25 lutego 2020 r. Nr 68/2019. Na etapie kontroli sądowoadministracyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 stycznia 2021 r., V SA/Wa 1053/20, oddalił skargę Grupy na tę decyzję.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2025 r., I GSK 981/21 oddalił skargę kasacyjną Grupy wyrażając następującą ocenę prawną: "W kwestii zgromadzonych dowodów i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy miały podstawy do wydania decyzji o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw."
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji publicznej.
W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt I. 1) petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 151 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.
Rozważając w pierwszej kolejności zarzuty o charakterze procesowym należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskazane przepisy ustrojowe sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Podobna sytuacja wystąpiła w przypadku zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył ww. przepisów postępowania dokonując kontroli działalności administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na decyzję administracyjną, sprawując tę kontrolę pod względem zgodności z prawem oraz stosując środek określony w ustawie. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Natomiast przepisy ustrojowe, jakim jest art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów.
Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 135 p.p.s.a." Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. może być skuteczny, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania z przepisem prawa materialnego, który był podstawą prawną decyzji ostatecznej lub miał być taką podstawą. W takim wypadku kasator winien wskazać postać naruszenia przepisu prawa materialnego przez Sąd I instancji: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Tymczasem, kasator powiązał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. z przepisami p.p.s.a., które w sprawie nie miały zastosowania. Podstawą prawną wydanych decyzji jest art. 2 ust. 1 pkt 4) lit. b) ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 935), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r. poz. 1823 z późn. zm.), w związku z art. 59 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017, str. 4 z późń. zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z poźń. zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. nie naruszył przepisów postępowania, ponieważ zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Oddalając skargę na decyzję ostateczną Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani naruszenia prawa materialnego przez organy ARiMR. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, podstawą jego zastosowania jest stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. Warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest niezbędność takiego rozstrzygnięcia do końcowego załatwienia sprawy. Z. Kmieciak wskazuje, że spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje jedynie wówczas, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby "niemożliwe lub co najmniej utrudnione" (Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, PiP 2007, z. 4, s. 39). Z kolei, określenie "we wszystkich postępowaniach", użyte w art. 135 p.p.s.a., wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Chodzi więc zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem pierwszej i drugiej instancji), jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego.
Nie są trafne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji to jest: art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 stwierdził: "Przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia." Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.
Odnosząc się w kolejności do podniesionych zarzutów należy zaznaczyć, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, że w sprawie miał zastosowanie art. 10a ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2019.1505), zgodnie z którym jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Oznacza to, że w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Do postępowań w tego rodzaju sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, a zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 (punkt I.2. petitum skargi kasacyjnej) oraz art. 10 § 1 i art. 75 § 1 (punkt I.3. petitum skargi kasacyjnej) nie mogły zostać w sprawie uwzględnione. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest, co do zasady stronie, co nie wyłącza obowiązku organów wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na mocy art. 80 k.p.a.
Według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jak wynika z akt sprawy, organy orzekające w sprawie zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 k.p.a., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organy bowiem wskazały na podstawie jakich dowodów zostały ustalone istotne dla sprawy fakty, którym dowodom i wyjaśnieniom dały wiarę, z jakich powodów i dlaczego nie podzielono argumentacji Skarżącej Grupy.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania z punktu I.3. petitum skargi kasacyjnej to jest: "art. 151 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 k.p.a. i 67 § 2 pkt 2 i 3 k.p.a. art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 a § 1 k.p.a., art. 83 § 3 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a.", również nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie skutku. Podnosząc zarzut naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. kasator nie powiązał tego zarzutu z naruszeniem przez Sąd I instancji przepisu postępowania sądowoadministracyjnego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tak postawiony zarzut, aby mógł być skuteczny winien zostać powiązany z naruszeniem przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. normującego postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, określającego kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania.
Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów, cytując ich treść oraz odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.
Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego należy wskazać, że z uwagi na ich kompleksowy charakter zostaną rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny łącznie.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie: art. 59 ust. 3 w zw. z art. 59 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 tego rozporządzenie jeżeli państwo członkowskie ustaliło, że organizacja producentów nie przestrzega któregoś z kryteriów uznania związanych z wymogami art. 5 i 7, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 17, przesyła ono tej organizacji producentów, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od momentu, gdy stwierdzono naruszenie, pismo z ostrzeżeniem, w którym wymienia się stwierdzone naruszenie, wymagane środki naprawcze i okres, w ciągu którego należy wprowadzić te środki, nie dłuższy jednak niż cztery miesiące. Od momentu stwierdzenia naruszenia państwa członkowskie zawieszają płatność pomocy, dopóki nie zostaną w stopniu zadowalającym podjęte środki naprawcze.
Niepodjęcie środków naprawczych, o których mowa w ust. 1, w terminie wyznaczonym przez państwo członkowskie skutkuje zawieszeniem uznania organizacji producentów. Państwo członkowskie powiadamia organizację producentów o okresie zawieszenia, który rozpoczyna się natychmiast po upływie terminu ustalonego na podjęcie środków naprawczych i nie przekracza 12 miesięcy od daty otrzymania przez organizację producentów pisma z ostrzeżeniem. Pozostaje to bez uszczerbku dla stosowania krajowych przepisów horyzontalnych, które mogą przewidywać zawieszenie takiej decyzji po rozpoczęciu powiązanego postępowania sądowego (art. 59 ust. 2 rozporządzenia 2017/891)
Według art. 59 ust. 3 rozporządzenia 2017/891, który stanowi, że jeżeli kryteria nie zostały spełnione do końca okresu zawieszenia wyznaczonego przez właściwy organ państwa członkowskiego, państwo członkowskie wycofuje uznanie od dnia, w którym kryteria uznania przestały być spełniane, a jeżeli nie jest możliwe zidentyfikowanie tego dnia, od daty stwierdzenia naruszenia. Pozostaje to bez uszczerbku dla stosowania krajowych przepisów horyzontalnych, które mogą przewidywać zawieszenie uznania po rozpoczęciu powiązanego postępowania sądowego. Pomoc należna za okres, w trakcie którego stwierdzono naruszenie, nie jest wypłacana, a pomoc nienależnie wypłacona zostaje odzyskana.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Aby zakwestionować zasadność zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., konieczne jest uprzednie skuteczne wskazanie, że do wydania decyzji przez organ odwoławczy doszło z naruszeniem określonych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten również ma charakter przepisu ogólnego określającego uprawnienia organu odwoławczego w związku z zastosowaniem określonych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Kasator zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 59 ust. 3 w zw. z art. 59 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE)2017/891 nie przedstawił własnej, prawidłowej wykładni wskazanego przepisu prawa materialnego, przez co nie wykazał na czym konkretnie polegało nieprawidłowe zrekonstruowanie przez Sąd I instancji normy prawnej tam zawartej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia "art. 154 ust. 1 pkt b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (dalej jako rozporządzenie del. 1308/2013) poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że spełnienie kryterium uznania określonego w ww. art. 154 ust. 11 pkt b następuje jedynie poprzez posiadanie minimalnej liczby członków [wytwarzanie minimalnej ilości lub wartości zbywalnej produkcji, gdyż państwo członkowskie może określić spełnienie tego kryterium w ten sposób, podczas sądy przepis art. 154 ust. 1 pkt b rozporządzenia del. 1308/2013 stanowi wprost, że organizacje producentów "mają minimalną liczbę członków lub wytwarzają minimalną ilość lub wartość - określaną przez dane państwo członkowskie - zbywalnej produkcji w sektorze, w którym działa", a więc na mocy prawa unijnego spełnienie kryterium uznania może nastąpić również poprzez posiadanie minimalnej liczby członków i niewytwarzanie minimalnej ilości lub wartości zbywalnej produkcji, a przepisy krajowe nie mogą wprowadzać bardziej rygorystycznych warunków, które musi dana organizacja producentów spełniać, niż warunki ustalone w ww. Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, które to ma pierwszeństwo przez prawem krajowym.", należy wyjaśnić, że błędna wykładnia prawa materialnego to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji.
Kasator w istocie kwestionuje ustalenia z zakresu faktów, a nie błędną wykładnię tych przepisów oraz ich zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ kasator nie podważył skutecznie zasadniczego elementu stanu faktycznego tj. ustalenia, że Grupa nie podjęła środków naprawczych na podstawie art. 59 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, co dało podstawę do cofnięcia uznania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI