I GSK 1796/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-29
NSApodatkoweŚredniansa
zaświadczenieOrdynacja podatkowakontrahentsystem EMCSzawieszona akcyzapaliwolegitymacja procesowaprawo materialne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego paliwa przemieszczanego w systemie zawieszonej akcyzy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej legitymacji jako kontrahent podatnika.

Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego legalność wprowadzenia do obrotu oleju napędowego przez O. Sp. z o.o., jednak sam zamierzał nabywać paliwo od innej spółki, R. s.r.o. Organy podatkowe oraz sądy obu instancji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że skarżący nie jest bezpośrednim kontrahentem importera, a tym samym nie posiada legitymacji do uzyskania żądanej informacji. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok WSA, podkreślając, że przepis art. 306ia Ordynacji podatkowej ogranicza krąg uprawnionych do uzyskania zaświadczenia do stron transakcji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. Przedmiotem sporu była odmowa wydania zaświadczenia dotyczącego paliwa przemieszczanego w systemie zawieszonej akcyzy. Skarżący wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że paliwo przemieszczane przez O. Sp. z o.o. widnieje w systemie EMCS. Jednakże, skarżący zamierzał nabywać paliwo od spółki R. s.r.o., która była kontrahentem O. Sp. z o.o., a nie bezpośrednio od importera. Organy podatkowe odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując, że skarżący nie wykazał, iż jest kontrahentem O. Sp. z o.o. Sąd pierwszej instancji podtrzymał tę decyzję, podkreślając, że motywacja skarżącego do upewnienia się co do rzetelności swojego kontrahenta (R. s.r.o.) nie może obejmować kontrahentów spółki R. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 306ia Ordynacji podatkowej), zważył, że sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest umożliwienie uzyskania informacji o sytuacji podatkowej kontrahenta, jednak krąg uprawnionych jest ograniczony do stron umowy. Ponieważ O. Sp. z o.o. nie był kontrahentem skarżącego, a jedynie kontrahentem jego kontrahenta, sąd uznał, że skarżący nie posiadał legitymacji do uzyskania zaświadczenia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie posiada legitymacji do uzyskania zaświadczenia, gdyż przepis ten ogranicza krąg uprawnionych do stron transakcji.

Uzasadnienie

Przepis art. 306ia Ordynacji podatkowej, mający na celu ochronę podatników przed nieuczciwością kontrahentów, ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania zaświadczenia do tych, które są stroną umowy o dostawę towaru lub świadczenie usług. Skarżący, który zamierzał nabyć paliwo od spółki R. s.r.o., a nie bezpośrednio od importera O. Sp. z o.o., nie spełniał tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

o.p. art. 306ia

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis ten określa krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania zaświadczenia, którymi są kontrahenci podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, rozumiani jako strony umowy o dostawę towaru lub świadczenie usług.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a)

o.p. art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Definicja działalności gospodarczej.

o.p. art. 293 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał swojej legitymacji jako bezpośredniego kontrahenta podatnika, którego dotyczył wniosek o wydanie zaświadczenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego opierająca się na jego zamiarze współpracy z kontrahentem importera, a nie z samym importerem, nie została uznana za wystarczającą do uzyskania zaświadczenia.

Godne uwagi sformułowania

zaświadczenie jest czynnością materialno–techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. ze względu na tajemnicę skarbową krąg ten został ograniczony. twierdzenia skarżącego kasacyjnie mają charakter polemiczny i jako w istocie uwagi de lege ferenda nie mogą mieć znaczenia dla oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Dariusz Dudra

członek

Bogdan Fischer

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'kontrahent' w kontekście art. 306ia Ordynacji podatkowej oraz zakresu podmiotowego uprawnionych do uzyskania zaświadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem zawieszonej akcyzy i przemieszczaniem paliw, ale ogólna zasada dotycząca legitymacji do uzyskania zaświadczenia może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych dotyczących uzyskiwania zaświadczeń i definicji kontrahenta, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kto jest 'kontrahentem' w świetle przepisów podatkowych? NSA wyjaśnia, komu przysługuje prawo do zaświadczenia.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1796/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /sprawozdawca/
Dariusz Dudra
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Bk 178/19 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2019-06-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 3, art. 306ia
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej sprawy ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Bk 178/19 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego paliwa przemieszczanego w systemie zawieszonej akcyzy 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 178/19 oddalił skargę M. M. – F. w B. (dalej "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Skarżący wystąpił do Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. o wydanie na podstawie art. 306ia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) dalej: "o.p." zaświadczenia, że przesyłka w postaci paliwa, jakie było przemieszczane w systemie zawieszonej akcyzy według dokumentu [...] z [...] lutego 2017, r. widnieje w systemie EMCS i że to paliwo rzeczywiście było przemieszczane przez podmioty widniejące w załączonych do wniosku dokumentach. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. przekazał wniosek Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. jako organowi właściwemu miejscowo ze względu na miejsce dostawy paliwa. W toku postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dwukrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie, że O. Sp. z o.o. jest jego kontrahentem. W odpowiedzi na powyższe, skarżący poinformował, że jest kontrahentem R. s.r.o. [...], tj. podmiotu, który brał udział w nabyciu od O. Sp. z o. o. paliwa przemieszczanego według [...]. Skarżący wskazał, że zamierza nabywać olej napędowy od R. i w celu uniknięcia konsekwencji nieuczciwości kontrahenta i uzyskania informacji o jego sytuacji podatkowej, chce uzyskać informację, czy przemieszczane w systemie EMCS paliwo o numerze [...], które to paliwo było przewożone według CMR z tym samym numerem E-AD, widnieje w systemach.
Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Skarbowego w S, postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr [...], odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wydał postanowienie z [...] marca 2019 r., którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przepisy o.p. nie definiują pojęcia kontrahent z art. 306ia o.p., w związku z czym organ posłużył się powszechnym znaczeniem tego słowa. W opinii organu, każda osoba współpracująca z podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 o.p. może uzyskać zaświadczenie dotyczące tego podatnika w zakresie enumeratywnie określonym w art. 293 § 3 o.p. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że skarżący nie jest uprawniony do uzyskania na podstawie art. 306ia o.p. zaświadczenia dotyczącego podatnika O. Spółki z o.o., gdyż nie wykazał, że jest kontrahentem tego podatnika. W ocenie organu skarżący miałby prawo uzyskać wnioskowane zaświadczenie, gdyby wykazał, że jego kontrahentem jest podatnik wskazany jako odbiorca w dokumencie e-AD o numerze [...], tj. O. Spółka z o.o. Wniosek skarżącego dotyczył innego podmiotu, w związku z czym zaświadczenie o wnioskowanej treści nie mogło być wydane.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. , która została oddalona wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 178/19.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie kwestionował faktu, iż O. sp. z o.o. nie jest jego kontrahentem, lecz jest nim R. s.r.o. z którą zamierza współpracować. Okoliczność powyższą przyznał zarówno we wniosku, jego uzupełnieniu oraz w skardze. Pomimo że skarżący poprzez uzyskanie zaświadczenia chciałby upewnić się co do rzetelności i uczciwości swojego kontrahenta, czyli spółki R. , ta motywacja nie może obejmować kontrahentów spółki R. , bo tej przysługuje samodzielne uprawnienie do żądania weryfikowania informacji podatkowych w odniesieniu do O. spółka z o.o. Dlatego też Sąd I instancji doszedł do przekonania, że rację należało przyznać organom obu instancji, które odmówiły skarżącemu wnioskodawcy wydania zaświadczenia.
Skarżący w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." tj art. 306ia o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyznaniu statusu kontrahenta podmiotowi importującemu towar w sytuacji kiedy podmiot ten nie jest stroną późniejszej transakcji pomiędzy innymi podmiotami z których jeden próbuje uzyskać zaświadczenia, że przesyłka w postaci paliwa, jakie było przemieszczane w systemie zawieszonej akcyzy według dokumentu [...] przez kontrahenta firmę R. s.r.o. widnieje w systemie EMCS.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B., zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.
Organ odpowiadając na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od strony skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Jednak żadna ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Skarżący oparł skargę kasacyjną na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Nie zarzucił naruszenia przepisów proceduralnych. Należy zauważyć, że ograniczając zarzuty do naruszenia prawa materialnego, nie można kwestionować dokonanych przez organ i zaakceptowanych przez sąd ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie.
Spornym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest czy zaświadczenie o którym mowa w art. 306ia o.p., może uzyskać podmiot, który nie jest kontrahentem podatnika, którego dotyczy zapytanie tj. w rozpatrywanym przypadku importera, ale kontrahentem podmiotu gospodarczego, który jest z kolei kontrahentem importera. Wyżej wskazane zaświadczenie może uzyskać kontrahent podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 pkt 9 o.p. Słusznie Sąd I instancji przywołał cel regulacji (za uzasadnieniem do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa, VIII kadencja, druk sejm. nr 1836), którym jest możliwość uzyskania informacji o sytuacji podatkowej kontrahenta, wprowadzenie procedury rzetelnej oceny kontrahentów oraz ochrona podatników przed poniesieniem konsekwencji nieuczciwości kontrahentów. Należy jednak podkreślić, że ze względu na tajemnicę skarbową krąg ten został ograniczony. W konsekwencji przepisy wyraźnie określają zakres podmiotowy, dla uzyskania określonego zaświadczenia od organów podatkowych, którymi w praktyce są podmioty będące stroną umowy o dostawę towaru czy świadczenie usług (w okresie obowiązywania umowy).
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego legalność wprowadzenia do obrotu oleju napędowego sprowadzanego przez O. sp. z o.o. w S. Olej będący przedmiotem dostawy zamierzał jednak nabywać nie bezpośrednio od importera ale od spółki R. s.r.o. [...]. O. Sp. z o.o. nie jest kontrahentem skarżącego kasacyjnie, ale jest nim R. s.r.o. z którą skarżący zamierza współpracować a więc inna spółka aniżeli ta której dotyczyć miało zaświadczenie. Powyższe istotne okoliczności faktyczne nie zostały w sprawie skutecznie zakwestionowane. Trafnie stwierdził Sąd I instancji, że zaświadczenie jest czynnością materialno–techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, a jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie takie może dotyczyć strony transakcji, którą według danych z systemu EMCS był O. Sp. z o.o, który jednak nie był kontrahentem skarżącego kasacyjnie. Zakres działania przepisu art. 306 ia. o.p. jest określony, a twierdzenia skarżącego kasacyjnie mają charakter polemiczny i jako w istocie uwagi de lege ferenda nie mogą mieć znaczenia dla oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej. Dlatego też biorąc pod uwagę niesporne pomiędzy stroną i organem okoliczności faktyczne oraz jednoznaczne brzmienie przepisu 306 ia. o.p., za prawidłowy należy uznać wyrok Sądu I instancji przyznający rację organom obu instancji, które odmówiły skarżącemu wnioskodawcy wydania zaświadczenia z powołaniem się na brak legitymacji wynikający z art. 306 ia. o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. przedstawił wykładnię przepisów prawa materialnego oraz prawidłowo ocenił ich zastosowanie a w zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywodzie w sposób wystarczająco logiczny i jasny przedstawił swoje stanowisko.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI