Orzeczenie · 2023-08-24

I GSK 1810/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-08-24
NSAbudowlaneWysokansa
zamówienia publicznePZPstrefy ekonomicznedofinansowanie unijnezwrot środkówprawo administracyjneNSAWSApewność prawawykładnia prawa

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju o zwrocie części dofinansowania projektu unijnego, którą WSA wcześniej uchylił. NSA uznał, że wyrok WSA był wadliwy z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającego na niewystarczającym wyjaśnieniu stanu faktycznego i podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy Stowarzyszenie Obszar Metropolitalny Gdańsk – Gdynia – Sopot (PSSE), jako spółka zarządzająca specjalną strefą ekonomiczną, podlegało przepisom ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP) przy udzielaniu zamówień. WSA uznał, że nie było podstaw do żądania zwrotu dofinansowania, opierając się m.in. na wcześniejszych interpretacjach organów krajowych i zasadzie pewności prawa. NSA natomiast podkreślił, że opinie Komisji Europejskiej, choć nie są źródłem prawa, powinny być uwzględniane w wykładni prawa krajowego, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE dotyczącego charakteru przemysłowego lub handlowego potrzeb o interesie ogólnym. Sąd wskazał na potrzebę ponownego zbadania, czy wydatki były kwalifikowalne zgodnie z prawem krajowym i unijnym oraz czy spółka podlegała przepisom PZP w okresie realizacji projektu, uwzględniając zmiany w przepisach i orzecznictwo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o zamówieniach publicznych w kontekście spółek zarządzających specjalnymi strefami ekonomicznymi, rola opinii Komisji Europejskiej w wykładni prawa, zasada pewności prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE i zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy spółka zarządzająca specjalną strefą ekonomiczną, utworzona w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, podlegała przepisom ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP) w brzmieniu obowiązującym przed 2016 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego zbadania przez sąd I instancji, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE i zmian w przepisach, które doprecyzowały, że podmioty działające w zwykłych warunkach rynkowych, nastawione na zysk, nie są uznawane za podmioty prawa publicznego w rozumieniu dyrektyw.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nieprawidłowo ocenił kwestię stosowania PZP przez spółkę zarządzającą SSE, nie uwzględniając w pełni orzecznictwa TSUE i zmian legislacyjnych, które doprecyzowały kryteria wyłączające stosowanie PZP (działanie w zwykłych warunkach rynkowych, cel zysku, ponoszenie strat).

Jaki jest prawny charakter i moc wiążąca opinii Komisji Europejskiej w kontekście wykładni prawa krajowego i unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Opinie Komisji Europejskiej, choć nie są aktem prawnie wiążącym w rozumieniu art. 288 TFUE, powinny być uwzględniane przez sądy krajowe przy wykładni prawa krajowego, zwłaszcza gdy stanowią uzupełnienie norm wspólnotowych lub gdy organy krajowe opierają się na nich w swoich stanowiskach.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że opinia Komisji Europejskiej, choć nie jest źródłem prawa, może wpływać na wykładnię przepisów i stanowisko organów krajowych, a ignorowanie jej przez WSA mogło naruszyć zasadę pewności prawa.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez WSA, polegające na wadliwym uzasadnieniu wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.), mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe uzasadnienie wyroku WSA, które nie wyjaśniało stanu faktycznego ani podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób wystarczający, stanowiło podstawę do uchylenia tego wyroku.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wyrok WSA nie zawierał wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej ani stanu faktycznego, co jest naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i uzasadnia uchylenie wyroku.

Czy organ administracji publicznej miał prawo żądać zwrotu dofinansowania unijnego, jeśli środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, ale beneficjent był utwierdzany w przekonaniu o prawidłowości swojego postępowania przez wcześniejsze interpretacje organów krajowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego rozpatrzenia przez WSA, z uwzględnieniem zasady pewności prawa i zaufania do organów państwa, a także oceny, czy wydatki były kwalifikowalne.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę na konflikt między późniejszą opinią Komisji Europejskiej a wcześniejszymi stanowiskami organów krajowych, co mogło naruszyć zasadę pewności prawa i zaufania do organów państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (25)

Główne

ufp art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Podstawa do żądania zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur.

pzp art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Definicja podmiotu zobowiązanego do stosowania PZP.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisu polegające na niewskazaniu stanu faktycznego, podstawy prawnej lub pominięciu wskazań co do dalszego postępowania w uzasadnieniu wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

PUSA art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa ustrojowa sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pewności prawa i zaufania do organów państwa.

ufp art. 9 § pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Definicja jednostki sektora finansów publicznych.

ufp art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

uzpr art. 27 § ust. 1 pkt 5, pkt 6a, pkt 7

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Dotyczy polityki rozwoju i środków europejskich.

pzp art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Definicja podmiotu zobowiązanego do stosowania PZP.

pzp art. 3 § ust.1 pkt 2

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Definicja podmiotu zobowiązanego do stosowania PZP.

pzp art. 184

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Dotyczy procedur związanych ze środkami europejskimi.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 60 § lit. b

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 57 § ust. 1 i 3

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 70 § ust. 1 lit. b

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98 § ust. 1 i ust. 2

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 99 § ust. 1 lit. c

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 101

Dotyczy kwalifikowalności wydatków.

TFUE art. 317

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy wykonania budżetu UE.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 9

Zasada związania Rzeczypospolitej Polskiej prawem międzynarodowym.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 91 § ust. 3

Hierarchia źródeł prawa.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 1 § ust. 9

Definicja podmiotu prawa publicznego.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE

Dotyczy zamówień publicznych w sektorach podlegających dyrektywom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i podstawy prawnej. • WSA nieprawidłowo ocenił kwestię stosowania PZP przez spółkę zarządzającą SSE w kontekście orzecznictwa TSUE i zmian legislacyjnych. • Opinie Komisji Europejskiej powinny być uwzględniane przy wykładni prawa krajowego.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do twierdzenia, że spółki zarządzające specjalnymi strefami ekonomicznymi mają obowiązek stosowania p. z. p. • zasada pewności prawa i zaufania do organów państwa • opinie Komisji Europejskiej nie mają charakteru normatywnego czy quasi normatywnego • podmioty działające w zwykłych warunkach rynkowych, mają na celu wypracowanie zysku i ponosi straty z prowadzenia działalności, nie powinien być uważany za 'podmiot prawa publicznego'

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sędzia

Dariusz Dudra

przewodniczący

Henryk Wach

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zamówieniach publicznych w kontekście spółek zarządzających specjalnymi strefami ekonomicznymi, rola opinii Komisji Europejskiej w wykładni prawa, zasada pewności prawa."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE i zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów o zamówieniach publicznych w kontekście funduszy unijnych i specyficznych podmiotów prawnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i zamówień publicznych.

Czy spółka zarządzająca strefą ekonomiczną musi stosować Prawo zamówień publicznych? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst