I GSK 2002/22

I GSK 2002/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4274/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4274/21 w sprawie ze skargi R. G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 czerwca 2021 r. nr OR10-65000-OR1030153/19/21 w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. G. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 5 maja 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4274/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 25 czerwca
2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
27 maja 2019 r. R. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w obszarze związanym z rozwojem produkcji bydła mięsnego. Wniosek dotyczył budowy magazynu do przechowywania siana luzem lub w balotach, silosu na kiszonkę oraz utwardzenia placu manewrowego. Inwestycja miała być realizowana w miejscowości P.
25 czerwca 2021 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Podlaski Oddział Regionalny poinformowała wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 719). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że najważniejszą kwestią w sprawie było ustalenie, które siedziby stada posiadane przez wnioskodawcę dotyczą prowadzonej przez stronę działalności rolniczej, a które działalności gospodarczej. Z przeprowadzonej weryfikacji wniosku wynika, iż R. G. posiada 18 siedzib stada. Zgodnie z opinią Departamentu Działań Inwestycyjnych do działalności rolniczej nie należy wliczać jedynie siedzib pośrednika oznaczonych numerami: 042101822-002, 042101822-005 oraz 042101822-004 (status siedziby nieaktywna/zakończona). Pozostałe 11 siedzib stada (oprócz siedziby zawieszonej 042101822-006) stanowią miejsce prowadzenia działalności rolniczej strony. Zdaniem organu potwierdzeniem tego jest fakt, iż wnioskodawca zwracał się do Kierownika Biura Powiatowego w Zambrowie o wydanie informacji o liczbie DJP w gospodarstwie za rok 2019 celem dołączenia do wniosku o zwrot podatku akcyzowego. Otrzymana informacja dotyczyła 12 siedzib stada (042101822-001, 042101822-003, 042101822-006, 042101822-007, 042101822-008, 042101822-009, 042101822-010, 042101822-011, 042101822-012, 042101822- 013, 042101822-014 i 042101822-015).
Z wyjaśnień składanych przez wnioskodawcę pismem z 10 marca 2020 r. wynika, iż prowadzi on działalność rolniczą w siedzibach stada 042101822-001, 042101822-008, 042101822-009 i zgodnie z interpretacją Ministerstwa Rolnictwa stanowią one jedno gospodarstwo rolne, które obsługiwane jest zgodnie z możliwościami organizacyjnymi. W wyjaśnieniach z 17 maja 2021 r. strona wskazała, iż siedziba 042101822-003 nie jest zarejestrowana jako siedziba do obrotu zwierzętami, lecz jest zarejestrowana na budynkach będących w posiadaniu firmy P., czyli wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Zwierzęta znajdujące się w siedzibach stada 042101822-003 i 042101822-005 zawsze były w posiadaniu P. a nie G. Siedziba 042101822-003 nie jest siedzibą pośrednika, lecz zwierzęta te były w posiadaniu P., a zatem to R. G. był właścicielem zwierząt, którymi dysponował zgodnie z ich przeznaczeniem. Zwierzęta z tych siedzib stad nie były w posiadaniu G.
Organ stwierdził, że powyższe twierdzenia są sprzeczne z danymi ujętymi we wniosku o przyznanie pomocy w ramach operacji "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych", gdzie jako siedziby służące prowadzeniu działalności rolniczej rolnik wskazał siedziby: 042101822-001, 042101822-003 i 042101822-008.
Agencja zwróciła także uwagę, że wnioskodawca wskazuje, iż zaistniałe inne przemieszczenia pomiędzy siedzibami stada służącymi prowadzeniu działalności rolniczej i gospodarczej powstały jako "plan awaryjny" i wynikały z sytuacji, kiedy nie był on w stanie sprzedać sztuk przeznaczonych do obrotu w terminie do 30 dni (czyli zgodnie z wymaganiami wynikającymi z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt). Zgodnie z danymi wskazanymi w wyjaśnieniach inne przemieszczenia zwierząt należące do P. miały miejsce pomiędzy siedzibami stada 005 (działalność gospodarcza) i 003 (działalność rolnicza). Zdaniem organu twierdzenie powyższe nie znajduje potwierdzenia w systemie rejestracji zwierząt ARiMR. Z systemu tego wynika, że w dniu 06.10.2018 r. zakupiono bydło (LV060156310012) do siedziby stada 042101822-005, w dniu 06.11.2018 r. dokonano innego przemieszczenia z siedziby stada 042101822-005 do siedziby 042101822-003, 03.04.2019 r. ponownie dokonano innego przemieszczenia z siedziby stada 042101822-003 do siedziby 042101822-009,z kolei 07.05.2019 r. zwierzę sprzedano z siedziby stada 042101822-009 do siedziby 035347492-001 mającej taką samą lokalizację stada co siedziba 042101822-009,natomiast 23.01.2020 r. zakupiono bydło z siedziby stada 035347492-001 do siedziby 042101822-003 i tegoż samego dnia sprzedano do siedziby 063673046-001. A zatem wskazany przez stronę przypadek nie jest przypadkiem jednostkowym, co potwierdza, iż dokonywał on swobodnych przemieszczeń zwierząt, nie tylko pomiędzy siedzibami stada 042101822-003 i 042101822-005, ale również pomiędzy innymi siedzibami. Ponadto zaistniałe inne przemieszczenia pomiędzy siedzibami stada służącymi prowadzeniu działalności rolniczej i gospodarczej, które powstały jako "plan awaryjny" i wynikały z sytuacji, kiedy wnioskodawca nie był w stanie sprzedać sztuk przeznaczonych do obrotu w terminie do 30 dni nie mają odzwierciedlenia w zgłaszanych przemieszczeniach. Wnioskodawca dokonywał zakupu bydła np. CZ460180921 - 22.01.2019 r. do siedziby 042101822-005, gdzie już 01.02.2019 (tj. po 10 dniach) zostało przemieszczone do siedziby 042101822-003 a następnie 05.02.2019 r. (tj. po 4 dniach) sprzedana do siedziby stada 032061023-001
Agencja wyjaśniła, że z uwagi na rozbieżności dotyczące wyjaśnień składanych przez wnioskodawcę, w dniu 11 lutego 2021 r. skierowano zapytania do Powiatowych Lekarzy Weterynarii z prośbą o wyjaśnienie, czy poszczególne siedziby stada były w 2019 r. pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii, jako siedziba do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem zwierzętami, pośrednictwem w tym obrocie lub skupem zwierząt. Otrzymane odpowiedzi potwierdziły, iż jedynie siedziby 042101822-002 i 042101822-005 były pod nadzorem jako siedziby stada służące prowadzeniu działalności.
Organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na gruncie rozporządzenia jednoznacznie rozdzielić działalności rolniczej od działalności gospodarczej strony.
W związku z faktem, iż rozporządzenie nie zawiera definicji "działalności rolniczej" organ posiłkuje się definicją zawartą w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 tej ustawy działalnością rolniczą jest działalność polegająca na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowo-fermowego oraz hodowla ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą - licząc od dnia nabycia - co najmniej:
• miesiąc - w przypadku roślin,
• 16 dni - w przypadku wysoko intensywnego tuczu specjalizowanego gęsi i kaczek,
• 6 tygodni - w przypadku pozostałego drobiu rzeźnego,
• 2 miesiące - w przypadku pozostałych zwierząt.
Wnioskodawca w siedzibie stada 042101822-003 na dzień 1 stycznia 2019 r. posiadał 420 sztuk bydła z czego 274 sztuki przebywały w siedzibie ponad 2 miesiące.
Zdaniem organu w tej sytuacji należało dokonać wyliczenia (symulacji) wielkości ekonomicznej na podstawie kalkulatora zamieszczonego w biznesplanie, gdzie uwzględniono uprawy oraz zwierzęta znajdujące się we wszystkich siedzibach z wyłączeniem siedzib 042101822-002 i 042101822-005, które zgodnie z otrzymanymi informacjami były pod nadzorem jako siedziby stada służące prowadzeniu działalności gospodarczej. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa strony wyniosła 252 174, 79 euro. Zgodnie zaś z § 4 ust 4 pkt 2 rozporządzenia pomoc przyznaje się, jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 10 tys. euro i nie większa niż 250 tys. euro - w przypadku operacji w obszarze rozwój produkcji prosiąt tzw. obszarze A i 200 tys. euro w obszarach B-D.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięcie R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zaskarżonym obecnie wyrokiem z 5 maja 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4274/21 skargę tę oddalił.
WSA w Warszawie podkreślił, że organ ustalił, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa skarżącego wynosi 252 174,79 euro i w tej sytuacji uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu pomocy.
Ustalając wielkość ekonomiczną gospodarstwa na takim poziomie organ uwzględnił, że w roku bazowym, tj. w 2019 skarżący prowadził zarówno działalność gospodarczą jak i działalność rolniczą. Podstawowym problemem w sprawie była konieczność jednoznacznego rozdzielenia zakresu tych dwóch działalności. Część stad przynależało bowiem do prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej związanej z obrotem zwierzętami, pośrednictwem w tym obrocie lub skupem zwierząt. Do tych siedzib stada organ zaliczył stada o numerach 042101822-002, 042101822-005 oraz 042101822-004 (nieaktywna). Oprócz tego jedna siedziba stada posiada status zawieszonej. W tej sytuacji organ wskazał, że pozostałe 11 siedzib stada stanowią miejsce prowadzenia działalności rolniczej. Warto przy tym odnotować, że skarżący pierwotnie wskazywał, iż prowadzi działalność rolniczą w ramach stad 042101822-001 042101822-008 oraz 042101822-009 (wyjaśnienia skarżącego z dnia 29 stycznia 2020 r.). Głowna oś sporu między stronami dotyczyła stada 042101822-003, które organ uznał jako siedzibę stada związanego z działalnością rolniczą.
W ocenie sądu I instancji organ zasadnie wliczył stado 042101822-003 do wielkości ekonomicznej gospodarstwa skarżącego. Decydujące w tym zakresie, były informacje uzyskane od powiatowych lekarzy weterynarii. Organ w toku postępowania zwrócił się bowiem do tych organów o wyjaśnienie czy poszczególne siedziby stada były w 2019 r. pod ich nadzorem jako siedziby do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z obrotem zwierzętami, pośrednictwem w tym obrocie lub skupem zwierząt. Otrzymane odpowiedzi potwierdziły, że jedynie siedziby 042101822-002 oraz 042101822-005 były pod nadzorem jako siedziby stada służące prowadzeniu działalności.
Zasadnie organ też, zdaniem WSA w Warszawie, wsparł swoją argumentację definicją działalności rolniczej zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, ze zm.). Organ powołując się na tę definicję wskazał, że skarżący w siedzibie stada 042101822-003 na dzień 1 stycznia 2019 r. posiadał 420 sztuk bydła z czego 274 sztuki przebywały w siedzibie ponad 2 miesiące. Ta sytuacja wyczerpywała zatem definicję prowadzenia działalności rolniczej.
W świetle powyższego organ nie mógł uwzględnić przedstawionej w toku postępowania w piśmie z 10 marca 2020 r., niejasnej argumentacji skarżącego wskazującej, że "Siedziba 042101822-003 nie jest zarejestrowana jako siedziba do obrotu zwierzętami w rozumieniu działalności rolniczej, lecz jest zarejestrowana na budynkach będących w posiadaniu firmy P., czyli wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej".
Drugorzędne znaczenie miały w niniejszej sprawie opisane przez organ okoliczności związane z przemieszczeniami poszczególnych sztuk bydła między siedzibami stada skarżącego oraz argumentacja skarżącego wskazująca, że przemieszczenia pomiędzy siedzibami stada służącymi prowadzeniu działalności rolniczej i gospodarczej powstały jako "plan awaryjny", kiedy nie był on w stanie sprzedać sztuk przeznaczonych do obrotu w terminie do 30 dni, czyli zgodnie z wymaganiami wynikającymi z § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt (Dz. U. Nr 122, poz. 790).
W skardze kasacyjnej R. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2020 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2022. Poz. 329 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." wyrażające się w nienależytym wykonaniu przez sąd I instancji obowiązku kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego oraz bezkrytyczne przyjęcie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym;
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a. przejawiające się tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tzn. nie uchylił w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji ją poprzedzającej, pomimo że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na jej wynik;
- art. 106 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, tj. dowodu z informacji Naczelnika US w Łomży z 23 kwietnia 2021 r. oraz decyzji Wójta Gminy Szumowo z 21 czerwca 2021 r. na fakt, że organy KAS nie dopatrzyły się nieprawidłowości w przesunięciach dokonanych pomiędzy stadami skarżącego oraz na fakt wydania decyzji o nienależycie pobranym zwrocie podatku akcyzowego zawartego cenie oleju napędowego, mimo że zmierzały one do wykazania okoliczności istotnych w sprawie;
- art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.) – dalej "ustawa o PROW 2014-2020" poprzez dowolne a nie swobodne uznanie, że siedziba stada nr 041201822-003 w miejscowości P. jest siedzibą wykorzystywaną na cele prowadzonej działalności rolniczej, a nie działalności gospodarczej, jak argumentował skarżący;
- zasady praworządności wynikającej z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o PROW 2014-2020 poprzez błędne wskazanie sposobu przeprowadzenia wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa wnioskodawcy, tj. z uwzględnieniem liczebności stada nr 041201822-003.
Organ nie skorzystał z prawa sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 9 października 2025 r. organ reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej skierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu I instancji zarzuty.
Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i zawartymi w niej zarzutami. Zatem NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy.
Z przepisów art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika zatem, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu I instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności.
Powyższe uwagi były konieczne bowiem zawarte w petitum skargi kasacyjnej zarzuty są nieskuteczne, ponieważ sposób ich sformułowania i brak w skardze kasacyjnej przedstawienia uzasadnienia na ich poparcie spowodował, że w większości nie poddawały się ocenie merytorycznej. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w ogóle nie odnosi się do zarzutów sformułowanych w jej petitum, stanowi zbiór wyrywków z orzecznictwa sądowoadministracyjnego niedotyczącego postawionych sądowi I instancji zarzutów, prezentuje także stanowisko strony skarżącej dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa, których naruszenie nie zostało podniesione w ocenianym środku zaskarżenia.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonaniu obowiązku kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego oraz bezkrytyczne przyjęcie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym. Wskazać należy, że pierwszy z przywołanych przepisów ma charakter ustrojowy. Do jego naruszenia mogłoby dojść, gdyby sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Natomiast do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Zatem ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej. Okoliczność, że autorka skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16 LEX nr 2450637; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11LEX nr 1145065; wyrok NSA z 7 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 745/11 LEX nr 1083687). Zarzucając naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. nie może strona skarżąca kasacyjnie doprowadzić do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie prawidłowości oceny dokonanej przez sąd I instancji czynności dowodowych i wyjaśniających przeprowadzonych przez organ w postępowaniu zmierzającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia to wymagałoby postawienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w połączeniu z odpowiednimi przepisami proceduralnymi.
Dalej wskazać należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podważany przyjęty przez sąd I instancji stan faktyczny sprawy. Przepis ten określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku, takie jak: przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wyłącznie wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia lub gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. Oceniając uzasadnienie wyroku sporządzone przez sąd I instancji, należy stwierdzić, że spełnia ono wszystkie nakazane prawem warunki. Nie ma żadnych wątpliwości tak co do stanu faktycznego przyjętego przez sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i powodów dla których sąd oddalił skargę, przyznając rację organowi. Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. to przepis o charakterze wynikowym. Strona skarżąca formułując skutecznie zarzut jego naruszenia powinna wskazać na przepisy prawa materialnego, wadliwie wyłożone lub zastosowane przez sąd I instancji, a tego w omawianym zarzucie zabrakło co przesądza o jego nieskuteczności.
Nieskutecznym pozostaje także zarzut naruszenia przez WSA art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a. przejawiające się tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tzn. nie uchylił w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji ją poprzedzającej, pomimo że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na jej wynik. Przede wszystkim zarzut ten nie poddaje się ocenie merytorycznej bowiem w skardze kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek sprecyzowania oraz uzasadnienia powyższego zarzutu. Wskazać jedynie można, że w kontrolowanej sprawie postępowanie przed organem administracji było jednoinstancyjne bowiem zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy o PROW 2014-2020 w przypadku odmowy przyznania pomocy podmiotowi ubiegającemu się o jej przyznanie przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem zarzut naruszenia 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a. jest niezrozumiały. Ponadto zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o PROW 2014-2020 do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe przesądza o nietrafności zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem ani organ, ani sąd I instancji nie stosowały wskazanych przepisów k.p.a.
Zgodnie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, po pierwsze, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Po drugie, możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od uznania sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi. Art. 106 § 3 należy odczytywać z uwzględnieniem generalnej zasady, wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zasada ta oznacza, że sąd administracyjny nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego i nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy. Celem postępowania dowodowego, prowadzonego przed sądem administracyjnym, nie jest zatem ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. Art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala jedynie, w drodze wyjątku, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu - a nie co do prawidłowości poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych - przy czym nadal jest to uprawnieniem a nie obowiązek sądu. Wobec powyższego art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym. Z uwagi na powyższe w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być uzasadniony jedynie wówczas, gdy sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący kasacyjnie wykaże, że kryteria wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (por. wyroki NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 1886/07 oraz z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 890/20). Skarżący nie wykazał, aby taka sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy o PROW 2014-2020, poprzez dowolne a nie swobodne uznanie, że siedziba stada nr 041201822-003 jest siedzibą wykorzystywaną na cele prowadzonej działalności rolniczej, a nie działalności gospodarczej skarżącego, wskazać należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o PROW 2014-2020 w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 ustawy o PROW 2014-2020, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W kontrolowanej sprawie organ wskazał materiał dowodowy w oparciu o który ustalił, że siedziba stada nr 041201822-003 w miejscowości P. jest wykorzystywana na cele prowadzonej przez stronę działalności rolniczej, a zatem podlega uwzględnieniu przy ustaleniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego skarżącego. Sąd I instancji podzielił ocenę materiału dowodowego przeprowadzoną przez organ. Kwestionując stanowisko sądu I instancji w zakresie ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia skarżący nie może ograniczyć się do ogólnego wyrażenia sprzeciwu wobec tych ustaleń, ale winien konkretnie wskazać, ocena których dowodów była wadliwa, niepełna i dlaczego a także, czy zarzucane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania skarżący nie przedstawił dowodów podważających ustalony przez organ stan faktyczny, w tym nie powoływał się na żadne dowody, oprócz własnych oświadczeń, które podważałyby stanowisko organów, co do zaliczenia spornej siedziby stada do siedzib związanych z działalnością rolniczą skarżącego. W skardze strona nie wskazała także na istnienie w materiale dowodowym sprawy dowodów pominiętych przez organ podczas jego oceny, czy też ocenionych wadliwie, co czyni podniesiony zarzut gołosłownym.
Nie zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o PROW 2014-2020 poprzez błędne wskazanie sposobu przeprowadzenia wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa wnioskodawcy tj. z uwzględnieniem liczebności stada nr 041201822-003. Podkreślić należy, że sposób wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa na potrzeby wnioskowanego przez stronę wsparcia uregulowany został w § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Zgodnie z tym przepisem wielkość ekonomiczna gospodarstwa, o której mowa w § 4 ust. 4–6, jest ustalana na podstawie całkowitej rocznej standardowej produkcji gospodarstwa, wyrażonej w euro. Całkowita roczna standardowa produkcja gospodarstwa, o której mowa w ust. 1, jest ustalana na podstawie współczynników standardowej produkcji obliczonych zgodnie z metodologią Unii Europejskiej zawartą w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1242/2008 z dnia 8 grudnia 2008 r. ustanawiającym wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L 335 z 13.12.2008, str. 3, z późn. zm.) - § 6 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 sierpnia 2015 r. Przy ustalaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa bierze się pod uwagę:
1) w przypadku produkcji zwierzęcej - stan średni zwierząt w roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy;
2) w przypadku produkcji roślinnej - uprawy w plonie głównym w roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy; za plon główny uznaje się uprawę, której okres wegetacji jest najdłuższy (§ 6 ust. 4 powołanego rozporządzenia).
Zarzutu naruszenia tych przepisów próżno szukać w przedmiotowej skardze kasacyjnej. Wskazany jako naruszony art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW 2014-2020 jak to zostało wskazane powyżej dotyczy obowiązku rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego czego organ bez wątpienia dokonał i co słusznie zostało zaakceptowane przez sąd I instancji
Ponieważ żaden z zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania nie doprowadził do podważenia ustaleń faktycznych przyjętych za miarodajne przez sąd I instancji, to wobec prawidłowego ustalenia przez organ administracji, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wnioskodawcy przekraczała kwotę 252.000 euro zasadnym było przyjęcie, że skarżący nie spełnia warunków do ubiegania się o wnioskowaną pomoc określonych w § 4 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 sierpnia 2015 r. co skutkować musiało odmową jej przyznania.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).