I GSK 1808/21

I GSK 1808/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Bogdan Fischer /sprawozdawca/
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gd 559/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-09-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 18 ust. 4
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 559/21 w sprawie ze skargi G. H. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 7 maja 2021 r., nr 9011-2021-000319 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 559/21, po rozpoznaniu skargi G. H. (dalej także: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 7 maja 2021 r. nr 9011-2021-000319 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 w pkt. 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Słupsku z dnia 18 lutego 2021 r. nr 0213-2021-001587, w pkt. 2/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Gdyni, zaskarżając orzeczenie w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowo-administracyjnym, według norm przepisanych. Jednocześnie organ zrzekł się rozprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm.) dalej: "ustawa o płatnościach", polegające na błędnej wykładni tego przepisu dokonanej przez Sąd, poprzez mylne zrozumienie treści i znaczenia ww. przepisu w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku niezasadnie przyjął, że wyrok Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt [..., w którym na podstawie art. 320 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.) dalej: "k.p.c.", odroczono termin wydania przez G. H. na rzecz właściciela Skarbu Państwa działki ozn. nr [...] do dnia 16 marca 2022 r., stanowi tytuł prawny do nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach oraz umożliwia ubieganie się o dopłaty do gruntów rolnych.
2. naruszenie przepisów prawa procesowego:
- art. 141 § 4 w zw. z art. 153 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, poprzez bezpodstawne uznanie, że organy dopuściły się naruszenia tego przepisu, podczas gdy prawidłowa ocena prawna powiązana z wykładnią art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, prowadzi do wniosku odmiennego, iż nie doszło do naruszenia tego przepisu, zaskarżone decyzje organów obu instancji są prawidłowe, co powoduje niemożność zaakceptowania przez organ oceny prawnej Sądu zaprezentowanej w zaskarżonym wyroku - które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik organu przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.
G. H. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej organu wskazując, że jest ona całkowicie bezzasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli NSA. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to że jest związany podstawami określonymi w art. 174 p.p.s.a.
Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez Sąd pierwszej instancji (patrz: postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Nie można mówić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wymagane elementy i poddaje się kontroli instancyjnej. Treść uzasadnienia odzwierciedla przyjętą przez sąd pierwszej instancji argumentację prawną. Rozważania prawne są zaś na tyle jasno i precyzyjnie sformułowane, że umożliwiają poznanie sposobu rozumowania WSA. Trzeba jednak przede wszystkim podkreślić, że w drodze zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, ale nie ocenę prawną WSA, co uczynił autor skargi kasacyjnej. W związku z powyższym zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia art. 153 jest bezzasadny, ponieważ w ocenie prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji została wyjaśniona istotna treść art. 20 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Sąd zawarł zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organy, które wydały decyzje ( w I i II instancji), zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym dotyczy prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Pozostaje ponadto w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z kolei konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości.
Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest przepisem o charakterze wynikowym, jako że określa sposób rozstrzygnięcia sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organy administracji publicznej prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis ten mógłby, więc zostać naruszony wtedy, gdyby wojewódzki sąd administracyjny go zastosował mimo niestwierdzenia naruszenia prawa materialnego, albo go nie zastosował mimo stwierdzenia, że prawo materialne zostało naruszone i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, a takiego działania Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie było.
Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia tej sprawy są przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach, określającej na gruncie prawa polskiego zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych, w zakresie dotyczącym tzw. płatności bezpośrednich, którymi, w rozumieniu art. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, są płatności przyznawane bezpośrednio rolnikom w ramach systemów wsparcia, wymienionych w załączniku I do tego rozporządzenia.
Art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, wskazuje, że płatności związane do powierzchni upraw, które na gruncie ustawy o płatnościach określane są jako "płatności obszarowe", są przyznawane do powierzchni działki rolnej, spełniającej opisane w tym przepisie warunki, do których należy m.in. konieczność pozostawania tej działki w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. W niniejszej sprawie ww. warunek ten jest spełniony.
Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach warunkiem przyznania tej płatności jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu, i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej - tym samym przysługuje podmiotowi - rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku, ma tytuł prawny.
Weryfikacja danych wymaganych do przyznania spornej płatności dokonywana była przez organy w oparciu o dane przekazywane na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz. U.2016 r. poz.1003). Zgodnie z § 3a ust. 1 tego rozporządzenia Agencja Nieruchomości Rolnych, w terminie do dnia 30 czerwca danego roku, udostępnia z urzędu Agencji, według stanu na dzień 31 maja danego roku, dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (dalej: "ZWRSP"), zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez Agencję Nieruchomości Rolnych, obejmujące:
1) identyfikator działki ewidencyjnej zawarty w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego:
2) dane podmiotu, który ma tytuł prawny do gruntu położonego na działce ewidencyjnej, o której mowa w pkt 1, na podstawie stosunku prawnego łączącego ten podmiot z Agencją Nieruchomości Rolnych:
a) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, adres oraz:
- numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) - w przypadku osoby fizycznej posiadającej obywatelstwo polskie.
- kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości – w przypadku osoby fizycznej nieposiadającej obywatelstwa polskiego,
b) nazwę, siedzibę, adres i numer identyfikacji podatkowej (NIP) – w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
c) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON),
d) rodzaj stosunku prawnego łączącego podmiot z Agencją Nieruchomości Rolnych, stanowiącego tytuł prawny do tych gruntów,
e) datę nawiązania stosunku prawnego, o którym mowa w lit. d, i okres, na jaki został nawiązany,
f) oznaczenie identyfikujące dokument stwierdzający nawiązanie stosunku , prawnego, o którym mowa w lit. d.
Pojęcie "tytułu prawnego" nie zostało w ustawie o płatnościach zdefiniowane. Sąd I instancji zwrócił uwagę, aby przyjąć w przypadku normy art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, że ustawodawca miał na względzie jedynie takie tytuły prawne, które dają uprawnienie do władania nieruchomością przez podmiot nie będący jej właścicielem, którym jest Skarb Państwa.
Tytuł prawny, o jakim jest mowa w tym przepisie winien dawać prawo do dysponowania gruntem na cele związane z produkcją rolną. Trzeba jednocześnie podkreślić, że tylko w przypadku gruntów wchodzących w skład ZWRSP, dla przyznania pomocy finansowej wymagane jest legitymowanie się tytułem prawnym do tych gruntów, podczas gdy w innych przypadkach tj. "gruntów niepaństwowych", nie ma takiego wymogu i wówczas co do zasady wystarczające jest, samo posiadanie przez rolnika, zadeklarowanej do płatności działki. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że tytuł prawny nie może być ustalony w sposób dowolny, zaś sam przepis należy interpretować ściśle. Jako tytuł prawny wskazuje się np.: zawartą z ANR umowę dzierżawy, użytkowania wieczystego, użyczenia łub inną umowę, na podstawie której rolnik korzysta z gruntu, albo umowę lub decyzję, na podstawie której działka została przekazana rolnikowi w trwały zarząd (patrz: wyroki NSA: z 7 lutego 2019 r. sygn. akt I GSK 3032/18, z dnia 4 grudnia 2020 r. sygn. akt GSK 1092/20). Tytuł prawny może więc wynikać zarówno z praw rzeczowych jak i ze stosunków zobowiązaniowych. Ze względu, że mowa jest o gruntach wchodzących w skład ZWRSP, należy sięgnąć do ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 1014 ze zm.) dalej: "o.g.n.r", która reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa m.in. w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego (art. 1 pkt 1 o.g.n.r.).
Zgodnie z art. 24 ust. 1 o.g.n.r. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (dalej: "KOWR") gospodaruje ZWRSP w drodze: 1) w pierwszej kolejności wydzierżawienia albo sprzedaży nieruchomości rolnych na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych, na zasadach określonych w rozdziałach 6 lub 8, z wyłączeniem nieruchomości rolnych o powierzchni mniejszej niż 1 ha oraz nieruchomości rolnych przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, miejscowym planie rewitalizacji albo miejscowym planie odbudowy na cele inne niż rolne, a w przypadku braku miejscowego planu - na cele niezwiązane z kierunkami i zasadami kształtowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej, określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 2) oddania mienia na czas oznaczony do odpłatnego korzystania osobom prawnym lub fizycznym na zasadach określonych w rozdziale 8 i 9; 3) wniesienia mienia lub jego części do spółki prawa handlowego; 4) oddania na czas oznaczony administratorowi całości lub części mienia w celu gospodarowania, na zasadach określonych w art. 25; 5) przekazania w zarząd; 6) zamiany nieruchomości.
Zdaniem składu orzekającego nie można przyjąć, że lista z art. 24 ust.1 o.g.n.r stanowi katalog zamknięty i że nie można uwzględniać także innych sposobów gospodarowania. Zgodzić się jednocześnie należy, że zgodnie z brzmieniem ww. przepisu i praktyką, najczęstszymi formami rozdysponowania gruntów rolnych Skarbu Państwa są dzierżawa i sprzedaż.
Nie ma wątpliwości, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie przyznania płatności są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę.
W przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, we wniosku o przyznanie płatności rolnik składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do użytków rolnych wchodzących w skład ZWRSP, do których ubiega się o przyznanie tej płatności, w którym wskazuje, z czego wywodzi ten tytuł prawny. Na potwierdzenie posiadania tytułu prawnego do działki, jako dowód w sprawie, skarżąca przedstawiła wyrok sądu cywilnego z dnia [..] grudnia 2020 r., potwierdzający prawo do dysponowania tą działką do dnia 16 marca 2022 r.
Kluczowa w przedmiotowej sprawie jest odpowiedź na pytanie czy wyrok sądu cywilnego może stanowić tytuł prawny, który jest wskazywany jako konieczny dla przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład ZWRSP. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Słupsku w sprawie [...] nakazał skarżącej, aby wydała KOWR w Warszawie nieruchomość gruntową, oznaczoną jako działka nr [...], położoną na terenie gminy Główczyce, odraczając mu termin do wykonania do dnia 16 marca 2022 r. Sąd cywilny w oparciu o art. 320 k.p.c. dokonał modyfikacji obowiązującego terminu spełnienia świadczenia tj. zwrotu nieruchomości. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu "w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości (...) - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia". Sąd podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 320 k.p.c. bierze pod uwagę interesy obu stron, a także skutki, jakie orzeczenie spowoduje w ich sferze prawnej i życiowej. Jest to szczególna zasada wyrokowania, która pozwala na wykonanie orzeczenia w sposób najmniej uciążliwy i nie narażający tej osoby na straty "w szczególnie uzasadnionych wypadkach" (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt V CSK 302/13 ).
Treść wyroku z dnia 18 grudnia 2020 r. potwierdza, że w dniu 31 maja 2020 r. skarżąca zgodnie z prawem korzystała z nieruchomości, a termin ten jest kluczowy dla oceny przesłanki, warunkującej przyznanie pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład ZWRSP. Organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji w dacie orzekania w dniu 18 lutego 2021 r. i dniu 7 maja 2021 r. posiadały wiedzę o stanie prawnym obowiązującym w dniu 31 maja 2020 r. i tytule prawnym, na podstawie którego nieruchomość znajdowała się w posiadaniu skarżącej. Należy także przypomnieć, że zgodnie z art. 363 § 1 k.p.c. "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Organy mogły zatem i powinny uwzględnić wskazane powyżej okoliczności przy wydawaniu decyzji, nie ograniczając przy tym związania prawomocnym orzeczeniem tylko do literalnego brzmienia sentencji wyroku.
Trzeba również podkreślić, że wyroki sądowe odpowiadają wymaganiom przewidzianym w art. 76 k.p.a czy art. 244 k.p.c., stanowią zatem dokumenty o charakterze urzędowym. Wyrok wydawany przez organy władzy państwowej (władcze), potwierdza stwierdzony w nich stan rzeczy, lub przez ten wyrok ukształtowany.
Zdaniem składu orzekającego, przedłużenie korzystania z nieruchomości na podstawie wyroku sądu cywilnego wydanego w trybie art. 320 k.p.c. nie pozostaje w sprzeczności z celem regulacji 20 ust. 4 ustawy o rozwoju obszarów wiejskich i powinno być uznane za stanowiące tytuł prawny do gruntu w rozumieniu tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.