I GSK 1795/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Decyzja ta nakładała na spółkę obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) za rok 2015 w kwocie 7 452,67 zł. Spółka argumentowała, że organy ARiMR nie miały podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu środków, ponieważ pierwotna decyzja przyznająca płatność nie została wzruszona. Podnoszono zarzuty naruszenia przepisów UE (art. 60 rozporządzenia 1306/2013) oraz KPA, wskazując na brak podstawy prawnej do ponownej oceny okoliczności faktycznych zamkniętej sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ustalenie nienależnie pobranych płatności może nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym, inicjowanym z urzędu na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR. Sąd podkreślił, że płatność nienależnie pobrana to taka, która została przyznana niezgodnie z prawem lub wbrew warunkom. W tej konkretnej sprawie stwierdzono, że spółka dopuściła się sztucznego podzielenia gospodarstwa w celu uzyskania wielokrotności maksymalnego limitu pomocy, co stanowiło podstawę do żądania zwrotu środków, nawet jeśli pierwotna decyzja przyznająca płatność pozostała w obrocie prawnym. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA w podobnych sprawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie możliwości żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnych w odrębnym postępowaniu, nawet bez wzruszenia pierwotnej decyzji, oraz kwalifikowania sztucznego podziału gospodarstwa jako podstawy do zwrotu środków.
Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych i ARiMR, ale ogólna zasada dotycząca odrębnych postępowań w celu odzyskania środków jest szeroko stosowalna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych w odrębnym postępowaniu administracyjnym, bez konieczności wcześniejszego wzruszenia ostatecznej decyzji przyznającej te płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to możliwe. Ustalenie nienależnie pobranych płatności może nastąpić w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR, nawet jeśli pierwotna decyzja przyznająca płatność pozostaje w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
Postępowanie w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem inicjowanym z urzędu, a nie kontynuacją postępowania o przyznanie płatności. Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych środków ma charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny, a przesłanki nienależności są oceniane ex post.
Czy sztuczne podzielenie gospodarstwa rolnego w celu obejścia limitów płatności unijnych stanowi podstawę do żądania zwrotu nienależnie pobranych środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi podstawę do żądania zwrotu środków.
Uzasadnienie
Sztuczne rozczłonkowanie gospodarstwa w celu uzyskania wielokrotności maksymalnego limitu pomocy przysługującego jednemu beneficjentowi jest niedopuszczalne i skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Przepisy (6)
Główne
ustawa o ARiMR art. 29 § 1 i 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Przepisy te upoważniają organ do wydania decyzji administracyjnej ustalającej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy UE lub krajowych. Postępowanie w tym trybie jest odrębne od postępowania o przyznanie płatności.
Pomocnicze
Rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej
Wskazuje materialnoprawne przesłanki odmowy przyznania lub wycofania środków, ale nie stanowi procesowej delegacji do ponownego badania zamkniętych spraw.
Rozporządzenie 2988/95 art. 4 § pkt 3
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w prawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a, c; § 1 ust. 2; § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa.
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości lub co do istoty sprawy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie nienależnie pobranych płatności może nastąpić w odrębnym postępowaniu, bez konieczności wzruszania pierwotnej decyzji przyznającej płatność. • Sztuczne podzielenie gospodarstwa w celu obejścia limitów dopłat stanowi podstawę do żądania zwrotu środków.
Odrzucone argumenty
Organy ARiMR nie miały podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu środków, ponieważ pierwotna decyzja przyznająca płatność nie została wzruszona. • Zarzuty naruszenia art. 60 rozporządzenia 1306/2013 i art. 4 pkt 3 rozporządzenia 2988/95. • Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. • Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 6 K.p.a. i art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR.
Godne uwagi sformułowania
dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające tę płatność • płatnością nienależnie pobraną jest płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności • Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych płatności tworzy zatem nowy stosunek prawny, a przesłanki świadczące o nienależnie pobranej płatności są oceniane ex post • skarżąca kasacyjnie spółka dopuściła się sztucznego podzielenia gospodarstwa na kilka mniejszych gospodarstw w celu pozyskania wielokrotności maksymalnego limitu pomocy przysługującemu jednemu beneficjentowi
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący
Piotr Pietrasz
członek
Marek Sachajko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie możliwości żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnych w odrębnym postępowaniu, nawet bez wzruszenia pierwotnej decyzji, oraz kwalifikowania sztucznego podziału gospodarstwa jako podstawy do zwrotu środków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych i ARiMR, ale ogólna zasada dotycząca odrębnych postępowań w celu odzyskania środków jest szeroko stosowalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z funduszami unijnymi i potencjalnymi nadużyciami w rolnictwie, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.
“Czy można żądać zwrotu unijnych dopłat, jeśli pierwotna decyzja jest nadal ważna? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 7452,67 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.