I GSK 1809/19

Naczelny Sąd Administracyjny2020-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
depozytprzechowywanie ruchomościwynagrodzenie za dozórlikwidacja depozytukoszty przechowywaniaSkarb Państwapostępowanie egzekucyjneNSAegzekucja administracyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że Skarb Państwa powinien pokryć koszty przechowywania ruchomości, której niepodjęty depozyt został zlikwidowany z powodu niemożności ustalenia uprawnionego.

Sprawa dotyczyła ustalenia wynagrodzenia za dozór i przechowywanie ruchomości (wtryskarki), która po zajęciu przez komornika i wypowiedzeniu umowy przechowania przez Urząd Celny, pozostała w dyspozycji. Sąd Rejonowy stwierdził niemożność ustalenia uprawnionych do odbioru depozytu i zarządził jego likwidację. WSA uchylił postanowienia organów administracji, uznając, że Skarb Państwa powinien pokryć koszty przechowywania. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA.

Sprawa wywodzi się ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotyczące wynagrodzenia za dozór i przechowywanie ruchomości. Po wypowiedzeniu umowy przechowania przez Urząd Celny, ruchomość pozostała w dyspozycji komornika sądowego. Sąd Rejonowy, stwierdzając niemożność ustalenia osób uprawnionych do odbioru depozytu, zarządził jego likwidację i przejście na rzecz Skarbu Państwa. Organy administracji odmówiły wypłaty wynagrodzenia za okres od 2001 do 2017 roku, argumentując, że koszty te powinien ponosić uprawniony, a nie Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienia organów, uznając, że skoro Sąd Rejonowy stwierdził brak możliwości ustalenia uprawnionych, to zastosowanie znajduje art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, a koszty ponosi Skarb Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, potwierdzając, że prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o niemożności ustalenia uprawnionych przesądza o obowiązku Skarbu Państwa do pokrycia kosztów przechowywania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Koszty przechowywania ponosi Skarb Państwa, jeśli uprawniony nie jest znany lub nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania lub siedziby, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów.

Uzasadnienie

Prawomocne postanowienie sądu powszechnego o niemożności ustalenia uprawnionych do odbioru depozytu przesądza o zastosowaniu przepisu nakładającego obowiązek pokrycia kosztów na Skarb Państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.l.n.d. art. 4 § 1 i 2

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów

Likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru.

u.l.n.d. art. 8 § 3

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów

W przypadku, gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby, koszty przechowywania ponosi Skarb Państwa.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Pomocnicze

u.l.n.d. art. 6 § 5

Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów

u.p.e.a. art. 102 § 2 i 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 836

Kodeks cywilny

Stosowany do ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór w braku regulacji w ustawie egzekucyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 art. 14 § 1 lit. c) w związku z § 14 ust 2 lit. b)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego o niemożności ustalenia uprawnionych do odbioru depozytu przesądza o zastosowaniu art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, co skutkuje obowiązkiem Skarbu Państwa do pokrycia kosztów przechowywania. Organy administracji są związane ustaleniami faktycznymi zawartymi w prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że skarżąca nie podjęła wystarczających prób ustalenia miejsca zamieszkania uprawnionego i że koszty powinny obciążać uprawnionego, a nie Skarb Państwa. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie), art. 153 p.p.s.a. (naruszenie związania oceną prawną), art. 134 § 1 p.p.s.a. (orzekanie poza granicami sprawy), art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (nieprawidłowe uwzględnienie skargi).

Godne uwagi sformułowania

W tym stanie rzeczy kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach postawionych Sądowi I instancji. Skuteczność skargi kasacyjnej opartej na zarzucie stanowiącym podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zależy od tego, czy autor skargi kasacyjnej odnosi zarzuty do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, wskazuje te przepisy, uzasadnia ich naruszenie i wyjaśnia, jaki był możliwy, a istotny wpływ naruszenia wskazanych przepisów na wynik sprawy, a więc na treść wyroku.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Dariusz Dudra

sędzia

Tomasz Smoleń

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organów administracji prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych w zakresie ustaleń faktycznych oraz interpretacji przepisów dotyczących likwidacji niepodjętych depozytów i ponoszenia kosztów ich przechowywania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji niepodjętego depozytu, gdy ustalenie uprawnionych jest niemożliwe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawomocne orzeczenie sądu i jak jego ustalenia wiążą inne organy. Pokazuje też, kto ostatecznie ponosi koszty w skomplikowanych sytuacjach prawnych związanych z depozytami.

Kto zapłaci za zapomniany depozyt? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1809/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra
Henryk Wach /przewodniczący/
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 120/19 - Wyrok WSA w Krakowie z 2019-04-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 208 poz 1537
art. 4 ust. 1 i 2, art. 6 ust.5, art 8 ust.3
Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 120/19 w sprawie ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) znak (...) w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za dozór i przechowywanie ruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz D. P. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2019 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) (skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) grudnia 2018 r. w przedmiocie wynagrodzenia za dozór i przechowywanie ruchomości po pierwsze, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) sierpnia 2018 r., po drugie zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej (...) kwotę (...) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) postanowieniem z dnia (...) grudnia 2018 r. wydanym po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w (...) z dnia (...) sierpnia 2018 r. ustalające wynagrodzenia dla skarżącej za dozór i przechowywanie ruchomości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 1 i art. 102 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314; zwanej dalej "u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
WSA wskazał, że Sąd Rejonowy w (...) na wniosek skarżącej z dnia (...) sierpnia 2016 r. wydał w dniu (...) stycznia 2017 r. postanowienie sygn. akt (...) w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu w postaci wtryskarki marki (...) (...) i przejście tego depozytu na rzecz Skarbu Państwa. Następnie skarżąca, jako dozorca, w piśmie z dnia (...) marca 2017 r. uzupełnionym pismem z dnia (...) lutego 2018 r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w (...) z wnioskiem o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór oraz odebranie ruchomości na podstawie art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. nr 208, poz. 1537 ze zm.). Wniosła, by ustalając w/w wynagrodzenie przyjąć stawkę w wysokości 40 zł netto za dobę.
W dniu (...).08.2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w (...) wydał postanowienie, w którym:
1) uznał się właściwym do wypłaty wynagrodzenia za okres (...) stycznia 2017 r. - (...) maja 2018 r. i przyznał skarżącej wynagrodzenie za dozór i przechowywanie ruchomości w kwocie 7.124,11 zł,
2) uznał się niewłaściwym do wypłaty wynagrodzenia za okres (...) marca 2001 r. – (...) stycznia 2017 r. za dozór i przechowywanie ruchomości.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) (dalej organ) stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ustalono bezspornie, iż po wypowiedzeniu przez Urząd Celny w (...) umowy nr (...) z dnia (...) maja 2000 r. o przechowywanie wtryskarki (...) ze skutkiem rozwiązującym tę umowę na dzień (...).02.2001 r., ruchomość ta pozostała w wyłącznej dyspozycji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) na mocy zajęcia dokonanego w dniu (...) kwietnia 1999 r. w sprawie o sygn. akt (...). Właścicielem zajętej ruchomości był (...). Tryb i postępowanie dozorcy zajętych ruchomości regulują przepisy k.p.c., zgodnie, z którymi dozorca zobowiązany jest przechowywać oddane pod dozór ruchomości z taką starannością, aby nie straciły na wartości i oddać je na wezwanie komornika lub stosownie do orzeczenia sądu, albo na zgodne wezwanie obu stron.
Organ zarzucił skarżącej, że strona mając wiedzę na temat wypowiedzenia umowy przechowania rzeczy przez Urząd Celny w (...), nie zwróciła się niezwłocznie do komornika sądowego, który stał się jedynym dysponentem rzeczy. Uczyniła to dopiero dziesięć lat później, to jest w dniu (...) styczniu 2011 r., kiedy to firma (...) skierowała do komornika sądowego zapytanie w tej sprawie. W odpowiedzi z dnia (...) lutego 2011 r. komornik sądowy poinformował, że postępowanie w sprawie (...) zostało zakończone, a akta po okresie archiwizacji zostały zniszczone, natomiast sądowy organ egzekucyjny nie jest dysponentem urządzenia. Skarżąca nie zwróciła się już do komornika sądowego o dalsze wyjaśnienia. Organ podniósł, że także w przypadku właściciela maszyny (...), strona potrzebowała ponad dziesięciu lat, aby skierować do niego stosowne pismo z dnia (...) września 2011 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) zauważył, że organ pierwszej instancji nie mógł wypłacić dozorcy ruchomości wynagrodzenia za okres (...) marca 2001 r. – (...) stycznia 2017 r., gdyż zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. z 2006 r., nr 208, poz. 1537 ze zm.) koszty przechowywania i sprzedaży depozytu oraz utrzymania go w należytym stanie, a także koszty zawiadomień i poszukiwań ponosi uprawniony. Natomiast z art. 8 ust. 3 tejże ustawy wynika, że w przypadku, gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby, koszty określone w ust. 1 ponosi Skarb Państwa. Powyższe zapisy ustanawiają regułę ponoszenia kosztów przez uprawnionego, którym w tym wypadku był właściciel ruchomości – (...). Skarb Państwa ponosi z kolei koszty określone w art. 8 ust. 1 tylko w dwóch przypadkach, na które wyraźnie wskazuje ustawodawca, tj. w przypadku, gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby. Firma (...) przez lata nie podjęła próby skontaktowania się z właścicielem ruchomości. Pismo wzywające właściciela do odbioru maszyny i zapłaty kosztów jej przechowywania za okres od dnia (...) marca 2001 r. do dnia jej odbioru wysłano dopiero w dniu (...) września 2011 r. na adres zupełnie inny, niż wynika z zebranej w toku postępowania dokumentacji tj. adres: (...). Z akt sprawy natomiast nie wynika, aby firma (...) wysłała wezwanie pod znany jej adres, tj.(...). Na ten adres powołują się we wcześniejszej korespondencji (w tym protokole zajęcia ruchomości) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w (...) oraz wierzyciel firma (...) nie podjęła żadnej próby ustalenia innego adresu zamieszkania uprawnionego. Ponieważ nadal możliwe jest ustalenie miejsca zamieszkania i siedziby uprawnionego w okresie od (...) marca 2001 r. do dnia (...) stycznia 2017 r., to w niniejszym rozstrzygnięciu ze względu na niespełnienie przesłanek, nie znajduje zastosowania art. 8 ust. 3 ustawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (....) podniósł, że organ pierwszej instancji właściwie zastosował art. 5 ust. 1 ustawy jedynie do wypłaty dozorcy ruchomości wynagrodzenia począwszy od dnia wydania przez Sąd Rejonowy w (...) orzeczenia o sygn. akt (...) o likwidacji niepodjętego depozytu, tj. od dnia (...) stycznia 2017 r. do dnia (...) maja 2018 r., tj. terminu wydania ruchomości osobie, która w trybie publicznej licytacji zakupiła maszynę.
Zdaniem organu odwoławczego ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio art. 836 k.c. Z uwagi na fakt, że pod względem wagi i wielkości przechowywana przez firmę (...) ruchomość zbliżona była do naczep ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton, Naczelnik Urzędu Skarbowego w (...) skierował zapytania do podmiotów prowadzących usługi przechowywania pojazdów o takich parametrach.
Posługując się przekazanymi informacjami zgodnie, z którymi poziom miesięcznych stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami waha się w granicach 203,25 zł - 630,23 zł netto na miesiąc, stosując przy obliczaniu przypadającej na rzecz firmy (...) należności za dozór metodę średniej arytmetycznej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w (...) przyjął wartość usługi w postaci przechowywania ruchomości na parkingu strzeżonym w kwocie 442,58 zł brutto miesięcznie. Wynagrodzenie w łącznej kwocie 7.124,11 zł zostanie, zatem wypłacone za okres od dnia (...) stycznia 2017 r. do dnia (...) maja 2018 r.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz w całości poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w (...) z dnia (...) sierpnia 2018 r. przez ich uchylenie w całości i rozstrzygniecie zgodnie z jej wnioskiem z dnia (...) 03.2017 r. o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór wtryskarki(...),(...) przekazanej pod dozór przez Urząd Celny w (...) protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia (...) czerwca 1998 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w (...) do ponownego rozpoznania w całości.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wskazał, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314; zwanej dalej u.p.e.a.) oraz przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. nr 208, poz. 1537 ze zm.). Bezsporne w przedmiotowej sprawie było, że przedmiotowa wtryskarka będąca przedmiotem dozoru po wypowiedzeniu przez Urząd Celny w (...) umowy nr (...) z dnia (...) maja 2000 r. o przechowywanie wtryskarki (...) ze skutkiem rozwiązującym tę umowę na dzień (...) lutego 2001 r. pozostała w wyłącznej dyspozycji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) na mocy zajęcia dokonanego w dniu (...) kwietnia 1999 r. w sprawie o sygn. akt (...). Sąd Rejonowy w (...) na wniosek skarżącej z dnia (...) sierpnia 2016 r. wydał w dniu (..) stycznia 2017 r. postanowienie sygn. akt (..) w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu w postaci wtryskarki marki (...) i przejście tego depozytu na rzecz Skarbu Państwa. Okoliczności powyższe stanowiły podstawę do wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem z dnia (....) marca 2017 r. o ustalenie i wypłatę wynagrodzenia za dozór oraz odebranie ruchomości.
WSA zauważył, że z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego (...) wynika wprost, że z uwagi na brak możliwości ustalenia osób uprawnionych do posiadania przedmiotowej maszyny, zarządzeniem Sądu z dnia (...) października 2016 r. wezwano przez obwieszczenie nieznanych uczestników. W uzasadnieniu wskazano, że powyższym terminie nikt nie zgłosił się po odbiór depozytu, a zatem należało orzec o likwidacji tego depozytu, a tym samym o przejściu przedmiotowego pistoletu (w ocenie l/l/SA w (...) jest to oczywista omyłka) na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów.
Sąd I instancji wskazał, że art. 365 § 1 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (§ 2), są związane prejudycjalnie, czyli nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia niż zawarta w prejudykacie, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych. Jak wyżej nadmieniono, związanie stron oraz prejudycjalne związanie innych organów określane są jako pozytywny aspekt prawomocności materialnej albo, według innych autorów, jako tzw. pozytywny skutek prawomocności formalnej (por. A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-729 Opublikowano: LEX/el. 2018) Wobec powyższego nieuprawnione jest stwierdzenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia (...) sierpnia 2018 r., że nadal możliwe jest ustalenie miejsca zamieszkania i siedziby uprawnionego. W związku z tym, w niniejszym rozstrzygnięciu ze względu na niespełnienie przesłanek, nie znajduje zastosowania art. 8 ust. 3 cyt. ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów.
W ocenie WSA w sprawie nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania albo siedziby uprawnionego, a więc koszty określone w ust. 1 ponosi Skarb Państwa, wobec zastosowania art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów.
Sąd I instancji uznał, że orzekające w sprawie organy uchybiły normie art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, mających w sprawie odpowiednie zastosowanie.
WSA doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w (...) z dnia (...) sierpnia 2018 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd I instancji orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i oświadczył, że wnosi o rozpoznanie przedmiotowej skargi kasacyjnej bez przeprowadzania rozprawy.
Wyrokowi zarzucono:
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. tj.:
a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 134 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi i uchylenie przez Sąd postanowienia, chociaż rozstrzygnięcia organów nie były dotknięte żadną z wad wskazanych przez Sąd i przy braku naruszeń przez organy przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, nie oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 102 § 2 u.p.e.a., w związku z art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych (Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1537) oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez dokonanie nieprawidłowej kontroli ustalonego przez organ stanu faktycznego oraz przepisów zastosowanych przez organ podatkowy, a polegającej na uznaniu, że należy wypłacić dozorcy koszty określone w art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji depozytów niepodjętych za okres (...) 03.2001 r. do (...) 01.2017r., gdyż nie można ustalić miejsca zamieszkania, albo siedziby uprawnionego, albowiem gdyby Sąd dokonał prawidłowej kontroli to musiałby uznać, że organ egzekucyjny postąpił prawidłowo, a koszty za okres (...).03.2001 r. do (...).01.2017 r. nie powinny zostać wypłacone dozorcy, gdyż miejsce zamieszkania, albo siedziby uprawnionego było możliwe do ustalenia, a to Skarżąca przez lata nie podejmowała prób skontaktowania się z właścicielem ruchomości.
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia w części zawierającej wskazanie co do dalszego postępowania, polegające na ogólnikowym potraktowaniu sposobu wyliczenia wynagrodzenia dla dozorującego za dozór i przechowywanie ruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku, gdyby Sąd nie naruszył przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. uzasadnienie orzeczenia byłoby prawidłowe, a zalecenia co do ponownego rozpoznania sprawy byłyby zbędne.
d) art. 141 § 4 p.p.s.a. i 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie zawarł pogłębionej oceny stanowiska organów podatkowych, jak również w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, stanowisko Sądu jest jedynie ogólne.
W uzasadnieniu organ przedstawił argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu pod rozwagę biorąc jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez WSA w Krakowie. W tym stanie rzeczy kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach postawionych Sądowi I instancji.
W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty o charakterze procesowym (przytoczonych z podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skuteczność skargi kasacyjnej opartej na zarzucie stanowiącym podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zależy od tego, czy autor skargi kasacyjnej odnosi zarzuty do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, wskazuje te przepisy, uzasadnia ich naruszenie i wyjaśnia, jaki był możliwy, a istotny wpływ naruszenia wskazanych przepisów na wynik sprawy, a więc na treść wyroku. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy, bowiem w uzasadnieniu wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to treść wyroku byłaby odmienna (por. np. stanowisko NSA w wyroku z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2631/14, dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność, bowiem wykluczałoby to możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).).
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza, że orzekając na podstawie akt sprawy oraz w jej granicach, WSA wskazał zarówno ustalenia faktyczne, które przyjął za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, jak i podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił. Uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie towarzyszą, więc deficyty odnoszące się czy to do wskazania (wyjaśniania oraz oceny) faktów przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, czy to do wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co prowadzi do wniosku, że w niewadliwy sposób realizuje ono funkcję kontroli jego trafności. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez WSA jest odmienne od prezentowanego przez organ, nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przez sąd wojewódzki art. 153 p.p.s.a., zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co do zasady naruszenie ww. przepisu może mieć miejsce w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, a następnie sądy, nie zastosują się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzedzającym rozstrzygnięcie wyroku sądu administracyjnego. Tak sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w przedmiocie wynagrodzenia za dozór i przechowywanie ruchomości, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut zawarty w punkcie b) petitum skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w (...) jednoznacznie wynika, że z uwagi na brak możliwości ustalenia osób uprawnionych do posiadania przedmiotowej maszyny, zarządzeniem wezwano przez obwieszczenie nieznanych uczestników, na które nikt się nie zgłosił. Dlatego na podstawie art. 4 ustęp 1 i art. 9 ustęp 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, orzeczono o likwidacji depozytu i przejściu przedmiotowej maszyny na rzecz Skarbu Państwa. Skoro, Sądu Rejonowego w (...) w swoim prawomocnym postanowieniu stwierdził brak osoby uprawnionej do odbioru depozytu, to ziściła się, zatem okoliczność kiedy to Skarb Państwa zobowiązany jest pokryć koszty o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów (uprawniony nie jest znany). Wskazać bowiem należ, że w myśl art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów w przypadku, gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby, koszty określone w ust. 1 ponosi Skarb Państwa. Dlatego zgodzić należ się z Sądem I instancji, że "...organy uchybiły normie art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, mających w sprawie odpowiednie zastosowanie.".
Niezasadny jest zarzut, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w/w wyroku nie wziął pod uwagę, że skarżąca nie zbadała wszystkich możliwości miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do odbioru depozytu." Uwzględnić, bowiem trzeba przepisy ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów w myśl, których to sąd powszechny rozpoznając wniosek o likwidację nieobjętego depozytu, bada czy zaistniały przesłanki likwidacji niepodjętego depozytu z mocy prawa wynikające z art. 4 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu. Termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 (art. 4 ust. 2 wskazanej ustawy). W sytuacji gdy w wyniku prawomocnie zakończonego postępowania Sądu Rejonowego w (...) uznał, że nie ma możliwości ustalenia osób uprawnionych do odbioru przedmiotowej maszyny to WSA nie był zobowiązany do badania czy skarżąca poszukiwała i wezwała uprawnionego do odbioru przedmiotowej maszyny albowiem okoliczność tą przesądził sąd powszechny, stosownie do regulacji wynikającej z art. 4 ust. 2 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, rozpoznając wniosek w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu.
W ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. organ podniósł także zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zarzuty te nie mogły być uwzględnione, gdyż wskazane przepisy są przepisami wynikowymi, których nie można naruszyć w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż regulują one sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skuteczność skargi kasacyjnej w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego zależy zaś od wykazania, że sąd administracyjny popełnił błąd w procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia, oceniając wadliwie przepisy regulujące materię lub tryb postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego aktu. W skardze kasacyjnej nie powołano przepisu postępowania, którego naruszenie miałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej.
Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a w związku z 14 ust. 1 lit. c) w związku z § 14 ust 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI